Prolimatech Ultra Sleek Vortex 140mm productervaring door freduce

freduce 15 januari 2016 20:57
Algemene gegevens
Aanschafdatum product september 2014
Product verkregen via Gekocht (eigendom)
Airflow
Geluidsproductie
Zou je dit product aan anderen aanbevelen? Ja
Zou je weer casefan van Prolimatech kopen? Ja

Inleiding.
In deze review ga ik een aantal casefans vergelijken. De focus van de review ligt bij 140mm SLIM fans. Dat betekent een dikte van maximaal 15mm, in plaats van 25mm, wat meer gangbaar is.
Maar hiernaast heb ik ook een aantal andere fans getest, van 120mm en/of 25mm dikte.

Het is een lange review geworden, omdat ik alle 11 fans in deze review bespreek. Laat in de comments weten of je dit handig vond. Of misschien dat het handiger is om de vergelijkingsreview in te korten, en de fans apart te bespreking in losse reviews.

Ik kwam op het idee om slimline fans te testen, omdat ik zelf op zoek was naar een goede, stille slimline casefan. Het liefst zo groot mogelijk, zodat de airflow-geluidsproductie zo efficiënt mogelijk was. Zo kwam ik op een (kort) lijstje van 140mm slimline casefans, waarvan ik vrij zeker ben dat dit ze allemaal zijn.

In de review noem ik eerst alle casefans even op, met daarna een beschrijving en de specificaties. Dan vergelijk ik de prijzen, accessoires en bearings. Vervolgens iets hoe je 140mm slimline fans in een case kunt gebruiken. Daarna de testopzet, vergelijk ik de prestaties op basis van een vergelijkingstest en noem ik nog wat opvallende zaken over geluidsproductie. Als laatst komen de conclusies met voor en nadelen per fan, en de winnaars uit de test.

.

De casefans.
Dit zijn de 140mm slimline casefans:

Van Silverstone en Raijintek test ik ook de 120mm modellen van hun slimline serie:

En hierna heb ik nog 3 fans getest van normale dikte:


.

Beschrijvingen per fan.

Cryorig XT140

Cryorig is een redelijk nieuwe producent, en maakt vooral cpu koelers. Voor die koelers maken ze ook fans, en de XT140 fan is ook los te krijgen.
De XT140 lijkt een prima kwaliteits-fan. De fan voelt stevig aan, en ziet er modern en futuristisch uit. Het frame van de fan is rond en de bevestigings gaten zitten op dezelfde plek als bij een 120mm fan. En met 13mm is de fan echt erg dun, dus goed voor behuizingen waar niet zoveel ruimte over is.
De fankabel is netjes gesleeved, en een PWM aansluiting is natuurlijk gewoon zoals het hoort.
In de verpakking vind je onder andere een pasje met registratiecode voor je fan… en extra rubber hoekjes (wit en rood), waarmee je de standaard zwarte hoekjes kunt vervangen. Dat laatste is toch wel een unieke feature, die ook nog eens functioneel is, omdat het rubber de fantrillingen op kan vangen.

Specificaties:

  • 140x13mm
  • 120mm bevestigings gaten
  • PWM 4pins aansluiting
  • 700-1300 RPM (800-1400 volgens HWMonitor)
  • 20-24 dBA, 65CFM
  • kleuren: grijs frame, zwarte blades, zwarte/witte/rode rubber hoekjes
  • “High Precision Low Noise”- bearing
  • accessoires: schroeven, rubber bevestigingsdopjes, rubber hoekjes, Molex adapter en registratie pasje
  • garantie: 3 jaar
  • prijs: €15,50 (laagst) / €22,80 (gemiddeld)

Link naar productsite

.
Prolimatech Ultra Sleek Vortex 14

In tegenstelling tot Cryorig is Prolimatech al een doorgewinterde producent met heel wat jaartjes ervaring. De Prolimatech fan in deze test is volgens mij ook het oudste model uit deze test.
De fan is in 2 kleuren te krijgen, zwart of wit, en heeft, net als de meeste fans in deze test, een rond frame met 120mm fangaten. Hij is echter wel iets dikker met 15mm.
De verpakking van de USV is eenvoudig uitgevoerd, maar de fan zelf voelt bijzonder stevig aan. De sleeving van de fankabel is mooier, want het rubberachtige materiaal laat niets van de kleurendraadjes doorschemeren, en gaat echt tot aan PWM aansluiting. Dat is bij de andere fans wel anders.
De USV heeft verder geen rubber of trillingabsoberende hulpmiddelen, wat een beetje jammer is. Wel wordt een Molex adapter kabel meegeleverd, die ook een moederbordheader heeft. Zo kun je de fanspeed nog regelen. Maar daarvan zie ik het nut niet echt in; waarom zou je de fan én aan je voeding én aan je moederbord willen aansluiten…

Specificaties:

  • 140x15mm
  • 120mm bevestigings gaten
  • PWM 4pins aansluiting
  • 300-1000 RPM (380-1150 volgens HWMonitor)
  • 9-18 dBA, 98CFM
  • kleuren: zwart of wit
  • double ball bearing
  • accessoires: schroeven, Molex adapter + moederbord speedcontrol
  • garantie: ?
  • prijs: €14,50 (laagst) / €17,99 (gemiddeld)

