Tenkeyless tikken: 20 compacte mechanische TKL-toetsenborden vergeleken

Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Asus RoG Claymore Core
  3. 3. Cooler Master Masterkeys Pro S (RGB) en Pro M (RGB)
  4. 4. Corsair K63, K63 Wireless en K65 Lux RGB
  5. 5. Ducky One 2 TKL
  6. 6. Kingston HyperX Alloy FPS Pro
  7. 7. Leopold FC660M PD
  8. 8. Logitech Pro Mechanical Gaming Keyboard
  9. 9. Motospeed CK101
  10. 10. MSI Vigor GK70
  11. 11. Razer Blackwidow Tournament Edition Chroma V2
  12. 12. Sharkoon Pure Writer TKL (RGB) en Shark Skiller SGK2
  13. 13. Speedlink Ultor
  14. 14. Wooting One
  15. 15. Conclusie
  16. 16. Besproken producten
  17. 17. Reacties

Inleiding

Mechanische toetsenborden zijn populair onder gamers en andere veeltikkers, vanwege het genot van mechanische schakelaars, de bouwkwaliteit en de vaak uitgebreide featureset. In deze roundup besteden we aandacht aan twintig ‘tenkeyless’-modellen aan de hand van een gloednieuwe testmethode.

Bij een tenkeyless-toetsenbord is het numerieke toetsenblok aan de zijkant weggelaten. Dat zal voor veel gebruikers niet zo’n groot gemis zijn, een numeriek blok is immers vooral handig als je veel met cijfers werkt. Omdat de lay-out verder identiek is aan een fullsize-toetsenbord, zit je bovendien niet met een leercurve. Door het gebrek aan een numpad neemt een tkl-toetsenbord minder ruimte in op je bureau. Leg je de muis zoals de meeste gebruikers aan de rechterkant van je toetsenbord, dan hoef je minder grote bewegingen te maken wanneer je overschakelt tussen muis en toetsenbord. Dat werkt niet alleen sneller: ook vanuit ergonomisch oogpunt is het beter.

90, 80, 75, 66, 65, 60 of 40%?

Een ‘tenkeyless’-toetsenbord heeft geen tien, maar zeventien toetsen minder ten opzichte van een fullsize-model. Daarmee neemt de breedte van het toetsenbord af tot zo’n 80 procent van een fullsize-exemplaar, reden dat de lay-out ook wordt aangeduid als ‘80%’. Dat getal geeft een goede indicatie waar je ‘tenkeyless’ kunt plaatsen ten opzichte van andere compacte lay-outs.

Een ‘90%’-toetsenbord heeft wél een numeriek blok, maar de navigatietoetsen zijn weggelaten. In deze test vinden we de Cooler Master Masterkeys Pro M-reeks als voorbeeld. Een 75%-model is een kleinere variant van ‘tenkeyless’ met minder navigatietoetsen. Deze lay-out zie je vaker bij laptops, maar we komen hem hier niet tegen. 60%- en 66% of 65%-toetsenborden zijn nog kleiner, omdat de rij functietoetsen ook vervalt. De laatste twee hebben net als 75%-toetsenborden losse navigatietoetsen, terwijl een 60%-toetsenbord alleen het alfanumerieke blok bevat.

De Leopold FC660M is in deze test een voorbeeld van een 65%-model. Het allerkleinste gebruikelijke formaat voor toetsenborden heeft 40 procent van de breedte van een fullsize-exemplaar. Grote fabrikanten maken ze voor zover wij weten nog niet. Op deze modellen is geen ruimte voor de bovenste rij van het alfanumerieke blok, alsmede veel leestekens.

Nieuwe testmethode

Deze review heeft de primeur: we zijn recent overgeschakeld op een gloednieuwe testmethode voor toetsenborden. Met behulp van de TA.XT plus Texture Analyser van het bedrijf Stable Micro Systems, een peperduur en geavanceerd meetinstrument, kunnen we de eigenschappen van een toetsenbord uitgebreider doorlichten.

Met behulp van de Texture Analyser bepalen we nauwkeurig de hoeveelheid travel en meten we niet alleen de kracht die je nodig hebt bij het registreren van een toetsaanslag, maar ook het hele krachtsverloop van de schakelaar. Daardoor zien we precies de kracht die nodig is om de toets tot op een bepaald punt in te drukken. Voor deze test hebben we al die eigenschappen van iedere toets afzonderlijk doorgemeten. Zo kunnen we bepalen in hoeverre de eigenschappen tussen toetsen verschillen – uiteraard zien we liefst een zo klein mogelijke variabiliteit. Op die manier hebben we 20 kleine mechanische toetsenborden uitgebreid getest.

