Extreem AMD: Ultra high-end X570-moederborden review

32 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Het X570-topsegment
  3. 3. Asus RoG Crosshair VIII Formula
  4. 4. Gigabyte X570 Aorus Xtreme
  5. 5. MSI MEG X570 Godlike
  6. 6. Stroomversnelling: de VRM's
  7. 7. Testresultaten
  8. 8. Conclusie
  9. 9. Besproken producten
  10. 10. Reacties

Inleiding

Bij de introductie van de derde generatie Ryzen-processors brachten Asus, Gigabyte en MSI bijpassende moederborden met de AMD X570 chipset op de markt van (ver) boven de 500 euro. Wat krijg je voor dat grote bedrag terug? Wij zochten het uit.

In de wereld van Intel-platforms zijn moederborden die de prijs van de duurste processor die je erop kan installeren overtreffen, al geruime tijd de normaalste zaak van de wereld. Zelfs voor de mid-range socket 1151 zijn moederborden te koop die richting de duizend euro gaan. Tot voor kort was dat voor AMD-processors wel anders: het aanbod van socket AM4-bordjes hield rond de 250 euro wel op.

Met de Ryzen 3000-processors is AMD voor het eerst op alle vlakken een waardig Intel-alternatief. Dat zal ongetwijfeld een rol hebben gespeeld in het besluit van moederbordfabrikanten om AMD’s socket AM4-platform vanaf deze generatie net zo serieus te gaan nemen als de Intel-platforms. Daarnaast zijn X570-moederborden sowieso iets voor wie uit is op een luxe systeem. De oudere B450- en X470-moederborden zijn na een bios-update compatibel met de nieuwe cpu’s en aanmerkelijk lager geprijsd. Vooral het ondersteunen van pci-express 4.0 zorgt voor hogere eisen aan de signaalkwaliteit van X570-borden, waardoor ze inherent duurder worden om te produceren. Kortom: X570 koop je toch al niet als je op de kleintjes moet letten, dus uitwassen richting het andere uiteinde moeten ook prima kunnen, zo lijken de diverse fabrikanten te denken.

Lees ook: 25 AMD X570 moederborden review: op de proef met een 3900X

Het X570-topsegment

Drie fabrikanten stuurden ons hun meest luxe X570-moederbord op. Asus is opvallend genoeg de goedkoopste van het drietal: de RoG Crosshair VIII Formula kost gemiddeld ‘slechts’ 629 euro. De kenner zal al snel opmerken dat het meest luxe model in de RoG-serie doorgaans niet de naam Formula, maar Extreme draagt. We vermoeden dat Asus zijn absolute topmodel bewaart voor het moment dat de 16-core Ryzen 9 3950X op de markt komt, maar het is ook mogelijk dat het bedrijf eerst even wil aankijken hoe de markt reageert op AMD’s nieuwe Ryzen-serie. Op het moment van schrijven zijn de meest luxe Ryzen 9’s in elk geval stijf uitverkocht, dus dat lijkt wel goed te zitten.

Gigabyte is nipt de duurste: het vraagt gemiddeld 799 euro voor zijn X570 Aorus Xtreme. MSI zit daar met zijn MEG X570 Godlike niet ver vandaan: de gemiddelde prijs van 777 euro verwijst mooi naar het 7nm-productieproces en de lanceerdatum (7 juli). Overigens heeft ook ASRock een X570-moederbord dat we makkelijk onder de noemer ‘extreem’ kunnen scharen, maar de X570 Aqua van die fabrikant komt met een ingebouwd waterkoelblok en heeft een zeer gelimiteerde oplage – te koop is hij in elk geval nog niet. Het direct hieronder gepositioneerde Taichi-model kost ‘slechts’ zo’n 350 euro en wijkt daardoor qua specificaties en functionaliteit te veel af om voor een eerlijke vergelijking mee te nemen in dit artikel.

Asus RoG Crosshair VIII Formula
Asus RoG Crosshair VIII Formula.

In onze X570 round-up reikten we in het luxe segment awards uit aan borden rond de 400 euro. Daarvoor kreeg je een X570-bord met alles erop en eraan, en wellicht nog wel iets meer: een geïntegreerde premium DAC en sneller-dan-gigabit ethernet bijvoorbeeld. De borden die we in dit artikel bespreken zijn bijna dubbel zo duur, maar elke fabrikant heeft een duidelijke eigen insteek om die forse meerprijs te rechtvaardigen.

