42 Intel Z97/H97 chipset moederborden review

45 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Geschikt voor Broadwell
  3. 3. M.2 en SATA Express
  4. 4. ASRock - EFI BIOS
  5. 5. ASRock - Software
  6. 6. ASRock Fatal1ty H97 Performance
  7. 7. ASRock Fatal1ty H97 Performance specificaties en prijzen
  8. 8. ASRock Fatal1ty H97 Killer
  9. 9. ASRock Fatal1ty H97 Killer specificaties en prijzen
  10. 10. ASRock Z97-E ITX/ac
  11. 11. ASRock Z97-E ITX/ac specificaties en prijzen
  12. 12. ASRock Z97 Extreme4
  13. 13. ASRock Z97 Extreme4 specificaties en prijzen
  14. 14. ASRock Z97 Extreme6
  15. 15. ASRock Z97 Extreme 6 specificaties en prijzen
  16. 16. ASRock Fatal1ty Z97 Killer
  17. 17. ASRock Fatal1ty Z97 Killer specificaties en prijzen
  18. 18. ASRock Fatal1ty Z97X Killer
  19. 19. ASRock Fatal1ty Z97X Killer specificaties en prijzen
  20. 20. ASRock Z97 OC Formula
  21. 21. ASRock Z97 OC Formula specificaties en prijzen
  22. 22. ASUS - EFI BIOS
  23. 23. ASUS - Software
  24. 24. ASUS H97-Pro
  25. 25. ASUS H97-Pro specificaties en prijzen
  26. 26. ASUS Z97-A
  27. 27. ASUS Z97-A specificaties en prijzen
  28. 28. ASUS Z97-Pro (Wi-Fi AC)
  29. 29. ASUS Z97-Pro (Wi-Fi AC) specificaties en prijzen
  30. 30. ASUS Z97-Deluxe (NFC WLC)
  31. 31. ASUS Z97-Deluxe (NFC WLC) specificaties en prijzen
  32. 32. ASUS Z97I-Plus
  33. 33. ASUS Z97I-Plus specificaties en prijzen
  34. 34. ASUS Sabertooth Z97 Mark 1
  35. 35. ASUS Sabertooth Z97 Mark 1 specificaties en prijzen
  36. 36. ASUS Sabertooth Z97 Mark 2
  37. 37. ASUS Sabertooth Z97 Mark 2 specificaties en prijzen
  38. 38. ASUS Gryphon Z97 Armor Edition
  39. 39. ASUS Gryphon Z97 Armor Edition specificaties en prijzen
  40. 40. ASUS Maximus VII Gene
  41. 41. ASUS Maximus VII Gene specificaties en prijzen
  42. 42. ASUS Maximus VII Ranger
  43. 43. ASUS Maximus VII Ranger specificaties en prijzen
  44. 44. ASUS Maximus VII Hero
  45. 45. ASUS Maximus VII Hero specificaties en prijzen
  46. 46. Gigabyte - EFI BIOS
  47. 47. Gigabyte - Software
  48. 48. Gigabyte H97M-HD3
  49. 49. Gigabyte H97M-HD3 specificaties en prijzen
  50. 50. Gigabyte H97N-WiFi
  51. 51. Gigabyte H97N-WiFi specificaties en prijzen
  52. 52. Gigabyte Z97M-D3H
  53. 53. Gigabyte Z97M-D3H specificaties en prijzen
  54. 54. Gigabyte Z97-HD3
  55. 55. Gigabyte Z97-HD3 specificaties en prijzen
  56. 56. Gigabyte Z97-D3H
  57. 57. Gigabyte Z97-D3H specificaties en prijzen
  58. 58. Gigabyte Z97MX-Gaming 5
  59. 59. Gigabyte Z97MX-Gaming 5 specificaties en prijzen
  60. 60. Gigabyte Z97X-Gaming 3
  61. 61. Gigabyte Z97X-Gaming 3 specificaties
  62. 62. Gigabyte Z97X-Gaming 7
  63. 63. Gigabyte Z97X-Gaming 7 specificaties en prijzen
  64. 64. Gigabyte Z97X-Gaming GT
  65. 65. Gigabyte Z97X-Gaming GT specificaties en prijzen
  66. 66. Gigabyte G1.Sniper Z97
  67. 67. Gigabyte G1.Sniper Z97 specificaties
  68. 68. Gigabyte Z97X-Gaming G1 WiFi Black Edition
  69. 69. Gigabyte Z97X-Gaming G1 WiFi Black Edition specificaties
  70. 70. Gigabyte Z97X-UD5H en Z97X-UD5H Black Edition
  71. 71. Gigabyte Z97X-UD5H en Z97X-UD5H Black Edition specificaties en prijzen
  72. 72. Gigabyte Z97X-SOC Force
  73. 73. Gigabyte Z97X-SOC Force specificaties en prijzen
  74. 74. Gigabyte Z97X-SOC
  75. 75. Gigabyte Z97X-SOC specificaties en prijzen
  76. 76. MSI - EFI BIOS
  77. 77. MSI - Software
  78. 78. MSI Z97S SLI Plus
  79. 79. MSI Z97S SLI Plus specificaties en prijzen
  80. 80. MSI Z97M Gaming
  81. 81. MSI Z97M Gaming specificaties en prijzen
  82. 82. MSI Z97 Gaming 5
  83. 83. MSI Z97 Gaming 5 specificaties en prijzen
  84. 84. MSI Z97 Gaming 7
  85. 85. MSI Z97 Gaming 7 specificaties en prijzen
  86. 86. MSI Z97I Gaming AC
  87. 87. MSI Z97I Gaming AC specificaties en prijzen
  88. 88. MSI Z97 MPower Max AC
  89. 89. MSI Z97 MPower Max AC specificaties en prijzen
  90. 90. MSI Z97 MPower
  91. 91. MSI Z97 MPower specificaties en prijzen
  92. 92. MSI Z97 XPower AC
  93. 93. MSI XPower AC specificaties en prijzen
  94. 94. Hoe hebben we getest + bClk waardes en BIOS-versies.
  95. 95. Benchmarks: 3DMark
  96. 96. Benchmarks: Cinebench 11.5
  97. 97. Benchmarks: Passmark 8 (CPU en geheugen)
  98. 98. Stroomverbruik: 3DMark Vantage (gemiddeld)
  99. 99. Stroomverbruik: Cinebench 11.5 (max)
  100. 100. Stroomverbruik: Idle (gem. over 5 minuten)
  101. 101. Geluidskwaliteit
  102. 102. Conclusie
  103. 103. Besproken producten
  104. 104. Reacties

Inleiding

Intel introduceerde begin mei haar Haswell Refresh processors (klik hier voor onze review) en tegelijkertijd twee nieuwe moederbordchipsets, de H97 en Z97. Voor de verschillende Taiwanese moederbordenfabrikanten natuurlijk het moment om een geheel nieuwe serie borden als opvolgers van het aanbod aan H87 en Z87 exemplaren op de markt te brengen. Op de dag van lancering publiceerden we al een vergelijkingstest van 19 moederborden met Z97-chipset, inmiddels hebben we maar liefst 42 exemplaren met ofwel Z97 ofwel H97 getest. Op zoek naar het beste moederbord voor Intel Socket 1150 processors? In deze review moet je zijn.

De Z97 is Intels nieuwe topmodel chipset voor Socket 1150 moederborden en de directe opvolger van Z87. Om maar meteen met de deur in huis te vallen: het aantal nieuwe zaken in de chipset is zeer beperkt. We moeten de verschillen bijna met een vergrootglas zoeken. Dat maakt de introductie van de nieuwe generatie moederborden echter niet minder interessant: het is voor de verschillende fabrikanten een reden om nieuwe producten op de markt te brengen, waarop ze de nodige innovaties hebben geplaatst.

Nieuw is dat allerhande Intel-technologieën zoals SSD-cache (ofwel Smart Response Technology in Intel jargon) en het plaatsen van slaapstand (hibernate) informatie op een SSD (Intel Rapid Start technology) nu ook werken in combinatie met PCI-Express gebaseerde SSD's. Dat is voornamelijk interessant voor OEM-systemen, waarbij geregeld uit kostenoverwegingen een conventionele harde schijf wordt gecombineerd met een kleine caching SSD. Met de lage prijzen van SSD's is het in het segment van zelfbouw desktop PC's - waar de moederborden op de volgende pagina's allemaal op zijn gericht - al lang en breed gebruikelijk om een volwaardige SSD te gebruiken voor het installeren van besturingssysteem en software en biedt de werking van zaken als Rapid Storage Technology bij PCI-Express gebaseerde SSD's feitelijk geen meerwaarde.

Het aan de praat krijgen van PCI-Express gebaseerde SSD's is met bestaande moederborden met bijvoorbeeld Z87-chips geen enkel probleem, ook al zijn er hier en daar wel wat compatibiliteitsproblemen. Het belangrijkste nieuws bij de 9-serie chipset moederborden is niet zozeer dat de chipset betere ondersteuning biedt voor PCI-Express gebaseerde opslag, als wel dat de moederbordfabrikanten dat zélf doen, door het plaatsen van nieuwe interfaces op hun moederborden, zoals M.2 en SATA Express (waarover meer op de volgende pagina). Daarmee zijn er twee nieuwe mogelijkheden voor het plaatsen van PCI-Express gebaseerde SSD's, buiten de form-factor van een standaard PCI-Express uitbreidingskaart. 

Dat het plaatsen van PCIe-gebaseerde opslag met de nieuwe generatie moederborden mogelijk wordt gemaakt is overigens alleen maar toe te juichen. Zoals bekend is de 600 MB/s doorvoersnelheid die Serial ATA 600 biedt voor vrijwel alle moderne SSD's een duidelijke bottleneck. De PCI-Express 2.0 x2 verbinding die zowel door M.2 als SATA Express wordt gebruikt moet in theorie bijna een verdubbeling van de prestaties bieden: 1000 MB/s. Meer daarover op pagina 3 van dit artikel.

Buiten PCI-Express zijn er nog meer trends zichtbaar. Net als bij de vorige generatie hebben alle moederbordfabrikanten er alles aan gedaan om een zo goed mogelijke onboard audio-oplossing te implementeren. De opkomst van betaalbare gaming moederborden valt eveneens op. Of het kopieergedrag is of niet, in Taiwan is men er duidelijk achter gekomen dat het voornamelijk gamers zijn die traditiegetrouw op frequente basis hun systeem upgraden met nieuwe (high-end) componenten. Tegelijkertijd besteden gamers juist liever wat meer aan hun videokaart(en) dan aan hun moederbord. Bij de Z87-generatie waren de betaalbare gaming-moederborden erg in trek. Vandaar dat de verschillende fabrikanten daar bij deze generatie juist een zeer duidelijke focus op hebben gelegd. Een laatste trend: de grafische EFI-BIOS'en van de verschillende merken beginnen "volmaakt" te worden. Na een paar generaties experimenteren beginnen de fabrikanten te begrijpen waar de grafische mogelijkheden van EFI daadwerkelijk iets kunnen toevoegen aan het gebruiksgemak. 

In onderstaande tabel vind je de moederborden die we in dit artikel bespreken. De borden met een sterretje () zaten niet in onze eerdere roundup.

  • ASRock Fatal1ty H97 Performance 
  • ASRock Fatal1ty H97 Killer 
  • ASRock Z97E-ITX/ac 
  • ASRock Z97 Extreme4
  • ASRock Z97 Extreme6 
  • ASRock Fatal1ty Z97 Killer 
  • ASRock Fatal1ty Z97X Killer 
  • ASRock Z97 OC Formula 
  • ASUS H97-Pro 
  • ASUS Z97-A
  • ASUS Z97-Pro (Wi-Fi AC)
  • ASUS Z97-Deluxe (NFC&WLC)
  • ASUS Z97I-Plus
  • ASUS Sabertooth Z97 Mark 1
  • ASUS Sabertooth Z97 Mark 2 
  • ASUS Gryphon Z97 Armor 
  • ASUS Maximus VII Gene
  • ASUS Maximus VII Ranger
  • ASUS Maximus VII Hero
  • Gigabyte H97M-HD3 
  • Gigabyte H97N-WiFi 
  • Gigabyte Z97M-D3H 
  • Gigabyte Z97-HD3 
  • Gigabyte Z97-D3H 
  • Gigabyte Z97MX-Gaming 5
  • Gigabyte Z97X-Gaming 3
  • Gigabyte Z97X-Gaming 7 
  • Gigabyte Z97X-Gaming GT 
  • Gigabyte G1.Sniper Z97
  • Gigabyte Z97X-Gaming G1 WiFi Black Edition
  • Gigabyte Z97X-UD5H
  • Gigabyte Z97X-UD5H Black Edition
  • Gigabyte Z97X-SOC Force
  • Gigabyte Z97X-SOC 
  • MSI Z97S SLI Plus 
  • MSI Z97M Gaming 
  • MSI Z97 Gaming 5
  • MSI Z97 Gaming 7
  • MSI Z97I Gaming AC 
  • MSI Z97 MPower Max AC
  • MSI Z97 MPower 
  • MSI Z97 XPower 

Geschikt voor Broadwell

In onderstaande afbeelding vind je een blokschema van de 9-serie chipset, waarbij de met een dikke, blauwe streep omrande blokken de volgens Intel nieuwe functionaliteit aangeven. Daar zien we de nieuwe versie van de Rapid Storage Technology driver (versie 13) en de ondersteuning voor PCI-Express gebaseerde storage. Daarnaast zien we Intel Device Protection Technology with Boot Guard, een nieuwe functionaliteit waarbij het opstartblok van het besturingssysteem beveiligd kan worden tegen malware door een vingerafdruk daarvan op te slaan in de PWM. Alle andere blokken zijn eigenlijk onveranderd gebleven: 6x Serial ATA 600, 6x USB 3.0, 8x USB 2.0 en 8x PCI-Express 2.0. 

In het blok linksboven zien we staan dat de 9-serie geschikt is voor zowel de huidige, 4de generatie Intel Core processors als voor de toekomstige 5de generatie, codenaam Broadwell. Opvallend is dat Intel juist dit blok niet als nieuwe functionaliteit duidt. Het doet ons vermoeden dat Z87 en H87 moederborden eveneens geschikt kunnen zijn voor Broadwell, mits daar een geschikte BIOS voor komt. Dat hebben we echter nog niet bevestigd gekregen van Intel of moederbordfabrikanten.

Voor nu is Broadwell er echter nog niet en kun je de nieuwe moederborden combineren met Haswell processors, zowel uit de bestaande reeks als de refresh reeks.

Z97 en H97

In eerste instantie biedt de 9-serie twee verschillende chipsets, de Z97 en H97. Feitelijk is de feature set vrijwel identiek aan de directe voorlopers Z87 en H87.

De Z97 is opnieuw de chipset voor de meest luxe moederborden, al is het maar omdat de Z97 de enige van de 9-serie chipsets is die ondersteuning biedt voor ongelimiteerd overklokken van K-processors. Daarnaast biedt de Z97 de mogelijkheid om de 16 PCI-Express 3.0 lanes van de processor op te delen naar 2x 8 lanes of 1x 8 en 2x 4 lanes. Dat is natuurlijk een vereiste voor SLI maar biedt in potentie nog een ander voordeel: toekomstige PCI-Express gebaseerde SSD's met controller die kan profiteren van PCI-Express versie 3.0 lanes kun je daar ook daadwerkelijk gebruik van laten maken, waarbij je dus wel lanes afsnoept van je optionele losse videokaart.

Buiten dit is de functionaliteit van Z97 en H97 vrijwel identiek. Beide bieden bijvoorbeeld 6x Serial ATA 600, 6x USB 3.0 en 8x USB 2.0 aansluitingen. Eigenlijk is de conclusie hetzelfde als bij de vorige generatie: ga je overklokken en/of wil je de optie voor meerdere videokaarten openhouden dan is de keuze voor Z97 een must. Is beide niet het geval, dan kun je wat geld besparen door een H97 moederbord te kiezen, waarbij je je natuurlijk moet realiseren dat moederbordfabrikanten hun H97 producten van minder extra's voorzien, juist om de prijs laag te houden. 

M.2 en SATA Express

PCI-Express gebaseerde SSD's is dé killer feature van de nieuwe generatie moederborden, zij het dat dat meer te danken is aan de moederbordfabrikanten dan aan de chipset zelf. Op zich is het niet nieuw: wie een bestaand moederbord heeft kan al prima een als PCI-Express uitbreidingskaart uitgevoerde SSD plaatsen, zoals de OCZ RevoDrive of de Plextor M6e. Nieuw is dat we op vrijwel alle 9-serie moederborden nieuwe, specifiek voor PCI-Express gebaseerde interfaces tegenkomen.

Allereerst is er M.2, een interface die in eerste instantie is bedacht voor laptops en in feite de opvolger is van mSATA. M.2-gebaseerde SSD's kunnen zowel via Serial ATA als PCI-Express x2 of x4 werken. Bij alle geteste moederborden zijn de aanwezige M.2 sloten daadwerkelijk met PCI-Express lanes verbonden. M.2 gebaseerde SSD's zijn 22 millimeter breed en zijn er in verschillende lengtes, waarvan 60 en 80 millimeter het meest voorkomende is. SSD's van deze lengtes worden dan ook aangeduid als respectievelijk M.2 2260 en M.2 2280. Zonder uitzondering bieden de borden met M.2 slot ondersteuning voor beide soorten en hoef je enkel een schroefje en moertje te verplaatsen. 

Asus Z97-A
Bijna alle Z97 moederborden die op de markt komen, hebben een M.2 slot voor PCI-Express gebaseerde SSD's.

Op één uitzondering na zijn de M.2-sloten op moederborden in deze review voorzien van twee PCI-Express 2.0 lanes (maximaal 1 GB/s dus) uit de chipset. De fabrikanten maken hierbij gebruik van een trucje van de chipset, namelijk twee uitgangspoorten die schakelen tussen PCI-Express en Serial ATA. Het betekent wel dat wanneer je een M.2 SSD plaatst dat twee SATA-poorten, meestal poort 5 en 6, hun werking verliezen.

Uitzondering is het tweede M.2-slot op de ASRock Z97 Extreme6. Dit is wat ASRock een "Ultra M.2" slot noemt en is met vier PCI-Express 3.0 lanes verbonden met de PCI-Express controller in de CPU. Enkel met dit bord kun je een via PCIe x4 werkende SSD (zoals de Samsung XP941) op hoogste snelheid laten werken. Probleem is wel dat zodra je dat doet je een losse videokaart niet langer van de volle 16 PCI-Express lanes kunt voorzien. Eigenlijk lopen we hier direct tegen hét grote probleem aan: het Z97/H97-platform heeft net als z'n voorlopers eigenlijk simpelweg te weinig PCI-Express lanes om alle functionaliteit die je anno 2014 zou wensen op een juiste manier aan te bieden. Vermoedelijk wordt dat pas bij de volgende generatie opgelost.