Een uitgebreid overzicht van alle meetgegevens vind je terug in deze vergelijkingstabel. Op de productpagina's vind je bij de foto's van het product bovendien diagrammen van het hele toetsenbord, die in één oogopslag een indruk geven van de variabiliteit van de kracht voor een aanslag.

Asus RoG Claymore Core

De RoG Claymore Core is verwant aan de normale ‘Claymore’, waarbij het losse nummerblok naar keuze links of rechts aan het toetsenbord kon worden bevestigd. De ‘Core’-editie heeft geen meegeleverd numpad en is dus een echt tenkeyless-model. De Claymore Core is voorzien van het bekende en populaire ‘floating keycaps’ design. Asus heeft de glimmend zwart gecoate metalen baseplate voorzien van een ontwerp dat doet denken aan de traces op een printplaat. Het toetsenbord is niet alleen licht, maar voelt ook stevig aan.

Asus RoG Claymore (Cherry MX Brown)
Behalve een gelijkmatige aanslag en een zeer hoge prijs is er weinig onderscheidend aan de ASUS RoG Claymore Core.

Met een gemiddelde prijs van 190 euro is de Claymore Core veruit het duurste toetsenbord in de test. Niettemin is de featureset niet uitgebreider dan bij de concurrentie: mediatoetsen, een polssteun of een usb-hub ontbreken. De meegeleverde ‘Armoury’-software voor het instellen van de RGB-verlichting blinkt daarbij niet uit in handigheid.

Fijn is dan wel weer, dat de aanslag van het toetsenbord vrij uniform is. De standaardafwijking van het typegedeelte bedraagt zo’n 3 procent, een goede score. Ook de toetsen rondom zijn keurig gestabiliseerd. Al met al is dat echter niet genoeg om de hoge aanschafprijs te rechtvaardigen.

Software

Testresultaten

Cooler Master Masterkeys Pro S (RGB) en Pro M (RGB)

De Masterkeys-toetsenborden van Cooler Master kun je zien als een soort opvolger van de bekende ‘CM Storm’-reeks die de fabrikant in het verleden voerde. De toetsenborden zijn verkrijgbaar als tenkeyless-model (Pro S), in de 90%-lay-out (Pro M) of fullsize (Pro L, die we hier niet bespreken). Door de in elkaar geschoven layout is de Masterkeys Pro M maar één toets en 2,1 cm breder dan de tenkeyless-variant.

Cooler Master MasterKeys Pro S RGB Cherry MX Brown, Black (US)
De Cooler Master Masterkeys Pro S-serie is sober vormgegeven, maar het ‘on-the-fly-system’ kan interessant zijn.

De behuizing van de toetsenborden is doelbewust sober gehouden. Een stijlicoon is het misschien niet, maar de bouwkwaliteit is prima, zij het niet zo solide als sommige duurdere modellen. Het lettertype op de toetsen is wat minder ‘gamer-achtig’ dan bij sommige concurrenten. Naar keuze zijn per toets instelbare witte ledjes of RGB-verlichting aanwezig.

In de uitrusting onderscheidt de Masterkeys-serie zich met het ‘on-the-fly’-system. Daarmee kun je zonder computer toetsenbordinstellingen aanpassen en macro’s opnemen, die je vervolgens op een stukje ingebouwd geheugen opslaat. Voor ingewikkelde wijzigingen wordt het ‘on-the-fly’-system al snel te complex. Je kunt dan beter de software installeren. Die is ten opzichte van de vorige versies weliswaar verbeterd, maar nog steeds niet optimaal.

Cooler Master MasterKeys Pro M RGB Cherry MX Brown, Black (US)
Met zijn 90%-layout vormt de Masterkeys Pro M-reeks een interessant alternatief voor ‘tenkeyless’.

Cooler Master vertrouwt steevast op de bekende Cherry MX-schakelaars, leverbaar in de al even klassieke varianten rood, bruin en blauw. De fabrikant stuurde ons van de Pro S en Pro M elk twee varianten: één met lineaire rode switches, en één met de bruine switches, met bij actuatie voelbare feedback. De twee toetsenborden met rode switches noteren een wat verhoogde standaardafwijking, terwijl de verschillen bij de twee exemplaren met MX Brown-switches opvallend laag zijn. Het laatste tweetal valt verder op door de ietwat lichtere aanslag voor een toetsenbord met dit type schakelaar. Grote toetsen zijn vrij stevig bevestigd, maar de spatiebalk laat wat geratel horen.

