Samsung U28D590D productervaring door Richard Wemmenhove

Richard Wemmenhove 8 februari 2015 22:30
3.5 van de 5
Algemene gegevens
Aanschafdatum product januari 2015
Product verkregen via Gekregen
Contrast en helderheid
Kleurweergave
Reactiesnelheid
Kapotte pixels
Uiterlijk
Aansluitmogelijkheden
Zou je dit product aan anderen aanbevelen? Ja
Zou je weer monitor van Samsung kopen? Ja

Min- en pluspunten

  • Bouwkwaliteit
  • Geen VESA-mounting
  • Ontbreken van FreeSync
  • Ongelofelijk scherp
  • Prachtig beeld
  • Relatief goedkoop
  • Prima OSD

Inhoud
Inleiding
4K - heb ik het nodig?
- Productiviteit en development
- Gaming
Over het scherm zelf
- Het paneel
- Uiterlijk
- Featureset
- Bouwkwaliteit
- On Screen Display
Conclusie

Inleiding
Als 15-jarige puber heb ik de hele zomervakantie hard gewerkt om mijn eerste eigen monitor te kopen. Een super simpele 21,5" Full HD-monitor (BenQ G2220HD), ter vervanging van het oude 1280x1024 CRT-scherm van mijn ouders wat ik tot die tijd gebruikte. Een wereld van verschil: plat beeld en een stuk meer 'ruimte'. En wat groot!

Inmiddels zijn we meer dan 5 jaar verder en eigenlijk heb ik in al die jaren nooit het nut gezien om mijn scherm te vervangen. 1920x1080 pixels is eigenlijk al heel wat en ik heb genoeg ruimte om te doen wat ik wil doen. Daarnaast waren de mogelijke 'upgrades', bijvoorbeeld 1920x1200 en 2560x1440 pixels, te klein om de relatief veel hogere aanschafprijs ervoor neer te tellen.

En nu kunnen we een echte stap maken. 4K-schermen, oftewel 3840x2160 pixels, zijn steeds breder verkrijgbaar. En hoewel de prijs van zo'n € 500 nog steeds erg hoog is, kan wel gezegd worden dat deze schermen inmiddels 'betaalbaar' zijn.

Maar zijn 4K-schermen dat geld echt waard? Is zo'n resolutie nutteloos, of is dit net zo'n belangrijke stap als van de CRT naar Full HD? In deze productervaring probeer ik daar antwoord op te geven.
Hierbij ligt de focus op mijn ervaring met de Samsung U28D590D. Hoewel je in deze productervaringen geen metingen van helderheid en/of tabellen met kleurtemperaturen gaat terugvinden (ik beschik niet over deze hardware, en daarnaast heeft HWI zelf al bijzonder veel metingen verricht en het scherm uitgebreid vergeleken met de concurrentie) wil ik het hebben over mijn ervaringen in de praktijk, en over andere dingen die niet meetbaar zijn.

Daarnaast wil ik Samsung en Hardware.info nogmaals bedanken voor deze monitor. Ik heb het scherm verkregen via deze prijsvraag.

4K - 3840x2160 pixels
Om maar even te beginnen over die resolutie: 3840x2160 pixels. Dat is precies evenveel als vier Full-HD-monitoren; twee naast elkaar en twee boven elkaar. Oftewel, ongelofelijk veel ruimte op één display. Maar heb je daar ook wat aan? Dat is naar mijn mening afhankelijk van waar je het scherm voor gebruikt - en van hoe je het scherm gebruikt.

- Productiviteit en development
Dit display is daar zeker geschikt voor. Omdat je zo ongelofelijk veel werkruimte hebt, is het een genot om hierop te programmeren. Je ontwikkelomgeving laat je 'snappen' aan de zijkant van je scherm, op deze manier heb je meer dan genoeg ruimte in de breedte. Het grote voordeel is echter de lengte: je kan heel veel code tegelijkertijd zien. En dan heb je nog maar de helft van je scherm gebruikt, want aan de andere kant heb je nog praktisch 2x Full HD over om dingen op te zoeken of te testen.

Het nadeel is dat deze resolutie op 28" toch wel een beetje klein is. Daarom zal je misschien wat dichter bij je scherm moeten gaan zitten dan je misschien gewend bent. Sommige mensen zullen het dan nog steeds 'te scherp' vinden om er prettig mee te werken, zo is mijn ervaring als ik het aan anderen laat zien. Ik adviseer om het scherm eerst even fysiek te bekijken om dit voor jezelf te beoordelen.