Asus RoG Crosshair VIII Formula

Het eerste deel van de productpagina van de RoG Crosshair VIII Formula gaat niet over indrukwekkende specificaties of handige overklokfeatures, maar over het hippe uiterlijk van de Formula. Dat verraadt de doelgroep van dit moederbord: casemodders, maar in bredere zin iedereen die niet alleen wil dat zijn pc snel werkt, maar dat hij er ook zo uitziet. Zo is de Formula als enige X570-moederbord voorbereid op integratie in een custom waterkoeling loop: je kunt deze direct aansluiten op de fittingen in de vrm-koelblokken.

Asus RoG Crosshair VIII Formula

Een andere onderscheidende feature is het grote aantal aansluitingen. Op het i/o-panel van de Formula tellen we maar liefst acht usb 3.1-poorten (waarvan één usb-c) en nog eens viermaal usb 3.0, voor een totaal van twaalf poorten. Op diezelfde plek zitten tevens twee ethernetaansluitingen. De eerste is een normale gigabitpoort, de tweede betreft een 5Gb-poort afkomstig van een Aquantia-chip. Nog niet veel mensen zullen een thuisnetwerk hebben dat op die snelheid functioneert, maar je kunt deze aansluiting ook gebruiken voor een point-to-point verbinding naar een NAS of een ander systeem.

Asus RoG Crosshair VIII Formula
De Formula is voorbereid op vrm-waterkoeling.

Dat de aansluitingen achterop je moederbord zijn afgeschermd door diverse covers is tegenwoordig standaard, maar Asus heeft daar op de Formula ook nog eens een klein oled-schermpje aan toegevoegd. Het 1,3”-scherm is LiveDash gedoopt en houdt je tijdens het opstarten op de hoogte van de POST-voortgang, maar eenmaal opgestart kun je bijvoorbeeld je eigen logo weergeven.

Een manier om de chipset volledig passief te koelen heeft Asus helaas niet gevonden, maar de fabrikant heeft wel een speciale Delta-ventilator met een zogenaamd Superflo-lager, een sterk verbeterd glijlager met een garandeerde levensduur van 60.000 uur – dat is bijna zeven jaar 24/7 draaien.

Asus RoG Crosshair VIII Formula

Gigabyte X570 Aorus Xtreme

Waar Asus vooral hamert op het uiterlijk, legt Gigabyte vooral de nadruk op de stroomvoorziening van de X570 Aorus Xtreme. Als enige past deze fabrikant een nieuwe pwm-controller van Infineon toe, de XDPE132G5C om precies te zijn, die direct zestien fasen kan aansturen. Dat is dubbel zoveel als de meest high-end controllers die we tot nu toe terugzagen op consumentenmoederborden.

Verder valt de X570 Aorus Xtreme vooral op door iets wat er niét op zit. De Xtreme is namelijk het enige X570-moederbord zonder actieve ventilator voor de chipset. Hiervoor heeft de producent een geavanceerd koelsysteem geïmplementeerd, dat het ‘Thermal Reactive Armor’ noemt. Het bestaat onder meer uit een backplate die vrijwel de gehele achterkant van het moederbord bedekt, metalen heatsinks op de chipset en drie m.2-sloten, volwaardige uit vinnen bestaande koelblokken op de vrm’s en een grote heatpipe die tussen de socket en geheugen doorloopt om beide heatsinks met elkaar te verbinden. Onder de vrm-heatsinks zitten bovendien extra dikke koelpads.

Gigabyte X570 Aorus Xtreme

Ondanks dat het moederbord grotendeels zwart is, heeft Gigabyte zeker aandacht besteed aan het uiterlijk. Uiteraard is er genoeg (addressable) rgb-verlichting aanwezig. Bovendien zijn vrijwel alle interne headers voor onder meer usb, sata en de atx-stroomkabel onder een hoek van negentig graden aan de rechterkant aangebracht, zodat je de kabels netjes kunt wegwerken zonder een krappe 180-graden-bocht te hoeven maken. Alleen de cpu voedingconnectoren zitten traditiegetrouw in de buurt van de socket.

