Gaming monitoren review: over overdreven overdrive

12 gaming monitoren getest

Door


Sneller en slimmer

Een effectieve methode om ghosting te vermijden en een soepeler beeldervaring te creëren, is simpelweg twee keer zoveel beelden per seconde tonen. Die moet de videokaart dan wel kunnen aanleveren en het scherm moet ze kunnen verwerken. Dat laatste vereist niet alleen een snel paneel, maar ook een snelle interface en een geschikte scaler. Dual-link DVI, HDMI 1.4 of DisplayPort 1.x zijn vereist om 120 in plaats van 60 Full HD-beelden per seconde te verwerken.

Inmiddels bestaan 120 Hz monitoren alweer een paar jaar en zijn de nieuwste modellen zelfs in staat om 144 beelden per seconde weer te geven. Ze zijn door de hogere eisen aan de elektronica duidelijk duurder, zo’n twee keer zo duur als een 60 Hz-model. De voordelen zijn echter duidelijk zichtbaar. Bewegende beelden ogen vloeiender, wat een rustiger kijkervaring oplevert.

Dat is niet alleen te zien bij snelle actiegames, maar ook bij het gedrag van de muiscursor of het verplaatsen van een venster onder Windows. Nu zal je voor die laatste zaken niet snel twee keer zoveel geld uitgeven aan een beeldscherm, maar áls je dat doet, heb je er wel continu plezier van. Een bijkomend voordeel van deze monitoren is dat ze bij gebruik van V-sync kunnen terugschakelen naar 60, 40 of 30 Hz weergave als de videokaart niet snel genoeg frames kan aanleveren; een 60 Hz monitor kan alleen terugschakelen naar 30 Hz en dat is een veel storender overgang. Meer over het nut van V-sync lees je in dit artikel.

Bij een verversingsfrequentie van 120 Hz moeten de pixels elke 8,3 ms van kleur kunnen veranderen; bij 144 Hz is dat zelfs elke 6,9 ms. Dat zorgt voor een duidelijke afname van ghosting ofwel na-ijleffecten. Opmerkelijk genoeg zien we bij de 120/144Hz-modellen in onze test dat deze zich duidelijk anders gedragen wanneer ze een 120/144Hz signaal aangeboden krijgen, dan bij een standaard 60Hz signaal. Dat varieert van automatische activering van overdrive, het uitschakelen van een overdrive optie, tot andere overdrive-instellingen. Ook de weergave is anders: 60 Hz met overdrive kan artefacten opleveren, terwijl 120 Hz zonder overdrive dat niet doet.

Alleen het model van Philips schakelt niet automatisch naar andere instellingen bij een 120Hz signaal. Hierbij moet je feitelijk zelf de overdrive activeren om de gewenste snelheid te realiseren. Daarbij is dan de op één na snelste stand de beste keuze, want bij de snelste overdrive-instelling zijn storende artefacten door overshoot zichtbaar. De beste prestaties leveren de ASUS VG248QE en de BenQ XL2720Z, die bij de minder krachtige overdrive-stand geen, respectievelijk amper beeldartefacten vertonen bij toch zeer korte reactietijden. De Eizo Foris FG2421 is een klasse apart, met op 120 Hz geheel geen artefacten en op 240 Hz lichte ghosting, maar wel een rustiger beeld. Dat komt omdat voor 240 Hz nog een andere truc wordt toegepast, waarover je meer op de volgende pagina leest.

G-Sync en FreeSync

Naast verdubbeling van de framerate is er nog een manier om de beeldervaring te verbeteren en dat is door het aanpassen van de frequentiesnelheid van het scherm aan de snelheid waarmee de videokaart nieuwe beelden aanlevert. We noemden al de klassieke vorm hiervan, V-sync. Daarnaast kennen we sinds enige tijd ook G-Sync, exclusief bij Nvidia videokaarten. Hierbij werkt de monitor niet op een vaste verversingsfrequentie, maar bepaalt de videokaart wanneer de monitor een nieuwe beeld mag ophalen en verwerken. Dankzij G-Sync gaat de monitor dus op een variabele snelheid werken, maar aangezien dit volledig synchroon gaat met de videokaart, is het resultaat een aanmerkelijk soepeler gameplay: geen stuttering en geen tearing. Op moment van schrijven is er slechts een G-Sync monitor te koop, de ASUS PG278Q, die aanmerkelijk duurder is dan alle andere modellen in deze test. Voor Full HD exemplaren, die we in de loop van het derde kwartaal van dit jaar van diverse merken verwachten, zal de initiële meerprijs boven een ‘gewone’ 120/144Hz monitor zal naar verluidt zo’n 100 euro bedragen.

ASUS ROG Swift PG278Q
ASUS ROG Swift PG278Q

Een mogelijke concurrent van G-sync wordt Adaptive Sync, een VESA standaard die is opgenomen in de DisplayPort 1.2a specificatie. AMD heeft haar 'FreeSync' technologie hierop gebaseerd en dan ook aan deze standaard bijgedragen. Het is de verwachting dat de eerste monitoren hiermee eind 2014, begin 2015 op de markt komen.


Lees ook deze monitor artikelen op Hardware.Info

Vond je deze review nuttig?

Lees dan voortaan onze uitgebreidste reviews als eerste én steun deze site, met een abonnement op Hardware.Info Magazine!

Hardware.Info is volledig onafhankelijk. Onze reviews zijn puur gebaseerd op objectieve testresultaten en onze eigen ervaring met de producten. Deze reviews kan je hier gratis lezen, maar dat is alleen mogelijk dankzij de steun van onze trouwe lezers. Met een abonnement op Hardware.Info Magazine (incl. digitale editie) steun je deze site en lees je de uitgebreidste 100% hardware reviews als eerste. Neem dus nu een abonnement, je hebt er al een voor 29,50 euro!

Neem nu een abonnement en steun Hardware.Info

*