Je kan dan binnen Windows de DPI aanpassen, maar dit werkt bij de ene applicatie beter dan bij de andere. Hierdoor is dit geen goede oplossing. Dit is jammer, want daarom is het niet mogelijk om 'dezelfde resolutie, maar dan mooier en scherper' te bewerkstelligen, wat bijvoorbeeld wel het geval was bij de groeiende smartphoneresoluties. Eigenlijk is overstappen naar een ander besturingssysteem het enige wat je hieraan kan doen, Apple's OS X gaat bijvoorbeeld veel beter om met scaling dan Windows.

Persoonlijk zou ik 'mooier en scherper' niet de meerprijs waard vinden. De veel grotere werkruimte die dit scherm biedt, geeft naar mijn mening wel waar voor je geld.

- Gaming
Je kan dit scherm ook inzetten voor gaming. Hoewel professionele gamers de inputlag misschien te hoog vinden en de framerate 'slechts' 60 Hz, dus 60 fps is, zal een 'enthousiast'-gamer hier heel prima z'n spelletje op kunnen spelen. In het bijzonder omdat gamen op 4K er echt enorm goed en indrukwekkend uitziet. Er is ongelofelijk veel meer detail zichtbaar. Voor mij zelf was ook de upgrade van 22" naar 28" een upgrade: hierdoor is gamen meer 'immersive', omdat een groter deel van je gezichtsveld bedekt wordt.
Een ander voordeel is dat je anti-aliasing volledig uit kan zetten, de 'kartelrandjes' zijn niet meer zichtbaar met een DPI van 166.

Toch zou ik het scherm niet aanraden voor gaming. Ten eerste omdat je voor die € 450 displays kan krijgen met een veel hogere refreshrate en met een lagere inputlag. En ten tweede omdat je er voor die € 450 nog niet bent.

Gaming op 4K is namelijk gigantisch zwaar, laat staan op 60 fps. Met een enkele videokaart is het al lastig om de nieuwste games op de volledige resolutie te draaien, laat staan op de volle framerate. Inmiddels ben ik in bezit van twee R9 290's en een i5 4690K waarmee 4K/60 prima te doen is, maar op mijn voorgaande setup (1x R9 290 + X6 1100T) waren framerates boven de 30 fps zeldzaam zonder drastisch te snijden in het weer te geven detail. En als je zo enorm gaat snijden in het detail, wat is dan nog het nut van 4K? Je wil juist méér zien door die hogere resolutie...

Misschien denk je (net als ik) dat 4K exact vier keer zo scherp is als Full HD, waardoor je games dus prima 'voorlopig' nog op 1080p kunt draaien op dit scherm. Jammer genoeg is het ook weer niet zo'n feest: wanneer je dicht op het scherm zit, zie je duidelijk dat het scherm 'uitgerekt' is, ondanks dat het in theorie perfect zou moeten schalen waardoor dit effect onzichtbaar zou zijn.
Natuurlijk kan je prima je games instellen op 1920x1080 en daarmee op dit scherm gamen, maar het beeld op een 28" 1080p-monitor zal er dan ongetwijfeld beter uit zien - en zo'n scherm is een stuk goedkoper.

Maar wil je toch 4K gamen én heb je een flinke game-setup? Ook dan zou ik dit scherm niet kopen. Ik zou dan nog net iets meer investeren in een 4K G-Sync paneel, of simpelweg nog een maandje wachten met de aanschaf, zodat je dit scherm met FreeSync kan kopen. Deze technieken zorgen ervoor dat de refreshrate van je scherm zich aanpast aan de framerate van je videokaart. Gezien het aansturen van deze resolutie zo zwaar is, is de kans groot dat jouw gamesysteem net iets onder de 60 fps berekent - en deze technieken zorgen ervoor dat je daardoor geen stuttering ervaart. Het is zonde om als gamer dit scherm te kopen terwijl die techniek net voor de deur staat.

Althans - en nu ga ik al wat verder op de U28D590D in het bijzonder in - na wat rondspeuren op het internet kwam ik dit topic tegen. Hier staat dat er op CES Samsung-medewerkers zijn geweest die hebben gemeld dat de U28D590D intern hetzelfde zal zijn als de U28E590D (die FreeSync-ondersteuning heeft) - en dat deze feature (in theorie) via een firmware-upgrade toegevoegd zou kunnen worden.