Link naar productsite

.
Raijintek Aeolus Alpha

Net als Cryorig een relatief nieuw merk, maar Raijintek zet niet alleen in op cpu koelers: ze maken ook cases en volgens mij binnekort ook voedingen... Maar terug naar de fan, de Aeolus Alpha.
De fan ziet er netjes uit. Hij is in 3 kleurversies te krijgen en is 13mm dik. Maar de kwaliteit overtuigd niet direct, er zitten best scherpe randen aan het frame, en de spiegelende sticker in het midden vloekt een beetje bij de rest. De fan heeft de 120mm bevestiginggaten, maar het frame is niet zo rond als bij de eerdere fans; eerder een 8 hoek met een langere kant zodat de afmetingen 140x150mm zijn. Met de klassieke “propellor”blades geeft dat wel een unieke look, maar het ik vind het zelf niet zo goed passen. De fan heeft verder prima gesleevde kabels en de PWM aansluiting.
In het accessoirezakje zitten schroeven, en rubber bevestigingdoppen. Maar die werken volgens mij alleen bij Raijintek-koelers, nier voor bevestiging in een case.

Specificaties:

  • 140x150x13mm
  • 120mm bevestigings gaten
  • PWM 4pins aansluiting
  • 650-1400 RPM (700-1450 volgens HWMonitor)
  • 28dBA, 44-56 CFM
  • kleuren: geheel zwart / zwart frame, witte blades / rood frame, witte blades
  • sleeve bearing
  • accessoires: schroeven, rubber bevestiging voor heatsinks
  • garantie: ?
  • prijs: €7,99 (laagst) / €11,- (gemiddeld)

Link naar productsite

.
Silverstone FW141

Silverstone is een veel grotere producent dan de eerdere fan-makers van de review. Maar toch hebben ze pas recent een serie slimline fans uitgebracht. Ze hebben nu zelfs 180mm slim fans gemaakt!
Kijken we naar de FW141 fan valt het direct op: dit is nagenoeg hetzelfde model als de Raijintek Aeolus! Hetzelfde frame en propellor design. Ook deze fan lijkt kwalitatief wat minder; het frame is scherp, de verpakking van onhandig plastic, en de fankabel is niet gesleeved. Ik vind de fan wel mooier ogen, met het blauwe frame en witte blades, zonder lelijke sticker in het midden.
Of de Raijintek en Silverstone fans ook qua prestaties op elkaar lijken zien we zo bij de test wel.

Specificaties:

  • 140x150x13mm
  • 120mm bevestigings gaten
  • PWM 4pins aansluiting
  • 800-1300 RPM (850-1380 volgens HWMonitor)
  • 19-34 dBA, 32-74 CFM
  • kleuren: blauw frame, witte blades
  • long life sleeve bearing
  • accessoires: schroeven, rubber bevestigingsdopjes, rubber ringetjes, Molex adapter
  • garantie: 2 jaar
  • prijs: €11,98 (laagst) / €17,79 (gemiddeld)

Link naar productsite

.
Thermalright TY-14013

Thermalright specialiseert zich al jaren op pc koeling, net als Prolimatech. Als (een van de) eerste kwamen ze met een slimline 13mm dikke 140mm fan. Maar het lijkt erop dat de fan geen succes is, want hij is al een tijdje niet of nauwelijks leverbaar.
De TY-14013 is er in 3 kleurencombi’s: beige frame, mosgroene blades / zwart frame, witte blades en zwart frame, rode blades. Die laatste heb ik nog ergens kunnen bestellen. En dit is ook een fan die leuk bij een Asus ROG thema past. Dat zal wel geen toeval zijn.
Door een slank frame en de rood/zwarte kleuren vind ik de fan er elegant en strak uit zien. De kabel is gesleeves, alleen jammer dat de PWM aansluiting dan contrasterend wit is. Kleinigheidje.
De fan wordt niet geleverd met trillingopvangende rubbers, wat jammer is. Wel krijg je 4 wat dikke ringetjes erbij. Ik denk dat je hiermee de fan wat verder van bijvoorbeeld een heatsink of radiator kunt monteren, omdat anders de blades daar te dicht op zitten.
De verpakking is simpel, met de fan in een kartonnen doosje.

Specificaties:

  • 140x150x13mm
  • 120mm bevestigings gaten
  • PWM 4pins aansluiting
  • 700-1300 RPM (790-1430 volgens HWMonitor)
  • 30 dBA, 64CFM
  • kleuren: beige frame, mosgroene blades / zwart frame witte blades / zwart frame, rode blades
  • “Enhanced hyper flow”-bearing
  • accessoires: schroeven, plastic ringen, Molex adapter
  • garantie: ?
  • prijs: €18,10 (bij 1 shop)

Link naar productsite

.
Thermaltake Luna 14 Slim

Dit is de nieuwst uitgebrachte slimline 140mm fan die ik kon vinden. Thermaltake slaat met deze fan een andere weg in dan de rest van de producenten. Het is meer een accessoire voor de looks van je systeem: de fan heeft een witte LED, is ook in andere LED kleuren te krijgen, heeft opvallende doorzichtige blades en een netjes gesleevede fankabel. Maar de fan heeft geen PWM aansluiting. Daarnaast is deze fan “weer” 15mm dik, net als de jaren geleden uitgebrachte Prolimatech USV, en de bevestiging is gewoon via een 140mm frame.
Maar gelukkig is niet alleen aan de looks gedacht: als extra functionaliteit heeft de fan netjes rubber hoekjes die trillingen opvangen. Het frame voelt erg stevig aan, mede door de grotere dikte en bredere hoeken.

