Vier ASRock-moederbordjes met Intel Braswell review: de ideale HTPC-basis?

21 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Geïntegreerde H.265-decoder
  3. 3. De ASRock N3150B-ITX
  4. 4. De ASRock N3150-ITX
  5. 5. De ASRock N3150M
  6. 6. De ASRock N3700-ITX
  7. 7. Benchmarks
  8. 8. Benchmarks: CPU-benchmarks
  9. 9. Benchmarks: Geheugen- + 3D-benchmarks
  10. 10. Stroomverbruik
  11. 11. Geluidskwaliteit
  12. 12. Conclusie
  13. 13. Besproken producten
  14. 14. Reacties

Inleiding

Intels Braswell-processors kenden een bijzondere lancering. Deze nieuwe energiezuinige processors werden meerdere keren uitgesteld en toen Intel ze eind maart eindelijk op de markt bracht, werd er niet eens een persbericht aan gewijd. Samples kregen we dan ook niet van de processorfabrikant, maar via ASRock, dat vier bordjes met zo'n CPU aan boord af liet leveren. De Braswell-processors zijn echter een stuk interessanter dan je aan de hand van deze geschiedenis zou verwachten.


Voordat we het over ASRocks aanbod gaan hebben, moeten we eerst even gaan kijken naar die Braswell-processors zelf. Braswell is de opvolger van Bay Trail, waar producten als de Pentium J2900 en Celeron N2840 op gebaseerd waren. De cores die daarin zaten heetten Silvermont en waar die kern nog nieuwe features zoals out-of-order-execution bevatte, zijn de Airmont-cores in Braswell eigenlijk niets meer dan een die-shrink naar 14 nm.

Braswell combineert die Airmoint-cores wel met een nieuwe geïntegreerde GPU. In Intel-jargon hebben we het dan over de achtste generatie HD Graphics, oftewel de architectuur die ook in de Haswell-processors wordt gebruikt. Daarvan wordt uiteraard een energiezuiniger versie gebruikt, met maximaal 16 execution-units.

In de tabel hieronder vind je de specificaties van alle modellen, maar de ASRock-bordjes maken op één na allemaal gebruik van de Celeron N3150. Dat is een quad-core op 1,6 GHz met een maximale turbofrequentie van 2,08 GHz. De CPU heeft 2 MB L2-cache en een TDP van 6 watt. Dat geldt ook voor de Pentium N3700, waar ASRocks N3700-ITX rond is opgetrokken. De turbomodus klokt in dit geval echter door tot 2,4 GHz en daarnaast heeft alleen dit model de volledige zestien shaders in zijn GPU. Bij de N3150 zijn er maar twaalf ingeschakeld en bovendien werken die op een iets lagere klokfrequentie.

ModelCoresKlokfreq.TurboL2-cacheEU'sGPU-turboTDP
Celeron N3000 2 1,04 GHz 2,08 GHz 1 MB 12 600 MHz 4 W
Celeron N3050 2 1,6 GHz 2,16 GHz 1 MB 12 640 MHz 6 W
Celeron N3150 4 1,6 GHz 2,08 GHz 2 MB 12 640 MHz 6 W
Pentium N3700 4 1,6 GHz 2,4 GHz 2 MB 16 700 MHz 6 W 

De processors ontberen ondersteuning voor HyperThreading, maar hebben wel een dual-channel geheugencontroller. Die ondersteunt DDR3(L)-geheugen op 1,35 volt met een maximale kloksnelheid van 1.600 MHz. Alle modellen worden enkel als BGA uitgeleverd, waardoor ze voor de eindgebruiker niet vervang- of upgradebaar zijn.

Geïntegreerde H.265-decoder

Braswell beschikt over een hardwarematige H.265-decoder, waardoor het op het eerste gezicht een ideaal platform voor een home-theater PC lijkt. Uiteraard hebben we de videomogelijkheden getest, zowel onder Windows als onder OpenELEC, een gestript besturingssysteem dat volledig voor Kodi/XBMC is gebouwd. We hebben dezelfde videobestanden gebruikt als in onze platformtest vorig jaar.

De 'open source' films Big Buck Bunny en Tears of Steal zijn te downloaden in vele formaten, waaronder ook 4K en HEVC. Wij gebruikten onder andere deze films voor de tests.

Zowel de Celeron N3150 als de Pentium N3700 bleken uitstekend in staat om H.264- en H.265-videomateriaal in Full HD- en Ultra HD-resolutie af te spelen, praktisch zonder dropped frames. Daarmee kan een goedkoop processortje iets wat mening CPU van een paar honderd euro niet kan: zonder geluidsproductie en met een zeer gering stroomverbruik 4K-video's gecodeerd met HEVC weergeven. Zelfs Big Buck Bunny in 2160p60 liep vloeiend.