Qua aansluitingen doet Gigabyte het op usb-vlak wat minder dan Asus: in totaal heb je net zo veel poorten, maar vier daarvan werken nog op usb 2.0-snelheid. Daar staat tegenover dat de snelle ethernetpoort van de Aorus Xtreme een snelheid van tien gigabit ondersteunt, waarmee hij is voorbereid op alle bedrade netwerkstandaarden die de komende jaren het thuisnetwerk zullen bereiken.

Gigabyte X570 Aorus Xtreme

Tot slot zit er in de doos van de X570 Aorus Xtreme nog een leuke accessoire, de Aorus RGB Fan Commander. Dit kleine kastje kun je kwijt achter de moederbordtray van je behuizing en biedt acht extra fanheaders en acht extra rgb-connectors (zowel addressable als regulier). Bovendien kun je er ook twee temperatuursensoren op aansluiten. Je kunt alles uitlezen en aansturen via Gigabyte’s eigen RGB Fusion-software. Heb je bijvoorbeeld als casemodder niet genoeg aan de on-board acht fanheaders en vier rgb-headers (twee van elk type), dan kun je met deze uitbreiding dus je geluk niet op.

Gigabyte X570 Aorus Xtreme
Met de Aorus RGB Fan Commander stuur je extra ledstrips en fans aan.

MSI MEG X570 Godlike

Traditioneel, althans sinds 2015, is het meest luxe MSI-moederbord de Godlike, tegenwoordig geflankeerd door het high-end voorvoegsel ‘MEG’. De MEG X570 Godlike is overigens het eerste AMD-model dat MSI onder deze modelnaam op de markt brengt. Net als bij Gigabyte loopt er een heatpipe over het bord om de chipset- en vrm-heatsinks met elkaar te verbinden, maar in tegenstelling tot die fabrikant is MSI er niet in geslaagd om de chipset volledig passief te koelen. De chipsetfan werkt overigens wel semi-passief.

MSI MEG X570 Godlike
Bij de MEG X570 Godlike krijg je twee insteekkaarten.

We beginnen voor de verandering maar eens bij de accessoires; daar krijg je er bij de Godlike de nodige van namelijk. In de doos vinden we onder meer een uitbreidingskaart met een 10Gb-ethernetpoort en de M.2 XPander-Z Gen4, waarop je twee actief gekoelde m.2-ssd’s van de nieuwste generatie kwijt kunt. Overigens zijn de on-board ethernet (1x gigabit, 1x 2,5Gb) en wifi beide van Killer, zodat je je bedraad aangesloten pc via de xTend-functie als accesspoint voor je wifi kunt gebruiken.

MSI MEG X570 Godlike

Net als bij Asus vinden we op MSI’s topmodel een oled-schermpje terug, dat diverse standaard animaties kan weergeven, maar waar je ook eigen gifjes op kunt tonen. Daarnaast heeft de Godlike ook nog een regulier hex-display en debug-leds – keuze te over om te zien welke fout voorkomt dat je systeem succesvol opstart, dus.

Qua aansluitingen is de MEG X570 Godlike wat minder goed bedeeld dan de concurrenten – we tellen slechts zes usb-poorten. Daar staat tegenover dat MSI als enige vier (fysieke) pci-express x16-sloten biedt. In theorie kun je dus CrossFire met vier videokaarten draaien, al vragen we ons af waarom je dat anno 2019 nog zou doen.

MSI MEG X570 Godlike

Stroomversnelling: de VRM's

In onze uitgebreide round-up van AMD X570-moederborden merkten we op dat één trend alle andere nieuwigheden overschaduwde: de grote aandacht voor de stroomvoorziening. De 12- en 16-core Ryzen 9’s zijn natuurlijk niet de zuinigste processors ooit, zeker als je ze ook nog eens overklokt. Een goede stroomvoorziening is dan ook noodzakelijk, en alle X570-borden zijn voorbereid op de nog niet beschikbare 16-core variant. Op deze extreme moederborden laten de diverse fabrikanten ook op dit gebied hun huzarenstukjes zien.

V.l.n.r.: de vrm's van de Asus Formula, Gigabyte Xtreme en MSI Godlike.

We stipten het al kort aan: Gigabyte heeft in ieder geval deze generatie het alleenrecht op de nieuwste Infineon-controller, die zestien fasen direct kan aansturen. Elke fase heeft zijn eigen powerstage (combinatie van driver, high- en low-side mosfet): veertien rechtstreeks voor de processor, twee voor het SoC-gedeelte van de processor. Daaronder vallen onder meer de pci-express- en geheugencontroller.