Wil je in de toekomst een PCI-Express x4 gebaseerde M.2 SSD gebruiken, maar staat het ASRock Extrem6 bord je niet aan? Dan kun je nog altijd kiezen voor een adapterkaart om de SSD in een normaal PCI-Express x16 slot te stoppen, waarmee je dus wel ook lanes bij de videokaart wegsnoept.

M.2 gebaseerde PCI-Express SSD's komen we nog nauwelijks in de losse verkoop tegen. Een uitzondering is de Plextor M6e. Pas in 2015 zal de beschikbaarheid van PCI-Express gebaseerde M.2 SSD's echt toenemen.

Naast M.2 komen we op veel van de geteste moederborden de nieuwe SATA Express standaard tegen. Via SATA Express is het mogelijk om een PCI-Express gebaseerde SSD in 2,5" formaat in een systeem te plaatsen, net als huidige SATA SSD's. Daarvoor is een speciale connector bedacht: aan de moederbordkant ziet die eruit als twee normale SATA-aansluitingen met een kleinere extra connector. Dat is geen toeval, want de twee SATA-connectors zijn ook als zodanig te gebruiken voor conventionele SSD's of harde schijven. Zodra een SATA-Express kabel wordt geplaatst, wordt die door de extra connector herkend en geven de poorten PCI-Express signalen door. Aan de kant van de SSD heeft SATA-Express een enkele, brede connector die een beetje doet denken aan een SATA-connector. SATA Express kabels hebben aan die kant weer een verloopkabel, waar je een SATA-stroomconnector van de voeding aan kunt plaatsen.

Asus Z97-A
De SATA Express moederbord connector

Asus Z97-A
En de SATA Express connector zoals aanwezig op SSD's.

SATA Express biedt net als M.2 de mogelijkheid om SSD's via twee PCI-Express lanes aan te sturen. Vier lanes is bij SATA Express niet mogelijk. Bij PCI-Express 2.0 bieden twee lanes een theoretische doorvoersnelheid van 1 GB/s, bijna het dubbele van Serial ATA 600. Zowel M.2 als SATA Express kunnen in de toekomst ook met PCI-Express 3.0 lanes aangestuurd worden, waarbij de doorvoersnelheid 2 GB/s wordt. Op de huidige moederborden gebeurt dat echter niet, met het M.2-slot op de ASRock Z97 Extreme6 zoals geschreven als enige uitzondering.

Echte SATA Express SSD's zijn er op het moment van schrijven nog niet, wat op zich niet vreemd is, aangezien je ze tot nu toe nergens op kon aansluiten. We verwachten gedurende het jaar wel wat aankondigingen. ASUS heeft in ieder geval laten weten dat men met producten komt waarbij je een M.2 SSD of twee mSATA SSD's kunt plaatsen in een 2,5" SATA Express behuizing. In dat eerste geval is het in feite een converter, in het tweede geval de facto een RAID 0-oplossing van twee SATA SSD's gebaseerd op een PCI-Express controller. Het zijn beide duidelijke overgangsproducten, terwijl we wachten op échte SATA Express drives.

Asus Z97-A
Een SATA Express kabel

Asus Z97-A
Moederbord kant

Asus Z97-A
SSD-kant

Opvallend is dat ASRock, ASUS en Gigabyte ervoor hebben gekozen om SATA Express wél te implementeren op hun nieuwe moederborden, maar MSI op een enkele uitzondering na niet. De marketing afdeling van MSI heeft haar reactie zonder meer klaar, wat iets in de trant van "wij geloven meer in M.2" zal zijn. Vermoedelijk is het eerder een inschattingsfout en had MSI niet verwacht dat haar concurrenten al direct op de SATA Express trein zouden springen. De door MSI aangekondigde M.2-naar-SATA-Express-converter, een module die je in een M.2-slot plaatst, is een niet bepaald elegante manier om de "achterstand", voor zover je daar over kunt spreken, in te halen. In één ding moeten we MSI gelijk geven: doordat M.2 inmiddels dé standaard voor PCI-Express gebaseerde opslag in laptops is, verwachten we met hen dat er het komende jaar veel meer M.2 SSD's dan SATA Express SSD's te verwachten zijn. Tegelijkertijd zou het ons zeer verbazen als SATA Express als form factor voor desktop PC's niet zou aanslaan en vinden we de keuze om te interface nog niet te bieden op de nieuwe moederbord op zijn minst onhandig.


MSI komt met deze M.2 naar SATA Express converter

Nog even voor de duidelijkheid: of je een PCI-Express SSD nu in een normaal uitbreidingsslot steekt, in een M.2 slot of verbindt via SATA Express: als de controller PCI-Express x2 ondersteunt zijn de prestaties in alle gevallen identiek, aangezien we over identieke aansturing spreken. Dat hebben we ook gevalideerd met de Plextor M6e: of we die nu op de 9-serie borden in een M.2 slot stoppen of met de eigen adapter plaatsen, de prestaties zijn identiek. Ondersteunt een controller PCI-Express x4 (zoals de OCZ RevoDrive 350 of de Samsung XP941) en/of PCI-Express 3.0, dan biedt een PCI-Express gebaseerde uitbreidingskaart of ASRocks "Ultra M.2"-slot in potentie betere prestaties. Vergeet niet: PCI-Express 2.0 met vier lanes biedt 2 GB/s en dat is ruim drie keer de maximale snelheid van Serial ATA 600. Deze form factor moeten we dus ook zeker niet uitwissen. Sterker nog: LSI heeft een tijd geleden al een nieuwe SandForce SSD-controller aangekondigd die via vier PCI-Express lanes kan worden aangestuurd en doorvoersnelheden tot 1800 MB/s moet kunnen bereiken. Dergelijke SSD's zullen als uitbreidingskaarten op de markt komen (en werken dus in feite net zo goed op bestaande moederborden als 9-serie exemplaren).


Grote kans dat PCI-Express uitbreidingskaarten toch de meest populaire form factor voor SSD's in high-end PC's worden. Zo'n uitbreidingskaart heeft immers vier PCI-Express (2GB/s bij PCI-Express 2.0), waar M.2 en SATA Express zijn beperkt tot twee lanes (1GB/s).

ASRock - EFI BIOS

ASRock heeft haar EFI BIOS deze generatie van een nieuwe lik verf voorzien, al is de lay-out op zich niet veranderd ten opzichte van de vorige generatie. Wie het hoofdscherm bekijkt ziet direct dat de kleurrijke icoontjes boven de tabbladen verdwenen zijn. Dat maakt het uiterlijk van de BIOS van de ene kant wat strakker, al blijven de vele kleurverloopjes en schaduwen de BIOS toch nog een beetje een gedateerd uiterlijk geven.

Waar ASUS, Gigabyte en in mindere mate MSI hun BIOS'en hebben voorzien van nieuwe schermen voor beginnende gebruikers, heeft ASRock dat nog niet gedaan. Ook als beginner mag je je dus direct een weg banen door de vele opties. Wel is er een ingebakken handleiding.

ASRock Z97 Extreme4

Nieuw is de optie om favoriete opties te groeperen. Uniek is het niet; andere fabrikanten hadden het al de vorige generatie. ASRock heeft meer goede ideeën van andere overgenomen: zo vinden we ook in de ASRock BIOS nu een wat zij noemen 'System Explorer', waar je een foto van het moederbord te zien krijgt en door op een component te klikken bij het juiste instellingenscherm uitkomt. Een aantal dingen zijn nieuw én uniek: zo kun je in de BIOS de netwerkkaart tijdens bepaalde uren van de dag uitschakelen. Wellicht handig wanneer je een PC voor je kinderen samenstelt en vindt dat ze te vaak en te veel online gamen. Ook uniek is de mogelijkheid om een email naar de klantenservice van ASRock vanuit de EFI BIOS te sturen. Of dat nu echt een oplossing is voor een bestaand probleem, is natuurlijk de vraag...

ASRock Z97 Extreme4
Nieuw is deze System Explorer

ASRock Z97 Extreme4
ASRock biedt de mogelijkheid de netwerkverbinding tijdelijk uit te schakelen.

ASRock Z97 Extreme4
Neem contact op met de klantenservice, rechtstreeks vanuit de BIOS.

Onder aanvoering van ASRocks in-house overklokker Nick Shih is het aantal overklokmogelijkheden van ASRock moederborden de afgelopen jaren flink toegenomen, al haalt het aantal opties het nog niet bij ASUS of Gigabyte. Daarentegen: iedere optie die je als normale overklokker daadwerkelijk gebruikt is aanwezig. Hieronder vind je screenshots van alle belangrijke schermen onder het kopje OC Tweaker.

ASRock Z97 Extreme4

ASRock Z97 Extreme4

ASRock Z97 Extreme4

ASRock Z97 Extreme4

ASRock Z97 Extreme4

ASRock Z97 Extreme4

ASRock Z97 Extreme4

ASRock Z97 Extreme4

ASRock Z97 Extreme4

ASRock - Software

ASRock staat erom bekend dat er een ontelbaar aantal utilities wordt meegeleverd bij moederborden. Gelukkig heeft men vrijwel alles inmiddels geconsolideerd in één applicatie, A-Tuning, die er tegenwoordig ook nog eens strak en overzichtelijk uit ziet. Complimenten op dat vlak! 

Het beginscherm van A-Tuning biedt beginnende gebruikers de mogelijkheid om met één druk op de knop het moederbord in standaardmodus, overklokte modus (Performance) of juist zuinige modus te laten werken. Op die manier maakt ASRock het makkelijk voor mensen die niets van klokfrequenties of voltages willen weten om toch hun PC te versnellen.

Onder het kopje tools vinden we diverse handige (en minder handige) utilities. XFast RAM is ASRocks programma om een RAM-disk aan te maken. Nadat ASUS daar een tijd geleden mee begon heeft tegenwoordig klaarblijkelijk iedere moederbordfabrikant het gevoel dat dat niet mag missen. XFast LAN is software om bepaald netwerkverkeer te prioriteren en aan traffic shaping te doen. In feite doet de software vrijwel hetzelfde (en mee!) als wat je met de drivers van een KillerNIC kunt. Je hoeft overigens niet bang te zijn dat ASRock zelfs iets heeft zitten fröbelen: XFast LAN is in feite de cFosSpeed software met een ander logo. Via OMG kun je aangeven wanneer een PC wel en niet gebruikt mag worden. Good Night Led kan alle verlichting (zoals de Power LED van je behuizing) uitschakelen. De FAN-Tastic Tuning utility biedt prima mogelijkheden om profielen voor je casefans te maken. De Dehumidifier is voor de Westerse markt een beetje onzin. Via USB Key kun je een USB-stick prepareren waarmee je automatisch kunt inloggen. OC DNA is een tool om overklokprofielen die je in de BIOS hebt gemaakt uit te wisselen met anderen.

Onder het kopje OC Tweaker vind je alle mogelijkheden om je moederbord real-time te overklokken. Multipliers, klokfrequenties, voltages, alle belangrijke zaken kunnen vanuit de software worden aangepast en worden direct doorgevoerd. Handig is dat je ook hier profielen kunt aanmaken en daar zelfs hotkeys aan kunt koppelen. Zo kun je snel over en weer schakelen tussen meerdere OC-instellingen. 

System Info toont je in één oogopslag alle belangrijke informatie qua klokfrequenties, voltages en temperaturen. Live Update is ASRocks tool om automatisch nieuwe drivers en software te zoeken. Een leuke extra is dat je via Tech Service vanuit de A-Tuning software rechtstreeks een mail kunt sturen naar de ASRock klantenservice. Ten slotte: mocht je een Direct-to-BIOS knop missen op de ASRock borden, daar hebben ze ook een kleine utility voor. Al met al kunnen we het werk dat ASRock in haar software heeft gestopt zonder meer toejuichen.

Ten slotte wel nog een kritiekpunt: kom niet in de verleiding om de ASRock App Shop te installeren. Het enige wat je krijgt is een soort Windows app store met heel veel Chinese software.

ASRock Fatal1ty H97 Performance

ASRock werkt al de nodige jaren voor haar gaming-moederborden samen met voormalig Pro Gamer Fatal1ty. Nog altijd schijnt het gebruiken van de naam en het logo van de voormalige kampioen voor goede verkopen te zorgen.

De H97 Fatal1ty H97 Performance is gebaseerd op de H97-chipset en mede daardoor extra betaalbaar. Unlocked CPU's overklokken en optimaal Crossfire/SLI gebruiken zit er door de keuze voor deze chipset echter niet in. Daarnaast is deze Performance uitvoering van de twee op H97-gebaseerde Gaming-borden sowieso de goedkopere. 

ASRock Fatal1ty H97 Performance

Net als de andere ASRock Fatal1ty moederbord en eigenlijk net als alle gaming moederborden van de grote vier fabrikanten bij deze generatie is de H97 Killer uitgevoerd in een rood kleurschema met pikzwarte PCB, keurig. Overigens doet ASRock nog niet mee aan de trend van matte PCB's, wat de meeste mensen in Europa nóg fraaier vinden.

Het bord biedt twee PCI-Express x16 sloten, waarbij de tweede met vier PCIe 2.0 lanes is verbonden met de chipset. Daarnaast is er twee maal PCI-Express x1 en drie maal PCI. Het bord biedt keurig zes keer Serial ATA 600. SATA Express en M.2 ontbreken, daarvoor moet je de iets duurdere Killer versie van het bord kopen.

ASRock Fatal1ty H97 Performance

De enkele Gigabit LAN aansluiting wordt op dit bord verzorgd door een Intel WG-I218V controller. Onboard audio is verzorgd door een Realtek ALC1150, de beste chip die Realtek op dit moment heeft. Het bord heeft verder een op de Ti NE5532 chip gebaseerde krachtige koptelefoonversterker en volgens ASRock zorgen Nichicon goudkleurige condensators voor optimale geluidskwaliteit, waarvan akte. De bijbehorende drivers bieden ondersteuning voor DTS Connect en dat is positief: je kunt zodoende ook het surround-geluid van games via een optische kabel naar een surround versterker leiden.

USB 3.0 biedt het bord 6x, USB 2.0 8x. Er zijn zes fan-aansluitingen, waarvan wel slechts twee van het PWM-type. Dat het bord een 8-fase stroomvoorziening heeft is leuk en aardig, maar aangezien je met een H97-bord toch niet serieus kunt overklokken niet heel erg van belang.

De BIOS is keurig zoals beschreven op de voorgaande pagina's.

ASRock Fatal1ty H97 Performance specificaties en prijzen

Algemeen
 
MerkASRock
ProductnaamFatal1ty H97 Performance
Productcode90-MXGTU0-A0UAYZ
DetailsProductinfo
Processor / Chipset
FormaatATX
Ondersteunde processor(s)Intel Core i3 / i5 / i7
CPU socketSocket 1150
Intel Coffee Lake compatible
Type processorbusDMI
ChipsetIntel H97
Geheugen
Type geheugenDDR3
Type modulesDIMM
ECC ondersteuning
Hoogst instelbare geheugensnelheidDDR3-1600
Aantal geheugenkanalen2
Aantal geheugensloten4
Intel XMP compatible
Maximum intern geheugen32 GB
DDR3 SODIMM-sloten0
DDR3 DIMM-sloten4
Uitbreidingssloten
PCI-Express x16 sloten2
PCI-Express x8 sloten0
PCI-Express x4 sloten0
PCI-Express x1 sloten2
Totaal aantal lanes alle PCI-Express x16 sloten20
Mini PCI-Express aansluitingen0
PCI-sloten3
Multi-GPU
Nvidia SLI compatible
Nvidia SLI (2-way)
Nvidia SLI (3-way)
Nvidia SLI (4-way)
AMD CrossFire compatible
Connectiviteit
USB 2.0 - Totaal8
USB 2.0 - extern4
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - Totaal6
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - extern4
IEEE 1394 controller
IEEE 1394 - Aansluitingen achterzijde0
Thunderbolt
Storage
Serial ATA aansluitingen (totaal)6
Serial ATA 300 aansluitingen0
Serial ATA 600 aansluitingen6
Serial ATA Express aansluitingen0
eSATA aansluitingen0
mSATA aansluitingen0
M.2 aansluitingen0
Extra PATA (RAID) controller
Extra SATA (RAID) controller
RAID 0 ondersteuning
RAID 1 ondersteuning
RAID 5 ondersteuning
RAID 10 ondersteuning
Video
D-Sub (VGA) uitgang
DVI uitgang
HDMI uitgang
Aantal HDMI uitgangen1
DisplayPort uitgang
Audio
Onboard audio - Kanalen7.1
Onboard audio - Codec chipRealtek ALC1150
Onboard audio - Codec typeHDA
S/PDIF ingang
S/PDIF uitgang
Dolby Digital Live
DTS Connect
Netwerk
Aantal netwerkaansluitingen1
LAN - ChipIntel WG-I218V
LAN - Snelheid1000 Mbit/s
Bluetooth
Stroomcircuit
Totaal aantal chokes8
Koeling / Overklokken
Fan aansluitingen (totaal)6
Fan aansluitingen (4-pin)2
Fan snelheid afhankelijk van temperatuur
VRM koelingPassief
Chipset koelerPassief
Maximale FSB/bClk frequentie100 MHz
Max. CPU voltage2 V
Max. VRIN voltage2.3 V
Max. VCCIO voltage1.000 V
Max. VCCSA voltage+1 V
Max. geheugen voltage1.800 V
North bridge / PCH 1.05V/1.09V voltage tweaking (maximaal)1.322 V
PCH 1.5V / IMC / I/O voltage tweaking (maximaal)1.696 V
CPU Ring voltage tweaking (maximaal)2 V
I/O Analoog voltage tweaking (maximaal)1.000 V
Windows software voor overklokken meegeleverd
Multiplier instelbaar
PCI-Express klokfrequentie instelbaar
Heatsinks op cpu stroomvoorziening
CPU Turbo Modus uitschakelbaar
HyperThreading/SMT uitschakelbaar
Cores uitschakelbaar
PCI-Express sloten hardwarematig uitschakelbaar
Voltage meetpunten op moederbord
Bevestiging koelblokkenSchroeven
Overig
Onboard speaker
100% Solid Condensators
BIOS typeEFI
Dual BIOS
Boot-menu in BIOS
Flash-programma in BIOS
BIOS profielen
Probleem diagnose
On-board Power / Reset switch
On-board Clear CMOS switch
Trusted Platform Module
BIOS-chip(s) vervangbaar
Lucid VirtuMVP software
Direct-naar-BIOS knop

ASRock Fatal1ty H97 Killer

Wie zo'n twee tientjes meer wil uitgeven kan bij ASRock terecht voor de Fatal1ty H97 Killer, een bord dat als twee druppels water lijkt op de hiervoor besproken Performance. Er zijn dan ook maar twee verschillen.

