MSI Z170A Gaming M9 Ack productervaring door pclinde

pclinde 29 augustus 2015 08:16
4.5 van de 5
Algemene gegevens
Aanschafdatum product augustus 2015
Product verkregen via Volledig gesponsord (met tegenprestatie)
Aansluitmogelijkheden
Overklokbaarheid
Koeling
Prestaties
Lay-out
Zou je dit product aan anderen aanbevelen? Ja
Zou je weer moederbord van MSI kopen? Ja

Min- en pluspunten

  • OC Genie 2 / Game Boost voelt nog wat onstabiel.
  • Een fors bedrag.
  • Middelste x16 PCIe slot niet voorzien van een 'metalen schild'.
  • Zeer uitgebreid Z170 moederbord.
  • De onboard audiovoorzieningen zijn zeer uitgebreid.
  • Een mooi en verzorgd design.
  • Het elektromagnetisch schild op de voorkant, en het schild op de achterkant maken het af.
  • Een Killer E2200 netwerkchip i.c.m. een WiFi Killer 1535. Deze kunnen samenwerken voor betere prestaties.
  • Hoogwaardige kwaliteit aan condensatoren, transistoren en smoorspoelen.
  • Click BIOS 5 heeft mooie verbeteringen en maakt de UEFI nog overzichtelijker en gebruiksvriendelijker.

Review: MSI Z170A GAMING M9 ACK

- Inleiding
- Specificaties
- Uitpakken
- In de Praktijk + Benchmarks
- UEFI
- Sofware
- Conclusie

Links: MSI Z170A GAMING M9 ACK productpagina

De nieuwe Intel Skylake processors zijn in de maand augustus geïntroduceerd. Momenteel zijn er twee processors beschikbaar de Core i7 6700K en de Core i5 6600K. Zoals vorige generaties zien we een i7 en i5 variant, de i7 variant beschikt over vier fysieke kernen en ondersteunt HyperThreading. De i5 beschikt ook over vier fysieke kernen, maar ondersteunt geen HyperThreading. Beide CPU’s draaien op verschillende klokfrequenties, de processors zelf laat ik nu even voor wat het is.

Met de komst van een nieuwe generatie maken we gebruik van een nieuwe processorvoet dit is socket 1151. De socket ziet er precies hetzelfde uit als socket 1150, waar je op het eerste oog geen veranderingen ziet. Met de komst van Skylake zit de spanningsregelaar weer op het moederbord, en niet meer in de processor zelf. De Haswell generatie maakte hier nog wel gebruik van. De Intel chipset gaat door het leven als Z170.

Met Z170 stappen we over naar DDR4 ondersteuning, meer PCIe lanes dankzij DMI 3.0. Met DMI 3.0 ondersteunt de chipset 20 PCIe 3.0 lanes, want aanzienlijk meer is dan zijn voorganger Z97 met 8 PCIe 2.0 lanes. De Intel X99 chipset (socket 2011-v3) was in dit geval superieur tegen over Z97 met veel meer PCIe lanes en DDR4, maar was om die reden ook een stuk duurder. Chipset X99 was vooral effectief bij meerdere videokaarten (triple / quad SLI of CrossFire X) opstellingen, of voor professionals die de extra rekenkracht kunnen gebruiken.

Veel van DMI 3.0 zal gebruikt worden door features zoals USB 3.1, WiFi modules en de M.2 sloten. We zien nu dat we veelal tegen de beperking aanlopen van de doorvoersnelheid van SATA III. Met M.2 ligt de lees- en schrijfsnelheid aanzienlijk hoger, wat de aankomende jaren waarschijnlijk populairder gaat worden.

Na mijn korte inleiding, omdat ik nog niet over het nieuwe platform Z170 heb geschreven ga ik nu verder met mijn reviewartikel. Dit is de MSI Z170A GAMING M9 ACK, het topmodel van de Z170A Gaming-lijn van MSI. Het moederbord is nog ‘bloedje’ nieuw en zal ik combineren met een Intel Core i7 6700K.

Tijdens mijn eerste blik op het moederbord valt chipset Z170 direct op. Het PCB is voorzien met lettertjes zoals DDR4, op het PCB vinden we twee M.2 sloten en met een snelle blik zien we USB 3.1 in de vorm van Type-C en Type-A connectoren.

