Asus EAH5970/G/2DIS/2GD5/A productervaring door Frank Knopers

Frank Knopers 20 januari 2010 16:24
4 van de 5
Algemene gegevens
Aanschafdatum product december 2009
Product verkregen via productreview.option.
Beeldkwaliteit
Geluidsproductie
Overklokbaarheid
Prestaties
Warmteproductie
Zou je dit product aan anderen aanbevelen? Ja
Zou je weer videokaart van Asus kopen? Ja

Min- en pluspunten

  • Verkrijgbaarheid
  • Driverproblemen
  • DisplayPort monitor voor EyeFinity
  • Afmetingen videokaart
  • Zeer snelle videokaart
  • DirectX 11 ondersteuning
  • EyeFinity ondersteuning
  • Stille en effectieve koeling
  • Prima overklokbaar

Inleiding
AMD kwam eind september met haar eerste DirectX 11 videokaart in de vorm van de Radeon HD5870. Niet veel later kreeg de DirectX 11 lijn van AMD uitbreiding in de vorm van een HD5850 en later de HD5770/5750 modellen. Zoals de roadmap van AMD al liet zijn stond er ook weer een dual-GPU model op de planning, gebaseerd op twee high-end 'Cypress' GPU's. En 18 november vorig jaar was het dan eindelijk zover, de HD5970 zag het levenslicht. De verkrijgbaarheid was en is nog altijd dramatisch, maar op het juiste moment heb ik er ééntje te pakken kunnen krijgen voor een aanvaardbare prijs.

De HD5970 die ik heb bemachtigd is door ASUS afgewerkt met bestickering en een leuke doos. Op dit moment zijn alle HD5970's (hoe weinig het er ook mogen zijn wereldwijd) conform het referentie model van AMD, dus de verschillen tussen de talloze merken zitten hem louter in de prijs, beschikbaarheid en meegeleverde accessoires en presentatie.

De Radeon HD5970
De Radeon HD5970 is het vlaggenschip van AMD's DirectX 11 serie en de kaart mag dan ook met recht indrukwekkend genoemd worden. Een korte blik op de lijst met specificaties maakt duidelijk dat we met een bijzonder staaltje techniek van doen hebben. Op de ruim 30 centimeter lange printplaat heeft AMD een plekje gevonden voor twee 40nm Cypress GPU's, een PLX PCI-Express switchchip, tweemaal 1GB aan GDDR5 geheugen en een uitgebreide digitale stroomvoorziening die het nodige overklokpotentieel belooft.

Met alle componenten bij elkaar trekt de HD5970 bijna 300 watt uit je voeding tijdens het gamen, wat neerkomt op een belasting van 25 Ampère op de 12V lijn van de voeding. Om al die warmte vervolgens effectief af te voeren heeft AMD geleerd van het verleden, want waar de vorige dual-GPU kaarten zoals de HD4870X2 en de HD3870X2 nog aparte heatsinks voor elke GPU hadden heeft AMD voor de nieuwe Radeon HD5970 een alles overlappend Vapor-chamber koelblok ontworpen. De Vapor-chamber is gevuld met een soort vloeistof die ook in heatpipes wordt gebruikt.

Door het gebruik van een Vapor-chamber wordt de warmte sneller afgevoerd en zijn de temperatuursverschillen over de hele oppervlakte van het koelblok beter verdeeld. Dat dit in de praktijk erg goed werkt blijkt wel uit het feit dat de twee GPU's in idle toestand dezelfde temperatuur hebben en dat de verschillen onder volle belasting niet groter worden dan 3 graden Celsius. Door beide GPU's op ongeveer gelijke temperatuur te houden neemt het overklokpotentieel van de kaart toe, aangezien ze even snel tegen de grens aan zullen lopen qua warmteproductie. De Vapor-chamber koeler neemt twee slots in beslag en bedekt de complete videokaart. Ook aan de achterzijde is de videokaart mooi afgewerkt met een zwarte metalen plaat die zowel voor koeling als bescherming/versteviging dient.

Met de Radeon HD5970 heeft AMD de expliciete 'X2' verwijzing voor dual-GPU oplossingen losgelaten. De reden hiervoor is niet bekend, maar het meest voor de hand ligt het feit dat de HD5970 een hybride is tussen de HD5850 en de HD5870 in CrossFire. Het aantal shaderunits is met 2x1600 identiek aan een duo HD5870's, maar de klokfrequentie van 725 MHz op de cores en 1000 MHz op het GDDR5 geheugen zijn weer overgenomen van de langzamere HD5850.