ASRock Fatal1ty H97 Killer

Allereerst biedt deze Killer variant zowel SATA Express als M.2. Zodra je één van beide moderne interfaces gebruikt, verlies je zoals gebruikelijk wel SATA poorten 5 en 6. De Performance miste de nieuwe, op PCI-Express gebaseerde SSD-interfaces. Door de komst van een M.2 slot moest wel één van de drie PCI-sloten wijken. Daar zal niemand mee kunnen zitten.

Daarnaast heeft ASRock een Killer E2201 netwerkchip geplaatst. We hebben het al zo vaak geschreven: wij kunnen niet aantonen dat een Killer-netwerkchip daadwerkelijk betere prestaties in games biedt dan een ander model, zoals een Intel-chip. Maar goed, slechter is de Killer chip ook zeker niet. 

ASRock Fatal1ty H97 Killer

Voor de rest is de H97 Killer tot de laatste condensator identiek aan de Performance, wat maakt dat de prestaties van beide borden ook vrijwel identiek zijn.

ASRock Fatal1ty H97 Killer specificaties en prijzen

Algemeen
 
MerkASRock
ProductnaamFatal1ty H97 Killer
ProductcodeH97 KILLER
DetailsProductinfo
Processor / Chipset
FormaatATX
Ondersteunde processor(s)Intel Core i3 / i5 / i7
CPU socketSocket 1150
Intel Coffee Lake compatible
Type processorbusDMI
ChipsetIntel H97
Geheugen
Type geheugenDDR3
Type modulesDIMM
ECC ondersteuning
Hoogst instelbare geheugensnelheidDDR3-1600
Aantal geheugenkanalen2
Aantal geheugensloten4
Intel XMP compatible
Maximum intern geheugen32 GB
DDR3 SODIMM-sloten0
DDR3 DIMM-sloten4
Uitbreidingssloten
PCI-Express x16 sloten2
PCI-Express x8 sloten0
PCI-Express x4 sloten0
PCI-Express x1 sloten2
Totaal aantal lanes alle PCI-Express x16 sloten20
Mini PCI-Express aansluitingen0
PCI-sloten2
Multi-GPU
Nvidia SLI compatible
Nvidia SLI (2-way)
Nvidia SLI (3-way)
Nvidia SLI (4-way)
AMD CrossFire compatible
Connectiviteit
USB 2.0 - Totaal8
USB 2.0 - extern4
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - Totaal6
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - extern4
IEEE 1394 controller
IEEE 1394 - Aansluitingen achterzijde0
Thunderbolt
Storage
Serial ATA aansluitingen (totaal)6
Serial ATA 300 aansluitingen0
Serial ATA 600 aansluitingen6
Serial ATA Express aansluitingen1
eSATA aansluitingen0
mSATA aansluitingen0
M.2 aansluitingen1
M.2 slot 1 typePCIe 2.0 x2 (1 GB/s)
Extra PATA (RAID) controller
Extra SATA (RAID) controller
RAID 0 ondersteuning
RAID 1 ondersteuning
RAID 5 ondersteuning
RAID 10 ondersteuning
Video
D-Sub (VGA) uitgang
DVI uitgang
HDMI uitgang
Aantal HDMI uitgangen1
DisplayPort uitgang
Audio
Onboard audio - Kanalen7.1
Onboard audio - Codec chipRealtek ALC1150
Onboard audio - Codec typeHDA
S/PDIF ingang
S/PDIF uitgang
Dolby Digital Live
DTS Connect
Netwerk
Aantal netwerkaansluitingen1
LAN - ChipKiller E2201
LAN - Snelheid1000 Mbit/s
Bluetooth
Stroomcircuit
Totaal aantal chokes8
Koeling / Overklokken
Fan aansluitingen (totaal)6
Fan aansluitingen (4-pin)2
Fan snelheid afhankelijk van temperatuur
VRM koelingPassief
Chipset koelerPassief
Maximale FSB/bClk frequentie100 MHz
Max. CPU voltage2 V
Max. VRIN voltage2.3 V
Max. VCCIO voltage1.000 V
Max. VCCSA voltage+1 V
Max. geheugen voltage1.800 V
North bridge / PCH 1.05V/1.09V voltage tweaking (maximaal)1.322 V
PCH 1.5V / IMC / I/O voltage tweaking (maximaal)1.696 V
CPU Ring voltage tweaking (maximaal)2 V
I/O Analoog voltage tweaking (maximaal)1.000 V
Windows software voor overklokken meegeleverd
Multiplier instelbaar
PCI-Express klokfrequentie instelbaar
Heatsinks op cpu stroomvoorziening
CPU Turbo Modus uitschakelbaar
HyperThreading/SMT uitschakelbaar
Cores uitschakelbaar
PCI-Express sloten hardwarematig uitschakelbaar
Voltage meetpunten op moederbord
Bevestiging koelblokkenSchroeven
Overig
Onboard speaker
100% Solid Condensators
BIOS typeEFI
Dual BIOS
Boot-menu in BIOS
Flash-programma in BIOS
BIOS profielen
Probleem diagnose
On-board Power / Reset switch
On-board Clear CMOS switch
Trusted Platform Module
BIOS-chip(s) vervangbaar
Lucid VirtuMVP software
Direct-naar-BIOS knop

ASRock Z97-E ITX/ac

De Z97-E ITX/ac is het meest luxe Mini-ITX bordje uit het assortiment van ASRock. We kunnen enkel diep respect hebben voor de ASRock engineers die dit bord ontworpen hebben, want de hoeveelheid functionaliteit die ASRock op de kleine PCB die de ITX-formfactor toelaat heeft geplaatst is ongekend.

ASRock Z97E-ITX/ac

Zoals gebruikelijk bij ITX-borden in dit segment vinden we een PCI-Express x16 slot als enig beschikbare uitbreidingsslot en zijn er twee standaard DIMM-sloten. Er is echter ook nog een Mini-PCI-Express slot, waarover verderop meer.

ASRock heeft alle zes de Serial ATA 600 poorten van de chipset op dit bordje geplaatst gekregen. Twee van die poorten maken deel uit van een SATA Express connector: ook die nieuwe interface is dus beschikbaar. En om het compleet te maken is er ook nog een M.2-slot, zij het aan de onderkant van het bord. Op storage vlak doet dit ITX-bordje dus niets onder voor luxere (Micro) ATX varianten.

USB 3.0 biedt het bord 6x en USB 2.0 eveneens 6x. Respectievelijk vier en twee van die aansluitingen zitten achterop. Daar vinden we verder ook DVI, HDMI én DisplayPort monitoraansluitingen. Dat betekent dus dat je drie schermen digitaal kunt aansluiten en met DisplayPort is dit bord ook direct geschikt voor 4K-schermen.

ASRock Z97E-ITX/ac

De gebruikte audiochip is een Realtek ALC1150, een betere keuze is natuurlijk niet te maken. Er is een digitale audio-uitgang en de drivers bieden ondersteuning voor DTS Connect. De Gigabit LAN-aansluiting wordt aangestuurd door een Intel WG-I218V controller. En in het eerder genoemde Mini-PCIe slot vinden we een Intel Wireless-AC 7260 module met ondersteuning voor 802.11ac WLAN en Bluetooth 4.0.

Het bordje biedt een 6-fase CPU-stroomvoorziening en er zijn twee fan-aansluitingen. Voor meer hardwarematige extra features is er natuurlijk geen plek, maar de BIOS is lekker compleet, zoals een aantal pagina's terug beschreven. En het moet gezegd: de prijs is zeer scherp.

ASRock Z97-E ITX/ac specificaties en prijzen

Algemeen
 
MerkASRock
ProductnaamZ97E-ITX/ac
ProductcodeZ97E-ITX/AC
DetailsProductinfo
Processor / Chipset
FormaatMini ITX
Ondersteunde processor(s)Intel Core i3 / i5 / i7
CPU socketSocket 1150
Intel Coffee Lake compatible
Type processorbusDMI
ChipsetIntel Z97
Geheugen
Type geheugenDDR3
Type modulesDIMM
ECC ondersteuning
Hoogst instelbare geheugensnelheidDDR3-4000
Aantal geheugenkanalen2
Aantal geheugensloten2
Intel XMP compatible
Maximum intern geheugen16 GB
DDR3 SODIMM-sloten0
DDR3 DIMM-sloten2
Uitbreidingssloten
PCI-Express x16 sloten1
PCI-Express x8 sloten0
PCI-Express x4 sloten0
PCI-Express x1 sloten0
Totaal aantal lanes alle PCI-Express x16 sloten16
Mini PCI-Express aansluitingen1
PCI-sloten0
Multi-GPU
Nvidia SLI compatible
Nvidia SLI (2-way)
Nvidia SLI (3-way)
Nvidia SLI (4-way)
AMD CrossFire compatible
Connectiviteit
USB 2.0 - Totaal6
USB 2.0 - extern2
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - Totaal6
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - extern4
IEEE 1394 controller
IEEE 1394 - Aansluitingen achterzijde0
Thunderbolt
Storage
Serial ATA aansluitingen (totaal)6
Serial ATA 300 aansluitingen0
Serial ATA 600 aansluitingen6
Serial ATA Express aansluitingen1
eSATA aansluitingen0
mSATA aansluitingen0
M.2 aansluitingen1
M.2 slot 1 typePCIe 2.0 x2 (1 GB/s)
Extra PATA (RAID) controller
Extra SATA (RAID) controller
RAID 0 ondersteuning
RAID 1 ondersteuning
RAID 5 ondersteuning
RAID 10 ondersteuning
Video
D-Sub (VGA) uitgang
DVI uitgang
HDMI uitgang
Aantal HDMI uitgangen1
DisplayPort uitgang
Aantal DisplayPort uitgangen1
Audio
Onboard audio - Kanalen7.1
Onboard audio - Codec chipRealtek ALC1150
Onboard audio - Codec typeHDA
S/PDIF ingang
S/PDIF uitgang
Dolby Digital Live
DTS Connect
Netwerk
Aantal netwerkaansluitingen1
LAN - ChipIntel WG-I218V
LAN - Snelheid1000 Mbit/s
WLAN - Standaard802.11ac (Wi-Fi 5)
WLAN - ChipIntel Dual Band Wireless-AC 7260
WLAN - Snelheid867 Mbit/s
Bluetooth
Wireless / Bluetooth moduleMini PCIe Module
Bluetooth-versie4.0
Stroomcircuit
Totaal aantal chokes6
Koeling / Overklokken
Fan aansluitingen (totaal)2
Fan aansluitingen (4-pin)2
Fan snelheid afhankelijk van temperatuur
VRM koelingPassief
Chipset koelerPassief
Maximale FSB/bClk frequentie300 MHz
Max. CPU voltage2 V
Max. VRIN voltage2.3 V
Max. VCCIO voltage1.000 V
Max. VCCSA voltage1.000 V
Max. geheugen voltage1.800 V
North bridge / PCH 1.05V/1.09V voltage tweaking (maximaal)1.322 V
PCH 1.5V / IMC / I/O voltage tweaking (maximaal)1.699 V
CPU Ring voltage tweaking (maximaal)2 V
I/O Analoog voltage tweaking (maximaal)1.000 V
Windows software voor overklokken meegeleverd
Multiplier instelbaar
PCI-Express klokfrequentie instelbaar
Heatsinks op cpu stroomvoorziening
CPU Turbo Modus uitschakelbaar
HyperThreading/SMT uitschakelbaar
Cores uitschakelbaar
PCI-Express sloten hardwarematig uitschakelbaar
Voltage meetpunten op moederbord
Bevestiging koelblokkenSchroeven
Overig
Onboard speaker
100% Solid Condensators
BIOS typeEFI
Dual BIOS
Boot-menu in BIOS
Flash-programma in BIOS
BIOS profielen
Probleem diagnose
On-board Power / Reset switch
On-board Clear CMOS switch
Trusted Platform Module
BIOS-chip(s) vervangbaar
Lucid VirtuMVP software
Direct-naar-BIOS knop

ASRock Z97 Extreme4

De ASrock Z97 Extreme4 is de nieuwste in een lange serie Extreme4 borden. Vergelijken we het bord met z'n voorloper, dan is duidelijk dat het ontwerp drastisch is veranderd. Waar de Z87 Extreme serie geheel zwart was, heeft ASRock bij deze serie voor blauwe koelblokken gekozen. Het lijkt er een beetje op dat nadat ASUS bij de vorige generatie haar traditionele blauwe kleur aan de wilgen had gehangen, ASRock graag het stokje over wilde nemen. En inderdaad: als je een beetje door je wimpers heen kijkt, lijkt de ASRock Z97 Extreme4 wel een beetje op een ASUS bord van weleer. Waar overigens de meeste moederbordfabrikanten overstappen naar mat zwarte PCB's, glimt het ASRock bord aan alle kanten. Je moet er van houden, zullen we maar denken.

ASRock Z97 Extreme4

De Z97 Extreme4 heeft een drietal PCI-Express x16 sloten, die elk zijn verbonden met de 16 PCI-Express 3.0 lanes uit de CPU. Dat betekent dus dat ze in 16/0/0, 8/8/0 en 8/4/4 modi kunnen werken. Het voordeel is dat ook het laatste slot, dat je bijvoorbeeld kunt gebruiken voor een PCI-Express gebaseerde SSD, ook PCI-Express 3.0 is, maar dat je bij gebruik wel altijd lanes bij je videokaart weghaalt. Daarnaast heeft het bord drie PCI-Express x1 sloten.

ASRock is één van de fabrikanten die bij de introductie van Z97 direct SATA Express implementeert. Daarnaast vinden we een M.2 slot met schroefgaten voor alle M.2 formaten. SATA Express en M.2 delen overigens dezelfde PCI-Express lanes en kun je dus niet tegelijkertijd gebruiken (zoals bij alle borden in deze test het geval is). Serial ATA 600 tellen we acht keer, waarvan twee poorten uiteraard worden gedeeld met de SATA Express aansluiting. Een ASMedia ASM1061 controller verzorgt de twee extra poorten.

ASRock Z97 Extreme4

Het bord heeft in totaal acht USB 3.0 aansluitingen, waarvan zes op het I/O-paneel. USB 2.0 heeft het bord zes keer, waarvan twee maal achterop. Voor de enkele Gigabit LAN aansluiting heeft ASRock een Intel WG-I218V chip gebruikt. Onder het Purity Sound 2 kapje vinden we een Realtek ALC1150 audio codec. De gebruikte Ti NE5532 koptelefoonversterker zou headsets tot 600 Ohm impedantie moeten ondersteunen. ASRocks meegeleverde drivers ondersteunen DTS Connect. Voor het aansluiten van monitoren biedt het bord alle vier de mogelijke connectors: VGA, DVI, HDMI en DisplayPort.

De Extreme4 heeft een zestal fan-aansluitingen, waarvan twee 4-pins. De CPU-stroomvoorziening werkt met 12 fasen. ASRock spreekt met trots over de gebruikte Premium Chokes en NexFET MosFETS. Links onder op het bord vinden we onboard power-, reset- en clear-CMOS-knoppen. Daarnaast heeft het ASRock bord twee BIOS'en waar tussen je met een schakelaar kunt wisselen. Ten slotte is er ook een HEX-display met BIOS POST-codes. De koelblokken zitten vast met push-pins, wat (helaas) gebruikelijk is in dit prijssegment.

ASRock Z97 Extreme4 specificaties en prijzen

Algemeen
 
MerkASRock
ProductnaamZ97 Extreme4
Productcode90-MXGTZ0-A0UAYZ
DetailsProductinfo
Processor / Chipset
FormaatATX
Ondersteunde processor(s)Intel Core i3 / i5 / i7
CPU socketSocket 1150
Intel Coffee Lake compatible
Type processorbusDMI
ChipsetIntel Z97
Geheugen
Type geheugenDDR3
Type modulesDIMM
ECC ondersteuning
Hoogst instelbare geheugensnelheidDDR3-4000
Aantal geheugenkanalen2
Aantal geheugensloten4
Intel XMP compatible
Maximum intern geheugen32 GB
DDR3 SODIMM-sloten0
DDR3 DIMM-sloten4
Uitbreidingssloten
PCI-Express x16 sloten3
PCI-Express x8 sloten0
PCI-Express x4 sloten0
PCI-Express x1 sloten3
Mini PCI-Express aansluitingen0
PCI-sloten0
Multi-GPU
Nvidia SLI compatible
Nvidia SLI (2-way)
Nvidia SLI (3-way)
Nvidia SLI (4-way)
AMD CrossFire compatible
AMD CrossFire (2-way)
AMD CrossFire (3-way)
Connectiviteit
USB 2.0 - Totaal6
USB 2.0 - extern2
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - Totaal8
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - extern6
IEEE 1394 controller
IEEE 1394 - Aansluitingen achterzijde0
Thunderbolt
Storage
Serial ATA aansluitingen (totaal)8
Serial ATA 300 aansluitingen0
Serial ATA 600 aansluitingen8
Serial ATA Express aansluitingen1
eSATA aansluitingen0
mSATA aansluitingen0
M.2 aansluitingen1
M.2 slot 1 typePCIe 2.0 x2 (1 GB/s)
Extra PATA (RAID) controller
Extra SATA (RAID) controllerASMedia ASM1061
RAID 0 ondersteuning
RAID 1 ondersteuning
RAID 5 ondersteuning
RAID 10 ondersteuning
Video
D-Sub (VGA) uitgang
DVI uitgang
HDMI uitgang
Aantal HDMI uitgangen1
DisplayPort uitgang
Aantal DisplayPort uitgangen1
Audio
Onboard audio - Kanalen7.1
Onboard audio - Codec chipRealtek ALC1150
Onboard audio - Codec typeHDA
S/PDIF ingang
S/PDIF uitgang
Dolby Digital Live
DTS Connect
Netwerk
Aantal netwerkaansluitingen1
LAN - ChipIntel WG-I218V
LAN - Snelheid1000 Mbit/s
Bluetooth
Stroomcircuit
Totaal aantal chokes12
Koeling / Overklokken
Fan aansluitingen (totaal)6
Fan aansluitingen (4-pin)2
Fan snelheid afhankelijk van temperatuur
VRM koelingPassief
Chipset koelerPassief
Maximale FSB/bClk frequentie300 MHz
Max. CPU voltage2.3 V
Max. VRIN voltage+0.4 V
Max. VCCIO voltage+1 V
Max. VCCSA voltage+1 V
Max. geheugen voltage1.8 V
North bridge / PCH 1.05V/1.09V voltage tweaking (maximaal)1.322 V
PCH 1.5V / IMC / I/O voltage tweaking (maximaal)1.859 V
CPU Ring voltage tweaking (maximaal)+1 V
I/O Analoog voltage tweaking (maximaal)+1 V
Windows software voor overklokken meegeleverd
Multiplier instelbaar
PCI-Express klokfrequentie instelbaar
Heatsinks op cpu stroomvoorziening
CPU Turbo Modus uitschakelbaar
HyperThreading/SMT uitschakelbaar
Cores uitschakelbaar
PCI-Express sloten hardwarematig uitschakelbaar
Voltage meetpunten op moederbord
Bevestiging koelblokkenPush-pins
Overig
Onboard speaker
100% Solid Condensators
BIOS typeEFI
Dual BIOS
Boot-menu in BIOS
Flash-programma in BIOS
BIOS profielen
Type probleemdiagnoseHEX-display
Probleem diagnose
On-board Power / Reset switch
On-board Clear CMOS switch
Trusted Platform Module
BIOS-chip(s) vervangbaar
Lucid VirtuMVP software
Direct-naar-BIOS knop

ASRock Z97 Extreme6

De ASRock Z97 Extreme6 is een luxere versie van de hiervoor besproken Extreme4. Het aantal verschillen is niet groot, maar toch is de Extreme6 een uniek bord in deze grote vergelijkingstest. ASRock biedt op dit bord immers een functionaliteit die vooralsnog op geen enkel ander Z97-bord terug te vinden is.