Toevoeging 19-03-2015 Ik heb zojuist gelekte bèta drivers getest in combinatie met dit scherm; het Freesync-vinkje is niet zichtbaar. Ik hou deze ervaring bij.

Dit scherm is met FreeSync-techniek voor de AMD-gamers in ieder geval al een stuk interessanter. Ik heb dit nagevraagd bij Samsung Benelux, maar zij konden mij hier niet meer informatie over geven. Wel heb ik middels software custom framerates getest op mijn U28D590D, en daaruit is te concluderen dat het display in ieder geval in staat is om op 'rare' framerates tussen de 30 en 60 Hz te werken. De vraag is echter of de gebruikte scaler ook met variabele framerates overweg kan en of Samsung dit kan en wil updaten.

De U28D590D zelf
Als je hier nog leest, heb je waarschijnlijk uit bovenstaand verhaal de conclusie getrokken dat 4K nuttig is voor jouw gebruiksdoeleinde. Maar is de Samsung U28D590D dan het juiste scherm? Er staan immers zo'n 15 andere displays in de Prijsvergelijker met een vergelijkbaar prijskaartje. In het volgende gedeelte van de review ga ik verder in op het display zelf.

Het paneel
En om dan maar gelijk te beginnen met wat volgens mij het belangrijkste is aan een monitor: het gebruikte paneel. En dat is helemaal in orde!

Hoewel ik zelf geen professionele meetapparatuur heb, kan ik wel zeggen dat de kleuren en het contrast erg goed zijn. Ik heb het scherm een tijdje gebruikt naast mijn oude 21,5"-scherm, en dan valt toch wel direct een verschil op - positief voor de U28D590D. Dit display komt veel dichterbij mijn Ultrabook met IPS-display, of mijn smartphone. Dat de kleuren in orde zijn wordt ook bevestigd in onder andere deze review van HWI.

En dat is knap, het gaat ten slotte om een TN-paneel. Deze panelen hebben over het algemeen een minder goede kleurweergave dan IPS-panelen, maar ik denk dat dit TN-paneel er beter uit ziet dan 'budget' IPS-panelen.
Aan de kijkhoeken merk je wel dat het om TN gaat. Hoewel het scherm prima onder een hoek te bekijken is, veel beter dan bij mijn vorige scherm, merk je hier toch wel verschil met IPS. Bekijk je dit display van boven, dan valt op dat sommige kleuren steeds meer richting helder wit gaan, waardoor kleuren slecht van elkaar te onderscheiden zijn. Maar goed, waarom zou je van bovenaf op dit scherm kijken?

Om de kleuren er beter uit te laten komen, heeft Samsung er een soort 'sub-glossy' laagje overheen gemaakt. Het display is niet mat, maar ook niet zo glossy als veel schermen van (goedkopere) notebooks. Naar mijn mening is deze tussenweg geslaagd: ik heb geen last van spiegelingen, maar het scherm ziet er wel mooi uit.

Last van spiegelingen in het scherm is eigenlijk sowieso onmogelijk bij dit scherm. De helderheid van dit display is namelijk gigantisch. Toen ik de U28D590D voor het eerst aanzette vond ik het direct geen fijn scherm om naar te kijken door de hoge helderheid. Gelukkig is de helderheid van het display goed in te stellen - tot extreem donker aan toe - maar ik kan me eigenlijk ook niet voorstellen dat iemand het fijn vindt om op de volle helderheid met dit display te werken. Waarschijnlijk is dit ook de eerste instelling die je aanpast. Zelf heb ik de helderheid nu op standje 20 van de 100 ingesteld.
Ik weet niet of HWI bij haar energiemetingen rekening houdt met de helderheid van het display, ik kan dit zelf ook niet meten, maar volgens mij is dit display in de praktijk echt heel erg zuinig.

En dan nog heel even over kapotte pixels: ik heb mijn exemplaar goed gecontroleerd en op mijn display zijn ze niet aanwezig.

Uiterlijk
Over het uiterlijk van dit scherm ben ik positief. Naar mijn mening moet een scherm niet meer zijn dan een display met een zo dun mogelijk zwart randje erom heen - en de U28D590D komt daar redelijk dicht bij in de buurt. De monitorranden zijn misschien niet de kleinste, maar ze zijn ook niet gigantisch en ze zijn aan alle kanten even groot.