Omdat de voeding die we normaal gebruiken voor dit soort systemen met zeer lage vermogens echt veel te onzuinig is, gebruikten we voor deze resultaten een PicoPSU. De Pentium N3700 verbruikte in Windows 13 watt in idle en 18 watt tijdens het afspelen van 4K H.265-materiaal, met minder dan tien procent CPU-belasting. Onder OpenELEC bleef het verbruik beperkt tot respectievelijk 15 en 16 watt. De goedkopere N3150 toverde het videomateriaal net zo gemakkelijk op het scherm, maar dan wel met een lager stroomverbruik: in idle 10 watt, bij 1080p-materiaal 12 watt en alleen bij H.265 4K-video een uitschieter naar 19 watt.

Van OpenELEC moesten we een bètaversie gebruiken, omdat het besturingssysteem door een fout in de kernel nog niet werkt op de nieuwe Braswell-CPU's. In de volgende normale release van OpenELEC zal dit gefixt zijn, maar tot die tijd kun je de hotfix-versie hier downloaden.

Uitstekende post-processing

En om het verhaal nog wat mooier te maken: het is niet alleen zo dat de Braswell chips keurig zowel H.264 als H.265 decoderen, ook de post-processing blijkt dik in orde. 

Deinterlacing doet de ingebakken GPU uitstekend, ook in HD. Zowel onder Windows als onder OpenElec hebben we de HD HQV 2.0 deinterlacing tests gedaan en moeten we concluderen dat Braswell zich kan meten met het resultaat van de beste losse GPU's en op dit vlak niets te wensen over laat. Dat de deinterlacing ook onder de Linux-versie van Kodi goed werkt is bijzonder te noemen, daar zou AMD een voorbeeld aan kunnen nemen. Oftewel, ook voor wie een HTPC'tje wil bouwen waarop interlaced TV-content gekeken gaat worden, is het platform zeer geschikt. En vergeet niet, goede deinterlacing is iets wat de voor Kodi populaire Raspberry Pi (2) echt niet kan.

Onder Windows zijn ruisonderdrukking, verscherping en kleurcorrectie van video ook aanwezig. Of je het wil gebruiken is een tweede, maar het werkt in ieder geval prima.

Helaas geen HDMI 2.0

Met een ingebouwde H.264 én H.265 decoder geschikt voor Ultra HD resolutie én goede post-processing die ook nog eens zowel onder Windows als Linux goed werkt, blijkt Braswell dus een ideaal platform voor een HTPC platform dat je kunt aansluiten op een Ultra HD TV. 

Er is echter één nadeel: de HDMI uitgang is beperkt tot HDMI 1.4 en dus tot Ultra HD met 30 fps. Voor gaming is dat echt een no-go, maar daar is Braswell toch niet voor bedoeld. Voor video is het geen enorm issue, zolang je Kodi af andere media-software maar wel instelt dat deze automatisch de resolutie en verversingsfrequentie aanpast aan de hand van het gespeelde materiaal. Zo zou je 1080i TV-content kunnen bekijken op 1920x1080 met 50fps of 60fps en 4K films of series op 3840x2160 met 24fps of 30fps.

Een zuinig en goedkoop platform H.265, goede post-processing en HDMI 2.0 is er helaas nog niet, maar Braswell komt naar onze mening wel het dichtst in de buurt.

De ASRock N3150B-ITX

Met een gemiddelde prijs van 82 euro is de N3150B-ITX het goedkoopste bordje uit de line-up die ASRock ons toestuurde. Zoals uit de naam al blijkt, hebben we van doen met een Mini-ITX-moederbord. Zoals we gewend zijn van dat formaat, zijn er twee SO-DIMM geheugensloten aanwezig. Qua uitbreidingssloten is er één PCI-Express 2.0 x1-slot aanwezig.

De audiovoorziening wordt geregeld door een Realtek ALC887-codec. Van hetzelfde merk is ook de Gigabit-netwerkpoort. WiFi is niet aanwezig, maar zou via USB of het x1-slot kunnen worden toegevoegd. Op het bord treffen we verder twee SATA600-poorten, twee 3-pins fan-connectors, een tweetal USB 2.0-headers en een USB 3.0-header aan.

Achterop zijn gescheiden PS/2-aansluitingen, parallelle en seriële poorten, VGA, HDMI 1.4b, ethernet, drie audiojacks en twee keer twee USB-poorten, waarvan de helft volgens de 3.0-standaard. 