Het videogeheugen op de HD5970 is in totaal 2GB groot, maar omdat beide videochips met lokaal geheugen moeten werken blijft er effectief 1GB over. Voorlopig is dat nog meer dan genoeg voor de hedendaagse games, uitgaande van de testresultaten van high-end videokaarten met 2GB videogeheugen.

Ook qua prijs zit AMD met de HD5970 tussen een CrossFire opstelling van HD5850 en HD5870 videokaarten, dus qua prijs-prestatie valt zelfs het topmodel van AMD niet uit de toon. De gangbare winkelprijzen voor een HD5970 liggen tussen de 550 en 600 euro, terwijl de HD5850 door de grote vraag en het geringe aanbod inmiddels ook al naar een prijspeil van 250 euro of zelfs meer is gestegen. De snellere HD5870 op zijn beurt is inmiddels ook al moeilijk te krijgen voor minder dan 350 euro, tenzij een wachttijd van enkele weken getolereerd wordt.

ASUS EAH5970/G/2DIS/2GD5/A
De uitvoering van ASUS komt in een bescheiden formaat doos met daarop een indrukwekkende afbeelding van een ridder te paard met op de achtergrond een historische setting. Allemaal leuk en aardig, maar het gaat uiteraard voornamelijk om de inhoud van de doos. Tot de inhoud behoren onder meer een snelstartgids, een handleiding op CD, een driver CD, de bekende DiRT 2 coupon, een 2x molex naar PEG6 stroomadapter, Mini-DP naar DisplayPort adapter (niet actief), een DVI-HDMI adapter en een CrossFire brug. Tot slot levert ASUS er een leren hoesje bij waarin een aantal CD's kunnen worden opgeborgen. Het enige wat mogelijk als een gemis kan worden beschouwd is de afwezigheid van een DVI-VGA adapter, zodat ook gamers die voorkeur hebben voor CRT monitoren direct aan de slag kunnen met deze videokaart. De algemene indruk van de verpakking is echter goed.

De ASUS HD5970 videokaart heeft een sticker met carbon look over de koeler geplakt, maar verder zijn er geen aanpassingen gemaakt aan kloksnelheden of voltages ten opzichte van de normale specificaties van AMD.


De doos

Accessoires

Driver en handleiding op CD en een DiRT 2 coupon

Extra foto's




Featureset
AMD heeft met de HD5000 generatie weer nieuwe features weten toe te voegen. Naast DirectX 11 ondersteuning heeft AMD namelijk ook een nieuwe techniek ontwikkeld om meerdere monitoren aan te sturen, namelijk EyeFinity. Met EyeFinity kunnen drie monitoren worden samengevoegd tot één groot scherm, waarbij de videokaart dus de game weergeeft op de gecombineerde resolutie van alle schermen samen. Hierdoor kan nog beter gebruik worden gemaakt van de rekenkracht van de GPU, terwijl de spelbeleving nog intenser moet worden. Helaas is er voor het werken met EyeFinity één DisplayPort monitor nodig, waardoor er een grote investering nodig is om van deze techniek gebruik te maken. Ook de HD5970 ondersteunt EyeFinity met twee dual-link DVI aansluitingen en een mini-DisplayPort connector.

Het is leuk dat AMD eindelijk innovatie heeft gebracht op dit vlak, maar toch zal uiteindelijk maar een fractie van de mensen daadwerkelijk gebruik gaan maken van deze techniek. Ik heb vooralsnog geen voornemens om drie schermen op mijn bureau te plaatsen, dus voor ervaringen met EyeFinity verwijs ik naar andere (video)reviews.

Belangrijker voor de grote massa is natuurlijk de ondersteuning voor DirectX 11, waarmee spelontwikkelaars meer middelen aangereikt krijgen om games nog mooier te maken en tegelijkertijd nog efficiënter te programmeren. Zo kan Tesselation met relatief weinig impact op het videogeheugen veel detail toevoegen aan objecten en oppervlaktes, terwijl de Compute shader zich weer uitstekend leent voor berekening van PhysX effecten of AI.

