OCZ Vertex 60GB productervaring door Frank Knopers

Frank Knopers 30 maart 2009 12:11
4.5 van de 5
Algemene gegevens
Aanschafdatum product maart 2009
Product verkregen via productreview.option.
Betrouwbaarheid
Geluidsproductie
Snelheid
Warmteproductie
Zou je dit product aan anderen aanbevelen? Ja
Zou je weer ssd van OCZ kopen? Ja

Min- en pluspunten

  • Nog steeds niet goedkoop
  • Beperkte opslagcapaciteit
  • Bouwkwaliteit SSD behuizing kan iets beter
  • Slechte verkrijgbaarheid (op korte termijn)
  • Heel snel
  • Goede random write performance
  • Prima prijs per GB
  • In raid 0 een goed alternatief voor Intel X25 SSD
  • Goede support via forum van OCZ

Inleiding
OCZ kondigde eind vorig jaar officieel een nieuwe model SSD aan, namelijk de Vertex serie. Door een combinatie van goedkope MLC geheugenchips en een nieuwe controller zou deze SSD een grote stap voorwaarts moeten maken qua prijs/prestatie en opslagcapaciteit. Na maanden wachten kwam begin deze maand dan eindelijk de eerste lading Vertex SSD's op de markt.

Nadat de eerste benchmark resultaten op het web verschenen werd duidelijk dat OCZ haar beloftes waar kon maken. Ik had op dat moment twee 30 GB schijven in de pre-order gezet, omdat dit qua prijs/prestatie de meest interessante optie was. Uiteindelijk heb ik, mede door de lange levertijd, besloten om toch maar 2x de 60 GB uitvoering te nemen. De prijs van dit model was net een paar tientjes gedaald, waardoor deze een veel betere prijs per GB hadden dan de 30 GB modellen.

Inmiddels heb ik de twee 60 GB Vertex SSD's een week in mijn bezit en dat lijkt me een goed moment om wat ervaringen met jullie te delen in een uitgebreide productreview. In deze review zal ik kort ingaan op de meest recente ontwikkelingen op het gebied van solid-state-opslag en op de technologie van de SSD. Als je de ontwikkelingen op het gebied van SSD's de laatste weken en maanden al gevolgd hebt kun je dit stukje van mijn review ook overslaan.

Uitpakken
De OCZ Vertex wordt geleverd in een klein zwart/wit doosje met daarop een plaatje van de SSD op de voorkant en en marketing verhaaltje en wat specificaties op de achterkant. In het doosje vinden we een uitklapbare zwarte doos die toegang verschaft tot het schijfje zelf. De Vertex SSD is even groot als een notebook harde schijf en heeft niet veel meer dan een SATA aansluiting voor stroom en data en twee pinnetjes voor het flashen van de firmware. Het omhulsel van de SSD is van metaal gemaakt, maar voelt toch een beetje fragiel aan. Een ouderwetse harde schijf voelt toch wat robuuster aan in de hand.

Ondanks de grote schokbestendigheid van de SSD zijn er toch een paar waarschuwingen. Zo raadt OCZ het af om de SSD te laten vallen en om op de SSD te drukken. Voorzichtigheid blijft dus geboden bij het installeren, al is het alleen maar om de prijs van deze dingetjes. Hieronder een paar plaatjes van de Vertex SSD's.

SSD technologie
De solid-state-drive is in feite een printplaat met daarop een aantal geheugenchips, een controllerchip en soms ook aanvullend cachegeheugen. Deze componenten samen hebben niet zo veel ruimte nodig, want bijna alle gangbare SSD's zijn gebouwd in een 2,5'' formaat, wat we kennen van de notebook harde schijven.

De geheugenchips op de SSD komen voor in twee soorten, namelijk single-level-cell (SLC) en multi-level-cell (MLC). Het SLC geheugen is sneller dan MLC, maar de kostprijs is ook hoger. Daarom zien we de SLC chips vooral terugkomen in de duurdere solid-state-drives voor het luxere segment. Vrijwel alle 'betaalbare' SSD's zullen het goedkopere MLC geheugen gebruiken. In onderstaande lijst zie je enkele verschillen tussen de twee typen:

- SLC geheugen bevat één bit per cel, terwijl een MLC er meerdere bevat.
- SLC geheugen kan 10x zo vaak beschreven worden als MLC en heeft dus een langere levensduur
- MLC geheugen heeft een hogere datadichtheid en kan dus veel meer data opslaan
- MLC geheugen is inmiddels goedkoper te produceren dan SLC

Door de voordelen van het MLC geheugentype is deze dominant geworden in het lagere segment. De SLC drives bedienen een niche markt die meer kan betalen voor de extra performance en degelijkheid van SLC gebaseerde flashdrives.

