Handleiding lappen

Mike Zijffers

Senior Member
Handleiding lappen CPU en/of heatsink

Waarom zou je gaan beginnen met lappen?
De grootste reden is natuurlijk de temperatuur daling, dit kan veel schelen. Als je CPU of heatsink verre van vlak is, kan de temperatuur daling vrij heftig zijn, maar als zowel CPU als heatsink vlak zijn, zal de temperatuur niet ver dalen. Zodra je gaat schuren, zal je na een tijdje zien dat de nikkel laag verdwijnt en er koper tevoorschijn komt, koper geleid beter warmte, dus betere koel prestaties.

Vooral als je aan het overclocken bent en je zit echt op het randje van de maximum temperatuur, kan lappen een uitkomst bieden.

Daarnaast krijg je het mooie spiegel effect, dit ziet er natuurlijk erg mooi uit.

Hoe zit het dan met garantie?
Als je gaat beginnen met lappen, zal je garantie per direct vervallen. Dus doe dit op eigen risico.

Wat heb je nodig?
• Fijne korrel schuurpapier
• Spiegel of een ander vlak object
• Tape
• CPU beschermingskapje
• Eventueel nog koperpoets of iets dergelijks
• Een CPU en/of heatsink
• Veel vrije tijd

Welk schuurpapier heb je nodig?
Merk van het schuurpapier maakt niet echt veel uit, het gaat er vooral om hoe fijn het schuurpapier is. De meeste mensen gebruiken korrel 400 om mee te beginnen, dit is grof en zal dus snel de CPU of heatsink vlak maken. Door de 400 komen er natuurlijk weer krassen in, dit ga je afmaken met een fijnere korrel. Meestal komt daarna 600, 800 en 1200. Je kan ook nog hoger gaan, maar zal niet echt veel nut meer hebben.

Je moet vrij grof denken over het aantal vellen schuurpapier dat je gaat kopen, je zal er best veel gebruiken. Ik heb voor m’n Tuniq Tower 6 vellen korrel 400 gebruikt, 4 vellen 600, 2 vellen 800 en 1 of 2 vel(len) 1200.

Dit schuurpapier kan je meestal niet vinden in de doe-het-zelf zaken, bij mij in de buurt gingen ze maar tot korrel 400. Ik heb het uiteindelijk gehaald bij een verf speciaalzaak. Je kan het ook bij een auto onderdelen zaak kopen.

Hoe begin je?
Je gaat eerst beginnen met het voorbereiden. Ik neem als voorbeeld een spiegel, omdat ik dat zelf ook heb gebruikt, maar dat kan ook aan ander object zijn, zolang het maar vlak is.

Ga als eerst het schuurpapier op de spiegel plakken met tape, zorg dat het tape goed vastzit, het mag natuurlijk niet gaan bewegen tijdens het lappen.

Zodra het schuurpapier vastzit, zet het plastic beschermingskapje op de achterkant van de CPU, je gaat namelijk de vingers op de CPU leggen, dus het is beter als het beschermkapje er overheen zit. Dit is dus het kapje dat ik bedoel:


En die gaat er aan deze kant van de CPU op:


Je eventueel ook nog een kruis met een watervaste stift tekenen op de CPU of heatsink, hierdoor kan je een beetje zien waar deze nog scheef is. Ik heb het zelf wel gedaan.

Nu alles vastzit kan je gaan beginnen met het lappen. Leg de CPU of heatsink op het schuurpapier en ga heen en weer over het schuurpapier. De beste manier is door acht’jes te draaien. Zo dus:

(Bedankt DB voor dit plaatje)

Zorg dat je vaak afwisselt, dus even de CPU of heatsink een kwart draaien, dit zorgt voor het beste effect.

Let er goed op dat je géén kracht op de CPU of heatsink uitoefent, hierdoor kan je em nog schever maken dat die eerst was.

Nat schuren?
Nat schuren is zelfs nog beter als droog schuren. Met nat schuren blijft het schuurpapier langer bruikbaar en is zelf makkelijker te doen als droog schuren.

Alles gaat precies hetzelfde als droog schuren, alleen dan zal je in het begin even het schuurpapier onder de kraan moeten houden, laten uitdruppelen en dan gaan schuren. Na een tijdje zal het stroever gaan en dan is het tijd om weer wat water op het schuurpapier te doen. Gebruik gewoon weinig water, dus breng weer wat drupels water aan op het schuurpapier en je kan weer verder met schuren.

Na een tijde zal er een lekkere smurrie ontstaan, dit is simpel weg te halen, door gewoon even het schuurpapier nogmaals onder de kraan te houden.

Als je het schuurpapier wilt herbruiken na een tijdje, zorg dan dat dat je het schuurpapier lak laat drogen. Je kan er bijvoorbeeld iets op leggen, anders zal het schuurpapier krom trekken.

Mijn resultaten
Ik kon zelf goed zien dat mijn Tuniq Tower erg scheef was, m.b.v. de getekende kruis kon ik het nog beter zien. Hier een paar foto’s van mij tijdens het lappen met korrel 400:


Hier had ik net de kruis getekend en heb ik nog helemaal niet gelapped.


Na +/- 15 minuten


Na +/- 25 minuten


Na +/- 35 minuten


Na +/- 45/50 minuten, daarna was ik klaar met korrel 400.