Ik wil MSI bedanken het beschikbaar stellen van de MSI Z170A GAMING M9 ACK en Intel Core i7 6700K als testproducten. En bij een set zoals deze hoort natuurlijk ook DDR4 werkgeheugen, daar wil ik Alternate voor bedanken die 8GB DDR4 aan ADATA werkgeheugen als testproduct hebben aangeleverd. Helemaal top!

Een overzicht van de specificaties van de officiële MSI website:

De MSI Z170A GAMING M9 ACK gaat als enthusiast moederbord door het leven, wat inhoudt dat er veel features te vinden zijn. Het bord richt zich zowel op gamers als overklokkers. De basale specificaties kun je zelf hierboven in het lijstje vinden, laat ik de meest unieke features benoemen.

Rondom de geheugenbanken is een stroomkring aangemaakt die voor een stabieler stroom toevoer moet zorgen. De geheugenbanken ondersteunen DDR4 modules tot maximaal 64GB totaal geïnstalleerd. Naast de geheugenbanken is een XMP LED zichtbaar, zodat je buiten de UEFI om kunt zien of XMP aan of uit staat.

Aan de achterzijde van de Gaming M9 zit een schild. Deze moet het buigen van het moederbord tegenaan, waar zijn de goede oude tijden van een krom bordje met de Scythe Mugen 1? Het schild ondersteunt ook overige componenten op het moederbord en moet voor extra warmteafvoer zorgen. De VRM heatsink is voorzien van twee waterkoelingsaansluitingen met schroefdraad.

Waar we voorheen de OC Genie knop tegenkwamen op MSI moederborden, zien we op de Gaming M9 een Game Boost knop. Met hetzelfde doel als de OC Genie knop; het overklokken van je systeem. De Game Boost kun je ronddraaien van de cijfers 0 tot 11, wat inhoudt dat stand 11 de meeste extreme stand is. In mijn review gaan we de 6700K even een goede draai geven met de Game Boost knop!

Op de Gaming M9 komen we USB 3.1 tegen (Type-C en Type-A), twee M.2 sloten die NVMe ondersteunen, een Killer Network LAN E2400 en Killer 1535 AC Wi-Fi module die te combineren zijn voor stabiliteit en extra performance en een SABRE Hi-Fi ES9016K2M ESS DAC in combinatie met een C-Media 6632A 384KHz/32bit HD audiochip.

Zoals we gewend zijn van MSI zien we bij de high-end moederborden een strakke en volledige verpakking. Dit is bij de Gaming M9 weer een compleet verhaal. De verpakking is voorzien van een flap waarachter je het moederbord kunt waarnemen. De verpakking is volledig full-color uitgevoerd met afbeeldingen van belangrijke features en een volledige lijst van de specificaties.

De inhoud bestaat uit twee aparte dozen, één voor het moederbord en één met de accessoires. Laten we beginnen met de accessoires. Een totaliteit aan boekjes en overige papiertjes met onder andere de welbekende handleiding, een snel gids, een MSI deurhanger, de CD met drivers en SATA kabel labels om je weg te vinden door alle SATA kabels.

Voor de Killer 1535 AC Wi-Fi module zit er op het I/O twee antenneaansluitingen. De antennes worden meegeleverd en zijn voorzien van een magneetje in het voetje voor Batman stunts. Dan komen we één SLI kabel tegen, twee M-connectors om pinaansluitingen gemakkelijk op het moederbord te monteren en een draken case badge.

Als laatste accessoire komen we nog zes SATA III kabels tegen en het I/O schild die netjes afgewerkt is aan de buitenkant.

Genoeg accessoires, we willen de MSI Z170A GAMING M9 ACK zien! Het Z170 ATX moederbord (30.5 cm x 24.4 cm) is voorzien van een zwart met rood thema. Het drakenthema is iets wat de laatste generaties steeds terugkeert op de Gaming lijn van MSI. De draak van MSI is uitgegroeid tot een icoon en draagt de naam Lucky. De knuffelvariant ziet er een stuk schattiger uit dan de draak afgebeeld op het PCH heatsink. Het drakenthema zal niet voor iedereen zijn, maar valt eigenlijk altijd wel een beetje weg. Zodra je systeem volledig gemonteerd is, afhankelijk van het aantal videokaarten zullen deze voor het PCH heatsink zitten. Als je opzoekt bent naar een zwart met rood bordje dan heb je een prima partner.