ASRock N3150B-ITX

ASRock N3150B-ITX

De ASRock N3150-ITX

De N3150-ITX is een iets duurdere versie van de N3150B-ITX en moet gemiddeld 95 euro opbrengen. Voor die dertien extra euro's krijg je een aantal dingen terug, zoals het half-size Mini PCI-Express-slot. Daar kun je bijvoorbeeld een WiFi/Bluetooth-kaartje in kwijt, waar ook een schroefje voor wordt meegeleverd.

Daarnaast heeft ASRock gewinkeld bij ASMedia voor een ASM1061-controller, die twee extra SATA-poorten creëert. Ook een ASM1074-hub werd meegenomen, waardoor je achterop nu over vier in plaats van twee USB 3.0-poorten beschikt. De audio-codec is geüpgraded naar een Realtek ALC892. Dat laatste betekent dat er ondersteuning is voor hi-res Blu-ray audio.

Op de achterkant tellen we dit keer één PS/2-connector, DVI-, HDMI- én DisplayPort-aansluitingen, een optische S/PDIF-uitgang, twee keer USB 2.0, vier keer USB 3.0, één ethernetpoort en de audiojacks.

ASRock N3150-ITX

ASRock N3150-ITX

De ASRock N3150M

ASRock heeft ook een Micro-ATX-bord met een Celeron N3150 op de markt gebracht, namelijk de N3150M. Met een prijskaartje van gemiddeld 83 euro zit dit bord weer meer op het prijsniveau van de N3150B-ITX. Dankzij het grotere formaat heeft de N3150M meer uitbreidingssloten dan de ITX-borden, namelijk één PCI-Express 2.0 x16-slot (dat overigens maar over één lane bandbreedte beschikt) en nog eens twee 'echte' x1-sleuven. Ook passen er volwaardige DIMM-geheugenmodules op dit bord.

De audio-codec is wederom een Realtek ALC887. Van extra SATA-poorten en USB 3.0-poorten is dit keer geen sprake. Dat betekent dat we uitkomen op twee USB 2.0- en twee USB 3.0-poorten op het I/O-panel, naast VGA, DVI en HDMI, ethernet, drie audio-jacks en twee PS/2-connectors.

ASRock N3150M

ASRock N3150M

De ASRock N3700-ITX

De N3700-ITX is het enige bordje met de snellere Pentium N3700-processor aan boord. Dat is duidelijk te merken aan de gemiddelde prijs, die met 122 euro een stuk hoger ligt dan die van de rest van de besproken moederborden. ASRock heeft er dan ook een mooi bordje omheen gebouwd, met zowel een PCI-Express 2.0 x1-slot als een half-size Mini PCI-Express-slot, twee extra SATA600-poorten via een ASM1061-controller, vier externe USB 3.0-poorten via een hub uit dezelfde fabriek en een Realtek ALC892 als audio-codec.

Achterop zitten alle drie de digitale monitoruitgangen: DVI, HDMI en DisplayPort. Bovendien beschikt het bord over een optische S/PDIF-audio-uitgang en de analoge audio-jacks. Dat maakt ook de ASRock N3700-ITX in potentie erg geschikt voor een HTPC.

ASRock N3700-ITX

ASRock N3700-ITX

Benchmarks

Naast de processor die op de bordjes zit, gebruikten we 8 GB DDR3L-1600 geheugen, een OCZ Vertex 4 128 GB SSD, een Corsair CX750M (80Plus Bronze) voeding en Windows 8.1 als besturingssysteem. In de grafieken vind je naast de vier geteste borden, te herkennen aan rode balkjes, ook een Bay Trail-moederbord ter referentie.

Standaard basisklokfrequentie

Alle ASRock-borden werken netjes op de standaard frequentie van 80 MHz.

Benchmarks: CPU-benchmarks

We hebben diverse benchmarks gedraaid die primair de CPU-prestaties meten. In Cinebench 15 zien we dat de twee ITX-bordjes op basis van de Celeron N3150 identiek presteren, maar het Micro-ATX-bord op één of andere manier slechtere scores produceert. De Pentium N3700 is door zijn hogere turbo-klokfrequentie duidelijk sneller. Zo snel als de hoger geklokte J1900 van de vorige generatie is hij echter niet.

Ook in Passmark 8 CPUmark presteert de N3700-ITX duidelijk beter, maar is het wat betreft de N3150-bordjes lood om oud ijzer.

SiSoft Sandra 2013 biedt verschillende CPU-tests. In de resultaten daarvan is de ASRock N3700-ITX net zo snel als of zelfs sneller dan de J1900.