Masterkeys Pro M

  • Pro M White (Cherry MX Red)
  • Pro M RGB (Cherry MX Brown)

Software

Testresultaten

Software

Testresultaten

Masterkeys Pro S

  • Pro S White (Cherry MX Red)
  • Pro S RGB (Cherry MX Brown)

Software

Testresultaten

Software

Testresultaten

Corsair K63, K63 Wireless en K65 Lux RGB

Corsair is als grote speler op gebied van mechanische toetsenborden vertegenwoordigd met drie verschillende modellen. Die zijn allen voorzien van Cherry MX-switches, in ons geval de rode, lineaire variant. De K65 Lux RGB is geënt op de welbekende K70, maar dan zonder numpad. De RGB-verlichte toetsen zweven boven de donkergrijze, metalen baseplate met geborstelde afwerking. De afwerking en stevigheid zijn uitstekend.

Corsair K63 Compact Mechanical Gaming Keyboard Cherry MX Red
De K63 mag er meer gewoontjes uitzien dan hogere modellen, de featureset is goed voor elkaar.

Beide varianten van de K63 hebben meer weg van de lager gepositioneerde toetsenborden uit de Strafe-serie, al is de stevigheid ook hier prima. De ‘normale’ K63 heeft rode verlichting, het draadloze model blauwe lampjes. Het metaal onder de toetsen is geverfd in de overeenkomstige kleur; daardoor lijkt de verlichting helderder.

Corsair K65 LUX RGB Compact Cherry MX Red
Met zijn luxe uitstraling blijft de K65 een van de meest begeerlijke toetsenborden voor gamers.

Corsair heeft het drietal voorzien van een ruime featureset. Zo wordt een palmsteun meegeleverd die aan het toetsenbord vastklikt, zijn aan de bovenkant losse volumeknoppen aanwezig, terwijl de K63-toetsenborden ook extra mediaknoppen hebben. De K65 is tevens voorzien van een usb pass-through-poort, maar dat moet je bekopen met een enorm dikke, stugge kabel. De meegeleverde Corsair Utility Engine-software is zowel gebruiksvriendelijk als uitgebreid. Andere keycaps plaatsen wordt bemoeilijkt door de aangepaste layout.

Dat je de K63 Wireless draadloos via Bluetooth of via de meegeleverde ontvanger kunt aansluiten, is een feature die je op weinig andere mechanische toetsenborden terugvindt. Helaas is de accuduur kort: 15 tot 75 uur, afhankelijk van de helderheidsinstelling. Bovendien is er officieel geen mogelijkheid om de accu te vervangen.

Corsair Gaming K63 Wireless Blue LED Cherry MX Red Black (US)
Door de draadloze verbinding kun je de K63 Wireless overal gebruiken. Helaas houdt de accuduur niet over.

Kijken we naar de meetresultaten, dan zien we voor de K63 en K65 vrij gemiddelde scores. De K63 Wireless noteert grotere uitschieters, met een kortere afstand tot actuatie dan opgegeven. Ook de standaardafwijking tussen verschillende toetsen is relatief hoog. De stabilisatie van grotere toetsen is op alle modellen prima, al is de spatiebalk steevast lawaaiig.

K63

Software

Testresultaten

K63 Wireless

Software

Testresultaten

K65 Lux RGB

Software

Testresultaten

Ducky One 2 TKL

De Ducky One 2 TKL heeft een opvallende zwart-witte kleurstelling, al verkoopt de Taiwanese fabrikant Ducky Channel wel excentriekere uitvoeringen. Een kleuraccent kan worden gevormd door de tien extra meegeleverde keycaps. Zoiets zien we vaker, maar bij deze Ducky is het een verrassing welke van de vier kleuren je krijgt. Zowel de gekleurde toetsen als de normale exemplaren voelen al even degelijk als de redelijk slanke behuizing. Ze zijn namelijk gemaakt van dikker, hoogwaardig PBT-plastic in plaats van het gebruikelijke ABS. De beschrifting verslijt door het ‘double-shot’-maakproces bovendien minder snel.

Ducky One 2 TKL Blue LED Double Shot PBT MX Brown (US)
De Ducky One 2 TKL zet goede testresultaten neer en het toetsenbord voelt bovendien hoogwaardig aan.

De verdere featureset is basaal. Zo is de ietwat ongelijkmatige verlichting alleen blauw en is er geen software om de vooraf gedefinieerde lichteffecten aan te passen. Met de usb c-poort voor het aansluiten betoont Ducky zich echter vooruitstrevend.