Voordat we gaan rondsnuffelen over de lay-out van het PCB, draaien we de Gaming M9 nog even om. Tijdens de specificaties had ik het over een schild op de achterzijde. Uiteraard mag dit onderdeel niet ontbreken in mijn review. Volgens MSI beschermt het schild tegen buiging van het moederbord en moet het helpen bij de warmteafvoer. Ik moet zeggen dat de Gaming M9 lekker in de hand ligt dankzij het schild.

De Z170 Gaming M9 is het meest uitgebreide moederbord in de Z170 Gaming lijn van MSI. We hebben nog twee kleinere broertjes de Gaming M7 en Gaming M5. Zoals gewoonlijk komen we minder technische hoogstandjes tegen op deze moederborden. We vinden een zeer luxe audio features op de Gaming M9, die niet direct zichtbaar zijn. De componenten worden beschermd door een EMI schild. In onze Nederlandse taal beter bekend als een elektromagnetisch schild. Onder het schild vinden we een collectie aan Nippon Chemi-Con audio condensatoren met een aluminium kern. Het PCB bij de audio componenten is geïsoleerd, op het PCB vinden we OPA1652 audio versterkers, een SABRE Hifi ES9016K2M ESS DAC, een C-Media 6632A 384KHz/32bit HD audiochip en een headset versterker.

De OPA1652 audio versterkers zijn afkomstig van Texas Instruments, even terug naar je middelbare school periode. De SABRE Hifi ES9016K2M ESS DAC is afkomstig van ESS technologie die ook levert aan grote bedrijven zoals Samsung, Pioneer, Philips, Sony etc. De ES9016K2M is een 32 bit, 2 kanaals digitaal naar analoog omzetter. De C-Media 6632A 384KHz/32bit afkomstig van Cmedia en ondersteunt ASIO 2.2 voor 64-bit besturingssystemen. Met AISO kunnen professionals direct toegang maken met externe hardware, zonder dat de gebruikelijke Microsoft DirectSound gebruikt wordt als signaal. Uiteraard is ASIO 2.2 ook backwards compatible met 32-bit besturingssystemen.

De reeks aan componenten en features wordt door MSI Audio Boost 3 genoemd. Het zou een geweldig pakket moeten zijn voor gamers, maar naar mijn idee kun je er iedereen wel blij mee maken. Op het I/O zijn de 3.5mm female jacks voorzien van een ‘gouden’ laag. De jacks zijn niet volledig verguld, anders zou het wel een dure hobby worden voor MSI. Het ‘gouden’ laagje moet oxidatie voorkomen en beter contact maken, dus brom of gekraak voorkomen.

Naast de ‘audio zone’ zien we drie x16 PCIe sloten en drie PCIe 3.0 x1 sloten. Twee van de x16 zijn voorzien van een extra bescherming, wat er niet alleen erg sjiek uitziet, maar het zou ook de PCIe sloten steviger moeten maken. Het is wel erg jammer dat we maar twee x16 PCIe sloten zien met extra bescherming, nu houden we een lelijk eendje over in het midden. De volgende configuraties zijn mogelijk met de x16 PCIe sloten:

  • x16/x4/x0
  • x8/x4/x8
  • x8/x1/x8

Tussen de PCIe sloten zitten de M.2 sloten. De Gaming M9 ondersteunt PCIe 3.0 x4 (4.2cm, 6cm en 8cm M.2 SSDs). De M.9 ondersteunt ook PCIe 3.0 x4 NVMe Mini-SAS SSDs met de Turbo U.2 Host kaart. De U.2 Host kaart wordt standaard niet meegeleverd.