MSI past een IR35201 toe, die acht kanalen voor fasen heeft. De fabrikant heeft de controller geconfigureerd als 7+1 fasen, wat door middel van doublers 14+2 wordt. In feite zijn alle componenten per fase dubbel uitgevoerd.

Asus noemt zijn pwm-controller de Digi+ ASP1405I, in werkelijkheid gaat het om dezelfde chip als op het MSI-bord. Asus kiest juist niet voor het gebruik van doublers, maar sluit er net zo veel sets componenten op aan. Doublers schakelen continu tussen die twee sets van spoel en mosfet, om effectief de belasting te verdelen. Zonder doublers wordt de belasting ‘onbewust’ verdeeld tussen de twee aangesloten sets vrm-componenten. In theorie is dat nadelig voor de ripple.

Nu bestaan er voor het volledig begrijpen van de cpu-stroomvoorziening hele opleidingen en proberen de fabrikanten het zelf soms ook niet al te duidelijk te maken. Bij goedkopere borden wordt er vaak alles aan gedaan om met minimale kosten zo veel mogelijk ‘blokjes’ (chokes/spoelen) te plaatsen, aangezien dat voor de gebruiker de enige zichtbare indicatie van de vrm-sterkte is. Waar het uiteindelijk om gaat, is hoe stabiel de geleverde stroom is en hoe warm alle componenten worden. Zeker voor dat laatste speelt natuurlijk ook de toegepaste koeling (doorgaans in de vorm van passieve koelblokken) een rol.

Daarom hebben we in de round-up op elk moederbord een uitgebreide vrm-test uitgevoerd: zonder een bachelor in vrm-kunde te hebben, kun je zo eenvoudig beoordelen of een moederbord qua stroomvoorziening van goede huizen komt.

Testresultaten

Je bent van ons al jarenlang een vaste testprocedure voor moederborden gewend: cpu-, gpu- en geheugenbenchmarks, usb-snelheden en geluidskwaliteit. De afgelopen tijd jaren zijn de onderlinge verschillen tussen moederborden op die punten in rap tempo geslonken. Anderzijds zijn bijvoorbeeld geluidschips al geruime tijd zó goed dat de gehaalde meetwaarden puur theoretische discussies opleverden – de gemeten verschillen zijn niet meer hoorbaar.

De vrm-test is een zeer tijdrovende test, die ons dan ook heeft doen besluiten om een aantal van de andere tests te schrappen. Ongewijzigd is dat we alle geteste moederborden – dat zijn er op Hardware Info doorgaans meer dan bij vrijwel elke andere publicatie – uitgebreid op de foto zetten en alle specificaties volledig uitzoeken en controleren. Daarnaast voeren we op elk moederbord een stresstest uit waarbij de prestaties worden gemeten, de consistentie daarvan wordt bekeken en de temperaturen van de stroomvoorziening met een warmtecamera worden geregistreerd. Bovendien meten we zowel onder belasting als gedurende een rustperiode van 5 minuten het stroomverbruik van elk moederbord.

Aan het einde van de stresstest die we op elk moederbord uitvoeren, meten we met een warmtecamera hoe warm de componenten van de stroomvoorziening worden. We noteren steeds de temperatuur van het warmste punt binnen de VRM-zone, zowel aan de voor- als aan de achterkant. Hoe lager de temperaturen, des te beter voor de levensduur van de componenten. Over het algemeen kunnen we stellen dat temperaturen onder de 60 graden uitstekend zijn, terwijl tussen de 60 en 80 graden nog altijd prima is. Boven de 80 graden kan er nog mee door, maar temperaturen boven de 100 graden zouden we bij voorkeur vermijden. Om een eerlijke vergelijking te maken, stellen we de Ryzen 9 3900X-processor in op een vaste kloksnelheid van 4,1 GHz bij een spanning van 1,3 volt. Alleen voor het meten van het stroomverbruik zetten we de processor terug naar de standaardinstellingen.