Installatie
De Radeon HD5970 is met recht een joekel van een videokaart te noemen, want met 30,5 centimeter lengte kunnen lang niet alle behuizingen dit dual-GPU monster huisvesten. Een grote kast komt dus goed van pas mochten nVidia en AMD in de toekomst nóg langere videokaarten op de markt gaan brengen. De basis van mijn kast is de Cosmos S, dus ruimte was absoluut geen probleem. Met harde schijven geïnstalleerd ter hoogte van de videokaart zou er nog altijd ruim 5 centimeter overblijven om de kabels van de harde schijven aan te kunnen sluiten. De kaart steekt ongeveer 5 centimeter uit voorbij mijn Gigabyte GA-EX58-UD5 moederbord. Vervolgens moeten er nog twee stroomkabels op de videokaart worden aangesloten, een zespins en een achtpins.


De Radeon HD5970 geïnstalleerd


CrossFireX met HD5970& HD5870

Benchmarks
Uiteraard heb ik de nieuwe HD5970 even aan de tand gevoeld in een aantal benchmarks en actuele games. Omdat ik ook een tijdje beschikking heb gehad over een single-GPU Radeon HD5870 heb ik hier ook even testresultaten van afgenomen. Tenslotte heb ik ook nog een dagje de tijd gehad om de HD5970 en de HD5870 samen in Triple-CF opstelling aan de benchmarks te onderwerpen. De resultaten werden behaald op de volgende configuratie:

Hardware:
CPU: Core i7 920 @ 3895 MHz (Hyperthreading disabled)
Mem: 3x2GB Kingston Valueram 1333 CL9
Mobo: Gigabyte GA-EX58-UD5
VGA: XFX HD5870 1GB / ASUS HD5970 2GB
HDD: OCZ Vertex 60GB SSD (bootdisk)
HDD2: 4x74GB Hitachi 15.000rpm SAS schijven in RAID0 op Dell Perc 5i met 512MB cache (data en games)
Audio: Creative X-Fi Titanium (PCI-e 1x)
Voeding: Cooler Master M1000

Software:
OS: Windows Vista Ultimate x64 SP2
VGA drivers: Catalyst 9.12 Hotfix drivers
Games:
- Crysis
- Far Cry 2
- Race Driver Grid
- Tom Clancy's H.A.W.X. (DX10.1)
- DiRT 2 demo (DX11)
- Call of Duty: MW2

Benchmarks:
- 3DMark Vantage & 3DMark 06

Alle games zijn getest op 1920x1200 resolutie met alle detail op maximaal en 4x AA (ingame settings) indien mogelijk. Verder is V-synch in alle tests uitgeschakeld en is de DX10 of DX10.1 versie gebruikt voorzover dat beschikbaar was. In Crysis is de score van de 3e run gebruikt en in Far Cry 2 het gemiddelde van drie runs. Bij Call of Duty: MW2, de DiRT 2 demo en Race Driver Grid zijn vijf FRAPS metingen gedaan, waarbij de hoogste en laagste waarnemingen zijn verwijderd. Van de resterende drie metingen zijn de gemiddeldes genomen (voor min/avg/max). 3D Mark Vantage is getest met de P en de preset en 3DMark 06 is getest op default en op 1920x1200 met 8x AA en 16x AF.

Om het effect te laten zien van overklokken heb ik de HD5970 ook al overgeklokt van 725MHz core naar 800 MHz op beide cores. Deze snelheid is bij mijn videokaart perfect stabiel tijdens gamen en vereist geen extra voltage. Helaas zorgt het in 2D modus i.c.m. dual-display wel voor zwarte flikkeringen op het tweede beeldscherm. Met één beeldscherm doen deze problemen zich niet voor.

De resultaten:

Benchmarks (1/2)
\
Benchmarks (2/2)

3DMark Vantage en 3DMark 06

De benchmarks laten zien dat de opstelling met drie GPU's goed schaalt in onder meer DiRT 2, Far Cry 2 en H.A.W.X. In Call of Duty Modern Warfare 2 lijkt de derde GPU niet benut te worden en ook in Crysis is er maar een beperkte stijging in framerate. In Race Driver GRID voegt de Triple-CF opstelling ook weinig toe boven een enkele HD5970. Opvallend is dat de verschillen tussen de HD5870 en de lager geklokte HD5970 relatief beperkt zijn. Naar verwachting zullen deze twee wel verder uit elkaar gaan lopen naarmate de tijd verstrijkt en er zwaardere games op de markt komen. Ook zoude systemen met een nog snellere processor of met een groot 2560x1600 beeldscherm meer kunnen profiteren van de extra rekenkracht van ruim 4,6 TeraFlop in de Radeon HD5970.

