Onderweg raytracen: Eerste blik op notebooks met Nvidia GeForce RTX-videokaart

5 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. RTX Mobile: 2060, 2070 en 2080
  3. 3. Testveld: RTX is duur
  4. 4. Testopzet
  5. 5. Full HD
  6. 6. Ultra HD
  7. 7. Raytracing
  8. 8. Accuduur
  9. 9. Conclusie
  10. 10. Reacties

Inleiding

In januari introduceerde Nvidia RTX-videokaarten voor notebooks. Net als bij de desktoptegenhangers is met name de raytracing-functionaliteit hier nieuw. Veel games die daar iets mee kunnen zijn er nog niet, maar we konden wel alvast een paar modellen testen. We focussen vooral op het prestatieniveau van de nieuwe videokaarten, waarbij we ook een blik werpen op de accuduur en de prijs van de nieuwe notebooks. Is een RTX-laptop een interessante koop voor de veeleisende gamer?

In de desktopmarkt werden de nieuwe RTX 2080 Ti, 2080 en 2070 vorig jaar warm verwelkomd. De prestatietoename ten opzichte van de 10-serie was niet enorm en ook de prijs was aan de forse kant. Aan de andere kant probeerde Nvidia wel iets nieuws te bieden, in de vorm van realtime raytracing en intelligentere – zelfs kunstmatig intelligente – anti-aliasing, waarmee ongekend fraaie gamebeelden mogelijk moesten worden. Na de eerste high-end kaarten kwam Nvidia dit jaar ook nog met een ‘midrange’ exemplaar, al was ook die GeForce RTX 2060 nou niet echt goedkoop te noemen.

Met name raytracing, een overigens verre van nieuwe techniek om driedimensionale beelden te renderen, zorgt voor een flinke stap vooruit in beeldkwaliteit. Omdat hiermee de positie van afzonderlijke lichtstralen wordt berekend en gevolgd, is het mogelijk om met name reflecties veel realistischer weer te geven dan met rasterization, de gangbare rendermethode, mogelijk is. De keerzijde is dat er heel veel rekenwerk voor vereist is, waardoor deze techniek tot dusverre niet in realtime was toe te passen in moderne games. Ook de nieuwe RTX-videokaarten kunnen nog lang niet álles realtime raytracen. In Battlefield V, het eerste spel waarin je de Nvidia-raytracing aan het werk kan zetten, wordt het als aanvullende techniek gebruikt om bepaalde onderdelen van het beeld te berekenen. Een complete engine op basis van raytracing is iets voor de toekomst.

Mobiel raytracen

Niet lang na de 2060 kwam Nvidia ook met de mobiele variant van de nieuwe gpu’s. Net als bij de 10-serie zijn die in principe equivalent aan de desktopversies, maar dan uiteraard anders afgesteld ten einde het stroomverbruik te beperken. De 10-serie was een forse sprong vooruit op het gebied van mobiele grafische rekenkracht. Waar tot dat moment notebook gpu’s met dezelfde typeaanduiding toch een wat slap aftreksel waren van de tegenhangers op de desktop, leveren ook de GTX 1050, 1060, 1070 en 1080 die je in laptops tegenkomt bruikbare prestaties - zeker bij de native full hd-resolutie van de doorsnee notebook.

We waren dan ook benieuwd naar wat de opvolgers op dit vlak vermogen, en uiteraard ook naar wat de consequenties zijn voor het stroomverbruik. De komende tijd zullen we vele notebooks met RTX-videokaarten testen, maar voor nu maken we alvast de balans op in de vergelijking met de vorige generatie.

RTX Mobile: 2060, 2070 en 2080

De mobiele RTX-serie bestaat vooralsnog uit de RTX 2060, RTX 2070 en RTX 2080, waarvan er van de laatste twee nog 'Max-Q'-varianten bestaan. Net als op de desktop is het drietal gebaseerd op Nvidia's nieuwe Turing-architectuur. Een uitgebreide bespreking van alle nieuwe features, kun je teruglezen in onze RTX 2080 & RTX 2080 Ti review. In het kort bieden de Turing-gpu's enkele aansprekende nieuwe features, zoals in de inleiding aan de orde kwam. Dat wordt deels mogelijk doordat de kaarten op het nieuwere 12 nanometer-proces worden gemaakt, wat een verbetering is van het 16 nm-proces dat voor de Pascal-videokaarten werd gebruikt. Door de hogere dichtheid past er meer op hetzelfde oppervlak.