Specificaties:

  • 140x15mm
  • 3pins aansluiting
  • tot 1200 RPM (1300 volgens HWMonitor)
  • 23 dBA, 38CFM
  • kleuren: zwart frame, transparantie blades, met witte, blauwe of rode LEDs
  • hydraulic/sleeve bearing
  • accessoires: schroeven, Molex adapter
  • garantie: 3 jaar
  • prijs: €16,67 (laagst) / €18,99 (gemiddeld)

Link naar productsite

.
Silverstone FW121

Uit de slimfans serie van Silverstone test ik ook de FW121. Deze fan lijkt alleen qua kleuren op de grotere FW141 (blauw en wit), want het design van het frame en de blades is compleet anders. De blades zijn erg lang en gekromd en ongeveer halverwege de blades aan elkaar verbonden. Volgens Silverstone zou de fan dan beter presteren bij gebruik op radiators en heatsinks.
Ik vind deze fan er een stuk mooier en degelijker uitzien dan de grotere broer van de serie. Dat komt mede door de dikte (15mm, dus steviger) en de mooie afgeronde randen van het frame. En de blades zien er ook gewoon uit alsof ze veel meer lucht kunnen verplaatsen, ook al staan ze stil… Deze “kracht” wordt ook onderstreept in de maximum draaisnelheid, die is met 2000 RPM veel hoger dan de 140mm fans.
De meegeleverde accessoires zijn dezelfde als bij de FW141 fan, alleen zijn de rubber bevestigingsdopjes net wat anders uitgevoerd. Jammer is dat ook deze Silverstone fan geen gesleevde kabel heeft en hij zit in net zo’n lelijke plastic verpakking.

Specificaties:

  • 120x15mm
  • PWM 4pins aansluiting
  • 800-2000 RPM (850-1950 volgens HWMonitor)
  • 14-24 dBA, 13-32CFM
  • kleuren: blauw frame, witte blades
  • long life sleeve bearing
  • accessoires: schroeven, rubber bevestigingsdopjes, Molex adapter
  • garantie: 2 jaar
  • prijs: €10,65 (laagst) / €15,50 (gemiddeld)

Link naar productsite

.
Raijintek Aeolus Beta

De kleine slimline fan van Raijintek heet in plaats van Alpha, Beta. Net als bij Silverstone ziet we bij de kleinere fan een ander design dan bij de grotere fans. De propellor blades zijn weg, en de blades vallen nu op omdat het er zoveel zijn. Verder zijn er ook veel overeenkomsten: gesleevde fankabel en PWM aansluiting (al kon de sleeving aan de fan-kant wat beter), een spiegelende sticker met logo in het midden van de blades , een wat langwerpig frame en niet vierkant en de kleuropties zijn hetzelfde. Verder zijn de meegeleverde accessoires ook hetzelfde. Inclusief de rubber bevestigingdoppen die alleen op Raijintek heatsinks passen…
Deze fan voelt beter aan dan zijn grote broer, het frame is niet zo scherp. Toch vind ik de looks wat tegenvallen, in ieder geval de wit-zwarte versie ziet er wat krachteloos uit. Met fanspeeds tussen 400 en 1400 RPM zal deze fan ook echt meer gericht zijn op stilte dan krachtige radiator koeling.

Specificaties:

  • 120x130x13mm
  • PWM 4pins aansluiting
  • 400-1400 RPM (420-1500 volgens HWMonitor)
  • 26 dBA, 32CFM
  • kleuren: geheel zwart / zwart frame, witte blades / rood frame, witte blades
  • sleeve bearing
  • accessoires: schroeven, rubber bevestigingsdopjes voor Raijintek heatsinks
  • garantie:
  • prijs: €8,25 (laagst) / €11,- (gemiddeld)

Link naar productsite

.
Deepcool UF120

Deepcool biedt met de UF120 een nette 120mm fan aan van de normale dikte van 25mm. De fan is al lange tijd op de markt, en de prijs blijft maar dalen. Dat is gunstig, want de fan is kwalitatief goed in orde: stevige blades, rubber-achtig framedesign om trillingen te absorberen, volledig gesleevde fankabel en PWM aansluiting. Dat het frame van een soort rubberachtige materiaal is gemaakt is wel even wennen: met een beetje kracht kun je het frame al vervormen, en als je de fan met schroeven bevestigt, lijkt het of de schroeven niet helemaal vastgedraaid kunnen worden. Maar dit is dus zo ontworpen, om zo goed mogelijk trillingen op te vangen. Om dit te onderstrepen levert Deepcool geen schroeven, maar rubber/siliconen bevestigingsdopjes.
Ik vind het in ieder geval een geslaagd ontwerp. Het two-tone grijs-blauw wordt nog eens geaccentueerd door de binnenring van het frame, dat ook blauw is.
Ondanks dat je geen schroeven krijgt bij de fan, wordt hij wel compleet geleverd in de nette verpakking, met een Molex adapter en 7V low-noise adapter.