ASRock Z97 Extreme6

Om maar meteen met die unieke functionaliteit te beginnen: op de Extreme6 vind je niet één, maar twee M.2 sloten. De eerste is, net als bij alle andere Z97 en H97 borden met M.2, verbonden met de chipset en biedt zodoende Serial ATA 600 en PCI-Express 2.0 x2. Het andere slot, dat door ASRock "Ultra M.2" wordt genoemd, bevat vier PCI-Express 3.0 lanes vanuit de CPU. Waar PCIe 2.0 x2 maximaal 1.0 Gbps biedt, gaat PCIe 3.0 x3 in theorie tot 4 Gbps.

En dat kan zeker voordelen hebben. De recent door ons gereviewde Samsung XP941 SSD maakt immers gebruik van een PCI-Express 2.0 x4 controller en daarmee behalen we snelheden tot boven de 1300 MB/s, iets wat niet mogelijk is wanneer je de SSD in een normaal M.2-slot steekt. Ook van SandForce is bekend dat er gewerkt wordt aan een PCI-Express gebaseerd SSD-controller met vier lanes. Ofwel: dat je profijt kunt hebben van zo'n Ultra-slot staat buiten kijf. Volgend jaar verwachten we heel veel van PCI-Express gebaseerde M.2 SSD's. Deze Ultra M.2-feature is echt een groot pluspunt voor ASRock. Het bord beidt verder ruimte aan M.2 SSD's van iedere bestaande lengte.

Samsung XP941 256GB
De Samsung XP941 is de eerste M.2 SSD die daadwerkelijk de vier PCI-Express lanes van ASrocks Ultra-slot kan gebruiken.

Het feit dat het Ultra M.2-slot PCI-Express lanes vanuit de CPU gebruikt, betekent wel dat er lanes afgesnoept worden van de videokaart. De eerste twee van de drie PCI-Express x16 sloten zijn eveneens verbonden met de CPU en werken zolang het Ultra M.2-slot niet wordt gebruikt met 16/0 of 8/8 lanes. Zodra er wel een M.2 SSD in het Ultra slot wordt geplaatst, hebben de eerste twee x16 sloten 8 en 4 lanes. Het derde PCI-Express x16 slot heeft slechts twee lanes en zit er voornamelijk voor de show.

Er zijn nog drie andere noemenswaardige verschillen tussen de Extreme4 en de Extreme6. Allereerst heeft dit bord een tweede netwerkaansluiting, aangestuurd door een Realtek RTL8111GR. Daarnaast is het aantal SATA-aansluitingen vergroot naar 10 intern, aangevuld met 1x eSATA. Die eSATA poort hier er voor gezorgd dat de D-Sub monitoraansluitinge die de Extreme4 wel nog had, plaats heeft moeten maken. Tenslotte is de algehele afwerking wat luxer: één van de zaken waar je dat aan zien is dat de koelblokken vastgeschroefd zijn, in plaats van de push-pin constructie bij de Extreme4.

ASRock Z97 Extreme6

Vooruitlopend op de testresultaten verderop: wellicht komt het doordat we de Extreme6 een stuk later en dus met een nieuwere BIOS hebben getest, maar waar de Extreme4 zeer energieonzuinig bleek, is dat voor de Extreme6 zeker niet het geval.

ASRock Z97 Extreme 6 specificaties en prijzen

Algemeen
 
MerkASRock
ProductnaamZ97 Extreme6
Productcode90-MXGTE0-A0UAYZ
DetailsProductinfo
Processor / Chipset
FormaatATX
Ondersteunde processor(s)Intel Core i3 / i5 / i7
CPU socketSocket 1150
Intel Coffee Lake compatible
Type processorbusDMI
ChipsetIntel Z97
Geheugen
Type geheugenDDR3
Type modulesDIMM
ECC ondersteuning
Hoogst instelbare geheugensnelheidDDR3-4000
Aantal geheugenkanalen2
Aantal geheugensloten4
Intel XMP compatible
Maximum intern geheugen32 GB
DDR3 SODIMM-sloten0
DDR3 DIMM-sloten4
Uitbreidingssloten
PCI-Express x16 sloten3
PCI-Express x8 sloten0
PCI-Express x4 sloten0
PCI-Express x1 sloten2
Totaal aantal lanes alle PCI-Express x16 sloten18
Mini PCI-Express aansluitingen1
PCI-sloten0
Multi-GPU
Nvidia SLI compatible
Nvidia SLI (2-way)
Nvidia SLI (3-way)
Nvidia SLI (4-way)
AMD CrossFire compatible
AMD CrossFire (2-way)
Connectiviteit
USB 2.0 - Totaal7
USB 2.0 - extern2
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - Totaal8
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - extern4
IEEE 1394 controller
IEEE 1394 - Aansluitingen achterzijde0
Thunderbolt
Storage
Serial ATA aansluitingen (totaal)10
Serial ATA 300 aansluitingen0
Serial ATA 600 aansluitingen10
Serial ATA Express aansluitingen1
eSATA aansluitingen1
mSATA aansluitingen0
M.2 aansluitingen1
M.2 slot 1 typePCIe 3.0 x4 (4 GB/s)
Extra PATA (RAID) controller
Extra SATA (RAID) controllerASMedia ASM1061
RAID 0 ondersteuning
RAID 1 ondersteuning
RAID 5 ondersteuning
RAID 10 ondersteuning
Video
D-Sub (VGA) uitgang
DVI uitgang
HDMI uitgang
Aantal HDMI uitgangen1
DisplayPort uitgang
Aantal DisplayPort uitgangen1
Audio
Onboard audio - Kanalen7.1
Onboard audio - Codec chipRealtek ALC1150
Onboard audio - Codec typeHDA
S/PDIF ingang
S/PDIF uitgang
Dolby Digital Live
DTS Connect
Netwerk
Aantal netwerkaansluitingen2
LAN - ChipIntel WG-I218V
LAN - Snelheid1000 Mbit/s
LAN 2 - ChipRealtek RTL8111GR
LAN 2 - Snelheid1000 Mbit/s
Bluetooth
Stroomcircuit
Totaal aantal chokes12
Koeling / Overklokken
Fan aansluitingen (totaal)5
Fan aansluitingen (4-pin)2
Fan snelheid afhankelijk van temperatuur
VRM koelingPassief
Chipset koelerPassief
Maximale FSB/bClk frequentie300 MHz
Max. CPU voltage2 V
Max. VRIN voltage2.300 V
Max. VCCIO voltage1.000 V
Max. VCCSA voltage1.000 V
Max. geheugen voltage1.800 V
North bridge / PCH 1.05V/1.09V voltage tweaking (maximaal)1.322 V
PCH 1.5V / IMC / I/O voltage tweaking (maximaal)1.696 V
CPU Ring voltage tweaking (maximaal)2 V
I/O Analoog voltage tweaking (maximaal)1.000 V
Windows software voor overklokken meegeleverd
Multiplier instelbaar
PCI-Express klokfrequentie instelbaar
Heatsinks op cpu stroomvoorziening
CPU Turbo Modus uitschakelbaar
HyperThreading/SMT uitschakelbaar
Cores uitschakelbaar
PCI-Express sloten hardwarematig uitschakelbaar
Voltage meetpunten op moederbord
Bevestiging koelblokkenSchroeven
Overig
Onboard speaker
100% Solid Condensators
BIOS typeEFI
Dual BIOS
Boot-menu in BIOS
Flash-programma in BIOS
BIOS profielen
Type probleemdiagnoseHEX-display
Probleem diagnose
On-board Power / Reset switch
On-board Clear CMOS switch
Trusted Platform Module
BIOS-chip(s) vervangbaar
Lucid VirtuMVP software
Direct-naar-BIOS knop

ASRock Fatal1ty Z97 Killer

Vanzelfsprekend heeft ASRock ook verschillende Gaming-moederbord met Z97 chipset. De Fatal1ty Z97 Killer is de instapper en eigenlijk laat dit moederbord zich in één zin omschrijven. Het is de een aantal pagina's terug behandelde Fatal1ty H97 Killer, maar dan met Z97 chipset in plaats van H97. Niets meer, niets minder.

ASRock Fatal1ty Z97 Killer

De keuze voor de Z97-chipset biedt natuurlijk de mogelijk om K-processors of de Pentium G3258 met de multiplier te unlocked. Je hebt op dit bord geen voordeel van de mogelijkheid die de Z97-chipset biedt om PCI-Express lanes op te delen. Net als bij het H97 bord biedt het eerste PCI-Express x16 slot vast alle 16 PCI-Express 3.0 lanes van de CPU en het tweede slot vier PCI-Express 2.0 lanes vanuit de chipset. Crossfire werkt, maar vanwege de scheve lanes verhouding alles behalve optimaal. SLI kan zelfs niet op deze manier.

De belangrijkste overige einschappen nog even kort in de herhaling: 6x SATA 600, SATA Express, M.2., 6x USB 3.0, 8x USB 2.0, Killer E2201 LAN en Realtek ALC1150 audio met koptelefoon versterker. Het prijsverschil tussen de H97 en Z97 variant is zo'n twee tientjes.

ASRock Fatal1ty Z97 Killer

ASRock Fatal1ty Z97 Killer specificaties en prijzen

Algemeen
 
MerkASRock
ProductnaamFatal1ty Z97 Killer
ProductcodeZ97 KILLER
DetailsProductinfo
Processor / Chipset
FormaatATX
Ondersteunde processor(s)Intel Core i3 / i5 / i7
CPU socketSocket 1150
Intel Coffee Lake compatible
Type processorbusDMI
ChipsetIntel Z97
Geheugen
Type geheugenDDR3
Type modulesDIMM
ECC ondersteuning
Hoogst instelbare geheugensnelheidDDR3-4000
Aantal geheugenkanalen2
Aantal geheugensloten4
Intel XMP compatible
Maximum intern geheugen32 GB
DDR3 SODIMM-sloten0
DDR3 DIMM-sloten4
Uitbreidingssloten
PCI-Express x16 sloten2
PCI-Express x8 sloten0
PCI-Express x4 sloten0
PCI-Express x1 sloten2
Totaal aantal lanes alle PCI-Express x16 sloten20
Mini PCI-Express aansluitingen0
PCI-sloten2
Multi-GPU
Nvidia SLI compatible
Nvidia SLI (2-way)
Nvidia SLI (3-way)
Nvidia SLI (4-way)
AMD CrossFire compatible
AMD CrossFire (2-way)
Connectiviteit
USB 2.0 - Totaal8
USB 2.0 - extern4
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - Totaal6
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - extern4
IEEE 1394 controller
Thunderbolt
Storage
Serial ATA aansluitingen (totaal)6
Serial ATA 300 aansluitingen0
Serial ATA 600 aansluitingen6
Serial ATA Express aansluitingen1
eSATA aansluitingen0
mSATA aansluitingen0
M.2 aansluitingen1
M.2 slot 1 typePCIe 2.0 x2 (1 GB/s)
Extra PATA (RAID) controller
Extra SATA (RAID) controller
RAID 0 ondersteuning
RAID 1 ondersteuning
RAID 5 ondersteuning
RAID 10 ondersteuning
Video
D-Sub (VGA) uitgang
DVI uitgang
HDMI uitgang
Aantal HDMI uitgangen1
DisplayPort uitgang
Audio
Onboard audio - Kanalen7.1
Onboard audio - Codec chipRealtek ALC1150
Onboard audio - Codec typeHDA
S/PDIF ingang
S/PDIF uitgang
Dolby Digital Live
DTS Connect
Netwerk
Aantal netwerkaansluitingen1
LAN - ChipKiller E2201
LAN - Snelheid1000 Mbit/s
Bluetooth
Stroomcircuit
Totaal aantal chokes8
Koeling / Overklokken
Fan aansluitingen (totaal)6
Fan aansluitingen (4-pin)2
Fan snelheid afhankelijk van temperatuur
VRM koelingPassief
Chipset koelerPassief
Maximale FSB/bClk frequentie300 MHz
Max. CPU voltage2 V
Max. VRIN voltage2.3 V
Max. VCCIO voltage1.000 V
Max. VCCSA voltage1.000 V
Max. geheugen voltage1.800 V
North bridge / PCH 1.05V/1.09V voltage tweaking (maximaal)1.322 V
PCH 1.5V / IMC / I/O voltage tweaking (maximaal)1.696 V
CPU Ring voltage tweaking (maximaal)2 V
I/O Analoog voltage tweaking (maximaal)1.000 V
Windows software voor overklokken meegeleverd
Multiplier instelbaar
PCI-Express klokfrequentie instelbaar
Heatsinks op cpu stroomvoorziening
CPU Turbo Modus uitschakelbaar
HyperThreading/SMT uitschakelbaar
Cores uitschakelbaar
PCI-Express sloten hardwarematig uitschakelbaar
Voltage meetpunten op moederbord
Bevestiging koelblokkenSchroeven
Overig
Onboard speaker
100% Solid Condensators
BIOS typeEFI
Dual BIOS
Boot-menu in BIOS
Flash-programma in BIOS
BIOS profielen
Probleem diagnose
On-board Power / Reset switch
On-board Clear CMOS switch
Trusted Platform Module
BIOS-chip(s) vervangbaar
Lucid VirtuMVP software
Direct-naar-BIOS knop

Winkel

Prijs NL

Centralpoint

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Backorder

€ 416,24

Prijsinformatie
€ 416,24
€ 0,00
€ 416,24
Geen voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 416,24 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 416,24

ASRock Fatal1ty Z97X Killer

De Fatal1ty Z97X Killer is een circa 10 euro duurdere, iets luxere versie van de hiervoor besproken Z97 Killer. Feitelijk is dit het bord dat je moet kiezen wanneer je een ASRock Fata1ty bord wenst en gebruik gaat maken van AMD Crossfire en SLI.

ASRock Fatal1ty Z97X Killer

Er zijn immers maar twee verschillen tussen de Z97 Killer en Z97X Killler en de belangrijkste is de toevoeging van een derde PCI-Express x16 slot. Slot 1 en 2 zijn beide verbonden met de CPU en delen de 16 PCI-Express lanes en werken zodoende met een 16/0 en 8/8 verdeling. Op die manier kun je een juiste Crossfire of SLI set-up met twee kaarten maken. Het derde x16 slot is wat ook al op de Z97 Killer zat en is verbonden via vier lanes met chipset: leuk voor een PCI-Express SSD, maar niet geschikt voor ee videokaart.

ASRock Fatal1ty Z97X Killer

Er is één ander verschil: waar de Z97 Killer 6 USB 3.0 poorten biedt, heeft de Z97X er 8. Voor de rest zijn de specificaties identiek, inclusief de Killer E2201 netwerkaart en ASRocks Purirty Sound, op Realtek ALC1150 gebaseerde geluidskaart.