Nvidia heeft de extra ruimte bij de Turing-kaarten benut voor nieuwe soorten rekenkernen: Tensor en RT-cores. De RT-cores moeten raytracing-operaties zover versnellen, dat deze voor het eerst in realtime kunnen plaatsvinden. De Tensor-cores zijn ook terug te vinden op Nvidia's professionele kaarten en dienen daar voor AI-berekeningen. Voor de gaming-kaarten heeft Nvidia een toepassing gevonden met de techniek deep learning super sampling. Middels een AI-algoritme wordt het beeld opgeschaald naar een hogere resolutie, wat betere anti-aliasing moet opleveren met een veel kleinere impact op de framerate dan bij traditionele super sampling. Zowel raytracing als dlss zijn alleen beschikbaar op ondersteunde spellen, en dat zijn er op dit moment nog maar een paar.

Gelukkig hebben de Turing-kaarten ook gewoon méér conventionele shader cores (Nvidia noemt deze ook wel Cuda cores) dan hun voorgangers uit de 10-serie. Daarbij is het geheugen nu sneller geworden dankzij de nieuwe gddr6-geheugenchips, wat hogere geheugenbandbreedtes op een gelijke geheugenbus mogelijk maakt. Voorts heeft Nvidia de geheugencompressie verder verbeterd om de efficiëntie te verhogen. Dat moet ook bij spellen die niet van de eerder genoemde nieuwe technieken gebruikmaken, leiden tot een verhoogd prestatieniveau.


Blokdiagrammen van de TU104 en TU106 gpu's, die ook het hart van de mobiele RTX 2080, RTX 2070 en RTX 2060 vormen.

Kijkend naar de onderstaande tabelreeks wordt duidelijk dat de mobiele RTX-kaarten qua opbouw niet verschillen van hun desktoptegenhangers, net als het geval was bij de 10-serie. De mobiele RTX 2080 is bijvoorbeeld gebaseerd op precies dezelfde TU104-gpu als de desktopkaart, en telt hetzelfde aantal Cuda cores, Tensor Cores en RT Cores. Ook de 8 GB aan gddr6 en de 256-bit geheugenbus zijn ongewijzigd present.

  • RTX 2080
  • RTX 2070
  • RTX 2060
Kaart GeForce RTX 2080 Desktop (Founders Ed.) GeForce RTX 2080 Mobile GeForce RTX 2080 'Max-Q' GeForce GTX 1080 Mobile
GPU TU104 TU104 TU104 GP104
Die size 545 mm² 545 mm² 545 mm² 314 mm²
Cuda cores 2944 2944 2944 2560
Tensor-cores 368 368 368 -
RT-cores 46 46 46 -
Klokfrequentie 1515 MHz 1380 MHz
(-9%)
735 MHz
(-51%)
1556 MHz
Boost 1800 MHz 1590 MHz
(-12%)
1095 MHz
(-39%)
1771 MHz
Geheugen 8GB GDDR6 8GB GDDR6 8GB GDDR6 8GB GDDR5X
Geheugen freq. 14 Gbps 14 Gbps
12 Gbps
(-14%)
10 Gbps
Geheugen verb. 256-bit 256-bit 256-bit 256-bit
Geheugen bandb. 448 GB/s 448 GB/s 384 GB/s
(-14%)
320 GB/s
TDP 215 W 150 W
80 W 150 W
Prestaties ("RTX Ops") 60T RTX-Ops 53T RTX-Ops (-12%)
37T RTX-Ops (-38%)
n.v.t.
Prestaties (RT) 8 Gigarays/s 7 Gigarays/s
(-12%)
5 Gigarays/s
(-37%)
n.v.t.
Kaart GeForce RTX 2070 Desktop (Founders Ed.) GeForce RTX 2070 Mobile GeForce RTX 2070 'Max-Q' GeForce GTX 1070 Mobile
GPU TU106 TU106 TU106 GP104
Die size 445 mm² 445 mm² 445 mm² 314 mm²
Cuda cores 2304 2304 2304 1920
Tensor-cores 288 288 288 -
RT-cores 36 36 36 -
Klokfrequentie 1410 MHz 1215 MHz
(-14%)
885 MHz
(-37%)
1442 MHz
Boost 1710 MHz 1440 MHz
(-16%)
1185 MHz
(-31%)
1645 MHz
Geheugen 8GB GDDR6 8GB GDDR6 8GB GDDR6 8GB GDDR5
Geheugen freq. 14 Gbps 14 Gbps 12 Gbps
(-14%)
8 Gbps
Geheugen verb. 256-bit 256-bit 256-bit 256-bit
Geheugen bandb. 448 GB/s 448 GB/s 384 GB/s
(-14%)
256 GB/s
TDP 175 W 115 W 80 W 120 W
Prestaties ("RTX Ops") 45T RTX-Ops 38T RTX-Ops (-16%)
31T RTX-Ops (-31%)
n.v.t.
Prestaties (RT) 6 Gigarays/s 5 Gigarays/s
(-17%)
4 Gigarays/s
(-33%)
n.v.t.
Kaart GeForce RTX 2060 Desktop (Founders Edition) GeForce RTX 2060 Mobile GeForce GTX 1060 Mobile
GPU TU106-300 TU106-300 GP106
Die size 445 mm² 445 mm² 200 mm²
Cuda cores 1920 1920 1280
Tensor-cores 240 240 -
RT-cores 30 30 -
Klokfrequentie 1365 MHz 960 MHz
(-30%)
1404 MHz
Boost 1680 MHz 1200 MHz
(-29%)
1670 MHz
Geheugen 6GB GDDR6 6GB GDDR6 6GB GDDR5
Geheugen freq. 14 Gbps 14 Gbps 8 Gbps
Geheugen verb. 192-bit 192-bit 192-bit
Geheugen bandb. 336 GB/s 336 GB/s 192 GB/s
TDP 160 W 90 W 175W
Prestaties ("RTX Ops") 37T RTX-Ops 26T RTX-Ops
(-30%)
n.v.t.
Prestaties (RT) 5 Gigarays/s 3.5 Gigarays/s
(-30%)
n.v.t.