Direct naast de M.2 sloten ligt het PCH heatsink met draken afdruk. Met daaronder de Intel Z170 SATA controller en Intel Z170 USB controller. We komen zes SATA III (6GB/s) tegen en twee SATAe poorten. Voor gebruikers die een RAID opstelling willen zijn de volgende configuraties mogelijk: RAID 0, RAID 1, RAID 5 en RAID 10 voor SATA apparaten. Voor M.2 kun je RAID 0 en RAID 1 instellen in de UEFI.

De Intel Z170 USB controller ondersteunt zes keer USB 3.1 Gen1, waarvan 2 USB-poorten zich bevinden op het I/O, en vier extra USB-poorten beschikbaar kunnen worden gemaakt via een interne USB 3.1 Gen1 host controller kaart. Hetzelfde geldt voor USB 2.0, waarvan drie USB-poorten zich bevinden op het I/O, en twee extra USB-poorten beschikbaar kunnen worden gemaakt via een interne USB 2.0 host controller kaart. We komen ook nog een ASMedia ASM1142 USB chipset tegen voor USB 3.1 Gen2. Beide USB-poorten (Type-C en Type-A) zijn te vinden op het I/O.

Met DMI 3.0 (directe media aansluiting) zien we een grote stap ten opzichte van DMI 2.0. We maken een stap van 8 PCIe 2.0 lanes naar 20 3.0 PCIe lanes. We krijgen dus veel meer ruimte om M.2, SATA en SATAe hardware aan te sluiten. Wel heb je rekening te houden met een limiet aan lanes dat je gezamenlijk kunt gebruiken. Hieronder een afbeelding van mogelijk setups met de Gaming M9. Let op: dit is voor M.2, SATA en SATAe.

Boven het PCH heatsink komen de geheugenbanken tegen die maximaal 64GB DDR4 kunnen huisvesten. De geheugenbanken ondersteunen de volgende snelheden: 3600(OC)/ 3200(OC)/ 3000(OC)/ 2800(OC)/ 2600(OC)/ 2400/ 2133 MHz. De ondersteuning voor Intel XMP is uiteraard ook gewoon aanwezig.

In het verlengde ligt socket 1151; Skylake. Laten we de 6700K maar meteen op zijn vertrouwde plek plaatsen.

Om de socket ligt een vrije forse VRM heatsink, die voorzien is van twee schroefaansluitingen voor waterkoeling. Hier komen we Military Class 5 tegen, de opvolger van Military Class 4. Wat voor veranderingen brengt dit teweeg? Nieuwe smoorspoelen. Dit zijn de Ti Chokes (titanium chokes). De Ti Chokes moeten meer aankunnen dan zijn voorganger Super Ferrite Chokes. Zo zouden ze efficiënter zijn, een betere weerstand hebben en hogere temperaturen moeten aankunnen. We komen ook de Hi-c (condensatoren) en de Dark CAPS (condensatoren) tegen op de Gaming M9.

Het I/O paneel is voorzien van de volgende aansluitingen:

  • 1 x Clear CMOS button
  • 1 x PS/2 keyboard/ mouse port
  • 3 x USB 2.0 ports
  • (1 x HOTKEY port)
  • (1 x BIOS FLASHBACK+ port)
  • 1 x DisplayPort
  • 1 x HDMI™ port
  • 1 x USB 3.1 Gen2 port
  • 1 x USB 3.1 Gen2 Type-C port
  • 1 x LAN (RJ45) port
  • 2 x USB 3.1 Gen1 ports
  • 1 x Optical S/PDIF OUT connector
  • 5 x OFC audio jacks

De Clear CMOS button geeft je de vrijheid om het systeem te resetten vanaf de buitenkant. Het I/O paneel is beschermd door een schild met de naamgeving van het moederbord. Net als bij de audio componenten vinden we hier ook een elektromagnetisch schild. Dit schild loopt in een totaliteit over de linkerzijde van het moederbord wat er zeer smakelijk uitziet.

Als laatste onderdeel eindigen we met overige features, knoppen en connectors op het moederbord. De 24-pin ATX connector zit op de gebruikelijke plaats van een ATX moederbord, met daarnaast een omhoog staande USB 3.1 Gen1 19-pin connector, en niet ver daarnaast een 90 graden USB 3.1 Gen1 19-pin connector. Net boven de 24-pin ATX connector zit nog een 4-pin systeem fan connector, en dan nog eens daarboven zit een Debug CODE LED.