Specificaties:

  • 120x25mm
  • PWM 4pins aansluiting
  • 500-1500 RPM (420-1530 volgens HWMonitor)
  • 17-30 dBA, 74 CFM
  • kleuren: grijs frame, blauwe blades / zwart frame, rode blades
  • double ball bearing
  • accessoires: rubber bevestigingsdopjes, Molex adapter, 7V low-noise adapter
  • garantie: ?
  • prijs: €7,44 (laagst) / €9,50 (gemiddeld)

Link naar productsite

.
Deepcool UF 140

De grote broer van de Deepcool 120mm fan is van dezelfde serie, en maakt ook gebruik van het zachtere rubberachtige frame om trillingen tegen te gaan. En ook bij deze fan geeft de two-tone kleur een mooi accent aan de fan. Het frame zelf is rond, en de bevestigingsgaten zijn zoals die van 120mm fans. De blades zijn groot en breed, en al met al ziet de fan er krachtig uit.
Het nadeel van het ronde frame, met minder materiaal op de hoeken, en het rubber design, is dat het frame nog meer te vervormen is onder geringe druk. Dit zal niet echt een probleem zijn, maar het valt wel op als je de fan in je handen hebt.
Alle meegeleverde accessoires zijn hetzelfde als bij de 120mm fan. De verpakking is ook netjes, met in het karton aparte compartimentjes voor de fankabel, accessoires en documentatie. Toch kun je dit geheel gemakkelijk in één keer uit het doosje schuiven, het is heel functioneel.

Specificaties:

  • 140x15mm fan
  • 120mm bevestigings gaten
  • PWM 4pins aansluiting
  • 700-1200 RPM (670-1260 volgens HWMonitor)
  • 17-26 dBA, 71CFM
  • kleuren: grijs frame, blauwe blades / zwart frame, rode blades
  • double ball bearing
  • accessoires: rubber bevestigingsdopjes, Molex adapter, 7V low-noise adapter
  • garantie: ?
  • prijs: €8,49 (laagst) / €12,55 (gemiddeld)

Link naar productsite

.
Noctua NFA15

Als laatste heb ik ook een Noctua fan getest. Deze fans zijn altijd populair bij de pc hardware liefhebber, omdat Noctua zoveel onderzoek doet met nieuwe technieken om de fans altijd maar beter te maken. De Noctuafans zijn echter ook wel erg prijzig, dus zal het niet vaak een blinde keuze zijn. En omdat ikzelf nog niet eerder (echt) Noctua fans gebruikt heb, wil ik deze 140mm fan wel eens vergelijken met concurrenten.
Het kleurdesign van de Noctua fan moet je aanstaan, of je vind het maar niks. In ieder geval is de kleurkeuze voor lichtbeige en bruin uniek te noemen. Het framedesign is ook apart: het frame is rond, met 120mm bevestigings gaten, maar op de lange kant (de fan is 140x150mm), steekt het frame iets uit, voor de 4 rubber dempings pads. Ik moet zeggen dat ik dit frame design toch wel echt niet mooi vind…
De blades en het frame zijn voorzien van allerlei sleufjes en bobbeltjes en groeven, om zoveel mogelijk de airflow te sturen en stimuleren. Het zal ongetwijfeld helpen, en daar gaat het om.
Verder zie je aan alles dat Noctua topkwaliteit levert: supernetjes gesleevde fankabel (ook ín het frame) en PWM header, rubber dempings pads, die ook los te halen zijn, en natuurlijk de enorm luxe verpakking. De verpakking doet aan alsof je een extreem zeldzaam collectors item uitpakt: aan de voor én achterkant klapt de verpakking open als een boek, en laat de binnenkant of informatie zien.
Meegeleverde accessoires liegen er ook niet om: een verlengkabel, low-noisekabel met PWM header, PWM Y-splitter (allemaal gesleeved), schroeven en rubber bevestigingsdopjes. Grote kans dat je niet alles nodig hebt wat je krijgt, maar het is toch een luxe pakketje.

Specificaties:

  • 140x150x15mm
  • 120mm bevestigings gaten
  • PWM 4pins aansluiting
  • 300-1100 RPM (100-1190 volgens HWMonitor)
  • 13-19dBA, 65CFM
  • kleuren: beige frame, bruine blades
  • self-stabilising oil-pressure bearing (SSO2)
  • accessoires: schroeven, rubber bevestigingsdopjes, PWM verlengkabel, PWM Y-splitter, PWM low-noise adapter
  • garantie: 6 jaar
  • prijs: €16,95 (laagst) / €24,- (gemiddeld)

Link naar productsite

.

Prijzen.
Om de fans wat makkelijker te kunnen vergelijken op prijs, staan de laagste en gemiddelde prijzen in de onderstaande grafiek.