Verder is de monitor lekker dun, ook aan de zijkanten. In het midden is de monitor wat dikker, de achterkant loopt hier langzaam naar toe. Jammer genoeg zijn de aansluitingen naar achter gemonteerd. Hierdoor steken de kabels naar achteren uit, en dat zie je wanneer je de monitor vanaf de zijkant bekijkt. De kabels zijn ook lastiger weg te werken hierdoor. Het was mooier en praktischer geweest als de aansluitingen naar onderen gericht zaten.

De voet vind ik minder mooi. Op de rechterkant van de voet staat 'UHD' geschreven; wat mij betreft hoeven features niet op het product zelf vermeld te staan. De voet lijkt van metaal maar is dat niet, al kom ik daar onder het kopje bouwkwaliteit nog wel op terug.

Featureset
Qua aansluitingen bied dit scherm genoeg mogelijkheden, met één DisplayPort en twee keer HDMI. Hoewel DVI en VGA missen, vind ik dat niet zo'n gekke keuze aangezien je enkel middels DisplayPort de volledige 60 Hz op 4K kan halen; de bandbreedte van de andere interfaces is te laag hiervoor.
Doordat er nog wel twee HDMI-aansluitingen zijn toegevoegd, kan je toch eenvoudig je laptop en gameconsole aansluiten op het scherm, zonder dat je stekkers moet verwijderen of adapters hoeft te kopen.

Verder is de featureset behoorlijk karig voor een display van € 400-500. Het is duidelijk dat dat geld opgaat aan het display, en niet aan extra's als een ingebouwde USB-hub. Daarnaast is het zonde dat de wel aanwezige koptelefoonaansluiting zich achterop de monitor bevind: een erg onhandige locatie. Hoewel de U28D590D relatief goedkoop is ten opzichte van andere 4K-monitoren, zou ik het niet gek gevonden hebben als een scherm met deze pricetag iets meer features had.

Verder vind ik het grootste gemis aan dit scherm het ontberen van een VESA-mount. Dat was niet zo erg geweest als dit scherm in hoogte verstelbaar was, of kantelbaar was, maar ook die features ontbreken. Hoewel er geruchten zijn dat de schroefgaten wel in het interne frame verwerkt zijn (wat ik op een later moment nog wil gaan controleren), zijn deze in ieder geval niet zichtbaar op de achterkant. Hierdoor is het niet mogelijk om je scherm op te hangen.

Bouwkwaliteit
Om maar gelijk met de deur in huis te vallen: het is duidelijk merkbaar dat Samsung hierop bezuinigd heeft om de (relatief) lage pricetag te bewerkstelligen.

Dit merk je namelijk direct aan de voet. Hoewel deze op plaatjes van metaal lijkt, heeft Samsung gewoon voor plastic gekozen. En dat hoeft ook geen probleem te zijn, zolang de voet maar stabiel is. De gekozen constructie is dit echter niet.

Dat merk je wanneer je het scherm aanraakt, bijvoorbeeld om het scherm aan te zetten. Nadat je de powerknop loslaat zal het scherm een beetje schommelen, in plaats van dat hij stabiel op z'n plek blijft staan. Ook wanneer er iets tegen mijn bureau aan stoot, wordt die schok doorgegeven naar het scherm, waardoor het even zal schommelen. Heb je dus een 'wiebelig' bureau, dan kan ik je dit scherm simpelweg afraden. Hij moet stabiel staan, anders zal je je hier aan ergeren.

Dat de voet van plastic is, merkte ik ook duidelijk toen ik de U28D590D wat hoger wou zetten door 'm op een schoenendoos te plaatsen. Het scherm zou door de voet prima kunnen steunen op de zijkanten en achterkant van de doos, dacht ik tenminste. De voet zakt echter door in het midden, net als het karton op de bovenkant van de doos.

Hoewel dit display je 4K brengt voor een relatief lage prijs, vind ik het toch apart om te zien dat een scherm in deze prijsklasse zo 'wiebelig' is. Een stabiele voet, of op z'n minst een VESA-mount om de voet te kunnen vervangen, zou dit scherm naar mijn mening makkelijk een paar tientjes meer waard maken. Echt een gemiste kans.