Op de onderste rand komen we de meeste connectors en knopjes tegen, om te beginnen de Power en Reset knop, met daarnaast de Game Boost knop. Dit is OC Genie 2, maar de fysieke knop op de Gaming M9 gaat als de Game Boost knop door het leven. De knop is met een draai in te stellen naar 11 verschillende standen, zodat de processor zichzelf overklokt. Wel is het handig dat het systeem uitgeschakeld is wanneer je dit doet. Op stand 11 de meest extreme stand zou de Intel Core i7 6700K overgeklokt moeten zijn op 5GHz. Wat een overklok is van 1GHz ‘schoon aan de haak’ zonder de Turbo modus. Ik zal dadelijk de Game Boost knop gebruiken om het systeem te overklokken, zodat we vergelijkingsmateriaal hebben voor de benchmarks.

Verder komen we nog de JFP1 connectors tegen voor de aansluitingen van het front paneel, een USB 2.0 connector, een 4-pin systeem connector, een front paneel audio connector, een TPM connector, een CMOS jumper en een CMOS batterij. We vinden hier ook een nieuwe feature de BIOS Flashback+ knop, dit is een knop om de BIOS terug te flashen. Deze optie is zelfs te gebruiken zonder processor en werkgeheugen. Het terug flashen bestaat uit drie stappen, het aanzetten van het systeem, een USB met de gewenste BIOS/UEFI en het indrukken van de BIOS Flashback knop. De BIOS zal zich nu terug flashen naar de gewenste BIOS/UEFI.

Rondom de CPU socket zien we twee CPU_FAN connectors en een 4-pin systeem fan connector, waarvan er drie in totaal op de Gaming M9 zitten. We zien hier ook een LED connector die al aangesloten is, deze zal dadelijk de VRM heatsink verlichten.

Tot zover een volledige toer over de MSI Z170A GAMING M9 ACK. Wat heeft dit beestje voor kracht? We gaan het ondervinden in de benchmarks!

De benchmarks zijn gedraaid onder Windows 8.1 64 BIT. In mijn vorige twee reviews heb ik Windows 7 64 BIT gebruikt, maar ik liep meteen tegen een probleem aan. Met Skylake is er geen ondersteuning meer voor EHCI. Ik had heel trouw mijn SSD aangesloten zonder echt na te denken, vervolgens lekker in de UEFI wat aanpassingen gedaan en door naar Windows. Daar kwam de man met de ijzeren hamer, de USB poorten reageerde niet, waar je normaal USB 2.0 gebruikt om al je drivers te installeren.

Als je Windows 7 vooraf al geïnstalleerd hebt staan op een schijf, dan zul je deze problemen ervaren. Voor nu nog een situatie die niet echt op te lossen is. Als je van plan bent om een Windows 7 systeem te installeren, dan kom je niet door de installatie van Windows 7, omdat je toetsenbord en muis zullen weigeren. Er is een mogelijkheid dat moederbord fabrikanten een BIOS update zullen vrijgeven voor een emulatie voor Windows 7 ondersteuning. In dit stadium is een systeem met Windows 8, 8.1 of 10 echt aan te raden als je naar Skylake wilt upgraden. Hier is de ondersteuning voor XHCI aanwezig, waar je zonder problemen je randapparatuur gewoon kan gebruiken.

De benchmark setup:

  • Processor - Intel Core i7-6700K (ES)
  • Moederbord - MSI Z170A GAMING M9 ACK
  • Geheugen - 8 GB DDR4-2133 geheugen ADATA
  • Videokaart - Inno3d GTX 770 iChill HerculeZ X3 ultra 2GB
  • SSD - Samsung 850 EVO 250GB
  • Voeding - Cooler Master V850
  • Processorkoeler - Cooler Master Nepton 240M
  • Behuizing - Cooler master Test Bench V1.0

De i7 6700K draait standaard 4GHz en met de Turbo 4.2GHz. Waar we normaal standaard graag een nette BLCK van 100 zien is dit bij de Gaming M9 wat hoger. De hoogste waarde die ik heb gemeten is 100,25 wat een afwijking is van 0,25 punten boven de standaard BLCK-waarde van 100. Dit kan per moederbord en fabrikant verschillen en geeft een klein beetje extra performance. Je zult om die reden bij sommige moederborden wat meer punten zien in benchmarks. Wat voor de tabellen in verschillende reviews erg leuk oogt, maar het is niet helemaal netjes. Als consument zul je er weinig van merken in de praktijk.