De Raijintek en Deepcool fans zijn duidelijk de goedkoopste, en zitten netjes onder de €10,- . De Silverstone fans zitten ook rond de €10,-, maar de gemiddelde prijzen zijn een stuk hoger.
De Prolimatech, Thermalright, Thermaltake, Cryorig en Noctua fans zijn duidelijk duurder, vanaf ongeveer €15,- en hoger.

.

Accessoires.
De meegeleverde accessoires zullen niet gauw doorslag geven of een fan aangeschaft zal worden of niet, maar het is toch goed om dit even te vergelijken.
Raijintek levert het minste mee: schroeven en nutteloze rubber bevestigingsdopjes. Deze zijn nutteloos, omdat ze alleen op Raijintek heatsinks zullen passen. Maargoed. Thermalright, Thermaltake en Prolimatech leveren alledrie ook minimale accessoires mee, met als extra een Molex adapter. Die van Prolimatech kun je ook aan je moederbord aansluiten voor fanspeed control. Silverstone doet er nog een schepje bovenop, met nuttige universele rubber bevestigingsdopjes, net als Deepcool en Cryorig. Deepcool levert alleen geen normale schroeven mee, maar wel ook een 7V low-noise Molex adapter. En Cryorig levert de extra witte en rode rubber hoekjes, om de fan een ander kleurenschema te geven.
Noctua is helemaal goed bezig, naast de schroeven en rubber dopjes levert ze ook 3 handige extra kabels mee: low-noise adapter, verlengkabel en Y-splitter. Allemaal met PWM aansluiting. Wat mij betreft vind ik dat ideaal, maar de Molex adapter die bij de meeste fans is meegeleverd mist dan toch wel bij de Noctua fan.
Ikzelf vind de meest nuttige accessoire een setje rubber bevestigingsdopjes. En dan niet ala Raijintek. Dus doen Silverstone, Cryorig, Noctua en Deepcool goede zaken. En eigenlijk ook Thermaltake, want die heeft de rubber pads standaard op de fan, om trillingen op te vangen.

.

Bearings.
De lagers van de fans zijn zeer bepalend voor de prestaties en levensduur van de fans. Over het algemeen zijn sleeve-bearing fans gemeengoed onder wat goedkopere fans, en ball-bearing fans wat duurder. Sleeve-bearing fans zijn in het begin erg stil, maar slijten sneller en hebben een kortere (stille) levensduur. Ball-bearing fans gaan lang mee, maar zijn over het algemeen minder stil en duurder. Hydaulic bearings combineren een lange levensduur en goede geluidseigenschappen, maar zijn meestal duurder.
Zover ik kan nagaan hebben de Silverstone en Raijintek fans sleeve bearings. Dat verklaart ook de redelijke prijzen van deze fans. Opvallend is dat de Deepcool fans ook betaalbaar zijn, maar Ball-bearings hebben, net als de Prolimatech. De Thermalright en Thermaltake fans hebben beide hydraulic bearings (al staat op de Thermaltake doos “Sleeve bearing”), en de Noctua de “SSO2” bearing. Gezien de verwachte levensduur van deze Noctua fan, is deze vage bearing toch beter dan de andere types (150.000 uur ten opzichte van 50.000 uur voor sleeve en 100.000 uur voor ball/hydaulic bearings). Cryorig geeft een bearing type op van High Precision Low Noise op, ook zo’n vage benaming. Ik kan niet met zekerheid zeggen wat voor type bearing dit is, het zal ook wel hydraulic sleeve bearing zijn.

.

Waarom 140mm slimfans gebruiken?
Zoals ik in het begin heb genoemd was ik specifiek op zoek naar grote slimline fans. Deze had ik nodig, omdat ik maar weinig ruimte in mijn case had, en een normale 25mm dikke fan zou niet passen. Dit is ook het belangrijkste bestaansrecht van een slimline fan: hij is gewoonweg dunner dan normaal, en past daarom vaker in kleine behuizingen of op heatsinks waar weinig ruimte is.

De meeste 140/120mm casefans zijn 13mm dik, wat bijna de helft is van normale casefans. Een aantal zijn 15mm dik. Scythe heeft ook 120mm fans van 12mm dik(dun). Deze heb ik niet opgenomen in de test.
Opvallend is dat de meeste 140mm slimline fans een frame hebben met bevestigings gaten zoals bij een 120mm fan. Dit geeft iets meer compatibiliteit, maar is niet altijd even handig. Voor de meeste heatsinks zal het prima zijn, en in behuizingen met plek voor 120 én 140mm fans ook. Maar wil je er bijvoorbeeld 2 naast elkaar gebruiken in een case, of op een radiator, zal het niet gaan. Of de gaten voor een 120mm in een case moeten gecentreerd zijn ten opzichte van de 140mm gaten.

Met deze fangaten passen er niet 2 140mm fans met ronde frames:
Antec P100

Met deze fangaten wel
Cooler Master Case 5

En als er montagesleuven zitten zal het ook goed gaan:

Thermaltake Core V31

.

Testopzet.
Ik heb geprobeerd de fans op een relevante manier met elkaar te vergelijken. Het doel is om er achter te komen welke fan het effectiefst hitte afvoert, bij een zo laag mogelijke fanspeed en geluidsproductie.