ASRock Fatal1ty Z97X Killer specificaties en prijzen

Algemeen
 
MerkASRock
ProductnaamFatal1ty Z97X Killer
ProductcodeZ97X KILLER
DetailsProductinfo
Processor / Chipset
FormaatATX
Ondersteunde processor(s)Intel Core i3 / i5 / i7
CPU socketSocket 1150
Intel Coffee Lake compatible
Type processorbusDMI
ChipsetIntel Z97
Geheugen
Type geheugenDDR3
Type modulesDIMM
ECC ondersteuning
Hoogst instelbare geheugensnelheidDDR3-4000
Aantal geheugenkanalen2
Aantal geheugensloten4
Intel XMP compatible
Maximum intern geheugen32 GB
DDR3 SODIMM-sloten0
DDR3 DIMM-sloten4
Uitbreidingssloten
PCI-Express x16 sloten3
PCI-Express x8 sloten0
PCI-Express x4 sloten0
PCI-Express x1 sloten3
Totaal aantal lanes alle PCI-Express x16 sloten20
Mini PCI-Express aansluitingen0
PCI-sloten0
Multi-GPU
Nvidia SLI compatible
Nvidia SLI (2-way)
Nvidia SLI (3-way)
Nvidia SLI (4-way)
AMD CrossFire compatible
AMD CrossFire (2-way)
AMD CrossFire (3-way)
Connectiviteit
USB 2.0 - Totaal6
USB 2.0 - extern2
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - Totaal8
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - extern6
IEEE 1394 controller
IEEE 1394 - Aansluitingen achterzijde0
Thunderbolt
Storage
Serial ATA aansluitingen (totaal)6
Serial ATA 300 aansluitingen0
Serial ATA 600 aansluitingen6
Serial ATA Express aansluitingen1
eSATA aansluitingen0
mSATA aansluitingen0
M.2 aansluitingen1
M.2 slot 1 typePCIe 2.0 x2 (1 GB/s)
Extra PATA (RAID) controller
Extra SATA (RAID) controller
RAID 0 ondersteuning
RAID 1 ondersteuning
RAID 5 ondersteuning
RAID 10 ondersteuning
Video
D-Sub (VGA) uitgang
DVI uitgang
HDMI uitgang
Aantal HDMI uitgangen1
DisplayPort uitgang
Audio
Onboard audio - Kanalen7.1
Onboard audio - Codec chipRealtek ALC1150
Onboard audio - Codec typeHDA
S/PDIF ingang
S/PDIF uitgang
Dolby Digital Live
DTS Connect
Netwerk
Aantal netwerkaansluitingen1
LAN - ChipKiller E2201
LAN - Snelheid1000 Mbit/s
Bluetooth
Stroomcircuit
Totaal aantal chokes8
Koeling / Overklokken
Fan aansluitingen (totaal)6
Fan aansluitingen (4-pin)2
Fan snelheid afhankelijk van temperatuur
VRM koelingPassief
Chipset koelerPassief
Maximale FSB/bClk frequentie300 MHz
Max. CPU voltage2 V
Max. VRIN voltage2.3 V
Max. VCCIO voltage1.000 V
Max. VCCSA voltage1.000 V
Max. geheugen voltage1.800 V
North bridge / PCH 1.05V/1.09V voltage tweaking (maximaal)1.322 V
PCH 1.5V / IMC / I/O voltage tweaking (maximaal)1.696 V
CPU Ring voltage tweaking (maximaal)2 V
I/O Analoog voltage tweaking (maximaal)1.000 V
Windows software voor overklokken meegeleverd
Multiplier instelbaar
PCI-Express klokfrequentie instelbaar
Heatsinks op cpu stroomvoorziening
CPU Turbo Modus uitschakelbaar
HyperThreading/SMT uitschakelbaar
Cores uitschakelbaar
PCI-Express sloten hardwarematig uitschakelbaar
Voltage meetpunten op moederbord
Bevestiging koelblokkenSchroeven
Overig
Onboard speaker
100% Solid Condensators
BIOS typeEFI
Dual BIOS
Boot-menu in BIOS
Flash-programma in BIOS
BIOS profielen
Probleem diagnose
On-board Power / Reset switch
On-board Clear CMOS switch
Trusted Platform Module
BIOS-chip(s) vervangbaar
Lucid VirtuMVP software
Direct-naar-BIOS knop

ASRock Z97 OC Formula

De Z97 OC Formula is ASRocks Z97 bord primair gericht op extreme overklokkers. ASRocks in-house overklokker Nick Shih heeft meegewerkt aan het ontwikkelen van dit bord en veel van de features zijn dan ook gebaseerd op zijn praktijkervaring. Net als de vorige generaties OC Formula moederborden is deze Z97-variant uitgevoerd in geel/zwarte-kleurstelling. Wat dat betreft liggen ASRock en MSI dus geheel in één lijn.

ASRock Z97 OC Formula

Het bord biedt allereerst vier PCI-Express x16 sloten. Drie daarvan zijn verbonden met de CPU en bieden 16/0/0, 8/8/0 of 8/4/4 PCI-Express 3.0 lanes. Het derde slot biedt vier PCIe 2.0 lanes vanuit de chipset. Het bordt biedt 8x Serial ATA600 en 1x eSATA. ASMedia ASM1061 chips zorgen voor de extra poorten. Zowel M.2 als SATA Express zijn aanwezig op het bord, volgens de standaard implementatie (twee PCIe 2.0 lanes en gecombineert met SATA 5/6). 

De implementatie van netwerk en audio komt exact overeen met de hiervoor besproken Fatal1ty borden: de netwerkchip is dus een Killer E2205 en verder heeft het bord de Purity Sound 2 implementie van de Realtek ALC1150 gecombineerd met eem Ti NE5532 koptelefoonversterker en drivers met DTS Connect functionaliteit. USB 3.0 is er verder 8x, USB 2.0 6x.

ASRock Z97 OC Formula

Overklokfeatures, dat is waar het natuurlijk om gaat bij dit bord. En die zijn er voldoende. Om te beginnen tellen we maar liefst zeven fan-aansluitingen, waarvan er wel slechts twee van het 4-pins type. Overklokkers zullen zich echter weinig druk maken over de PWM-regeling van casefans. De CPU wordt van stroom voorzien middels een 12-fase CPU-stroomvoorziening, waarbij ASRock gebruik maakt van dual-stack MOSFET's en "Premium" spoelen, waarvan akte. De PCB is voorzien van een speciale coating waardoor 'ie waterafstondend is. Volgens ASRock reduceert dit de kans op kortsluiting wanneer je met sub-zero koeling gaat werken en er condens gaat onstaan. Of dat echt zo is, is lastig aan te tonen.

Linksonder vinden we verschillende op overklokkers gerichte extra features zoals de Rapid OC Buttons, waarmee je eenvoudig de CPU-ration, de bClk en het CPU core-voltage hardwarematig kunt aanpassen. Via de Menu knop schakel je tussen deze functionaliteiten. Een schakelaar brengt het bord in LN2-modus, waarbij diverse beveiligingen worden uitgeschakeld. Verder mag anno 2014 ook een Slow mode schakelaar niet ontbreken: hiermee zet je de CPU in één keer terug naar langzame settings om veilig screenshots te kunnen maken na het draaien van een benchmark op de limiet. Vier DIP-switches bieden de mogelijkheid om PCI-Express sloten uit te schakelen: handig wanneer je meerdere kaarten met extreme koeling hebt geplaatst en tijdelijk met een minder aantal wil benchmarken. Laat wel gezegd zijn dat het bord wegens het ontbreken van een PLX-chip niet erg geschikt is voor 3-way en 4-way Crossfire en SLI met drie of vier kaarten is zelfs onmogelijk. Achter de CPU-socket vinden we verder twee 8-pin stroomconnectors. Onder de geheugensloten zit een blokje met voltagemeetpunten waarbij alle belangrijke voltages te meten zijn. Door de gekozen implementatie is het eenvoudig mogelijk om de meetpennen van een multimeter er in vast te zetten.

ASRock Z97 OC Formula

ASRock Z97 OC Formula

De BIOS van het bord is zoals enkele pagina's terug beschreven, maar dan in de gele kleurstelling. Één van de toevoegingen zijn speciale door Nick Shih gemaakte presets, waarmee je als beginnend overklokker settings kunt uitproberen die door ASRocks in-house expert zijn uitgedokterd. Verder goed om te weten is dat het OC Formula bord 5 jaar garantie heeft. 

ASRock Z97 OC Formula specificaties en prijzen

Algemeen
 
MerkASRock
ProductnaamZ97 OC Formula
Productcode90-MXGU20-A0UAYZ
DetailsProductinfo
Processor / Chipset
FormaatATX
Ondersteunde processor(s)Intel Core i3 / i5 / i7
CPU socketSocket 1150
Intel Coffee Lake compatible
Type processorbusDMI
ChipsetIntel Z97
Geheugen
Type geheugenDDR3
Type modulesDIMM
ECC ondersteuning
Hoogst instelbare geheugensnelheidDDR3-4000
Aantal geheugenkanalen2
Aantal geheugensloten4
Intel XMP compatible
Maximum intern geheugen32 GB
DDR3 SODIMM-sloten0
DDR3 DIMM-sloten4
Uitbreidingssloten
PCI-Express x16 sloten4
PCI-Express x8 sloten0
PCI-Express x4 sloten0
PCI-Express x1 sloten2
Totaal aantal lanes alle PCI-Express x16 sloten20
Mini PCI-Express aansluitingen0
PCI-sloten0
Multi-GPU
Nvidia SLI compatible
Nvidia SLI (2-way)
Nvidia SLI (3-way)
Nvidia SLI (4-way)
AMD CrossFire compatible
AMD CrossFire (4-way)
Connectiviteit
USB 2.0 - Totaal6
USB 2.0 - extern4
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - Totaal8
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - extern6
IEEE 1394 controller
IEEE 1394 - Aansluitingen achterzijde0
Thunderbolt
Storage
Serial ATA aansluitingen (totaal)8
Serial ATA 300 aansluitingen0
Serial ATA 600 aansluitingen8
Serial ATA Express aansluitingen1
eSATA aansluitingen0
mSATA aansluitingen0
M.2 aansluitingen1
M.2 slot 1 typePCIe 2.0 x2 (1 GB/s)
Extra PATA (RAID) controller
Extra SATA (RAID) controllerASMedia ASM1061
RAID 0 ondersteuning
RAID 1 ondersteuning
RAID 5 ondersteuning
RAID 10 ondersteuning
Video
D-Sub (VGA) uitgang
DVI uitgang
HDMI uitgang
Aantal HDMI uitgangen1
DisplayPort uitgang
Audio
Onboard audio - Kanalen7.1
Onboard audio - Codec chipRealtek ALC1150
Onboard audio - Codec typeHDA
S/PDIF ingang
S/PDIF uitgang
Dolby Digital Live
DTS Connect
Netwerk
Aantal netwerkaansluitingen1
LAN - ChipKiller E2205
LAN - Snelheid1000 Mbit/s
Bluetooth
Stroomcircuit
Totaal aantal chokes12
Koeling / Overklokken
Fan aansluitingen (totaal)7
Fan aansluitingen (4-pin)2
Fan snelheid afhankelijk van temperatuur
VRM koelingPassief
Chipset koelerPassief
Maximale FSB/bClk frequentie300 MHz
Max. CPU voltage2 V
Max. VRIN voltage3.550 V
Max. VCCIO voltage1 V
Max. VCCSA voltage1 V
Max. geheugen voltage3 V
CPU PLL voltage tweaking (maximaal)2.220 V
North bridge / PCH 1.05V/1.09V voltage tweaking (maximaal)1.656 V
PCH 1.5V / IMC / I/O voltage tweaking (maximaal)1.901 V
CPU Ring voltage tweaking (maximaal)2 V
I/O Analoog voltage tweaking (maximaal)1 V
Windows software voor overklokken meegeleverd
Multiplier instelbaar
PCI-Express klokfrequentie instelbaar
Heatsinks op cpu stroomvoorziening
CPU Turbo Modus uitschakelbaar
HyperThreading/SMT uitschakelbaar
Cores uitschakelbaar
PCI-Express sloten hardwarematig uitschakelbaar
Voltage meetpunten op moederbord
Bevestiging koelblokkenSchroeven
Overig
Onboard speaker
100% Solid Condensators
BIOS typeEFI
Dual BIOS
Boot-menu in BIOS
Flash-programma in BIOS
BIOS profielen
Type probleemdiagnoseHEX-display
Probleem diagnose
On-board Power / Reset switch
On-board Clear CMOS switch
Trusted Platform Module
BIOS-chip(s) vervangbaar
Lucid VirtuMVP software
Direct-naar-BIOS knop

ASUS - EFI BIOS

ASUS heeft voor de Z97 generatie haar grafische EFI BIOS opnieuw flink verbeterd. Er zijn verschillende nieuwe features toegevoegd en bestaande features zijn verbeterd. Verder heeft men diverse grafische effecten toegevoegd, zoals menu's die in beeld geschoven worden, wat er wat ons betreft zeker strak uitziet. Puristen zullen het wellicht wat te veel van het goede vinden, maar de effecten zijn behoorlijk subtiel. Wij stoorden ons er in ieder geval niet aan. Is dat toch het geval, dan kun je de animaties uitschakelen. Opvallend is ook dat het lettertype is verbeterd: het ziet er duidelijk mooier uit.

Allereerst is het EZ Mode scherm verbeterd. Beginnende gebruikers kunnen hier direct de belangrijkste zaken doen zoals X.M.P.-settings voor het geheugen instellen, de snelheid van de fans aanpassen, Intel Rapid Storage aanzetten en de boot-volgorde aanpassen. Laten we eerlijk zijn: voor veel meer dan dit hoeft een beginnende gebruiker niet in de BIOS te zijn.

Asus Z97-Deluxe (NFC&WLC)
ASUS' EZ Mode is duidelijk verbeterd

Via de EZ Tuning Wizard kun je op gebruiksvriendelijke wijze overklokinstellingen doorvoeren en een RAID-configuratie aanmaken. 

Net als bij Gigabyte heb je bij alle schermen met instellingen direct een monitor rechts in beeld. Daar zie je real time de belangrijkste klokfrequenties en voltages.

Asus Z97-Deluxe (NFC&WLC)
Bij alle instellingsschermen heb je nu rechts in beeld een hardware monitor

Bij My Favorites kun je zelf je meeste gebruikte BIOS opties bij elkaar zetten. Wanneer je als overklokker bijvoorbeeld telkens met dezelfde opties in de weer bent, zet je die bij elkaar in je favorietenlijstje en kun je daarna veel sneller aan de slag.

Zoals gebruikelijk zitten de verschillende overklokopties in het AI Tweaker menu. Dat zijn er wederom ongekend veel. Bij de moederborden op de volgende pagina's vind je telkens screenshots van alle belangrijke pagina's van de BIOS-menu's inclusief alle AI Tweaker schermen. Hieronder vind je de inhoud van het AI Tweaker gedeelte van BIOS zoals bij de Z97-Deluxe, met overal de maximaal instelbare waardes ingevuld:

Asus Z97-Deluxe (NFC&WLC)

Asus Z97-Deluxe (NFC&WLC)

Asus Z97-Deluxe (NFC&WLC)

Asus Z97-Deluxe (NFC&WLC)

Asus Z97-Deluxe (NFC&WLC)

Asus Z97-Deluxe (NFC&WLC)

Asus Z97-Deluxe (NFC&WLC)

Asus Z97-Deluxe (NFC&WLC)

Asus Z97-Deluxe (NFC&WLC)

Asus Z97-Deluxe (NFC&WLC)

Asus Z97-Deluxe (NFC&WLC)

ASUS - Software

ASUS' centrale utility voor overklokken onder Windows en het doen van andere aanpassingen aan je moederbordinstellingen is de AI Suite. Deze bestaat weer voornamelijk uit de Dual Intelligent Processors 5 software, waar het gros van de functionaliteit in zit. Andere onderdelen van AI Suite zijn onder meer een driver/software update programma (EZ Update), een BIOS-flashprogramma en een utility om de snelheid van je USB 3.0 poorten te verhogen. Overigens is de software voor alle ASUS borden (vrijwel) identiek, maar krijg je hem afhankelijk van het bord in RoG-, "channel"- of TuF-stijl.

Dual Intelligent Processor 5 (DIP5 vanaf nu) is uitgebreid, heel uitgebreid. Op het startscherm zie je de belangrijkste instellingen van de vijf verschillende onderdelen, maar kun je ook direct een overall tuning instellen (Auto, Performance of Power Saving). Daarnaast is er een mogelijkheid om stap voor stap je systeem te tunen in een soort wizard, waarbij overklokinstellingen, faninstellingen en zo verder stuk voor stuk vrijwel automatisch geoptimaliseerd worden.

Wie op het TPU blok klikt komt in schermen waar de overklokinstellingen voor CPU, geïntegreerde GPU en DRAM aangepast kunnen worden. Alle belangrijke multipliers, klokfrequenties en voltages kunnen hier op een gebruiksvriendelijke manier realtime worden ingesteld.

Bij Fan Xpert 3 kun je alle instellingen voor je CPU-koeler en casefans doorvoeren. ASUS gaat hier vrij ver in en biedt uitgebreide mogelijkheden om fan-profielen aan te maken en om casefans automatisch te tunen.

Bij DIGI+ Power Control vind je verschillende instellingen die van doen hebben met de stroomvoorziening op het moederbord. Hier kun je zaken als het schakelen van fases van de CPU-stroomvoorziening en de load-line calibration aanpassen. Laat duidelijk zijn: dit is voor de echte liefhebbers.

Via de optie Turbo App kun je bepaalde overklokinstellingen, maar in het geval van RoG-moederborden ook audio- en netwerkinstellingen koppelen aan applicaties. Zo kun je dus instellen dat het systeem zichzelf mag overklokken als je bepaalde games start, terwijl je PC standaard in Windows op normale snelheid werkt.

Bij het EPU-gedeelte ten slotte kun je diverse instellingen doorvoeren die van doen hebben met stroombesparing. 

Voor wie vindt dat AI Suite wat te veel toeters en bellen heeft, kan ook gebruikmaken van de TurboV app voor overklokken. Deze utility is veel cleaner en bevat puur en alleen de functionaliteit die je als overklokker nodig hebt. De meeste professionele overklokkers laten AI Suite dan ook links liggen en gebruiken deze software.

In de ASUS software suite vinden we ook Turbo LAN, een applicatie om bepaalde soorten netwerkverkeer te prioriteren. Eerder in dit artikel kwam we dezelfde software overigens al tegen met een andere schil: net als ASRock heeft ASUS immers in feite de cFosSpeed software gekocht en daar een ASUS vormgeving overheen gelegd. Laat duidelijk zijn: dit soort software kun je beter aan experts overlaten, dus het is een goede keuze dat ook ASUS niet heeft geprobeerd om zoiets zelf te maken.

RoG specifieke software

Bij de RoG-moederborden bundelt ASUS verder nog wat specifieke software. Eén daarvan is KeyBot, een programma waarmee je volgens ASUS ieder normaal toetsenbord kunt omtoveren in een gaming toetsenbord. De belangrijkste functionaliteit is dat je macro's aan de F-toetsen van je toetsenbord kunt toewijzen, net zoals dat bij echte gaming-toetsenbord kan. Naast zelf geconfigureerde macro's kun je ook diverse standaard (multimedia) handelingen configureren, zoals het opstarten van je browser, het naar het volgende nummer skippen in je media speler, en zo verder. Je kunt KeyBot ook gebruiken om de login-gegevens van je favoriete websites aan een macro-knop te hangen.

Andere RoG-specifieke software is GameFirst III, wat een tool is om netwerkverkeer te monitoren en games te prioriteren. Op zich is dit weer dubbelop met de TurboLAN app, die meer opties biedt. GameFirst III is de reden waarom ASUS aangeeft geen toegevoegde waarde in Killer netwerkchips te zien, waar we ze op zich wel gelijk in moeten geven.

Verder zit er in de RoG-suite nog een RoG-branded versie van CPU-Z, software om een RAM-disk te maken en Mem TweakIt, een utility waarmee je echt iedere denkbare geheugentiming kunt aanpassen. 

TuF specifieke software

Bij de The Ultimate Force moederborden (de Sabertooth en Gryphon modellen) zit verder ook nog specifieke software. Installeer je AI Suite 3 op deze borden dan krijg je de beschikking over de Thermal Radar 2 software, waarmee je de temperaturen van alle verschillende sensors op de TuF-borden kunt uitlezen maar ook nog uitgebreidere fan-profielen kunt samenstellen. Of het allemaal zo nuttig is valt te betwijfelen, maar je kunt er op z'n minst erg leuk mee hobby-en.

ASUS H97-Pro

De ASUS H97-Pro is zoals de naam al doet vermoeden gebaseerd op de Intel H97 chipset. Waar de naam veel lijkt op de Z97-Pro (waarvan we de versie met WLAN verderop bespreken), zijn de borden qua specs en afwerking duidelijk verschillend. Zo gebruikt ASUS op de Z97 versie van de Pro een betere audio-codec en zijn koelblokken vastgeschroefd in plaats van vastgezet met pushpins.