In de benchmarks test ik de i7 6700K stock, dus out-of-the-box met Turbo op 4.2GHz, en met de Game Boost knop op het moederbord op 5GHz. De Game Boost overklok functie is ook in te stellen via de UEFI. Voor de review gebruik is de fysieke knop op de Gaming M9, mijn plan was om deze in te schakelen op stand 11, op de Intel Core i7 6700K betekent dit een overklok 1GHz. Dit was jammer genoeg niet stabiel om in Windows te komen. Uiteindelijk was stand 2 op 4.40Ghz wel stabiel, waar stand 4 (4.59GHz), stand 6 (4.69Ghz), stand 8 (4,80GHz) en stand 10 (4.90GHz) ook niet stabiel waren. Het ADATA geheugen staat ingesteld op 2133 13-13-13-31-2T, en ik draai dit onder BIOS versie E7966IMS.10E. De geïnstalleerde Nvidia driver is 353.30.

Voordat we door naar de benchmark resultaten gaan, hieronder nog twee foto’s van de setup, en twee screenshots van CPU-Z met de Intel Core i7 stock en overgeklokt op 4.40GHz (Game Boost stand 2).We zien een kleine verschuiving in voltage op de core. De stabiliteit van Game Boost was niet echt heel positief, dit kan ook een beperking zijn van mijn processor, omdat ik de processor te leen heb ga ik zelf niet verder handmatig overklokken. Wel heb ik het vermoeden dat de stabiliteit van Game Boost (OC Genie 2) beter kan, hopelijk zien we positieve BIOS updates in de toekomst. Voor nu moet ik mij beperken tot Game Boost stand 2.

Cinebench 11.5

Cinebench 15

Passmark 8 – CPU Mark

Super PI – 1M – lager is beter

3DMark 11

3DMark – Fire Strike 1.1

Valley Benchmark

Hieronder nog een overzicht van het stijgingspercentage per benchmark.

Zoals verwacht een positieve stijging tegen over de 4.2GHz met Intel Turbo Boost. De resultaten op stock zijn erg positief en soms wat hoger door de verhoogde BLCK.

De UEFI van de Gaming M9 is zoals verwacht rood net als de lay-out van het moederbord zelf. Bij een nieuwe chipset hoort ook een nieuwe UEFI, dit is Click BIOS 5. In mijn vorige reviews besprak ik Click BIOS 4, waar je misschien nu al lezer denkt: ‘wat is het verschil?’ Er is wel degelijk een verschil. Zo is er een nieuw overzicht bijgekomen genaamd EZ Mode. De EZ mode is toegankelijk voor mensen die minder toeters en bellen willen, maar toch de belangrijkste features willen gebruiken van het moederbord. Je kunt bijvoorbeeld Game Boost direct in het startscherm zien en XMP is ook aanwezig. De simpelste dingen van het instellen van je boot menu, ACHI of RAID modus inschakelen of gewoon de basisgegevens van je processor en werkgeheugen controleren zijn mogelijk. Zodra je uit de UEFI wilt krijg je nu een overzicht met de aanpassingen die je zojuist gedaan hebt.

Het zijn de simpele tabbladen die het makkelijk maken om snel en gericht te werk te gaan. Voor de gebruiker die liever wat meer informatie krijgt, wil overklokken of gewoon alle mogelijkheden wilt zien is er een geavanceerde modus.

De geavanceerde modus heeft dezelfde indeling als Click BIOS 4, maar behoudt de uitstraling in de bovenste balk van EZ Mode. Hier zien we weer zes blokken die structuur geven aan de UEFI. De moederbord instellingen bestaan vooral uit de meest basale instellingen. Hier kan je bijvoorbeeld de Fast Boot en MSI Fast Boot optie vinden of algemene USB instellingen.