Wat betreft aanslag onderscheidt de One 2 TKL zich duidelijk van de andere toetsenborden met Cherry MX Brown-switches. De actuatiekracht is meer dan twintig procent lager dan volgens specificatie, wat een merkbaar lichtere toetsaanslag oplevert. Indrukwekkend is de zeer lage standaardafwijking van het typegedeelte. De stabilisatie is prima. Net als bij Leopold is het geluidsniveau prettig laag.

Testresultaten

Kingston HyperX Alloy FPS Pro

Kingston kennen we vooral als fabrikant van geheugenrepen en ssd’s, maar onder de ‘HyperX’-merknaam produceert het ook gaming randapparatuur, zoals de HyperX Alloy FPS Pro. De geheel zwarte, platte behuizing van het toetsenbord heeft het bekende ‘floating keycaps’-design, waarbij de stalen baseplate de bovenkant van de behuizing vormt. Daaronder zit bij de Alloy FPS Pro een plastic gedeelte voor de hardware. De stevigheid en bouwkwaliteit zijn in dit testveld vrij doorsnee.

Kingston HyperX Alloy FPS Pro Cherry MX Red Black (US)
De Kingston HyperX Alloy FPS Pro noteert de hoogste standaardafwijkingen van het testveld.

De dunne behuizing van de Alloy FPS Pro laat geen ruimte voor extra functionaliteit als mediatoetsen of usb-poorten. Ook de verdere featureset is beperkt. Zo is geen software aanwezig voor het instellen van macro’s of de rode led-verlichting. De losse aansluitkabel is voorzien van een mini-usb connector. Die is niet alleen ongebruikelijk, maar ook verouderd en minder stevig dan andere usb-varianten.

De toetsaanslag van de rode Cherry MX-switches is gemiddeld, maar helaas noteert het toetsenbord de hoogste standaardafwijkingen in de test, zowel op het vlak van de actuatiekracht als de hoeveelheid travel voor een aanslag. Zeker gezien de aanschafprijs verwachten we dat de fabrikant de schakelaars beter selecteert.

Testresultaten

Leopold FC660M PD

Enthousiastelingen zal de merknaam Leopold wellicht bekend voorkomen, maar tot nu toe moest je toetsenborden van de Koreaanse fabrikant zelf importeren. Recent heeft Leopold echter een Nederlandse distributeur gevonden, die ons de FC660M PD toestuurde.

De 65%-layout maakt de FC660M PD nog iets kleiner dan 'tenkeyless’. De matzwarte plastic behuizing voelt oerdegelijk aan. Bij het ‘PD’-model zijn de toetsen bovendien gemaakt van hoogwaardig PBT-plastic, waarbij opschriften door het ‘double-shot’-maakproces extra duurzaam zijn. Toetsverlichting ontbreekt, in overeenstemming met de rest van de minimalistische vormgeving.

Leopold FC660M PD Cherry MX Red Black
De kleine FC660M PD is zeer degelijk en zonder fratsen geconstrueerd. Verlichting zit er niet op.

De ‘M’ in de productnaam geeft aan dat de FC660M PD is uitgerust met de Cherry MX-switches, in ons geval de rode variant. In Nederland kun je de FC660M PD ook met blauwe of bruine switches bestellen, terwijl Leopold zelf nog veel meer varianten aanbiedt. Liefhebbers zullen bijvoorbeeld de ‘FC660C’-variant met Japanse ‘Topre’-switches waarderen.

De actuatiekracht van de FC660M PD ligt 13 procent hoger dan je zou verwachten. In de praktijk vertaalt zich dat naar een ietwat steviger aanslag. De grote toetsen zijn zeer goed gestabiliseerd. Mede door de geluidsdemping in het toetsenbord alsmede de extra stevige keycaps is het tikgeluid mooi gedempt, vooral bij grote toetsen als de spatiebalk.

Testresultaten

Logitech Pro Mechanical Gaming Keyboard

Het Logitech Pro Mechanical Gaming Keyboard, ook wel bekend onder de naam ‘G Pro’, is al een geruime tijd op de markt. Ten opzichte van de oudere G410 Atlas Spectrum is de bouwkwaliteit van de G Pro duidelijk beter. Nog steeds laat de behuizing zich echter wat te makkelijk buigen.

Logitech G Pro Mechanical Gaming Keyboard
De aanslag van de Romer-G switches in het Logitech Pro Mechanical Gaming Keyboard valt tegen, en ook de bouwkwaliteit kan beter..