Laatste ontwikkelingen
Vorig jaar kwamen talloze fabrikanten met de eerste generatie betaalbare SSD's op de markt. Deze schijven boden een opslagcapaciteit van 32 tot 256 GB en begonnen bij prijzen van ongeveer 140 euro voor een 30GB model. Hierdoor kwam de technologie binnen het bereik van een grotere doelgroep. Door de hoge doorvoersnelheden en korte accesstime werd de goedkope SSD gezien als de ideale opstartschijf voor een snelle desktop PC.

Helaas wezen de eerste gebruikerservaringen uit dat de goedkope SSD's toch nog moeite hadden om als systeemschijf te functioneren. De schuldige werd uiteindelijk gevonden in de controller van deze MLC-gebaseerde SSD's, namelijk de JMF602 van JMicron. Deze controller bleek namelijk absoluut niet bestand tegen intensieve schrijfopdrachten en gecombineerd lezen en schrijven, met als gevolgd een bij vlagen haperend besturingssysteem en bijzonder zwakke schrijfprestaties.

Door deze ontwikkeling werden de specificaties als doorvoersnelheid en zoeksnelheid opeens ene stuk minder belangrijk. Nu de achilleshiel van de eerste generatie SSD was vastgesteld kwam er meer aandacht voor de 'random write' snelheid en de gebruikte controller chip op de SSD.

Door firmware updates werden de problemen met de eerste generatie MLC-drives al iets kleiner, maar door de zwakke controller bleef het zwakke punt nog wel bestaan. Na deze lichte teleurstelling kon men de aandacht richten op de chipgigant Intel, die ook bezig was met de ontwikkeling van een SSD.

Toen deze SSD's eindelijk op de markt kwamen, ind e vorm van de X25-M en X25-E waren de reviewers laaiend enthousiast. De prijs was weliswaar hoog, maar de prestaties waren ook ongekend. De X25-M 80GB, die ook MLC geheugenchips gebruikt, bewees dat de prestatie van de solid-state-drive valt of staat met de gebruikte controller.

Intel had namelijk een geavanceerde 10-kanaals controller ontwikkeld die beter afgestemd was op de eigenschappen van flash geheugen en daardoor aanzienlijk beter presteerde bij het veelvuldig schrijven van data.

OCZ was ondertussen bezig met de ontwikkeling van de Vertex serie, een SSD met een intelligente controller van Indilinx, de Barefoot. Deze controller zou zorgen voor betere schrijfprestaties en kon daarbij gebruik maken van een aanvullend DRAM cachegeheugen. Dat de Vertex serie nu goed kan opboksen tegen de snelle X25-M blijkt wel uit de prijsverlagingen van de laatste tijd. Om concurrerend te blijven heeft Intel de prijs van haar X25-M al verlaagd naar ongeveer 340 euro.

Natuurlijk gaan de ontwikkelingen dit jaar weer verder. Zo werkt JMicro aan een opvolger voor de JMF602 en doet ook Samsung mee met de ontwikkeling van een nieuwe controller voor de OCZ Summit SSD serie. Intel werkt ondertussen aan X25 SSD's met meer opslagcapaciteit.

Benchmarks
Ik heb twee OCZ Vertex 60GB schijfjes gekocht en die draaien nu in raid0 op de ICH10R controller van mijn X58 moederbord. De SSD's werden oorspronkelijk geleverd met 1199 firmware, maar deze heb ik inmiddels geflashed naar de nieuwere 1275, welke betere prestaties en hogere betrouwbaarheid moet geven. Ik heb de twee Vertexen ook al in raid0 op mijn Dell Perc 5i controller gehad, maar deze controller wist geen extra prestaties uit de twee SSD's te persen. Daarom heb ik besloten om ze rechtstreeks op het moederbord te plaatsen, waar ik totnogtoe geen spijt van heb gehad. De SSD's lijken responsiever te reageren nu ik ze op de onboard controller heb aangesloten.