De overklok instellingen bevat een normaal overzicht en een uitgebreid overzicht. Als je echt van plan bent om handmatig te overklokken, dan heb je het uitgebreide overzicht nodig. Je kunt hier bijvoorbeeld ook Intel Turbo Boost en Intel EIST uitschakelen, mocht je hier geen gebruik van willen maken.

De M-Flash optie is één menu zonder verdieping. Je kunt hier de gewenste USB selecteren, waarmee je de UEFI wilt updaten. Met het favorieten menu kun je favorieten instelling opslaan als een sneltoets, zodat je volgende keer direct iets kan oproepen. Het menu profielen geeft je toegang om verschillende overklok profielen aan te maken. Het is wel interessant om bijvoorbeeld een profiel aan te maken waar je systeem volledig tot de ‘MAX’ is overgeklokt, en een profiel waar je juist let op zuinigheid en energiebesparing als je de kracht op dat moment niet nodig hebt.

En als laatste onderdeel komen we board explorer tegen. Een optie om je moederbord nog eens digitaal te bekijken. Misschien handig als je direct van bovenaf de lay-out wilt zien of de aansluitingen.

Met Click BIOS 5 is er ook een nieuwe functionaliteit: BIOS Flashback+. Je kunt de BIOS flashen zonder processor en geheugen. Op het I/O is er één horizontale USB-ingang waar je een USB-stick kunt plaatsen met de gewenste BIOS. Op het moederbord is een BIOS Flashback+ knopje te vinden die je vervolgens moet indrukken. Zodra je dit doet start het proces van flashen en kun je achterover zitten en wachten tot de BIOS geflashed is. :D

Met een enthusiast moederbord komt natuurlijk software. De MSI Super Charger software bestaat uit één simpele slider. Je kunt met de software apparaten zoals smart phones of tablets sneller opladen. De USB connector moet wel aangesloten zijn op de JUSB1 connector om hier gebruik van te maken. Zodra je gebruik maakt van Super Charger kun je geen gegevens uitwisselen met de telefoon en computer.

Met de MSI Fast Boot software kan je Fast Boot inschakelen, en snel vanuit je OS naar de BIOS. Als je MSI Fast Boot hebt ingeschakeld wordt de BIOS volledig overgeslagen. Met de MSI Fast Boot software is het weer mogelijk om terug in de BIOS te komen.

De MSI ECO Software is er om onboard fan headers en USB poorten uit te schakelen. Het is heel simpel, maar of echt veel mensen het zullen gebruiken, daar zet ik mij vraagtekens bij.

Dan hebben we nog de MSI Command Center software. Hier kun je veel opties overnemen die je normaal in de UEFI zal doen. Mogelijkheden zijn het instellen van fan profielen, het overklokken van je systeem handmatig en met Game Boost, het inzien van gegevens over de processor, het werkgeheugen en de Gaming M9 zelf.

Het overklokken met MSI Command Center zou ik toch laten voor wat het is. Als je echt wilt overklokken gebruik dan de UEFI. Wel is het handig om Command Center te gebruiken als je bijvoorbeeld Core Temp en CPU-Z in één programma wilt hebben.

Na een lange reis komen we aan bij de conclusie. Ik heb een tijdje mogen spelen met de MSI Z170A GAMING M9 ACK, wat zijn mijn bevindingen? Laten we beginnen met de prijs. De MSI Z170A GAMING M9 ACK gaat momenteel voor 380 euro over de toonbank, dit zal nog wel wat zakken. Hoe kan het moederbord een zodanige forse prijs rechtvaardigen?

Laten we heel simpel beginnen door te zeggen dat de Gaming M9 een enthusiast moederbord is van de MSI Z170A Gaming-lijn. Je hebt als optie ook nog de goedkopere M7, en als die nog te duur is kan je voor de M5 gaan. Wat maakt de Gaming M9 nu extra duur?

MSI Audio Boost 3 is een volledig pakket aan audiocomponenten. Hier komen een collectie aan audioversterkers tegen, een SABRE Hifi ES9016K2M ESS DAC en een C-Media 6632A HD audiochip. Ik mag best zeggen dat dit serieus werk is voor onboard audio. Waar we voorheen externe geluidskaarten zoals de ASUS Xonar productlijn zagen, zit het nu op het PCB van je moederbord.