Logitech heeft een combinatie gemaakt tussen de ANSI- en de gebruikelijke ISO-layout. De ‘Enter’-toets is twee rijen hoog, wat niet iedereen zal bekoren. Voor het aanpassen van de rgb-verlichting moet je de software installeren, die gelukkig uitgebreide mogelijkheden biedt en prima werkt.

De G Pro is uitgerust met de Romer G-switches van Omron die Logitech toepast in al zijn mechanische toetsenborden. In dit geval gaat het om de ‘tactile’ variant. Bij de Romer G-switches zit het ledje onder iedere toets precies in het midden, wat een gelijkmatiger toetsverlichting oplevert. Custom keycaps installeren kun je door het verschil in bouwwijze echter vrijwel vergeten.

Volgens Logitech zijn de switches ontworpen voor een kortere travel, wat gamers een voordeel moet geven. De travel tot actuatie is inderdaad iets korter, al hebben de switches vooral een veel kortere totale travel. Dat is niet zo’n gelukkige combinatie met de lagere weerstand en de minder duidelijke feedback dan bij Cherry-switches.

Software

Testresultaten

Motospeed CK101

Via Chinese webwinkels zijn legio mechanische toetsenborden te verkrijgen voor prijzen die haast te goedkoop lijken om waar te zijn. Voor 25 euro bestelden we via Aliexpress het CK101-toetsenbord van het ons volstrekt onbekende merk Motospeed.

De dunne, lichte behuizing van de CK101 tordeert makkelijk. Het toetsenbord wordt door een rond, cilindrisch deel aan de achterkant van tafel getild. Losse uitklapvoetjes ontbreken en de kleine rubbertjes op de onderkant zijn weinig effectief. Opvallend is de penetrante, scherpe geur van het plastic, die ook meerdere dagen na het uitpakken blijft hangen.

Motospeed CK101 RGB Black Red switches
Voor 25 euro bestel je in China de Motospeed CK101, een mechanisch toetsenbord met alles erop en eraan.

Door het double-shot maakproces van de toetsen zijn de opschriften wat duurzamer dan bij veel andere modellen. Je kunt de RGB-verlichting instellen via toetscombinaties, maar via de website van Motospeed vonden we daarvoor ook basale software waarmee je tevens macro’s kunt maken.

Onze CK101 is voorzien van de ‘Outemu Red’-schakelaars van de Chinese fabrikant Gaote, een kloon van Cherry MX Red-switches. De kracht tot actuatie ligt 14 procent hoger dan bij de ‘echte’ reds. Daardoor voelt de aanslag wat steviger. Daarbij moet je de toetsen een stuk verder indrukken voor een aanslag wordt geregistreerd, waarbij de standaardafwijking bovendien tot een van de hoogste behoort. De grotere toetsen zijn erg slecht gestabiliseerd. Zeker de brede rechter Shift-toets wiebelt alle kanten op.

Software

Testresultaten

MSI Vigor GK70

MSI is nog niet zo lang actief op de markt voor mechanische gaming toetsenborden. Met de recent gelanceerde Vigor-lijn wil het merk zijn positie als maker van randapparatuur een nieuwe impuls geven.

De GK70 heeft het bekende ‘floating keycaps’-design met een geborstelde, metalen baseplate. Uiteraard is MSI’s bekende draak prominent aanwezig op de behuizing, maar het merk is zo slim geweest zijn rode accentkleur alleen subtiel op de zijkant aan te brengen. De grijs-zwarte vormgeving van het toetsenbord valt niet uit de toon, welke kleur RGB-verlichting je ook kiest. Prettig is het lage gewicht, wat gelukkig niet leidt tot een tegenvallende stevigheid.

MSI Vigor GK70 TKL Cherry MX Red RGB
Met de Vigor GK70 maakt MSI een goede eerste indruk.

Heb je al MSI-componenten in je pc, dan kun je de verlichting van het toetsenbord daarmee synchroniseren middels de Mystic Light-software. In combinatie met de functietoets kun je dan ook direct fanprofielen of overklokstanden inschakelen. De zestien met metaal of rubber afgewerkte extra ‘Gaming keycaps’ vormen misschien een uitkomst voor wie in intensieve spelsessies de neiging heeft op de toetsen te gaan rammen.

Voor de Vigor-lijn vertrouwt MSI op de bekende Cherry MX-schakelaars. De rode exemplaren in ons testexemplaar hebben een vrij gemiddelde aanslag. Toetsen buiten het typegedeelte als de spatiebalk vereisen wat meer kracht – opvallend, omdat de aanslag van grote toetsen meestal juist lichter is.