Scenarios.
Hiervoor heb ik gebruik gemaakt van 2 testscenarios:
1 De fans staan op een gelijk toerental (1100RPM), en de temperatuur onder Load wordt gemeten
2 De fans staan op een verschillend precies onhoorbaar toerental, en de temperatuur onder Load wordt gemeten.

In scenario 1 zal uit de resultaten komen hoe de fans onderling presteren bij een gelijk toerental. Maar dit zegt dan nog niets over de geluidsproductie, meer over de effectiviteit van de fanblades.
Scenario 2 houdt wel rekening met geluidsproductie, en vergelijkt de prestaties als de fans op een nog net stil/onhoorbaar toerental draaien. Dit vind ik een interessante test, want ik vind het belangrijk dat casefans hun werk ook een beetje stil doen.
De afstelling van dit stille/onhoorbare geluidsniveau heb ik gedaan op mijn eigen gehoor; het mooiste zou zijn als ik een goede dBA meter zou hebben, maar die heb ik helaas niet tot mijn beschikking. Ik heb daarom zo goed mogelijk geprobeerd alle fans op gehoor, van een afstand van een halve meter, op hetzelfde net onhoorbare niveau te krijgen.

Testsystemen.
Helaas heb ik beide scenario’s niet op exact hetzelfde systeem getest. Op zich is dat niet erg, want de onderlinge resultaten van de fans zijn wel te vergelijken. Maar de Temperaturen van het ene scenario zijn niet 1 op 1 te vergelijken met het andere scenario.

Scenario 1 is getest met een Intel i5 4690K 4.0GHz, onder load met Prime95. Op de cpu is een Cooler Master Nepton 120XL gemonteerd, en de fans worden getest op de radiatior.

Scenario 2 is getest met een Pentium 3258 4.3GHz, ook onder load met Prime95. Op de cpu is een Prolimatech Samuel 17 koeler geplaatst, en de fans worden op die heatsink getest.

De fanspeeds worden waar nodig geregeld met SpeedFan, en de temperaturen worden ook bijgehouden in HWMonitor.

NB1
De fanspeed van de Thermaltake fan kon ik helaas niet regelen, door de 3pins aansluiting. Eigenlijk telt deze fan dus niet mee, omdat hij altijd op volle snelheid draait (1300RPM).
NB2
Tijdens de test was de kamertemperatuur 24°C (.. het was een warme zomerdag..) Bij de laatste tests liep deze temperatuur op, maar ik heb dat bijgehouden en het verschil in kamertemperatuur van de relevante testresultaten afgetrokken.

.

Testresultaten.
In de grafieken zijn er 3 categorieën van fans opgenomen: de 140mm slimline fans bovenaan, in het midden de 120mm slimline fans en onderaan de 3 fans van normale dikte.

Idle.
Deze eerste test is niet heel interessant, maar het is wel even goed om te zien wat de resultaten zijn in rust, met automatische fanspeeds.


Als we kijken naar de resultaten, verschillen de temperaturen niet zo heel veel, rond de 39/40°C. Opvallend is dat de Prolimatech, de Deepcool 120mm en Noctua fans een erg lage standaard fanspeed hebben (500, 470 en 450 RPM), terwijl de meeste rond de 800/900 RPM zitten. De temperatuur bij de Prolimatech fan is nog wel prima, maar het verschil tussen de Noctua en Deepcool fans vind ik wel opvallend.. 41°C voor de Noctua en 39/37°C voor de Deepcool fans. De 120mm Deepcool fan lijkt beter te koelen dan de 140mm Noctua fan…

.
Load 1100RPM.
In deze test zijn al interessante dingen te zien. De fanspeed van alle fans is op 1100RPM gezet, het systeem met prime95 belast en de temperaturen worden bijgehouden. Zo test ik wat de effectiviteit is van de fans. Dit is scenario 1, zoals ik eerder beschreven heb.


Laat ik de Thermaltake fan even buiten beschouwing (door de onregelbare 1300RPM speed), staat de Prolimatech fan nét bovenaan. Maar de temperaturen ontlopen elkaar nauwelijks, bij de 140mm slim fans. Er zit 3°C tussen de hoogst en laagste gemeten temperatuur.
Bij de 120mm slim fans is een enorm verschil te zien: de Silverstone fan lijkt veel minder effectief te koelen dan de Raijintek fan, met een verschil van 6°C.
Ook bij de fans van normale dikte is wat interessants te zien: beide Deepcool fans presteren beter dan de Noctua fan. Al is het ook maar een verschil van maximaal 3°C. Dat had ik niet voorzien…

.
Load Silent fanspeed.
De test met de fanspeeds zo laag, dat je ze nét niet hoort, vind ik het interessants: wat zijn hierbij de verschillen in koeling, en welke fan is dus het effectiefst én stilst tegelijk? Dit is scenario 2.