Asus H97-Pro

Het H97-Pro bord heeft om te beginnen twee PCI-Express x16 sloten. Aangezien de lanes van de CPU bij de H97 niet verdeeld kunnen worden, bevat het eerste slot alle 16 PCI-Express 3.0 lanes uit de CPU en heeft het tweede slot vier lanes uit de chipset. Verder heeft het bord twee maal PCIe x1 en drie maal PCI. 

Qua SATA-aansluitingen maakt ASUS het niet gekker dan wat de chipset biedt: 6x SATA600. Wel heeft het bord zowel SATA Express als M.2. USB 3.0 en 2.0 vinden we zes respectievelijk acht keer op het bord: ook hier niet meer functionaliteit dan wat de chipset biedt.

Asus H97-Pro

Voor het onboard geluid heeft ASUS een Realtek ALC892 chip geplaatst. De Gigabit LAN-aansluiting wordt aangestuurd door een Intel WG-I218V. Het bord heeft een viertal fan-aansluitingen, allen van het PWM-type. Verdere noemenswaardige extra features zijn er niet, de BIOS is zoals op de vorige pagina's beschreven.

Het maakt dat de H97-Pro eigenlijk een vrij basic H97-bord is en mede daardoor ondanks de zeker niet hoge prijs, wellicht toch nog net iets te duur.

ASUS H97-Pro specificaties en prijzen

Algemeen
 
MerkAsus
ProductnaamH97-Pro
Productcode90MB0IJ0-M0EAY0
DetailsProductinfo
Processor / Chipset
FormaatATX
Ondersteunde processor(s)Intel Core i3 / i5 / i7
CPU socketSocket 1150
Intel Coffee Lake compatible
Type processorbusDMI
ChipsetIntel H97
Geheugen
Type geheugenDDR3
Type modulesDIMM
ECC ondersteuning
Hoogst instelbare geheugensnelheidDDR3-3400
Aantal geheugenkanalen2
Aantal geheugensloten4
Intel XMP compatible
Maximum intern geheugen32 GB
DDR3 SODIMM-sloten0
DDR3 DIMM-sloten4
Uitbreidingssloten
PCI-Express x16 sloten2
PCI-Express x8 sloten0
PCI-Express x4 sloten0
PCI-Express x1 sloten2
Totaal aantal lanes alle PCI-Express x16 sloten20
Mini PCI-Express aansluitingen0
PCI-sloten3
Multi-GPU
Nvidia SLI compatible
Nvidia SLI (2-way)
Nvidia SLI (3-way)
Nvidia SLI (4-way)
AMD CrossFire compatible
AMD CrossFire (4-way)
Connectiviteit
USB 2.0 - Totaal8
USB 2.0 - extern2
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - Totaal6
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - extern4
IEEE 1394 controller
IEEE 1394 - Aansluitingen achterzijde0
Thunderbolt
Storage
Serial ATA aansluitingen (totaal)6
Serial ATA 300 aansluitingen0
Serial ATA 600 aansluitingen6
Serial ATA Express aansluitingen1
eSATA aansluitingen0
mSATA aansluitingen0
M.2 aansluitingen1
M.2 slot 1 typePCIe 2.0 x2 (1 GB/s)
Extra PATA (RAID) controller
Extra SATA (RAID) controller
RAID 0 ondersteuning
RAID 1 ondersteuning
RAID 5 ondersteuning
RAID 10 ondersteuning
Video
D-Sub (VGA) uitgang
DVI uitgang
HDMI uitgang
Aantal HDMI uitgangen1
DisplayPort uitgang
Audio
Onboard audio - Kanalen7.1
Onboard audio - Codec chipRealtek ALC892
Onboard audio - Codec typeHDA
S/PDIF ingang
S/PDIF uitgang
Dolby Digital Live
DTS Connect
Netwerk
Aantal netwerkaansluitingen1
LAN - ChipIntel WG-I218V
LAN - Snelheid1000 Mbit/s
Bluetooth
Stroomcircuit
Totaal aantal chokes6
Koeling / Overklokken
Fan aansluitingen (totaal)4
Fan aansluitingen (4-pin)4
Fan snelheid afhankelijk van temperatuur
VRM koelingPassief
Chipset koelerPassief
Maximale FSB/bClk frequentie100 MHz
Max. CPU voltage1.92 V
Max. VRIN voltage3.040 V
Max. VCCIO voltage0.999 V
Max. VCCSA voltage0.999 V
Max. geheugen voltage1.92 V
North bridge / PCH 1.05V/1.09V voltage tweaking (maximaal)1.5 V
PCH 1.5V / IMC / I/O voltage tweaking (maximaal)2 V
CPU Ring voltage tweaking (maximaal)1.92 V
I/O Analoog voltage tweaking (maximaal)0.999 V
Windows software voor overklokken meegeleverd
Multiplier instelbaar
PCI-Express klokfrequentie instelbaar
Heatsinks op cpu stroomvoorziening
CPU Turbo Modus uitschakelbaar
HyperThreading/SMT uitschakelbaar
Cores uitschakelbaar
PCI-Express sloten hardwarematig uitschakelbaar
Voltage meetpunten op moederbord
Bevestiging koelblokkenPush-pins
Overig
Onboard speaker
100% Solid Condensators
BIOS typeEFI
Dual BIOS
Boot-menu in BIOS
Flash-programma in BIOS
BIOS profielen
Probleem diagnose
On-board Power / Reset switch
On-board Clear CMOS switch
Trusted Platform Module
BIOS-chip(s) vervangbaar
Lucid VirtuMVP software
Direct-naar-BIOS knop

ASUS Z97-A

Traditiegetrouw heeft ASUS een heel leger "standaard" Z97-moederborden aangekondigd, de "channel" reeks in ASUS-jargon, naast de Sabertooth en Republic of Gamers borden, waar we verderop aandacht aan besteden. De channel-reeks voor Z97 bestaat uit de Z97M-Plus als Micro ATX moederbord en de Z97I-Plus als Mini ITX bord. Als ATX-borden zijn er oplopend in prijs de Z97-K/CSM, de Z97-C, dde Z97-A, de Z97-Deluxe en de Z97-Deluxe (NFC&WLC). Wij gingen aan de slag met zowel die laatste als de Z97-A.

Asus Z97-A

Wat direct opvalt is dat ASUS het ontwerp van haar channel borden drastisch heeft aangepakt. De naar onze bescheiden mening toch niet bepaald mooie gele kleuren zijn na één generatie gelukkig al weer verleden tijd. Daarvoor in de plaatsen hebben we borden dit grotendeels zwart/grijs zijn met gouden accenten. Opnieuw persoonlijk, maar iedereen in het Hardware.Info testlab is het erover eens dat dit veel fraaier is dan de vorige generatie. Bij de luxere borden is de PCB trouwens ook echt zwart, wat het ontwerp "af" maakt. Bij deze Z97-A is de PCB donkerbruin.

Asus Z97-A

Op de Z97-A moederborden vinden we een drietal PCI-Express x16 sloten, twee maal PCI-Express x1 en twee maal PCI. De eerste twee x16 sloten delen de 16 PCI-Express 3.0 lanes vanuit de CPU. Het derde slot heeft slechts twee lanes vanuit de chipset (en is daarmee niet bepaald geschikt voor een derde videokaart). Deze twee lanes worden gedeeld met het M.2 slot en de enkele SATA Express aansluiting. Ofwel: je kunt óf het derde x16-slot, óf het M.2 slot óf het SATA Express slot gebruiken.

In totaal zijn er acht Serial ATA 600 aansluitingen, waarvan twee als onderdeel van de SATA Express connector. USB 3.0 en USB 2.0 is er respectievelijk 6x en 8x, precies wat de Z97-chipset biedt. De gebruikte audio-codec chip is een oudje, de Realtek ALC892. De naam Crystal Sound 2, klinkt alsof ASUS iets revolutionair nieuws heeft bedacht, maar dat is zeker niet het geval. Wel wordt het bord gebundeld met DTS UltraPC II software, dat onder meer DTS Connect functionaliteit voor de optische digitale uitgang biedt.

Asus Z97-A

Asus Z97-A

De enkele Gigabit LAN-aansluiting wordt aangestuurd door een Intel-controller. Voor de in de processor geïntegreerde videokaart zijn alle vier de monitoraansluitingen aanwezig: DVI, HDMI, DisplayPort en VGA. 

Hardwarematige extra features zijn een onboard power-knop, de van ASUS bekende mem-OK!-knop die geheugenproblemen automatisch moet oplossen, en een drietal schakelaars waarmee automatisch instellingen van het bord aan te passen zijn. Via de EZ XMP schakelaar stel je in één keer geheugenmodules in op XMP-snelheid en de EPU en TPU schakelaars zetten het bord zonder dat je daarvoor de BIOS in hoeft te gaan in extra zuiniger of juist standaard overklokte modus. Een direct-naar-BIOS-knop (DirectKey in ASUS jargon) is er niet, maar kun je optioneel toevoegen.

Het bord heeft een 8-fase CPU-stroomvoorziening en er zijn zes fan-aansluitingen, alleen uitgevoerd als 4-pins. De koelblokken zitten vast met push-pins, enkel bij de duurdere Z97-borden gebruikt ASUS een steviger schroef-mounting. De EFI BIOS is als hiervoor besproken.

Asus Z97-A

ASUS Z97-A specificaties en prijzen

Algemeen
 
MerkAsus
ProductnaamZ97-A
Productcode90MB0ID0-M0EAY0
DetailsProductinfo
Processor / Chipset
FormaatATX
Ondersteunde processor(s)Intel Core i3 / i5 / i7
CPU socketSocket 1150
Intel Coffee Lake compatible
Type processorbusDMI
ChipsetIntel Z97
Geheugen
Type geheugenDDR3
Type modulesDIMM
Hoogst instelbare geheugensnelheidDDR3-3400
Aantal geheugenkanalen2
Aantal geheugensloten4
Intel XMP compatible
Maximum intern geheugen32 GB
DDR3 SODIMM-sloten0
DDR3 DIMM-sloten4
Uitbreidingssloten
PCI-Express x16 sloten3
PCI-Express x8 sloten0
PCI-Express x4 sloten0
PCI-Express x1 sloten2
Totaal aantal lanes alle PCI-Express x16 sloten18
Mini PCI-Express aansluitingen0
PCI-sloten2
Multi-GPU
Nvidia SLI compatible
Nvidia SLI (2-way)
Nvidia SLI (3-way)
Nvidia SLI (4-way)
AMD CrossFire compatible
AMD CrossFire (4-way)
Connectiviteit
USB 2.0 - Totaal8
USB 2.0 - extern2
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - Totaal6
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - extern4
IEEE 1394 controller
IEEE 1394 - Aansluitingen achterzijde0
Thunderbolt
Storage
Serial ATA aansluitingen (totaal)6
Serial ATA 300 aansluitingen0
Serial ATA 600 aansluitingen6
Serial ATA Express aansluitingen1
eSATA aansluitingen0
mSATA aansluitingen0
M.2 aansluitingen1
M.2 slot 1 typePCIe 2.0 x4 (2 GB/s)
Extra PATA (RAID) controller
Extra SATA (RAID) controller
RAID 0 ondersteuning
RAID 1 ondersteuning
RAID 5 ondersteuning
RAID 10 ondersteuning
Video
D-Sub (VGA) uitgang
DVI uitgang
HDMI uitgang
Aantal HDMI uitgangen1
DisplayPort uitgang
Aantal DisplayPort uitgangen1
Audio
Onboard audio - Kanalen7.1
Onboard audio - Codec chipRealtek ALC892
Onboard audio - Codec typeHDA
S/PDIF ingang
S/PDIF uitgang
Dolby Digital Live
DTS Connect
Bijgevoegde audiosoftwareDTS UltraPC II
Netwerk
Aantal netwerkaansluitingen1
LAN - ChipIntel WG-I218V
LAN - Snelheid1000 Mbit/s
Bluetooth
Stroomcircuit
Totaal aantal chokes8
Koeling / Overklokken
Fan aansluitingen (totaal)6
Fan aansluitingen (4-pin)6
Fan snelheid afhankelijk van temperatuur
VRM koelingPassief
Chipset koelerPassief
Maximale FSB/bClk frequentie300 MHz
Max. CPU voltage1.92 V
Max. VRIN voltage2.7 V
Max. VCCIO voltage+0.999 V
Max. VCCSA voltage+0.999 V
Max. geheugen voltage1.92 V
North bridge / PCH 1.05V/1.09V voltage tweaking (maximaal)1.5 V
PCH 1.5V / IMC / I/O voltage tweaking (maximaal)2 V
CPU Ring voltage tweaking (maximaal)1.92 V
I/O Analoog voltage tweaking (maximaal)+0.999 V
Windows software voor overklokken meegeleverd
Multiplier instelbaar
PCI-Express klokfrequentie instelbaar
Heatsinks op cpu stroomvoorziening
CPU Turbo Modus uitschakelbaar
HyperThreading/SMT uitschakelbaar
Cores uitschakelbaar
PCI-Express sloten hardwarematig uitschakelbaar
Voltage meetpunten op moederbord
Bevestiging koelblokkenPush-pins
Overig
Onboard speaker
100% Solid Condensators
BIOS typeEFI
Dual BIOS
Boot-menu in BIOS
Flash-programma in BIOS
BIOS profielen
Probleem diagnose
On-board Power / Reset switch
On-board Clear CMOS switch
Trusted Platform Module
BIOS-chip(s) vervangbaar
Lucid VirtuMVP software
Direct-naar-BIOS knop

ASUS Z97-Pro (Wi-Fi AC)

De Z97-Pro is een wat luxere telg uit ASUS' nieuwe "channel" serie Z97 borden en biedt op vrijwel alle vlakken wat meer features dat de Z97-A. Ook dit bord heeft de nieuwe, stijlvolle zwart/gouden vormgeving, met in dit geval een PCB die een beetje het midden houdt tussen heel donkerbruin en zwart.

Asus Z97-Pro (Wi-Fi AC)

De Pro heeft drie PCI-Express x16 sloten, de eerste twee zijn verbonden via de PCI-Express 3.0 lanes uit de CPU (16/0 of 8/8), de derde hangt met vier lanes aan de chipset en deelt deze lanes met twee USB-poorten en het vierde PCI-Express x1 slot, die dus niet gelijktijdig gebruikt worden. Van de vier x1 sloten delen twee en drie overigens ook dezelfde lane; daar kun je er dus ook slechts één van gebruiken. Wat ons betreft geen probleem: het is anno 2014 al lastig om iets te bedenken om één x1 slot mee te vullen, laat staan vier.

Ook dit bord biedt zowel SATA Express (één aansluiting) en M.2. De lanes worden gedeeld, dus je kunt één van beide gebruiken. Serial ATA is er in totaal acht keer, dankzij een extra ASMedia ASM1061 controller. Het bord heeft 8x USB 3.0 en 6x USB 2.0. Net als de Z97-A heeft de -Pro een Intel WG-I218V Gigabit LAN chip. Op dit bord vinden we echter ook een 802.11ac module. Het is de AW-CE123H afkomstig van AzureWave. 802.11ac werkt met twee streams, ofwel 867 Mbps. Intel Wireless Display wordt uiteraard niet ondersteund, dat is alleen het geval bij borden met een Intel WLAN-module. Wel biedt AzureWave ook Bluetooth 4.0 functionaliteit.

Asus Z97-Pro (Wi-Fi AC)

Een ander verschil tussen de Z97-A en Z97-Pro is de keuze qua audiochip. Op de -A was dat de oude Realtek ALC892, op de -Pro vinden we de beste chip die Realtek op dit moment in het assortiment heeft, de ALC1150. Bij de geluidskwaliteitstest zien we dan ook een duidelijk verschil. Ook bij dit bord vinden we de DTS Ultra PC II software, inclusief DTS Connect.

De -Pro maakt gebruik van meer fasen voor de CPU-stroomvoorziening, 12 stuks in totaal. Het aantal fan-aansluitingen is nog steeds zes. Extra's die de -Pro wel heeft en de -A niet zijn onboard power- en reset-knoppen en een HEX-display met BIOS POST-codes. Verder zitten bij de -Pro de koelblokken op de CPU-stroomvoorziening vastgeschroefd in plaats van gemonteerd met push-pins, wat voor een betere bevestiging zorgt. De EZ XMP, EPU en TPU schakelaars die we hiervoor al bespraken en de BIOS Flashback functionaliteit vinden we opnieuw terug. Al met al maakt dat de -Pro tot een typisch sweet spot moederbord naar onze mening: alle zaken die je graag op een Z97 bord ziet zijn aanwezig, zonder het al te extreem (lees: duur) te maken.