Software

Testresultaten

Razer Blackwidow Tournament Edition Chroma V2

‘Welcome to the cult of Razer’, zo lees je als je de Blackwidow Tournament Edition Chroma V2 uit zijn verpakking haalt. Nog steeds volgt op het vriendelijke welkomstwoord een verzoek om je mailadres: registratie is verplicht om de op zich goed werkende software te gebruiken. Jammer, want bij andere fabrikanten is gegevens delen niet nodig.

Razer BlackWidow Tournament Edition Chroma RGB V2 Yellow Switch Black (US)
Het actuatiepunt van de Razer Blackwidow Tournament Edition Chroma v2 ligt gemiddeld al op 0,9 mm, het kortste in de test.

De behuizing is gemaakt van matzwart plastic, met vooraan een glimmend gedeelte met het Razer-logo. De stevigheid kan beter: je kunt hem een klein beetje torderen. De meegeleverde polssteun is voorzien van een royaal kussentje en wordt magnetisch aan de voorkant bevestigd. Vreemd genoeg heeft het toetsenbord de verouderde en minder stevige mini-usb connector.

Razer gebruikt sinds 2014 ‘eigen’ schakelaars voor zijn mechanische toetsenborden, afkomstig uit de fabriek van Kaihua. In dit exemplaar zitten gele Razer-switches, een variant die vorig jaar werd geïntroduceerd. De lineaire schakelaars vormen een alternatief voor de Cherry MX Speed-switches: volgens de fabrikant ligt het actuatiepunt al op 1,2 mm.

Zowel uit onze praktijktests als de meetresultaten blijkt, dat het toetsenbord in praktijk nog sneller een aanslag registreert. Gemiddeld gebeurt dat al na 0,9 mm, de minimale waarde is zelfs maar 0,4 mm. Voor typen is dat niet zo praktisch. De weerstand van de schakelaars is vrij laag.

Testresultaten

Sharkoon Pure Writer TKL (RGB) en Shark Skiller SGK2

De Pure Writer TKL, leverbaar met blauwe of RGB-verlichting, is een klein bordje dat nog extra bescheiden oogt door zijn dunne toetsen. De behuizing is afgewerkt met een glimmend, afgeschuind randje. Jammer is het gebrek aan rubbertjes achter aan de onderkant: nu schuift het toetsenbord te makkelijk over het bureau.

Sharkoon Shark Skiller Mech SGK2 Brown Switch
De Sharkoon Shark Skiller SGK2 is voor slechts vijftig euro een prima toetsenbord, al is de featureset beperkt.

De Shark Skiller SGK2 is juist één van de grotere toetsenborden in de vergelijking, doordat Sharkoon aan de linkerkant een vijftal losse macrotoetsen heeft toegevoegd. Het gebrek aan losse software maakt het er niet makkelijker op om macro’s nadien te bewerken.

Hoewel de SGK2 met zijn metalen bovenplaat vrij stevig aanvoelt, zie je wel op andere punten dat is bespaard. Zo bestaat de backlight uit simpele, witte led’s en blijven verlichtingseffecten beperkt tot pulseren. Opnieuw ontbreken rubbertjes aan de achterkant.

Sharkoon PureWriter TKL RGB Red (US)
Met zijn low-profile schakelaars is de Sharkoon Pure Writer TKL, met of zonder RGB, het dunste toetsenbord in de test.

Bij alle drie de toetsenborden gebruikt Sharkoon Chinese Kailhua-switches, al heeft de Pure Writer TKL low-profile exemplaren uit de PG1350-serie. Op ons RGB-verlichte testexemplaar zit de lineaire, ‘rode’ variant, terwijl de versie met blauwe verlichting ook ‘blauwe’ switches heeft, die zoals Cherry-schakelaars feedback en een klikje produceren.

Door de low-profile switches is de travel van de Pure Writer TKL een centimeter korter, dan bij schakelaars van volledige hoogte. De rest van de meetresultaten is gemiddeld, Jammer genoeg maken de grote toetsen wat meer geluid, door de simpele stabilisatoren.

De aanslag van de ‘bruine’ full-size Kailh-switches op de SGK2 is over het geheel genomen steviger dan de Cherry MX Brown-schakelaars, terwijl het actuatiepunt eerder wordt bereikt. De feedback is minder duidelijk, doordat het krachtsverloop vlakker is. Positief is de uitstekend lage standaardafwijking.

Shark Skiller SGK2

Testresultaten

Pure Writer TKL (Kailh Blue)

Testresultaten

Pure Writer TKL RGB (Kailh Red)

Testresultaten

Met de Speedlink Ultor ga je wel opvallen. De bordeauxrode baseplate is door het ‘floating keycaps’-ontwerp duidelijk zichtbaar. De toetsverlichting is grotendeels uitgevoerd in blauw, terwijl de wasd- en pijltjestoetsen wit zijn verlicht.

