Processor koophulp

Alle categorieën


De processor wordt ook wel “het kloppend hart van de computer” genoemd en bepaalt voor het grootste gedeelte de prestaties van de machine. De markt wordt gedomineerd door twee aanbieders, Intel en AMD, waarbij laatst genoemde tegenwoordig enkel nog in het budget- en mid-range segment een rol van betekenis kan spelen. In de regel kun je stellen: hoe duurder de CPU, hoe beter de prestaties. Belangrijke vragen om je te stellen zijn welk prestatieniveau je nodig hebt en hoeveel geld je wil besteden.

De meeste processors hebben tegenwoordig een geïntegreerde videokaart ofwel GPU. AMD spreekt bij dergelijke gecombineerde chips over APU’s ofwel Accelerated Processing Units, een term die door Intel nooit is overgenomen. Enkel de duurste high-end Intel processors hebben geen geïntegreerde GPU en bij AMD enkel de inmiddels weinig populaire FX-reeks. Het maakt dus dat zelfs wanneer je niet van plan bent de geïntegreerde videokaart te gebruiken, je in de regel toch een CPU zult kopen met zo’n GPU aan boord.

Gigahertzen, cores en cache

De prestaties van processors worden bepaald door verschillende factoren. Allereerst de klokfrequentie aangeduid in Gigahertz. Deze waarde geeft in feite aan hoeveel bewerkingen een CPU per seconde kan uitvoeren. De meeste moderne CPU’s hebben een standaard klokfrequentie en een Turbo klokfrequentie: dergelijke CPU’s kunnen zelf versnellen daar deze hogere waarde zolang de temperatuur en het stroomverbruik dat toelaten.

Een tweede belangrijke factor is het aantal cores. Een quad-core processor kan taken van vier programma’s en programmathreads tegelijkertijd uitvoeren. De meeste moderne software kan tegenwoordig de benodigde rekenkracht prima over meerdere kernen verdelen, al het is het wel zo de meeste consumentensoftware niet naar grote aantallen cores schaalt. Geen wonder dat zowel Intel als AMD zich voor op consumenten gerichte CPU’s beperkten tot maximaal vier cores. In dit kader moet ook de door Intel gebruikte HyperThreading technologie genoemd worden. Deze technologie maakt dat één core zich richting het besturingssysteem voordoet als twee en dus taken van twee programma’s kan accepteren. Het zorgt in de regel voor een extra prestatiewinst van zo’n 10 à 15 procent in multithreaded applicaties.

Een andere factor voor de prestaties is de hoeveelheid cachegeheugen van de processor, dat gebruikt wordt als buffer. Hoe meer cache, hoe minder vaak de CPU gebruik hoeft te maken van het relatief langzame standaard geheugen van de PC en hoe hoger de prestaties.

De architectuur, de interne werking van de CPU, is echter minstens zo belangrijk als de overige aspecten. De ene 3 GHz quad-core processor zal sneller werken dan de andere 3 GHz quad-core processor. Op dit moment weet Intel met een gelijk aantal cores en een gelijke klokfrequentie duidelijk betere prestaties neer te zetten dan AMD.

Stroomverbruik

Het stroomverbruik van een processor stijgt met het aantal cores en de klokfrequentie, maar is van veel meer aspecten afhankelijk. Belangrijk is het productieprocedé. Processors worden opgebouwd uit miljarden kleine schakelaartjes, transistors. Hoe kleiner die transistors, hoe zuiniger de CPU in principe kan zijn. Zo zal een met 14nm procedé gefabriceerde CPU met gelijkaardige eigenschappen duidelijk zuiniger zijn dan een op 32nm geproduceerde chip.

Overklokken

Wil je gaan overklokken, ofwel de processor op een hogere snelheid laten werken dan waar hij oorspronkelijk voor bedoeld is, dan is het van belang om een zogenaamde unlocked processor te kopen. Op het tabblad producten kun je daar op filteren. Zowel bij Intel als AMD zijn unlocked processors te herkennen aan modelnummers eindigend op een K.