Beeldkwaliteit en drivers
De beeldkwaliteit is prima in orde in 2D en 3D modus en ook zijn er in de nieuwe HD5000 reeks van AMD verbeteringen aangebracht in de verwerking van AA, waardoor een nog strakker plaatje weergegeven wordt. Met de extra rekenkracht die de HD5970 tot zijn beschikking heeft kun je in alle hedendaagse games alle settings bijna maximaal open zetten, zodat de beeldkwaliteit nog beter is.

Helaas zijn er nog wel wat probleempjes met de drivers, want soms heb ik ook op deze dure videokaart last van het streepjesprobleem. In mijn geval zijn het soms roze blokjes her en der op het scherm of verticale strepen met vervaging over het beeld. Ook zie ik dan rondom de cursor rare artifacts. Tenslotte heb ik nog geen verklaring gevonden waarom er op het tweede beeldscherm flikkeringen optreden als de videokaart is overgeklokt in het Catalyst Control Center. Qua drivers valt er dus nog zeker wel wat aan te sleutelen voordat het acceptabel is. De problemen die ik hier beschrijf komen zelden voor en dan ook vaak alleen bij een koude start van het systeem, maar het zou eigenlijk niet moeten gebeuren gezien het geld wat je voor zo'n videokaart neertelt.

Modbaarheid, koeling en overklokken
Volgens AMD is de HD5970 uitstekend overklokbaar door het gebruik van hoogwaardige componenten en speciaal geselecteerde 'low-leakage' GPU's. In hoeverre dit ook resultaten oplevert is moeilijk te zeggen, maar ik kreeg op mijn exemplaar zonder problemen de kloksnelheid voor de cores van 725 naar 800 MHz. Mogelijk zit er nog meer rek in, maar ik heb niet de behoefte om die grens op te zoeken. Om standaard klokfrequentie is deze HD5970 dual-GPU kaart al bloedsnel, dus een overklok zou puur voor benchmarks interessant zijn. Alternatieve koeling is er ook al voor de HD5970, maar dan alleen in de vorm van waterkoelblokken. Deze zijn vrij duur maar zorgen wel voor een bijzonder effectieve en stille koeling van deze kaart.

De standaardkoeling van deze videokaart is zeer degelijk in elkaar gezet. Zo staan bijna alle warmte producerende componenten direct in contact met een metalen heatspreader of de koperen Vapor-chamber koeler. De kaart blijft ondanks zijn zeer hoge stroomverbruik op prima temperaturen en in idle toestand is de kaart erg zuinig door de geavanceerde energiebesparende functies. Zoals eerder aangegeven zijn de twee videochips door de Vapor-chamber koeler altijd ongeveer even warm. Idle registreer ik een temperatuur van tussen de 45 en 50 graden Celsius, terwijl er onder volle belasting ongeveer 78 graden wordt gehaald. De overklok van 725 naar 800 MHz core voegt slechts 3 á 4 graden toe aan de maximale temperatuur onder volle belasting.

Opvallend is de stille werking van de koeler, want om de twee GPU's op 80 graden te houden hoeft deze maar op 30% van zijn volle vermogen te draaien.

Conclusie
AMD was al dominant met haar succesvolle Radeon HD4800 serie en die status versterken ze nu met het alleenrecht op DirectX 11 terrein. AMD heeft met de HD5850/HD5870 en het dual-GPU HD5970 topmodel de lat weer hoger gelegd op alle vlakken, namelijk snelheid, prestatie per watt, features en idle stroomverbruik. Qua prijs prestaties is de HD5970 in de meeste gevallen overkill, maar in verhouding met een CrossFire opstelling van twee losse HD5850 of HD5870 kaarten en tegenover het aanbod van nVidia in het high-end segment is de prijs goed. Grootste probleem blijft nog altijd de verkrijgbaarheid, waardoor verschillende webwinkels veel te veel geld voor deze videokaart kunnen vragen.

Foto's

Vergelijk  

Product

Prijs

Asus EAH5970/G/2DIS/2GD5/A

Asus EAH5970/G/2DIS/2GD5/A

  • ATI Radeon HD 5970
  • 2048 MB
Niet verkrijgbaar
0
*