 

Benchmarks: Geheugen- + 3D-benchmarks

In 3DMark Cloud Gate blijkt duidelijk dat de geïntegreerde GPU in de Braswell-processors grondig is verbeterd. De N3150-borden halen zo'n 2.140 punten, terwijl de N3700-ITX op 2.326 punten eindigt. Dat is een forse verbetering ten opzichte van de vorige generatie, waar de J1900 op 1.593 punten bleef steken.

Passmark 8 Memory Mark leert ons dat de geheugenprestaties van het nieuwe platform juist wat minder zijn dan die van Bay Trail.

De geheugenbandbreedte is bij alle nieuwe CPU's even groot, namelijk 10,6 GB/s.

Tenslotte hebben we ook getest hoe snel de borden opstarten: van het indrukken van de power-knop tot het zichtbaar worden van het Windows-logo. Zowel de N3700-ITX als de N3150-ITX laten 13 seconden noteren, terwijl de N3150B-ITX er 15 seconden over doet. De N3150M neemt er met 18 seconden helemaal ruim de tijd voor.

Stroomverbruik

Het stroomverbruik testen we op twee manieren: het maximale verbruik tijdens Cinebench 11.5 en het idle verbruik, gemiddeld over vijf minuten. Onder belasting zijn de Braswell-borden een stuk zuiniger dan het Gigabyte-bord uit de vorige generatie, waarbij de sober uitgeruste N3150B-ITX aan kop gaat. Hoe luxer het bord en hoe meer extra controllerchips worden toegepast, hoe hoger het verbruik: dat de N3700-ITX het minst zuinig is, verbaast ons dus niet.

Overigens kun je dit soort vermogens uitstekend door een PicoPSU laten afhandelen, waardoor deze systeempjes nog veel minder zullen verbruiken.

Het idle verbruik is prima op orde en nog wat lager dan dat van Bay Trail.

Geluidskwaliteit

Veel verschil zit er niet in de analoge geluidskwaliteit van de geteste moederbordjes, maar we zouden ze in alle gevallen als 'prima' bestempelen.

Conclusie

Zoals we in de inleiding al schreven, zijn Intels Braswell-processors interessanter dan de stille lancering doet lijken. Qua processorprestaties is het geen stap vooruit, maar door de die-shrink naar 14 nm zijn de processors wel zuiniger geworden. Daarnaast is de geïntegreerde GPU vernieuwd, met fors hogere prestaties en nieuwe videomogelijkheden tot gevolg.

De vlekkeloze hardwarematige acceleratie bij het afspelen van H.265-video maakt dit platform ideaal voor een HTPC. AMD's AM1-processors, maar ook videokaarten en processors tot zo'n 200 euro, zijn daar niet toe in staat, zeker niet met een stroomverbruik van minder dan 20 watt. Het enige nadeel op dat gebied is dat HDMI 2.0 mist: 60 Hz 4K-materiaal bekijken op je tv is daardoor onmogelijk, want DisplayPort is nog steeds ver te zoeken op televisies. Aan de andere kant, alle films zijn 24 of 30 fps, dus voor een mediacenter-PC maakt dat eigenlijk niets uit.

Tussen de goedkope borden, die allebei zo'n 80 euro kosten, is er behalve het formaat niet veel verschil. De Micro-ATX-versie gebruikt full-size geheugenmodules, maar dat is niet meer dan logisch. Echte nadelen hebben we niet kunnen ontdekken, maar boven het maaiveld uitspringen doen ze geenszins.

Voor een HTPC zouden we de N3700-ITX en N3150-ITX prefereren. Ze starten snel op en zijn natuurlijk lekker klein, maar ook voorzien van een prima on-board audiochip en een optische S/PDIF-uitgang. Beide bordjes bieden bovendien een DisplayPort-aansluiting, zodat je 4K-video's op een monitor of via (nog niet bestaande) adapters op je tv toch op 60 Hz kunt bekijken. De uitvoering met de Pentium N3700 is iets sneller, maar om eerlijk te zijn voldoet de variant met de Celeron N3150 ruimschoots. Die gaat dan ook naar huis met een Excellent Choice-award.


ASRock N3150-ITX


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Excellent ASRock N3150-ITX

ASRock N3150-ITX

  • Mini ITX
  • Onboard CPU
  • DDR3
Niet verkrijgbaar
ASRock N3150B-ITX

ASRock N3150B-ITX

  • Mini ITX
  • Onboard CPU
  • Intel X99
  • DDR3
Niet verkrijgbaar
ASRock N3150M

ASRock N3150M

  • Micro ATX
  • Onboard CPU
  • DDR3
Niet verkrijgbaar
ASRock N3700-ITX

ASRock N3700-ITX

  • Mini ITX
  • Onboard CPU
  • DDR3
Niet verkrijgbaar
0
*