De stevigheid van de behuizing is redelijk, maar het dunne toetsenbordje buigt wat sneller door dan we zouden willen zien. Verbeterpunt is ook de mate waarin het toetsenbord over de tafel schuift, doordat aan de achterkant slechts zeer kleine rubbertjes aanwezig zijn.

Speedlink Ultor Illuminated Mechanical Gaming Keyboard
Met zijn bijzondere kleurenschema valt de Speedlink Ultor onmiddellijk op, maar voor de rest is het toetsenbord niet zo bijzonder.

De Ultor is uitgerust met rode Kaihua-schakelaars, die met hun lineaire aanslag herinneren aan de gelijknamige Cherry MX Reds. Uit de metingen blijkt de actuatiekracht ongeveer hetzelfde, maar de travel enkele millimeters korter. De standaardafwijking is hoger dan bij de beste toetsenborden in het testveld.

De stabilisatie van grote toetsen laat ook te wensen over. Toetsen als de spatiebalk en de ‘Backspace’-toets produceren een knarsend bijgeluid als gevolg van het simpele, metalen stabilisatiemechanisme. Veel van de concurrentie gebruikt minder lawaaiige Cherry-stabilisatoren.

Software

Testresultaten

Wooting One

De Wooting One, ooit begonnen als Kickstarterproject, gebruikt als een van de weinige toetsenborden op de markt de Adomax Flaretech Prism-schakelaars, die met behulp van een infraroodsensor meten of een toets is ingedrukt.

De Nederlanders achter Wooting bedachten echter, dat je dezelfde functionaliteit ook kunt gebruiken om te meten hoever een toets wordt ingedrukt. Door de analoge invoer kun je sommige spellen beter besturen. Ook wie alleen typt heeft er wat aan. Zo is er de mogelijkheid het actuatiepunt in de software te kiezen.

Wooting One Flaretech Red
Door zijn speciale schakelaars detecteert de Wooting One hoever je een toets hebt ingedrukt.

Doordat de schakelaars niet op de printplaat zijn gesoldeerd, kun je na aanschaf ook nog andere switches monteren. Adomax heeft een variant met of zonder feedback; wij testten de lineaire, ‘rode’ versie. Standaard meten we een actuatiepunt van 1,6 mm, iets korter dan Cherry MX en vergelijkbaar met de Romer G-switches van Logitech. Ook de aanslag is wat lichter dan de meeste andere toetsenborden, door de geringe weerstand. Wat nog beter kan is de stabilisatie: in alle toetsen zit een beetje speling.

We zouden nog bijna vergeten aandacht te besteden aan het toetsenbord zelf. De no-nonsense vormgegeven combinatie van plastic en metaal voelt solide aan en RGB-verlichting is aanwezig. Eerder viel het aantal effecten nog tegen, maar Wooting heeft zijn software recent geüpdatet met meer mogelijkheden.

Software

Testresultaten

Conclusie

Met de twintig besproken modellen hebben we een groot deel van de Nederlandse markt voor mechanische tenkeyless-toetsenborden in kaart gebracht. De nieuwe testmethode stelt ons in staat om meer data te verzamelen en daarmee kunnen we je genuanceerdere aanbevelingen doen. Dat gezegd hebbende blijft de gewenste aanslag van je toetsenbord uiteindelijk een kwestie van persoonlijke voorkeur.

Niettemin kunnen we op grond van de prijs, featureset en meetresultaten wel iets zeggen over de toetsenborden die wij zouden aanschaffen. In het goedkoopste segment maken de Sharkoon Shark Skiller SGK2 en Pure Writer TKL RGB een goede indruk – licht en voldoende stevig, met een goede aanslag. De laatste is bovendien veruit de goedkoopste met RGB-verlichting, als je de Chinese import buiten beschouwing laat. Een Great Value award is voor beide op zijn plaats.

Wil je in het middensegment een mechanisch toetsenbord aanschaffen met alles erop en eraan, dan ontkom je niet aan de Corsair K65 Lux RGB. De uitstraling is luxueus en de featureset compleet. Een Excellent Choice award is dus verdiend. De Leopold FC660M PD en Ducky One 2 TKL maken indruk met hun degelijke constructie. De Ducky is qua featureset uitgebreider, scoort in onze tests zeer goed en kost hetzelfde. Dat maakt hem een uitstekende koop – ook dit product geven we een Excellent Choice award.