ASUS Z97-Pro (Wi-Fi AC) specificaties en prijzen

Algemeen
 
MerkAsus
ProductnaamZ97-Pro (Wi-Fi AC)
Productcode90MB0I10-M0EAY0
DetailsProductinfo
Processor / Chipset
FormaatATX
Ondersteunde processor(s)Intel Core i3 / i5 / i7
CPU socketSocket 1150
Intel Coffee Lake compatible
Type processorbusDMI
ChipsetIntel Z97
Geheugen
Type geheugenDDR3
Type modulesDIMM
ECC ondersteuning
Hoogst instelbare geheugensnelheidDDR3-3400
Aantal geheugenkanalen2
Aantal geheugensloten4
Intel XMP compatible
Maximum intern geheugen32 GB
DDR3 SODIMM-sloten0
DDR3 DIMM-sloten4
Uitbreidingssloten
PCI-Express x16 sloten3
PCI-Express x8 sloten0
PCI-Express x4 sloten0
PCI-Express x1 sloten4
Totaal aantal lanes alle PCI-Express x16 sloten16
Mini PCI-Express aansluitingen0
PCI-sloten0
Multi-GPU
Nvidia SLI compatible
Nvidia SLI (2-way)
Nvidia SLI (3-way)
Nvidia SLI (4-way)
AMD CrossFire compatible
AMD CrossFire (3-way)
AMD CrossFire (4-way)
Connectiviteit
USB 2.0 - Totaal6
USB 2.0 - extern2
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - Totaal8
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - extern4
IEEE 1394 controller
IEEE 1394 - Aansluitingen achterzijde0
Thunderbolt
Storage
Serial ATA aansluitingen (totaal)8
Serial ATA 300 aansluitingen0
Serial ATA 600 aansluitingen8
Serial ATA Express aansluitingen1
eSATA aansluitingen0
mSATA aansluitingen0
M.2 aansluitingen1
M.2 slot 1 typePCIe 2.0 x2 (1 GB/s)
Extra PATA (RAID) controller
Extra SATA (RAID) controllerASMedia ASM1061
RAID 0 ondersteuning
RAID 1 ondersteuning
RAID 5 ondersteuning
RAID 10 ondersteuning
Video
D-Sub (VGA) uitgang
DVI uitgang
HDMI uitgang
Aantal HDMI uitgangen1
DisplayPort uitgang
Aantal DisplayPort uitgangen1
Audio
Onboard audio - Kanalen7.1
Onboard audio - Codec chipRealtek ALC1150
Onboard audio - Codec typeHDA
S/PDIF ingang
S/PDIF uitgang
Dolby Digital Live
DTS Connect
Bijgevoegde audiosoftwareDTS UltraPC II
Netwerk
Aantal netwerkaansluitingen1
LAN - ChipIntel WG-I218V
LAN - Snelheid1000 Mbit/s
WLAN - Standaard802.11ac (Wi-Fi 5)
WLAN - ChipAzureWave AW-CE123H
WLAN - Snelheid867 Mbit/s
Bluetooth
Wireless / Bluetooth moduleGeïntegreerd
Bluetooth-versie4.0
Stroomcircuit
Totaal aantal chokes12
Koeling / Overklokken
Fan aansluitingen (totaal)6
Fan aansluitingen (4-pin)6
Fan snelheid afhankelijk van temperatuur
VRM koelingPassief
Chipset koelerPassief
Maximale FSB/bClk frequentie300 MHz
Max. CPU voltage1.92 V
Max. VRIN voltage2.7 V
Max. VCCIO voltage+0.999 V
Max. VCCSA voltage+0.999 V
Max. geheugen voltage1.92 V
North bridge / PCH 1.05V/1.09V voltage tweaking (maximaal)1.5 V
PCH 1.5V / IMC / I/O voltage tweaking (maximaal)2 V
CPU Ring voltage tweaking (maximaal)1.92 V
I/O Analoog voltage tweaking (maximaal)+0.999 V
Windows software voor overklokken meegeleverd
Multiplier instelbaar
PCI-Express klokfrequentie instelbaar
Heatsinks op cpu stroomvoorziening
CPU Turbo Modus uitschakelbaar
HyperThreading/SMT uitschakelbaar
Cores uitschakelbaar
PCI-Express sloten hardwarematig uitschakelbaar
Voltage meetpunten op moederbord
Bevestiging koelblokkenSchroeven
Overig
Onboard speaker
100% Solid Condensators
BIOS typeEFI
Dual BIOS
Boot-menu in BIOS
Flash-programma in BIOS
BIOS profielen
Type probleemdiagnoseHEX-display
Probleem diagnose
On-board Power / Reset switch
On-board Clear CMOS switch
Trusted Platform Module
BIOS-chip(s) vervangbaar
Lucid VirtuMVP software
Direct-naar-BIOS knop

ASUS Z97-Deluxe (NFC WLC)

De Z97-Deluxe (NFC & WLC) is de meeste luxe uit ASUS' channel serie Z97 borden. Het prijskaartje van rond de € 400 verklapt dat het bord echt is volgepropt met extra functionaliteit: niet alleen onboard, maar ook via diverse meegeleverde accessoires. Het maakt de Deluxe enerzijds tot een "kijk eens wat wij kunnen ontwerpen"-bord, maar tegelijkertijd ook een product voor de liefhebber die echt álles wil.

Asus Z97-Deluxe (NFC&WLC)

De PCB is bij dit Deluxe bord daadwerkelijk zwart. Op de stroomvoorziening rond de processor vinden we wat grotere koelblokken. Laat je door het koelblokje tussen de processor en het eerste PCI-Express x16 slot niet van de wijs brengen: daar zit niks belangrijks onder. Dit koelblokje zit er dus voornamelijk voor de sier.

Het bord heeft allereerst drie PCI-Express x16 sloten. De eerste twee delen zestien PCI-Express 3.0 lanes vanuit de CPU en zijn zodoende zeer geschikt voor SLI of Crossfire. De derde biedt vier PCI-Express 2.0 lanes vanuit de Z97 chip. Daarnaast zijn er vier PCI-Express x1 sloten.

Asus Z97-Deluxe (NFC&WLC)

Alleen met deze uitbreidingssloten zijn het aantal PCI-Express 2.0 lanes vanuit de Z97 chipset in feite al op, allerhande switches zorgen ervoor dat alsnog alle onboard controllers ook lanes tot hun beschikking krijgen, al is veel functionaliteit gedeeld. Zo worden de vier lanes van het derde x16 slot weer gedeeld met een extra USB 3.0 controller, het M.2 slot en één van de SATA Express sloten. Zodra die worden gebruikt, wordt het derde x16 slot (gedeeltelijk) uitgeschakeld.

Op het bord vinden we één keer M.2 en twee maal SATA Express, waarvan één de lanes deelt met het M.2 slot. Eén van de SATA Express sloten is weer verbonden met een speciale ASMedia controller. Met de aansluitingen in beide SATA-Express controllers gecombineerd biedt het bord in totaal tien keer Serial ATA 600. USB 3.0 tellen we 10x, waarvan 6x extern. USB 2.0 is er 8x.

Bij dit bord vinden we onder het Crystal Sound 2 kapje een Realtek ALC1150 audio-codec, wat zorgt voor een uitstekende geluidskwaliteit. Daarnaast is het bord voorzien van een krachtige koptelefoonversterker. 

Asus Z97-Deluxe (NFC&WLC)

Gigabit LAN biedt het bord twee keer, in beide gevallen verzorgd door een Intel controller. Naast bedraad netwerk heeft het bord ook een onboard WLAN-controller, gebaseerd op de Intel Wireless-AC 7260 dual-band 802.11ac controller. Deze biedt 2x2 802.11ac functionaliteit, 867 Mbps dus. De controller ondersteunt ook direct Bluetooth 4.0 en is geschikt voor Intel Wireless Display (WiDi). In de doos vinden we een stijlvolle antenne voor de WLAN-controller.

Om ruimte te besparen biedt de Deluxe enkel digitale aansluitingen voor de monitor: HDMI, DisplayPort en Mini-DisplayPort.

Bij de door ons geteste (NFC&WLC) variant van het Deluxe bord vinden we in de doos verder twee uitbreidingen. Allereerst is er een Thunderbolt 2.0 uitbreidingskaart. Handig is dat deze doorgelust kan worden met de uitgang van je (losse) videokaart, zodat je daadwerkelijk data én beeld door één kabel kunt transporteren. Daarnaast bundelt ASUS een NFC module. Die laatste biedt verschillende mogelijkheden, zoals het inloggen in Windows 8 door je smartphone op de NFC-module te plaatsen, het direct via Bluetooth pairen van PC en smartphone, het eenvoudig opzetten van een remote desktop verbinding en het delen van foto's tussen PC en smartphone. Dat laatste gaat naar onze bescheiden mening nog veel eenvoudiger (en sneller) met een cloud opslagdienst als OneDrive of DropBox, wat de NFC-module wat ons betreft voornamelijk maakt tot een leuke gadget die eigenlijk enkel voor het automatisch inloggen echt handig is.

Asus Z97-Deluxe (NFC&WLC)

De Deluxe biedt een 16-fase CPU-stroomvoorziening, waarbij ASUS gebruikmaakt van speciale, naar eigen zeggen kwalitatief betere spoelen, die bovenal bijdragen aan het bijzondere uiterlijk van het bord. De koelblokken zijn ook bij de Deluxe vastgeschroefd. Opnieuw zijn er zes 4-pin fan-aansluitingen. De beschikbare voltages zijn bij deze Deluxe wat hoger dan bij de meeste andere geteste ASUS Z97 borden: zo kun je alle belangrijke CPU-voltages instellen tot 2,2V. In de vergelijkingstabel en op de productpagina vind je een volledig overzicht van alle voltages.

Naast power-, reset-, clear CMOS-, memOK, EZ XMP, TPU- en EPU-knoppen en switches, vinden we op de Deluxe ook een BIOS Flashback knop, waarmee je eenvoudig de BIOS kunt upgraden vanaf een USB-stick met puur een moederbord en voeding (en dus zonder CPU of geheugen!). Ook heeft het bord een HEX-display met BIOS POST-codes voor fout diagnose. Het bord is zeker niet primair gericht op overklokkers: zaken als voltagemeetpunten missen dan ook. 

Asus Z97-Deluxe (NFC&WLC)

ASUS Z97-Deluxe (NFC WLC) specificaties en prijzen

Algemeen
 
MerkAsus
ProductnaamZ97-Deluxe (NFC&WLC)
Productcode90MB0HZ1-M0EAY0
DetailsProductinfo
Processor / Chipset
FormaatATX
Ondersteunde processor(s)Intel Core i3 / i5 / i7
CPU socketSocket 1150
Intel Coffee Lake compatible
Type processorbusDMI
ChipsetIntel Z97
Geheugen
Type geheugenDDR3
Type modulesDIMM
ECC ondersteuning
Hoogst instelbare geheugensnelheidDDR3-3400
Aantal geheugenkanalen2
Aantal geheugensloten4
Intel XMP compatible
Maximum intern geheugen32 GB
DDR3 SODIMM-sloten0
DDR3 DIMM-sloten4
Uitbreidingssloten
PCI-Express x16 sloten3
PCI-Express x8 sloten0
PCI-Express x4 sloten0
PCI-Express x1 sloten4
Totaal aantal lanes alle PCI-Express x16 sloten20
Mini PCI-Express aansluitingen0
PCI-sloten0
Multi-GPU
Nvidia SLI compatible
Nvidia SLI (2-way)
Nvidia SLI (3-way)
Nvidia SLI (4-way)
AMD CrossFire compatible
AMD CrossFire (3-way)
AMD CrossFire (4-way)
Connectiviteit
USB 2.0 - Totaal8
USB 2.0 - extern4
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - Totaal10
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - extern6
IEEE 1394 controller
IEEE 1394 - Aansluitingen achterzijde0
Thunderbolt
Storage
Serial ATA aansluitingen (totaal)10
Serial ATA 300 aansluitingen0
Serial ATA 600 aansluitingen10
Serial ATA Express aansluitingen2
eSATA aansluitingen0
mSATA aansluitingen0
M.2 aansluitingen1
M.2 slot 1 typePCIe 2.0 x2 (1 GB/s)
Extra PATA (RAID) controller
RAID 0 ondersteuning
RAID 1 ondersteuning
RAID 5 ondersteuning
RAID 10 ondersteuning
Video
D-Sub (VGA) uitgang
DVI uitgang
HDMI uitgang
Aantal HDMI uitgangen1
DisplayPort uitgang
Aantal DisplayPort uitgangen1
Audio
Onboard audio - Kanalen7.1
Onboard audio - Codec chipRealtek ALC1150
Onboard audio - Codec typeHDA
S/PDIF ingang
S/PDIF uitgang
Dolby Digital Live
DTS Connect
Bijgevoegde audiosoftwareDTS UltraPC II
Netwerk
Aantal netwerkaansluitingen2
LAN - ChipIntel WG-I218V
LAN - Snelheid1000 Mbit/s
LAN 2 - ChipIntel WG-I211AT
LAN 2 - Snelheid1000 Mbit/s
WLAN - Standaard802.11ac (Wi-Fi 5)
WLAN - ChipIntel Dual Band Wireless-AC 7260
WLAN - Snelheid867 Mbit/s
Bluetooth
Wireless / Bluetooth moduleGeïntegreerd
Bluetooth-versie4.0
Stroomcircuit
Totaal aantal chokes16
Koeling / Overklokken
Fan aansluitingen (totaal)6
Fan aansluitingen (4-pin)6
Fan snelheid afhankelijk van temperatuur
VRM koelingPassief
Chipset koelerPassief
Maximale FSB/bClk frequentie300 MHz
Max. CPU voltage2.2 V
Max. VRIN voltage2.7 V
Max. VCCIO voltage2.2 V
Max. VCCSA voltage2.2 V
Max. geheugen voltage1.92 V
CPU PLL voltage tweaking (maximaal)2.5 V
North bridge / PCH 1.05V/1.09V voltage tweaking (maximaal)1.8 V
PCH 1.5V / IMC / I/O voltage tweaking (maximaal)2 V
CPU Ring voltage tweaking (maximaal)2.2 V
I/O Analoog voltage tweaking (maximaal)2.2 V
Windows software voor overklokken meegeleverd
Multiplier instelbaar
PCI-Express klokfrequentie instelbaar
Heatsinks op cpu stroomvoorziening
CPU Turbo Modus uitschakelbaar
HyperThreading/SMT uitschakelbaar
Cores uitschakelbaar
PCI-Express sloten hardwarematig uitschakelbaar
Voltage meetpunten op moederbord
Bevestiging koelblokkenSchroeven
Overig
Onboard speaker
100% Solid Condensators
BIOS typeEFI
Dual BIOS
Boot-menu in BIOS
Flash-programma in BIOS
BIOS profielen
Type probleemdiagnoseHEX-display
Probleem diagnose
On-board Power / Reset switch
On-board Clear CMOS switch
Trusted Platform Module
BIOS-chip(s) vervangbaar
Lucid VirtuMVP software
Direct-naar-BIOS knop

ASUS Z97I-Plus

Het eerste Mini ITX Z97 moederbord dat ons testlab bereikte is de ASUS Z97I-Plus. Het moederbordje is uitgevoerd in dezelfde goud/zwarte-kleurstelling als de andere ASUS Z97 "Channel" borden.

Asus Z97I-Plus

Mini ITX biedt slechts ruimte aan één uitbreidingsslot, waarbij ASUS uiteraard heeft gekozen voor PCI-Express x16. Het bord ondersteunt natuurlijk dual-channel geheugen, maar wegens plaatsgebrek zijn er slechts twee DIMM-sloten. Voor het aansluiten van SSD's of harde schijven heeft ASUS vier van de zes SATA600 poorten van de Z97 chipset geïmplementeerd. Voor 99% van de Mini-ITX systemen is dat voldoende, maar wie een bordje zoekt om een Haswell-gebaseerde Home Server te maken zal de laatste twee poorten missen. Draaien we het bordje om, dan vinden we aan de onderkant nog een M.2 slot, waar bovenop geen plaats meer voor was. Echt handig is het niet - je moet je halve PC uit elkaar schroeven als je later een M.2 SSD wil toevoegen - maar het is zonder meer beter dan geen M.2 slot. 

Asus Z97I-Plus

USB 3.0 vinden we zes keer, waarvan vier keer extern. Hetzelfde aantal poorten is er van de USB 2.0 standaard. Helaas gebruikt ASUS op dit bordje de Realtek ALC892, graag hadden we een ALC1150 gezien, al is de geluidskwaliteit van de 892 natuurlijk ook prima. De DTS Ultra PC II software, inclusief DTS Connect functionaliteit, is weer netjes bijgevoegd. De Gigabit LAN-aansluiting wordt aangestuurd door een Intel WG-I218V chip en in een Mini-PCI-Express slot vinden we verder een AzureWave AW-CE123H 802.11ac (867 Mbps) WLAN / Bluetooth 4.0 module. Een geschikte antenne vind je uiteraard in de doos.

Asus Z97I-Plus

Voor het aansluiten van een monitor (of TV natuurlijk) zijn alle denkbare connectors aanwezig: VGA, DVI, HDMI en DisplayPort. Intern vinden we een drietal 4-pin fan-connectors, een prima hoeveelheid voor een Mini-ITX bordje. De CPU-stroomvoorziening maakt gebruik van 6 fases. Buiten de memOK-knop moeten we verdere extra features missen, voornamelijk vanwege plaatsgebrek natuurlijk. 

Asus Z97I-Plus
Het M.2 slot zit bij de Z97I-Plus aan de achterkant

ASUS Z97I-Plus specificaties en prijzen

Algemeen
 
MerkAsus
ProductnaamZ97I-Plus
Productcode90MB0IU0-M0EAY0
DetailsProductinfo
Processor / Chipset
FormaatMini ITX
Ondersteunde processor(s)Intel Core i3 / i5 / i7
CPU socketSocket 1150
Intel Coffee Lake compatible
Type processorbusDMI
ChipsetIntel Z97
Geheugen
Type geheugenDDR3
Type modulesDIMM
ECC ondersteuning
Hoogst instelbare geheugensnelheidDDR3-3400
Aantal geheugenkanalen2
Aantal geheugensloten2
Intel XMP compatible
Maximum intern geheugen16 GB
DDR3 SODIMM-sloten0
DDR3 DIMM-sloten2
Uitbreidingssloten
PCI-Express x16 sloten1
PCI-Express x8 sloten0
PCI-Express x4 sloten0
PCI-Express x1 sloten0
Totaal aantal lanes alle PCI-Express x16 sloten16
Mini PCI-Express aansluitingen0
PCI-sloten0
Multi-GPU
Nvidia SLI compatible
Nvidia SLI (2-way)
Nvidia SLI (3-way)
Nvidia SLI (4-way)
AMD CrossFire compatible
Connectiviteit
USB 2.0 - Totaal6
USB 2.0 - extern4
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - Totaal6
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - extern4
IEEE 1394 controller
IEEE 1394 - Aansluitingen achterzijde0
Thunderbolt
Storage
Serial ATA aansluitingen (totaal)4
Serial ATA 300 aansluitingen0
Serial ATA 600 aansluitingen4
Serial ATA Express aansluitingen0
eSATA aansluitingen0
mSATA aansluitingen0
M.2 aansluitingen1
M.2 slot 1 typePCIe 2.0 x2 (1 GB/s)
Extra PATA (RAID) controller
Extra SATA (RAID) controller
RAID 0 ondersteuning
RAID 1 ondersteuning
RAID 5 ondersteuning
RAID 10 ondersteuning
Video
D-Sub (VGA) uitgang
DVI uitgang
HDMI uitgang
Aantal HDMI uitgangen1
DisplayPort uitgang
Aantal DisplayPort uitgangen1
Audio
Onboard audio - Kanalen7.1
Onboard audio - Codec chipRealtek ALC892
Onboard audio - Codec typeHDA
S/PDIF ingang
S/PDIF uitgang
Dolby Digital Live
DTS Connect
Bijgevoegde audiosoftwareDTS UltraPC II
Netwerk
Aantal netwerkaansluitingen1
LAN - ChipIntel WG-I218V
LAN - Snelheid1000 Mbit/s
WLAN - Standaard802.11ac (Wi-Fi 5)
WLAN - ChipAzureWave AW-CE123H
WLAN - Snelheid867 Mbit/s
Bluetooth
Wireless / Bluetooth moduleMini PCIe Module
Bluetooth-versie4.0
Stroomcircuit
Totaal aantal chokes6
Koeling / Overklokken
Fan aansluitingen (totaal)3
Fan aansluitingen (4-pin)3
Fan snelheid afhankelijk van temperatuur
VRM koelingPassief
Chipset koelerPassief
Maximale FSB/bClk frequentie300 MHz
Max. CPU voltage1.92 V
Max. VRIN voltage2.44 V
Max. VCCIO voltage+0.999 V
Max. VCCSA voltage+0.999 V
Max. geheugen voltage1.92 V
North bridge / PCH 1.05V/1.09V voltage tweaking (maximaal)1.5 V
PCH 1.5V / IMC / I/O voltage tweaking (maximaal)2 V
CPU Ring voltage tweaking (maximaal)1.92 V
I/O Analoog voltage tweaking (maximaal)+0.999 V
Windows software voor overklokken meegeleverd
Multiplier instelbaar
PCI-Express klokfrequentie instelbaar
Heatsinks op cpu stroomvoorziening
CPU Turbo Modus uitschakelbaar
HyperThreading/SMT uitschakelbaar
Cores uitschakelbaar
PCI-Express sloten hardwarematig uitschakelbaar
Voltage meetpunten op moederbord
Bevestiging koelblokkenSchroeven
Overig
Onboard speaker
100% Solid Condensators
BIOS typeEFI
Dual BIOS
Boot-menu in BIOS
Flash-programma in BIOS
BIOS profielen
Probleem diagnose
On-board Power / Reset switch
On-board Clear CMOS switch
Trusted Platform Module
BIOS-chip(s) vervangbaar
Lucid VirtuMVP software
Direct-naar-BIOS knop

ASUS Sabertooth Z97 Mark 1

ASUS heeft een drietal Z97 moederborden in de The Ultimate Force reeks uitgebracht. Opnieuw is er een Micro ATX variant met de naam Gryphon. Daarnaast zijn er twee ATX-varianten: de Sabertooth Z97 Mark 1 en Mark 2. Die laatste is een iets goedkopere uitvoering zonder Thermal Armor en wat minder functionaliteit, zoals bijvoorbeeld geen SATA Express.