Op het moederbord komen we de Killer Doubleshot Pro combinatie tegen. Gelukkig knalt er niets op het moederbord, maar gaat het hier om de gecombineerde Killer LAN met WiFi AC1535. Je kunt bijvoorbeeld prioriteiten instellen als je een streamer bent. De Killer AC1535 is ook voorzien van een bluetooth 4.1 module wat altijd handig is.

Met Military Class 5 introduceert MSI een nieuwe smoorspoel, dit is de titanium choke. Even los van het feit dat Military Class een marketing naamgeving is zijn de aanwezig condensatoren, transtoren en smoorspoelen erg verzorgd. Met twee schroefaansluitingen op de VRM heatsink is het mogelijk voor overklokkers om de heatsink extra te koelen voor een betere overklok potentie. Het moederbord zit er erg strak uit, en is vrijwel overal voorzien van kwaliteitscomponenten.

Op de achterzijde van Gaming M9 ziet een schild. Dit schild voorkomt buiging van PCB bij zwaardere CPU-koelers, en moet de warmteafvoer ten gunsten komen. Het moederbord is hierdoor zeker wat zwaarder, maar geeft wel extra degelijk gevoel van kwaliteit. Het is eigenlijk gewoon jammer dat we dit niet kunnen zien tijdens montage.

Dan komen we met chipset Z170 ook wat nieuwe dingen tegen, zo zitten er twee M.2 sloten op de Gaming M9, USB 3.1 (Type-C en Type-A). Hoe uitgebreid dit per moederbord is varieert, toch kun je genoeg combinaties maken met de PCIe lanes om aardig wat apparatuur aan te sluiten. Daarnaast zien we veel kleine elementen om het moederbord eigen te maken. Het elektromagnetisch schild, knoppen om te overklokken, het resetten van je CMOS via het I/O paneel en nog meer kleine snufjes die ik al eerder besproken heb.

De komst van Click BIOS 5 brengt wat nieuwe dingen mee. Zo heeft UEFI een kleine make-over gehad om nog gebruiksvriendelijke aan te voelen, en zien we een nieuwe Flashback BIOS optie, om zonder processor en werkgeheugen je BIOS te flashen.

Het overklokken met OC Genie 2, of hoe we het op Gaming M9 noemen Game Boost voelt nog wat onstabiel. Dit kan aan gedeeltelijk aan de Intel Core i7 6700K (ES) liggen, maar persoonlijk had ik wel verwacht dat ik verder zou komen dan stand 2 (4.4GHz). Dit was een tegenvaller en ik heb zo het idee dat dit nog wel wat stabieler kan. Dit kan ik zelf niet meer ervaren, omdat het moederbord binnenkort weer richting MSI vertrekt.

Ik heb het déjà vu-gevoel net als een maand geleden toen ik de MSI X99A Godlike Gaming ter review had. Het moederbord is in zijn volledig van A t/m Z enorm compleet, maar uiteindelijk betaal je een stevige prijs. Als je de Gaming M9 koopt, dan kies je voor een uitgebreid pakket. Wil je besparen of is je budget kleiner? Dan kies je voor een minder uitgebreid pakket met bijvoorbeeld de Gaming M7 of M5.

De MSI Z170A GAMING M9 ACK is een super degelijk en compleet verhaal. Dit verhaal kost wat, maar dan heb je ook wat in handen met een stevig schild. Ben je een nieuw Skylake systeem aan het samenstellen en heb je een geldboompje, of gooi je het graag over de balk? Dan kan ik je de MSI Z170A GAMING M9 ACK zeker aanraden.

Nogmaals wil ik de dames en heren bij Alternate bedanken voor het opsturen van de ADATA geheugenmodules om te testen.

Vergelijk  

Product

Prijs

MSI Z170A Gaming M9 Ack

MSI Z170A Gaming M9 Ack

  • ATX
  • Socket 1151
  • Intel Z170
  • DDR4
Niet verkrijgbaar
0
*

Deze gebruiker heeft nog geen foto's geupload.