Innovatief zijn tot slot de Wooting One, vanwege de speciale schakelaars, en de Corsair K63 Wireless, vanwege de mogelijkheid het toetsenbord zonder kabel te gebruiken. Vooral de eerste is ook een uitstekend toetsenbord als we de speciale functies buiten beschouwing laten. Beide ontvangen een Innovation Award.


Sharkoon Shark Skiller SGK2
Sharkoon Pure Writer TKL RGB


Corsair K65 Lux RGB
Ducky One 2 TKL


Wooting One
Corsair K63 Wireless


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Asus RoG Claymore Core (Cherry MX Brown)

Asus RoG Claymore Core (Cherry MX Brown)

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord

€ 120,75

12 winkels
Cooler Master MasterKeys Pro M RGB Cherry MX Brown, Black (US)

Cooler Master MasterKeys Pro M RGB Cherry MX Brown, Black (US)

  • Toetsenbord
  • Qwerty
  • Mechanisch toetsenbord

€ 138,00

2 winkels
Cooler Master MasterKeys Pro M White Cherry MX Red, Black (US)

Cooler Master MasterKeys Pro M White Cherry MX Red, Black (US)

  • Toetsenbord
  • Qwerty
  • Mechanisch toetsenbord
Niet verkrijgbaar
Cooler Master MasterKeys Pro S RGB Cherry MX Brown, Black (US)

Cooler Master MasterKeys Pro S RGB Cherry MX Brown, Black (US)

  • Toetsenbord
  • Qwerty
  • Mechanisch toetsenbord
Niet verkrijgbaar
Cooler Master MasterKeys Pro S White Cherry MX Red, Black (US)

Cooler Master MasterKeys Pro S White Cherry MX Red, Black (US)

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord
Niet verkrijgbaar
Corsair Gaming K63 Wireless Blue LED Cherry MX Red Black (US)

Corsair Gaming K63 Wireless Blue LED Cherry MX Red Black (US)

  • Toetsenbord
  • Draadloos
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord

€ 114,90

14 winkels
Corsair K63 Compact Mechanical Gaming Keyboard Cherry MX Red

Corsair K63 Compact Mechanical Gaming Keyboard Cherry MX Red

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord

€ 82,90

18 winkels
Corsair K65 LUX RGB Compact Cherry MX Red

Corsair K65 LUX RGB Compact Cherry MX Red

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord

€ 124,90

15 winkels
Ducky One 2 TKL Blue LED Double Shot PBT MX Brown (US)

Ducky One 2 TKL Blue LED Double Shot PBT MX Brown (US)

  • Mechanisch toetsenbord
  • Qwerty US / ANSI

€ 119,00

5 winkels
Kingston HyperX Alloy FPS Pro Cherry MX Red Black (US)

Kingston HyperX Alloy FPS Pro Cherry MX Red Black (US)

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord

€ 74,90

13 winkels
Leopold FC660M PD Cherry MX Red Black

Leopold FC660M PD Cherry MX Red Black

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord
Niet verkrijgbaar
Logitech G Pro Mechanical Gaming Keyboard

Logitech G Pro Mechanical Gaming Keyboard

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord

€ 119,99

13 winkels
Motospeed CK101 RGB Black Red switches

Motospeed CK101 RGB Black Red switches

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord
Niet verkrijgbaar
MSI Vigor GK70 TKL Cherry MX Red RGB

MSI Vigor GK70 TKL Cherry MX Red RGB

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord

€ 107,69

5 winkels
Razer BlackWidow Tournament Edition Chroma RGB V2 Yellow Switch Black (US)

Razer BlackWidow Tournament Edition Chroma RGB V2 Yellow Switch Black (US)

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord
Niet verkrijgbaar
Sharkoon Pure Writer TKL Kailh Blue

Sharkoon Pure Writer TKL Kailh Blue

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord
Niet verkrijgbaar
Sharkoon PureWriter TKL RGB Red (US)

Sharkoon PureWriter TKL RGB Red (US)

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord
Niet verkrijgbaar
Sharkoon Shark Skiller Mech SGK2 Brown Switch

Sharkoon Shark Skiller Mech SGK2 Brown Switch

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord
Niet verkrijgbaar
Speedlink Ultor Illuminated Mechanical Gaming Keyboard

Speedlink Ultor Illuminated Mechanical Gaming Keyboard

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord

€ 113,74

1 winkel
Wooting One Flaretech Red

Wooting One Flaretech Red

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord

€ 149,90

7 winkels
0