En dan nog één klein dingetje: de voedingsadapter is niet ingebouwd in het paneel, maar zit in een extern kastje. Dat adaptertje moet je dus ergens wegwerken, en de voedingskabel naar de adapter is natuurlijk net te kort om vanaf het stopcontact naar het bureau te komen, terwijl de kabel vanaf de adapter naar het scherm weer te kort is om de adapter op de grond te leggen. Persoonlijk had ik liever een ingebouwde adapter gehad, maar ik geloof dat tegenwoordig vrijwel iedere monitor dit zo doet.

OSD-menu
Dit onderdeel verdient een apart hoofdstukje, omdat het mijn eerste monitor is waarin het fatsoenlijk werkt. Het OSD-menu (on screen display) is namelijk overzichtelijk, en ongelofelijk makkelijk te bedienen. Dit komt omdat de U28D590D is uitgerust met een soort joystick, welke zich achterop de monitor bevind. Het pookje is ook klikbaar, hiermee kan je een keuze bevestigen (en overigens ook de monitor aan doen). Het OSD is behoorlijk compleet. Er valt veel in te stellen, natuurlijk op het gebied van beeld, maar ook wanneer de blauwe power-LED zichtbaar moet zijn. Erg handig: wat mij betreft mogen alles monitoren wel een dermate uitgebreid menu hebben.

Conclusie
Werken of gamen op een 4K scherm is prachtig, ik denk dat iedereen dat wel met mij eens zal zijn. maar is het een revolutie die iedereen nodig heeft? Nee, zeker niet. Is het wel prachtig genoeg is om de flink hogere aanschafprijs goed te praten? Dat ligt er maar net aan wat je met je scherm doet.

Voor de gamers zou ik dit scherm in ieder geval afraden door de relatief hoge inputlag. Dit maakt het zeker niet onmogelijk om te gamen, zelf gebruik ik dit display er met plezier voor, maar er zijn simpelweg betere alternatieven te krijgen. Daarnaast staan technieken als G-Sync en FreeSync al klaar om een veel betere ervaring te bieden, en die features missen op dit scherm.
Over een maand komt een refresh van deze monitor die wel over FreeSync beschikt en er gaan geruchten dat dit scherm ook een firmware upgrade krijgt. Ik zou op z'n minst daar op wachten.

Voor al het andere gebruik zou ik als eerste adviseren om de monitor te bekijken in de winkel. Als je het te scherp vindt om fijn op te werken, kan je 'm sowieso laten staan: het schalen binnen Windows werkt niet goed genoeg, en deze monitor op 1080p gebruiken is niet zo vanzelfsprekend als dat het lijkt. En hoewel 4K met dit scherm betaalbaar is geworden, is de aanschafprijs nog altijd een stuk hoger dan die van twee of drie Full HD-monitoren.

Is dat geen issue, dan blijven de minpunten die onderaan deze review staan nog over. De bouwkwaliteit van de voet is matig, waardoor het scherm snel wiebelt. Ook is hij niet in hoogte verstelbaar. Die problemen zijn niet op te lossen omdat het scherm niet op te hangen is, door gebrek aan een VESA-mount. Verder missen features zoals een USB-hub, dingen die naar mijn mening eigenlijk wel horen op een monitor uit deze prijsklasse. Ik kan me voorstellen dat er alternatieven zijn waar deze nadelen afwezig zijn, maargoed: die doen het qua beeldkwaliteit vaak weer minder. Dat is uiteindelijk een afweging die je zelf zal moeten maken.

Ben je op zoek naar een 4K-scherm met een goed paneel voor weinig geld, en maken die extra's je allemaal niet zoveel uit? Dan is de Samsung U28D590D een prima scherm waar je geen spijt van krijgt, en dat voor een erg goede prijs. Het beeld ziet er goed uit, daar is geen enkele twijfel over mogelijk. Dat het een TN-paneel is hoeft je niet af te schrikken, het is qua kleur vergelijkbaar met IPS. En het OSD is compleet en goed te bedienen. De bouwkwaliteit is eigenlijk het enige wat je aan het twijfelen zou kunnen brengen, het is aan jou of de lage prijs en de prachtige beeldkwaliteit hier tegenop weegt.

Foto's

Vergelijk  

Product

Prijs

Great Value Samsung U28D590D

Samsung U28D590D

  • 28 inch
  • 3840x2160
  • 157 ppi
  • TN
  • HDMI
  • DisplayPort
  • 1 ms
  • 370 cd/m²
  • 1000 : 1
Niet verkrijgbaar
0
*