Asus Sabertooth Z97 Mark 1

De TuF-borden zijn zoals bekend gestoeld op twee gedachten. Allereerst wil ASUS hiermee de "meest stabiele" moederborden uitbrengen, onder meer door het gebruik van "military grade" componenten. We schijven het generatie op generatie: het is voornamelijk voor de bühne, want waar sommige van de gebruikte componenten geheid military grade validaties hebben doorlopen, is dat zeker niet het geval voor het geheel. We hebben weinig reden om aan te nemen dat een Sabertooth écht stabieler is dan andere ASUS Z97 borden. 

Wat zeker geen marketing is, is dat ASUS bij deze serie veel extra mogelijkheden biedt voor wie graag totale controle over z'n moederbord houdt. Zo heeft het bord maar liefst meerdere onboard temperatuursensors en nog aansluitingen voor drie losse (en ook meegeleverde) temperatuursensors die je op posities naar keuze in je behuizing kunt plaatsen. Met de bijbehorende software kunnen alle temperaturen uitgelezen worden en kun je op basis daarvan profielen maken voor het aansturen van alle ventilators. Het bord heeft daarvoor maar liefst negen fan aansluitingen, waarvan zes uitgevoerd als 4-pins.

Meest in het oog springend zijn natuurlijk de legerkleuren en de plastic overkapping, Thermal Armor genaamd. In de doos vinden we verder afdekplaatjes voor alle niet gebruikte sloten en connectors. De Thermal Armor zit er officieel om de PCB beter te koelen, maar daarvoor moet je er wel de twee optionele ventilators in plaatsen. Via de Flow Valve schuifjes kun je ventilatiegaten in de overkapping rond de CPU-stroomvoorziening open of dicht zetten. Bij een topflow luchtkoeler kun je ze het beste open zetten om zo airflow van de koeler op te vangen, anders kun je ze beter dicht zetten en airflow genereren via de optionele ventilators voor in de Thermal Armor. Gelukkig is ASUS bij deze generatie ook opvallend eerlijk over iets wat wij al jaren schrijven: de Thermal Armor is er niet alleen voor wie zich om welke reden dan ook grote zorgen maakt over de temperatuur van z'n moederbord, maar vooral voor wie een casemod met een bijzonder uiterlijk wil maken. Over smaak valt niet te twisten, maar dat je met het Sabertooth bord een opvallende PC kunt samenstellen lijkt ons duidelijk.

Asus Sabertooth Z97 Mark 1

Asus Sabertooth Z97 Mark 1

Asus Sabertooth Z97 Mark 1
In de doos vinden we afdekkapjes voor vrijwel alle slots en twee optionele fans

Dan de specs. Allereerst vinden we drie PCI-Express x16 en drie PCI-Express x1 sloten. Twee van de x16 sloten delen de 16 PCI-Express 3.0 lanes uit de CPU de derde krijgt maximaal vier lanes vanuit de south bridge. Die zijn echter weer gedeeld met een van de x1 sloten en een extra USB 3.0 controller, wat maakt dat het slot standaard op x1 modus werkt.

Het bord biedt een enkele SATA Express aansluiting en in totaal zes keer Serial ATA 600. Om dat men zo weinig mogelijk connectors kan plaatsen (de ruimte is beperkt vanwege de Thermal Armor), heeft ASUS een dubbele SATA Express connector gebruikt, waarbij het extra gedeelte van de bovenste is afgedopt om duidelijk te maken dat enkel de onderste daadwerkelijk als SATA Express te gebruiken is. M.2 biedt het bord zoals te verwachten niet.

Asus Sabertooth Z97 Mark 1

USB 3.0 biedt het bord in totaal acht keer, waarvan vier keer extern. USB 2.0 is er eveneens acht keer. De on-board audio wordt verzorgd door een Realtek ALC1150, de best beschikbare codec-keuze. Gigabit LAN heeft het bord twee maal: één keer middels een Intel-controller, de tweede via een Realtek RTL8111GR. 

Naast de vele temperatuursensors en de Thermal Armor is het aantal hardwarematige extra features beperkt. We vinden een mem-OK-knop en achterop een Bios Flashback knop. Daar blijft het ook bij.

De grafische EFI-BIOS is qua mogelijkheden identiek aan ASUS' normale borden, maar voor de gelegenheid uitgevoerd in grijs/groene-kleurstelling.

Laat duidelijk zijn: de Sabertooth koop je voornamelijk als de looks je aan staan. En die looks zijn zonder meer bijzonder.

Asus Sabertooth Z97 Mark 1

ASUS Sabertooth Z97 Mark 1 specificaties en prijzen

Algemeen
 
MerkAsus
ProductnaamSabertooth Z97 Mark 1
Productcode90MB0I40-M0EAY0
DetailsProductinfo
Processor / Chipset
FormaatATX
Ondersteunde processor(s)Intel Core i3 / i5 / i7
CPU socketSocket 1150
Intel Coffee Lake compatible
Type processorbusDMI
ChipsetIntel Z97
Geheugen
Type geheugenDDR3
Type modulesDIMM
Hoogst instelbare geheugensnelheidDDR3-1866
Aantal geheugenkanalen2
Intel XMP compatible
Maximum intern geheugen32 GB
DDR3 SODIMM-sloten0
DDR3 DIMM-sloten4
Uitbreidingssloten
PCI-Express x16 sloten3
PCI-Express x8 sloten0
PCI-Express x4 sloten0
PCI-Express x1 sloten3
Totaal aantal lanes alle PCI-Express x16 sloten20
Mini PCI-Express aansluitingen0
PCI-sloten0
Multi-GPU
Nvidia SLI compatible
Nvidia SLI (2-way)
Nvidia SLI (3-way)
Nvidia SLI (4-way)
AMD CrossFire compatible
AMD CrossFire (4-way)
Connectiviteit
USB 2.0 - Totaal8
USB 2.0 - extern4
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - Totaal8
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - extern4
IEEE 1394 controller
IEEE 1394 - Aansluitingen achterzijde0
Thunderbolt
Storage
Serial ATA aansluitingen (totaal)8
Serial ATA 300 aansluitingen0
Serial ATA 600 aansluitingen8
Serial ATA Express aansluitingen1
eSATA aansluitingen0
mSATA aansluitingen0
M.2 aansluitingen0
Extra PATA (RAID) controller
Extra SATA (RAID) controller
RAID 0 ondersteuning
RAID 1 ondersteuning
RAID 5 ondersteuning
RAID 10 ondersteuning
Video
D-Sub (VGA) uitgang
DVI uitgang
HDMI uitgang
Aantal HDMI uitgangen1
DisplayPort uitgang
Aantal DisplayPort uitgangen1
Audio
Onboard audio - Kanalen7.1
Onboard audio - Codec chipRealtek ALC1150
Onboard audio - Codec typeHDA
S/PDIF ingang
S/PDIF uitgang
Dolby Digital Live
DTS Connect
Bijgevoegde audiosoftwareCreative X-Fi MB5
Netwerk
Aantal netwerkaansluitingen2
LAN - ChipIntel WG-I218V
LAN - Snelheid1000 Mbit/s
LAN 2 - ChipRealtek RTL8111GR
LAN 2 - Snelheid1000 Mbit/s
Bluetooth
Stroomcircuit
Totaal aantal chokes8
Koeling / Overklokken
Fan aansluitingen (totaal)9
Fan aansluitingen (4-pin)6
Fan snelheid afhankelijk van temperatuur
VRM koelingActief/Passief
Chipset koelerActief/Passief
Maximale FSB/bClk frequentie300 MHz
Max. CPU voltage1.92 V
Max. VRIN voltage2.7 V
Max. VCCIO voltage+0.999 V
Max. VCCSA voltage+0.999 V
Max. geheugen voltage1.92 V
North bridge / PCH 1.05V/1.09V voltage tweaking (maximaal)1.5 V
PCH 1.5V / IMC / I/O voltage tweaking (maximaal)2 V
CPU Ring voltage tweaking (maximaal)1.92 V
I/O Analoog voltage tweaking (maximaal)+0.999 V
Windows software voor overklokken meegeleverd
Multiplier instelbaar
PCI-Express klokfrequentie instelbaar
Heatsinks op cpu stroomvoorziening
CPU Turbo Modus uitschakelbaar
HyperThreading/SMT uitschakelbaar
Cores uitschakelbaar
PCI-Express sloten hardwarematig uitschakelbaar
Voltage meetpunten op moederbord
Bevestiging koelblokkenSchroeven
Overig
Onboard speaker
100% Solid Condensators
BIOS typeEFI
Dual BIOS
Boot-menu in BIOS
Flash-programma in BIOS
BIOS profielen
Probleem diagnose
On-board Power / Reset switch
On-board Clear CMOS switch
Trusted Platform Module
BIOS-chip(s) vervangbaar
Lucid VirtuMVP software
Direct-naar-BIOS knop

ASUS Sabertooth Z97 Mark 2

Wie het concept van de Sabertooth-borden wel aanstaat, maar de hiervoor besproken Mark 1 toch net wat te prijzig vindt, kan de 70 euro goedkopere Mark 2 overwegen. Het bord is gebaseerd op hetzelfde ontwerp en zodoende kennen de Mark 1 en 2 veel meer overeenkomsten dan verschillen.

Asus Sabertooth Z97 Mark 2

Sterker nog: die verschillen zijn op één hand te tellen. Allereerst mist de Mark 2 de Thermal Armor, wat natuurlijk voor de looks een aanzienlijk verschil is. Het verdwijnen van de Thermal Armor maakt ook dat de optie voor actieve koeling is verdwenen, aangezien daar geen reden meer voor is nu alle onderdelen van het bord op zijn minst een beetje kunnen profiteren van de standaard airflow in een PC-behuizing.

Waar de Mark 1 verder een tweede, op Realtek-gebaseerd netwerkpoort had, is die op de Mark 2 wegbezuinigd. Ook wegbezuinigd is de extra SATA-controller, waardoor het toaal aantal SATA-poorten bij de Mark 2 op zes komt. Ook SATA Express moet je bij de Mark 2 missen. Ten slotte tellen we op de Mark 2 één fan-aansluiting minder, maar 8 in plaats van 9 lijkt toch ook nog meer dan voldoende.

Asus Sabertooth Z97 Mark 2

Aangezien de borden vrijwel identiek zijn, zijn de prestaties zoals we verder op zullen zien ook vrijwel identiek. Dat de Mark 2 het in onze test ietsje beter doet, is te verklaren doordat we dit bord met een iets nieuwere BIOS hebben getest.

ASUS Sabertooth Z97 Mark 2 specificaties en prijzen

Algemeen
 
MerkAsus
ProductnaamSabertooth Z97 Mark 2
Productcode90MB0IS0-M0EAY0
DetailsProductinfo
Processor / Chipset
FormaatATX
Ondersteunde processor(s)Intel Core i3 / i5 / i7
CPU socketSocket 1150
Intel Coffee Lake compatible
Type processorbusDMI
ChipsetIntel Z97
Geheugen
Type geheugenDDR3
Type modulesDIMM
ECC ondersteuning
Hoogst instelbare geheugensnelheidDDR3-3200
Aantal geheugenkanalen2
Intel XMP compatible
Maximum intern geheugen32 GB
DDR3 SODIMM-sloten0
DDR3 DIMM-sloten4
Uitbreidingssloten
PCI-Express x16 sloten3
PCI-Express x8 sloten0
PCI-Express x4 sloten0
PCI-Express x1 sloten3
Totaal aantal lanes alle PCI-Express x16 sloten20
Mini PCI-Express aansluitingen0
PCI-sloten0
Multi-GPU
Nvidia SLI compatible
Nvidia SLI (2-way)
Nvidia SLI (3-way)
Nvidia SLI (4-way)
AMD CrossFire compatible
AMD CrossFire (4-way)
Connectiviteit
USB 2.0 - Totaal8
USB 2.0 - extern4
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - Totaal8
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - extern4
IEEE 1394 controller
IEEE 1394 - Aansluitingen achterzijde0
Thunderbolt
Storage
Serial ATA aansluitingen (totaal)6
Serial ATA 300 aansluitingen0
Serial ATA 600 aansluitingen6
Serial ATA Express aansluitingen0
eSATA aansluitingen0
mSATA aansluitingen0
M.2 aansluitingen0
Extra PATA (RAID) controller
Extra SATA (RAID) controller
RAID 0 ondersteuning
RAID 1 ondersteuning
RAID 5 ondersteuning
RAID 10 ondersteuning
Video
D-Sub (VGA) uitgang
DVI uitgang
HDMI uitgang
Aantal HDMI uitgangen1
DisplayPort uitgang
Aantal DisplayPort uitgangen1
Audio
Onboard audio - Kanalen7.1
Onboard audio - Codec chipRealtek ALC1150
Onboard audio - Codec typeHDA
S/PDIF ingang
S/PDIF uitgang
Dolby Digital Live
DTS Connect
Netwerk
Aantal netwerkaansluitingen1
LAN - ChipIntel WG-I218V
LAN - Snelheid1000 Mbit/s
Bluetooth
Stroomcircuit
Totaal aantal chokes8
Koeling / Overklokken
Fan aansluitingen (totaal)8
Fan aansluitingen (4-pin)6
Fan snelheid afhankelijk van temperatuur
VRM koelingPassief
Chipset koelerPassief
Maximale FSB/bClk frequentie300 MHz
Max. CPU voltage1.92 V
Max. VRIN voltage2.44 V
Max. VCCIO voltage0.999 V
Max. VCCSA voltage+0.999 V
Max. geheugen voltage1.920 V
North bridge / PCH 1.05V/1.09V voltage tweaking (maximaal)1.5 V
PCH 1.5V / IMC / I/O voltage tweaking (maximaal)2 V
CPU Ring voltage tweaking (maximaal)1.92 V
I/O Analoog voltage tweaking (maximaal)0.999 V
Windows software voor overklokken meegeleverd
Multiplier instelbaar
PCI-Express klokfrequentie instelbaar
Heatsinks op cpu stroomvoorziening
CPU Turbo Modus uitschakelbaar
HyperThreading/SMT uitschakelbaar
Cores uitschakelbaar
PCI-Express sloten hardwarematig uitschakelbaar
Voltage meetpunten op moederbord
Bevestiging koelblokkenSchroeven
Overig
Onboard speaker
100% Solid Condensators
BIOS typeEFI
Dual BIOS
Boot-menu in BIOS
Flash-programma in BIOS
BIOS profielen
Probleem diagnose
On-board Power / Reset switch
On-board Clear CMOS switch
Trusted Platform Module
BIOS-chip(s) vervangbaar
Lucid VirtuMVP software
Direct-naar-BIOS knop

ASUS Gryphon Z97 Armor Edition

De Gryphon Z97 Armor Edition mag je beschouwen als de Micro ATX uitvoering van de Sabertooth Z97 Mark 1: zelfde concept, vergelijkbare extra features en net zo'n Thermal Armor, alleen dan wat kleiner. Hoewel de Mark 1 en de Gryphon meer overeenkomsten hebben dan verschillen, zijn die er wel degelijk.

Asus Gryphon Z97 Armor Edition

Dat begint bij de uitbreidingssloten. Micro ATX biedt natuurlijk minder ruimte, maar gelukkig heeft ASUS enkel twee PCI-Express x1 sloten weggehaald, die je vermoedelijk toch niet gaat gebruiken. Het plaatsen van twee videokaarten is dus nog steeds prima mogelijk. Een ander verschil is dat waar de Sabertooth Z97 Mark 1 acht USB 3.0 poorten biedt, de Gryphon er slechts zes heeft. Dat zelfde geldt voor Serial ATA-aansluitingen: ook zes in plaats van 8. Vermoedelijk was er geen plek voor de extra controller. Waar helaas ook geen plek voor was, is SATA Express. En dat is zeker spijtig, mede omdat M.2 ook al mist, op beide borden overigens.

Waar ASUS de ATX-versie keurig heeft voorzien van een Realtek ALC1150, is op deze Gryphon de goedkopere Realtek ALC892 geplaatst. Die keuze begrijpen we niet helemaal. Verder heeft de Gryphon twee fan-aansluitingen minder. De optie voor actieve moederbordkoeling is bij de Gryphon niet aanwezig.

Eigenlijk geldt voor dit bord hetzelfde als voor de Sabertooth Mark 1: wat de PR-afdeling van ASUS ook voor hippe kreten bedenkt: je koopt dit bord primair omdat de leger-achtige looks je aanstaan. Is dat niet het geval dan heb je met andere borden vaak al snel meer mogelijkheden voor minder geld.

Asus Gryphon Z97 Armor Edition