Je kan ook nog op een andere manier zien of je CPU of heatsink niet vlak is, op deze manier hoef je niet eerst te beginnen met lappen voordat je erachter komt dat deze niet vlak is, om dat te zien, kan dit gecontroleerd worden met iets dat recht is, bijvoorbeeld met een breekmesje. Wanneer het mesje tegen de heatsink of CPU aangehouden wordt kan er gekeken worden of er ruimte tussen zit. Wanneer dit tegen het licht gehouden wordt is het effect duidelijker. Komt geen licht tussendoor dan is het recht, als er wel licht tussen koeler en mesje doorkomt is er iets krom.
Bij de onderstaande foto's is te zien dat de heatsink een beetje bol is.






(Bedankt Wolff voor deze foto's en de aanvulling)


Helaas heb ik verder geen foto’s meer, want de vriend waar ik het samen mee deed moest weer weg. Hierna ben ik zelf wel verder gegaan met korrel 600/800 en 1200. Ik had liever twee vellen van 1200 gehad, want was nog niet helemaal tevreden over het resultaat. Gelukkig had iemand op werk nog een velletje 1200 leggen en koperpoets.

Hier ben ik toen nog even meer doorgegaan, eerst nog even met 1200 verder gegaan en daarna ben ik koperpoets gaan gebruiken. Koperpoets gebruik je door simpelweg een beetje koperpoets op een zachte doek te doen en constant te wrijven over de CPU of heatsink, hier moet je wel redelijk veel kracht op uitoefenen. Daarna ook weer met een zachte (droge) doek eraf halen.

Eindresultaat lappen:






Temperatuur verschil
Nu één van het belangrijkste van allemaal, was het de moeite waard? JA, dat was het zeker. Mijn E4300 loopt op 3.4GHz met +/- 1.48V.

Voor het lappen waren mijn temps zo rond de 67/68c stressed na 30 minuten stressen.

Na het lappen zijn de temps gedaald naar 55c stressed na 30 minuten stressen. Dit is echt een flinke daling, het zal ook per persoon verschillen. De ene CPU/heatsink is de ander niet.



Ik hoop dat jullie hier iets mee kunnen en veel succes! Voor vragen en/of aanvullingen kan je hier natuurlijk altijd terecht.
 

BREBO

Senior Member
Altijd leuk een how-to. Heel goed gedaan ;)
12 graden verschil maakt het wel de moeite waard

EDIT:
Zodra het schuurpapier vastzit, zet het plastic beschermingskapje op de achterkant van de CPU, je gaat namelijk de vingers op de CPU leggen, dus het is beter als het beschermkapje er overheen zit.
Moet dat beschermingskapje niet op voorkant van de cpu? Zelf weet ik niet juist wat nu de voor- en achterkant van een cpu is, maar ik vermoed dat het de "voorkant" moet zijn:idea:

En wat als de 'lappers' het beschermingskapje niet meer hebben of nooit hebben gehad? :D
 

Mike Zijffers

Senior Member
Haha, nou of ik daar nou nog zo'n zin in heb.. :roll:.

-Edit- @ BREBO, ik lees nu net je edit. Met de achterkant bedoel ik dus deze kant:


En tja als vervanging... Het geeft niet zo heel erg, als het maar zacht is en niet heel erg plakt. Op een alternatief kan ik niet echt komen, maar ik zal er morgen eens wat 'research' over doen.
 

BREBO

Senior Member
ik weet dat jij daarmee de achterkant bedoelde.
Maar stel je maar eens voor wat voor problemen er zouden ontstaan wanneer iemand dit als voorkant beschouwt :mrgreen:

die vervanging was bedoeld als bijvulling voor je tutorial ;)
btw wrm heb je eig je cpu en hs gelapt? omdat deze bol/hol stonden of gewoon om te testen hoeveel graden de temp van je cpu kan zakken wnr je een goede,vlakke cpu en hs lapt?
 

Mike Zijffers

Senior Member
Zodra ik weet wat je kan gebruiken als vervanging, zal ik het toevoegen, thnx :D

Ik had van te voren echt geen idee of mn processor scheef was, maar tijdens het lappen bleek dat deze toch hol was. Het eerste dat gelapped werd, waren de randen en na een tijdje pas helemaal in het midden. Nu zijn mn CPU en heatsink zo vlak, dat ik ze kan vacu
 

fflow

Senior Member
Goeie handleiding Mike. Leuk dat je ze met je eigen foto's illustreert. Maar die 8-vorm 8-O

BREBO heeft wel een punt. Misschien kun je ook nog iets vertellen over de reden/aanleiding waarom iemand gaat lappen.
 

Mike Zijffers

Senior Member
@ Wolff, ik weet het, mn 8-vorm is vreselijk. Maare feel free om er zelf 1 te maken :mrgreen:
Ik zal vanavond ook nog toevoegen, de aanleiding om te gaan lappen.

@ Jaap, Tja, als dat schuurpapier gewoon A4 formaat is en een fijne korrel heeft, zou het moeten werken.
 

Mike Zijffers

Senior Member
@ Wolff, als je iets moois hebt, laat het me weten en ik zal de huidige vervangen.

@ Hoop, Thnx :p Ik zAg dat er steeds meer vraag naar was, dus een handleiding was wel op z'n plek.
 

Palmachius

Senior Member
Mooie tutorial Mike! 8)

Eigenlijk zouden we hier een sub-forum voor moeten hebben, als er meer how-to's komen staan die mooi bij elkaar.
 

solix

Senior Member
Goede tutorial! Ik weet eigenlijk niet of mijn Tuniq wel of niet vlak is.. ik zal eens kijken, en dan misschien ook lappen :)
 
Bovenaan