Mijn systeemspecificaties:
CPU: Intel Core i7 920 @ 3,33GHz
Mobo: Gigabyte X58 UD5
Geheugen: 3x2 GB Kingston DDR3 Valueram 1333 MHz
Videokaart: Sapphire HD4870 X2 2GB
Opslag: 2x 60GB Vertex in raid 0 (FW1275)

Het systeem draait Windows Vista x64 SP1 met de laatste updates geïnstalleerd. Het systeem is al geoptimaliseerd voor de SSD's door zaken als Superfetch, Prefetch, Search Indexing en de pagefile uit te schakelen. Hoe je dit kunt doen lees je op het forum van OCZ.

De twee SSD's draaien in raid 0 met een stripesize van 128k en een alignment op 128k. Dit zou het meest optimaal moeten zijn voor twee van deze Vertex SSD's. De benchmarkresultaten zijn van twee schijven in raid0. Als je deze scores halveert kom je aardig in de buurt van de prestaties van één SSD. Volgens OCZ hebben alle Vertex modellen van 30 tot 250 GB evenveel cache (64MB) en zouden er nauwelijks prestatieverschillen moeten zijn tussen de verschillende varianten.

Tijdens het benchmarken was er 51,2 GB van de in totaal 119 GB vrij. Door een marge van 10% lege schijfruimte te houden kan de SSD goed blijven presteren, omdat er dan voldoende lege plekken zijn om snel data naar weg te kunnen schrijven.

Nu de resultaten voor 2x60 GB Vertex in raid 0:

HDTune 3.50

386 MB/s sequentieel lezen


Piekt op ongeveer 300 MB/s lezen en schrijven


HD Tune random read acces

Crystalmark Diskbench 2.20

4K random read is bijna 25 MB/s, 4K random write is 17,6 MB/s
512K read is 170 MB/s, 512K write is 160 MB/s

PCMark 05 HDD score

ATTO disk bench

Ik heb ook een aantal benchmarks uitgevoerd op één lege Vertex SSD. Deze heb ik als losse schijf toegevoegd naasr de Raptor schijven waar mijn besturingssysteem toen nog op stond. Deze benchmarks zijn wel gemaakt met de oudere 1199 firmware. All bovenstaande benchmarks met twee Vertex 60 GB's in raid 0 zijn met 1275 firmware gedaan.

Met één Vertex SSD en firmware 1199 op ICH10R controller:

HDTune 3.50

Bijna 200 MB/s sequentiële doorvoer met één SSD


HD Tune filebench met firmware 1199


Random write snelheid laat de kracht van de Vertex serie goed zien. Een normale harde schijf haalt in deze test minder dan 100 IOps voor de kleine bestandjes en maar 50 tot 60 IOps bij de 1MB en random size bestanden. Een SSD met Jmicron controller haalt slechts 4 a 5 IOps in deze test.


ATTO laat zien dat er inderdaad ongeveer 200 MB/s read en 160 MB/s write uit een Vertex SSD komt.

Persoonlijke ervaring performance
Deze twee SSD's in raid 0 zijn heel erg snel. Bij het opstarten van Vista merk ik niet zo heel veel verschil, maar het laden van games gaat veel sneller en ook programma's binnen windows laden veel sneller. Het openen van Office 2007 gaat in een fractie van een seconde, terwijl dat bij een normale harddisk een paar seconden duurt. Het systeem voelt verder heel responsief aan. Ook het installeren van applicaties gaat razendsnel. Zo was de groene installatiebalk van FireFox 3 minder dan een seconde in beeld! Dit geld voor alle kleine applicaties die je installeert, het gaat echt enorm snel.

GTA IV is klaar met laden na het 2e laadscherm, terwijl ik daar met een paar Raptors toch wel 4 a 5 beelden voorbij zag komen. Ook het opstarten en afsluiten van games gaat ongekend snel met deze SSD's. Ik ben zelf al jaren gewend om met Raptor schijven in raid te werken, dus als je van een 'gewone' 7200rpm schijf komt zal het verschil helemaal overweldigend zijn.