Alle drie de moederborden zetten uitstekende scores neer in de vrm-test. De X570 Aorus Xtreme eindigt ontegenzeggelijk bovenaan, met een temperatuur gemeten op de achterzijde van 48,3 graden Celsius. De MSI MEG X570 Godlike wordt 54 graden, de Asus tikt net niet de 57 graden aan. Met alle borden zit je gebakken – of juist niet, eigenlijk – want voor temperaturen van richting of boven de 100 graden moet je in een veel lager segment zijn, maar de uitmuntende componenten en uitgekiende koeling op het Aorus-bord betalen zich wel uit in deze test.

Alle moederborden in dit segment zijn zodoende in staat om het maximale uit de geïnstalleerde Ryzen 9 3900X-processor te halen: de laagste en hoogste Cinebench-score zitten binnen 0,2% van elkaar. Ook de standaardafwijking tussen de benchmarkruns binnen de twintig minuten durende test is uitermate laag.

Het idle stroomverbruik is in alle gevallen zo rond de 50 watt, slechts een watt of acht meer dan de simpelst uitgevoerde X570-moederborden. Onder belasting loopt het verbruik meer uit elkaar: de Asus trekt maximaal 230 watt uit het stopcontact, Gigabyte laat de meter uitslaan tot 208 watt en de MSI is met 193 watt het zuinigst.

  • Load (max.)
  • Idle (gem.)

Conclusie

Elke fabrikant heeft er zijn eigen kijk op, maar we kunnen na het beter bekijken van de drie AMD X570-topmodellen toch wel concluderen dat je voor hun exorbitante prijs ook een héél dikke featureset terugkrijgt.

Het Asus-bord is significant goedkoper dan de concurrentie en dat doet ons vermoeden dat er op een later moment nog een luxere Crosshair VIII op de markt gaat komen. Op veel punten legt het Asus-bord het qua specificaties dan ook af: ‘slechts’ 2,5Gb-ethernet, geen derde m.2-slot en qua vrm’s en koeling daarvan de minste van de drie. Juist onder de doelgroep van modders zal de RoG Crosshair VIII Formula vermoedelijk wel gretig aftrek vinden – aan het uiterlijk, het oled-schermpje en de rgb-mogelijkheden is duidelijk wel veel aandacht besteed.

De MSI MEG X570 Godlike valt vooral op door de diverse luxe accessoires die je erbij krijgt, waarvan de m.2-insteekkaart en 10Gb-netwerkkaart het meeste opvallen. Hoewel dat zonder twijfel toffe toevoegingen zijn, vragen we ons af wat de toegevoegde waarde is van in totaal vijf m.2-ssd’s kunnen monteren – dan moet je wel bijna fervent ssd-verzamelaar zijn. Daarnaast vinden we het eigenlijk eleganter om de 10Gb-netwerkchip op het moederbord zelf te verwerken, zoals Gigabyte heeft gedaan.

Gigabyte zoekt het niet zo zeer in overmatige uiterlijke opsmuk voor zijn X570 Aorus Xtreme, maar investeert in kwalitatief uitstekende onderdelen voor onder meer de vrm’s. Bovendien heeft deze fabrikant als enige een X570-moederbord ontworpen dat geen actieve koeling van een kleine ventilator behoeft. Daarmee heeft Gigabyte een concreet voordeel ontwikkeld dat een duidelijke meerwaarde is boven goedkopere X570-moederborden, waarmee Gigabyte het antwoord kan geven op de ‘waarom?’-vraag die vaak al snel opduikt als het over extreme moederborden gaat. Bovendien is de X570 Aorus Xtreme qua overige specificaties op z’n minst op gelijk niveau met de concurrenten: 10Gb-ethernet, WiFi-6, drie m.2-sloten: het zit er allemaal op. Wat ons betreft heeft Gigabyte dan ook het ‘meest ultieme’ X570-moederbord van allemaal gemaakt.


Gigabyte X570 Aorus Xtreme


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Asus RoG Crosshair VIII Formula

Asus RoG Crosshair VIII Formula

  • ATX
  • Socket AM4
  • AMD X570
  • DDR4

€ 573,95

14 winkels
Ultimate Gigabyte X570 Aorus Xtreme

Gigabyte X570 Aorus Xtreme

  • Extended ATX
  • Socket AM4
  • AMD X570
  • DDR4

€ 779,99

17 winkels
MSI MEG X570 Godlike

MSI MEG X570 Godlike

  • Extended ATX
  • Socket AM4
  • AMD X570
  • DDR4

€ 684,89

16 winkels
0
*