De resultaten bij de 140mm slimfans zeggen eigenlijk maar weinig: alle fans komen op dezelfde temperatuur uit (66°C), alleen de Silverstone is een graadje hoger. Niets bijzonders.
Ook bij de fans van normale dikte is geen verschil in temperatuur te zien (ook 66°C), de fans presteren dus gelijk, bij stille fanspeeds.
Maar de bij 120mm slimfans is wederom te zien dat de Silverstone fan op een duidelijk hogere temperatuur uitkomt, ondanks dat hij een hogere stille fanspeed heeft, dan de Raijintek 120mm fan. Dus de Raijintek fan is duidelijk effectiever en stiller dan de Silverstone fan. Met 65°C zet hij zelfs de laagste temperatuur neer van alle fans, netjes!

Nog iets dat uit de grafiek is op te maken, is dat de Silverstone fan wel Stil zijn werk doet bij relatief hoge fanspeeds (1130RPM). Net als de Prolimatech (1000RPM) en de Deepcool 120mm fan (1000RPM). Alle andere fans zitten onder de 950RPM, om nog stil te kunnen presteren. Daarboven ga je ze horen en zijn ze niet meer écht stil.

.
Fanspeeds.
Hieronder in een grafiek zijn de minimum en maximum fanspeeds van alle fans opgenomen.


De Cryorig, Thermalright, Silverstone en Raijintek 140mm slimfans zitten erg dicht bij elkaar, met een fanspeed bereik van ongeveer 700 tot 1450 RPM. Voor de rest zijn de resultaten veel gevarieerder. De Prolimatech en Noctua fans starten bijvoorbeeld al bij een erg laag toerental (380 en 100 RPM).

.

Geluidsproductie.
We hebben gezien dat alle fans zo’n beetje hetzelfde presteren op hetzelfde geluidsniveau. Met een kleine uitzondering voor de Raijintek 120mm fan, die 1°C positief opvalt, en de Silverstone die met 3°C negatief opvalt.
Ik heb verder ook gelet op geluidsproductie van bijvoorbeeld de fanmotors. Hierbij blijkt dat de meeste fans wel iets hebben van extra een zoemend trillinkje/geluidje. Vanaf een bepaalde afstand is dat niet meer hoorbaar, dus niet erg, maar het geeft wel een verschil tussen écht stille fans en redelijk stille fans. De fans dit écht stil zijn, zonder extra brom en zoemgeluiden, zijn:

  • Noctua NFA15
  • Deepcool 120mm
  • Raijintek 120mm

De andere fans hebben allemaal iets van een miniem hoorbaar motorgeluidje, waarbij de Silverstone 140mm een wel erg opvallende brom heeft, en de Cryorig ook, afhankelijk van de orientatie van de fan; horizontaal van onder naar boven blazend heeft deze Cryorig fan ook een hoorbare brom.

PWM Piep.
Iets anders opvallends op gebied van geluid, is een redelijk hoorbaar Piep geluidje, bij een aantal fans. Het is een constante piep, over bijna het hele RPM bereik. Ik vermoed dat dit te maken heeft met het PWM signaal. Op een niet-PWM header is het geluidje bijvoorbeeld niet te horen. Als je de fan tegenhoud, is het piepgeluidje nog even hoorbaar, en na enkele seconden stopt het. Als de fan weer draait, begint het geluidje weer.
Dit piepgeluid is zeker niet heel storend, en ook niet eens hoorbaar als je pc bijvoorbeeld onder je bureau staat. En ik heb het ook wel eens eerder gemerkt bij een aantal Intel stock koelers, en Arctic Cooling fans.
In deze test maken de volgende fans ook zo’n klein pieptoon geluidje:

  • Raijintek 140mm
  • Thermalright 140mm

Het is eigenlijk wel opvallend dat de duurste én de 2 goedkoopste fans het stilst zijn, goed presteren en geen bijgeluiden maken. De Deepcool en Raijintek 120mm fans lijken me daardoor zeker aanraders, mede door de lage prijs.

.

Conclusies.
Tijd voor wat conclusies op een rijtje. En dan begin ik met de minst indrukwekkende fans.
Silverstone.
De Silverstone 120 en 140mm slim fans kunnen me niet overtuigen. De 140mm presteert gemiddeld, maar maakt een hoorbaar brommetje, wat hem niet echt een aanrader maakt. Het blauw-witte design en de propellor-achtige blades zijn wel leuk, maar de niet gesleevde kabel doet een beetje af van een premium look. Ook de 120mm fan is wat mij betreft slecht aan te raden. Hij is wel stil, en ziet er tof uit (afgezien van de kabel), maar qua prestaties blijft hij duidelijk achter bij de andere 120mm slimline fan.
Qua prijs en accessoires zijn de fans wel prima in orde.

Thermalright.
De Thermalright fan is helaas maar slecht leverbaar, maar ziet er sjiek uit. De prestaties zijn ook in orde, koeling en geluidproductie zijn in lijn met de andere fans. Het is jammer dat er geen rubber bevestingsmogelijkheid wordt meegeleverd, al kun je dit wel apart nog aanschaffen. Gezien de prijs zou je verwachten dat dit wel was inbegrepen.
Ook kampt de fan met een hoorbare piep bij normale draaisnelheden. Dat zorgt ervoor dat deze fan niet echt is aan te raden.