Het enige nadeel is de opslagcapaciteit. Ik heb persoonlijk genoeg aan 120 GB voor het besturingssysteem, een paar games en wat andere basis applicaties. Voor massa opslag kun je er het beste een losse harde schijf bij hangen, daarvoor zijn de gigabytes op een Vertex te duur.

Stabiliteit en ondersteuning
Dit is prima in orde met de Vertex serie. Ik heb nog geen gekke vastlopers of stotteringen gehad in Windows. Ook heb ik nog geen last gehad van een verdwijnende SSD in het BIOS of iets dergelijks. Het schijnt dat de firmware 1199 op sommige systemen problemen geeft, maar deze zijn voor zover ik weet aardig opgelost met firmware 1275.

De ondersteuning van OCZ is erg goed. Zo houden ze op hun eigen forum alle feedback van gebruikers in de gaten en bieden ze voldoende tips en tutorials aan om het maximale uit je SSD te halen. Ook komen er regelmatig nieuwe firmware versies uit die de SSD nog beter moeten maken.

En zo uitgebreid als de informatievoorziening op hun forum is, zo mager is de informatie die je bij de SSD zelf krijgt. Op het doosje staan een aantal specificaties, maar buiten de SSD zelf is er geen enkele documentatie meegeleverd. OCZ verondersteld dat dit product is gericht op de groep gebruikers die zich al reeds ingelezen hebben in de technologie van SSD's. Het zou leuk zijn als OCZ in de doos een korte handleiding zou toevoegen van hoe je de firmware moet flashen en hoe je de partitie op de SSD moet 'alignen' voor optimale werking van de SSD.

Prijs en conclusie
De techniek is nog allesbehalve goedkoop met prijzen van 3 tot 5 euro per gigabyte. Gelukkig krijg je daar met de Vertex serie wel een hele goede performance voor terug. Het is duidelijk dat de Vertex van een andere generatie is dan de voorgaande MLC gebaseerde schijven (zoals de Core, Solid en Apex serie van OCZ en het gros van de andere betaalbare SSD's op de markt). Voor de prijs van een Intel X25-M koop je inmiddels al twee 60 GB Vertexen, die in raid 0 veel meer opslagruimte bieden en waarschijnlijk gelijkwaardig of zelfs beter presteren.

Met 170 euro voor een 60GB Vertex en 125 euro voor een 30GB model is deze SSD serie bereikbaar voor een grotere groep consumenten. Je haalt een nieuwste generatie SSD in huis die zich ook goed staande kan houden onder zwaardere belasting. Wie van plan is om een Vertex te kopen kan naar mijn idee het beste voor een 60GB of 120GB uitvoering gaan, aangezien deze de beste prijs/gigabyte hebben. Met 30GB opslag heb je naar mijn idee net iets te weinig opslagruimte, terwijl een raid 0 van twee 30GB modellen een stuk duurder is dan een enkele 60 GB (250 versus 170 euro). Dat is een hoge prijs voor die extra prestaties.

Concluderend kan ik stellen dat OCZ met de Vertex serie haar eerste volwassen SSD's op de markt heeft gezet. De verkrijgbaarheid is nog niet zo heel goed en de prijzen zijn nog hoog, maar desondanks blijft het een hele mooie upgrade voor je systeem. De prijzen dalen snel, maar als je instapt bij de Vertex serie weet je zeker dat deze voldoet en dat je er een tijdje mee vooruit kunt.

De Intel X25-M 80GB SSD blijft door de prijsverlagingen nog steeds een heel goed alternatief voor de Vertex, al is de prijs per GB iets hoger. De keus zal afhangen van persoonlijke voorkeuren en geen van beide zal je teleur stellen.

Extra informatie:
- Tutorial partition alignment op een SSD
- Tutorial Vista optimaliseren voor SSD
- Vertex firmware flashen vanuit Windows
- Uitgebreid artikel over SSD technologie op Anandtech

Foto's

Vergelijk  

Product

Prijs

OCZ Vertex 60GB

OCZ Vertex 60GB

  • 60 GB
  • Serial ATA 300
  • 230 MB/s
  • 135 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
0
*