Zie ook: Workshop Haswell Overklokken / Workshop Haswell-E Overklokken

Processor bepaalt moederbord en geheugen

Wanneer je voor een bepaalde processor kiest, bepaalt die processor in feite ook wat voor type moederbord en geheugen je moet kiezen. Qua moederbord is het natuurlijk van belang dat je een bord kiest met de juiste processorvoet ofwel socket in jargon. En aangezien de geheugencontroller bij alle moderne CPU’s in de processor geïntegreerd is, bepaalt de keuze qua CPU ook welk type geheugen je moet kopen, dus bijvoorbeeld DDR3 of DDR4, maar bijvoorbeeld ook hoeveel modules je gelijktijdig moet plaatsen voor optimale prestaties (twee bij dual-channel, vier bij quad-channel).

Modelseries

Intel heeft een vijftal series voor desktop processors: Celeron, Pentium, Core i3, Core i5 en Core i7. De naam Core i7 wordt zowel gebruikt voor de 6- en 8-core high-end processors (Socket 2011 v3 “Haswell-E” op dit moment) als voor de snelste CPU’s op Intels normale Socket 115x platformen. De Socket 115x Celerons, Pentiums, Core i3’s, i5’s en i7’s werken allemaal op dezelfde moederborden, maar verschillen onderling qua prestaties. Core i7’s zijn quad-core met HyperThreading en Turbo op hoogst mogelijk klokfrequentie. Core i5’s zijn quad-cores zonder HyperThreading, maar met Turbo. Core i3’s zijn dual-cores met HyperThreading en zonder Turbo. De Pentiums zijn dual-cores zonder HyperThreading, net als de Celerons die in de regel op nog lagere klokfrequentie werken en minder cache hebben.

Op dit moment is Skylake, ofwel de “6de generatie Core processors” de nieuwste generatie chips waarvan Intel van top-to-bottom modellen heeft uitgebracht. Voor desktops zijn een zeer klein aantal processors uit de Broadwell generatie (5de generatie Core) uitgebracht. Tot voor kort hield Intel het zogenaamde tick-tock model aan, waarbij er elk jaar ofwel een nieuwe architectuur, ofwel een nieuw procedé werd geïntroduceerd. Nu is hier een derde stap bijgekomen, namelijk een refresh. Na Skylake krijgen we Kaby Lake, een geoptimaliseerde versie van Skylake. De verwachting is dat Intel in 2017 de eerste 10nm processors zal introduceren, onder de codenaam Cannonlake (voorheen Skymont).

Bij AMD zijn de processors met geïntegreerde videokaart (de APU’s in AMD’s jargon) te herkennen aan namen die beginnen met een A. Men voert de modelseries A10, A8, A6 en A4, waarbij je in de regel wel mag stellen dat een hogere serie voor betere prestaties zorgt. Een zeer duidelijke definitie wanneer een chip bijvoorbeeld een A8 of A6 is, is er niet. De nieuwste generatie APU’s voor desktops is de Kaveri / Godavari familie. De generatie daarvoor heet Richland.

Naast de APU’s heeft AMD ook nog de FX-reeks processors zonder geïntegreerde GPU, maar met tot 8 cores. De AMD FX processors zijn hardwarematig sinds 2012 niet meer vernieuwd en zijn inmiddels eigenlijk niet bijster interessant meer, ondanks de flink gereduceerde prijzen. Vermoedelijk zal AMD begin 2017 de nieuwe Zen generatie van processors introduceren, die processors van het bedrijf hopelijk wel weer interessant zullen maken.


De Intel processor series: Celeron, Pentium, Core i3, Core i5 en Core i7

Processor kiezen

Zodra AMD of Intel nieuwe processors voor desktops lanceren, publiceren we altijd zo snel mogelijk een uitgebreide test, die je natuurlijk kunt terugvinden op het tabblad reviews. Minstens één keer per jaar doen we een zeer uitgebreide vergelijkingstest met zo veel mogelijk courante processors. In de laatste vergelijkingstest vind je altijd uitgebreide uitleg over het huidige productaanbod van AMD en Intel. Een goed vertrekpunt voor het kiezen van processors is zodoende het lezen van onze laatste vergelijkingstest, eventueel aangevuld met reviews van nieuwe CPU’s.

Zie ook: AMD vs. Intel: 57 processors megatest (mei 2015)

*