Thermaltake.
Dan de Thermaltake fan. Helaas heb ik de fan niet op dezelfde manier kunnen testen als de andere fans. Hij is met een normaal 140mm frame, LEDs en geen PWM maar 3pins aansluiting uitgevoerd, en is daarom ook duidelijk anders dan de rest. Hij doet netjes stil zijn werk, en ook prestaties zijn vergelijkbaar met de andere fans. Mede door de mooie looks en rubber bevestigings pads zal hij een functionele en opvallende toevoeging zijn aan een pc.
Hij is wat aan de dure kan, maar toch blijft het een prima keuze.

Raijintek.
Raijintek heeft voor de 140mm fan gekozen voor een identiek design als Silverstone, zij het in verschillende kleurcombinaties. De fan presteert goed, eigenlijk net iets beter dan de Silverstone, en op basis hiervan zou je zeggen dat hij beter is. Maar ook hier gooit de nare pieptoon roet in het eten, zolang je de fan aan een PWM header hebt aangesloten. Van de looks van de propellors moet je houden, maar ik vind de fan op basis van de piep, minder-dan-premium feel en minimale accessoires niet echt een aanrader.
Maar met de 120mm fan heeft Raijintek juist een enorme troef in handen: hij presteert heel stil en levert goede temperaturen op, nét iets beter dan alle andere fans. Er is zelfs geen brommetje of motorzoem te bespeuren, iets want veel andere fans wel hebben. De fan is zeker geen partij voor de andere 120mm fan van Silverstone. Qua looks valt hij wel iets tegen, maar dat is persoonlijk. En ook de accessoires hadden wat uitgebreider gemogen, of in ieder geval iets van een universele rubber bevestiging. Maar voor de lage prijs is deze fan zeker een van de winnaars.

Cryorig.
De Cryorig fan geeft een echt premium gevoel, en de kleuropties voor de dempingsrubbers helpen daaraan mee. De prestaties zijn in orde, alleen moet je de fan niet op zijn kop monteren, anders ga je een zoemende motor horen. Dat is jammer, wat alle rubbers die meegeleverd zijn zouden voor een trillingsloze montage moeten zorgen. Maar verder is het een prima keuze, die zijn prijs waard is. Hij krijgt de 2e plaats in de categorie 140mm slimline fans!

Deepcool.
Deepcool heeft ook 2 uitstekende fans met de UF140 en UF120. De prestaties bij de 1100RPM test lijken de Noctua fan te overtreffen, al zijn de prestaties bij een Stille RPM gewoon hetzelfde. Maar de prijs en meegeleverde accessoires van beide Deepcool fans zijn prima, en de voorzieningen om de fans trillingsvrij te monteren zijn ook top. De double ball-bearing belooft een goede levensduur, en alleen een minieme motorbrom van de 140mm fan is een nadeeltje. Daarom is de 120mm wat mij betreft net iets beter, die is echt compleet brom en zoemvrij.
De prijzen van deze fans maken het feestje compleet, want onder de €10,- zijn ze zeker een koopje te noemen.

Noctua.
Noctua levert met de NFA15 echt een kwaliteitsfan zoals verwacht kan worden van Noctua. Qua prestaties bij de stiltetest gaat hij gelijk op met de andere fans, en daar gaat het om. De écht stille motor van de fan en bearings met superlange levensduur geven ook aan dat dit de top is. En ook de meegeleverde accessoires en bevestiging met rubber demping laten niets te wensen over.
Van het kleurenschema moet je houden, of eraan wennen. De redelijk hoge prijs is zeker gerechtvaardigd. Als je het toch te duur vind kun je de Redux serie van Noctua kiezen, die iets goedkoper is.

Prolimatech.
Dan de laatste fan, de Prolimatech Ultra Sleek Vortex 14
Als ik een winnaar zou aanwijzen bij de 140mm slimline fans, dan zou deze het zijn. Hij presteert netjes bij de top qua geluidsniveau en temperaturen, maar maakt verder geen noemenswaardige bijgeluiden van de motor. Dat hij de winnaar is, zegt eigenlijk meer iets over de andere 140mm slimline fans, waar allemaal “iets mee is”; een brom, piep of geen PWM. Het is jammer dat de Prolimatech fan niet met rubber demping meegeleverd wordt, ik denk dat hij daarmee echt af zou zijn. Voor de hoge prijs zou je het in ieder geval wel verwachten. Hij heeft wel een echte premium look, en de double-ball bearings zullen voor een goede levensduur zorgen.


Echte winnaars.
Eigenlijk was ik op zoek naar een slimline 140mm fan, maar de echte winnaars uit deze test zitten toch niet in die categorie: de Deepcool UF120, de Raijintek Aeolus Beta (120mm) en de Noctua NFA15 zijn me veel positiever opgevallen dan de 140mm slimline fans.
Na deze test heb ik er zelf toch voor gekozen om de Noctua fan te gebruiken in mijn systeem. Qua ruimte paste het eigenlijk niet, maar door een ander onderdeel te modden uiteindelijk toch wel.

Foto's

Vergelijk  

Product

Prijs

Prolimatech Ultra Sleek Vortex 140mm

Prolimatech Ultra Sleek Vortex 140mm

  • 140 mm
  • 1000 rpm

€ 21,45

5 winkels
0
*