Wat evenals bij de 10-serie wel verschilt, zijn de kloksnelheden van de mobiele chips. Gezien de desktop Turing-kaarten een hoger tdp hebben dan hun voorgangers, terwijl de mobiele kaarten nog steeds zijn gebonden aan grofweg hetzelfde stroomverbruik als voorheen, is het niet gek dat Nvidia de kloksnelheden van de mobiele RTX-varianten ditmaal verder heeft moeten inperken. Zo haalt de RTX 2080 Mobile volgens Nvidia een 12 procent lagere boostkloksnelheid dan de desktopkaart. Bij de mobiele RTX 2070 ligt de boostklok 16 procent lager, bij de RTX 2060 Mobile zelfs 30 procent. Daarbij moet ook nog worden opgemerkt dat de Founders Edition-kaarten waarmee we ze vergelijken, lagere kloksnelheden hebben dan veel partnerkaarten, zodat het verschil met een desktopkaart in veel gevallen wat groter zal zijn.

Gekoppeld aan de lagere kloksnelheid nemen ook de beloofde prestaties van de speciale rekenkernen af, die Nvidia op de mobiele RTX-kaarten heeft gezet. De RTX 2060, 2070 en 2080-kaarten die je in laptops aantreft, halen volgens Nvidia's overzicht minder 'RTX Ops' en 'Gigarays per seconde' dan de desktopvarianten. Het raytracing-potentieel van de RTX 2070 Mobile moet zodoende ongeveer overeenkomen met dat van een desktop-RTX 2060.

Van de RTX 2070 en RTX 2080 bestaan tot slot weer zogenoemde 'Max-Q'-varianten. Die zijn door Nvidia geoptimaliseerd voor een lager stroomverbruik en een verminderde geluidsproductie, zodat fabrikanten erg dunne laptops kunnen maken die toch een krachtige gpu herbergen. Zoals blijkt uit het bovenstaande overzicht, zijn kloksnelheden, 'RTX-ops' en 'Gigarays' daarbij nog veel verder geknepen, zeker bij de RTX 2080 Max-Q, die maar liefst 39 procent aan boostkloksnelheid inlevert. Daarbij heeft Nvidia voor deze kaarten ook de geheugensnelheid naar beneden bijgesteld. Dankzij het nieuwe gddr6 valt de geheugenbandbreedte van de 'Max-Q'-kaarten desalniettemin flink hoger uit dan bij de 'normale' mobiele kaarten uit de 10-serie.

Testveld: RTX is duur

Tot dusver ontvingen we al van verschillende fabrikanten gaming laptops met daarin een gloednieuwe RTX-kaart, zodat we alvast iets kunnen zeggen over de prestaties van de RTX-serie. Iets wat in vergelijking met de 10-serie in ieder geval lijkt te zijn veranderd is de prijs. Net als bij de desktop RTX-kaarten moet je ook voor een laptop met RTX-videokaart dieper in de buidel tasten, dan je op grond van het typenummer wellicht vermoedde.


Asus Strix Scar II GL704GW-EV005T.

Dat wordt bijvoorbeeld duidelijk aan de hand van de Asus Strix Scar II GL704GW-EV005T, de eerste RTX-laptop die we van het merk ontvingen. De nieuwe, relatief dunne gaming notebook met een no-nonsense belijning testten we vorig jaar al eens eerder, maar toen nog met GTX 1070 en 1060 videokaarten in het vooronder. In eenzelfde soort chassis treffen we nu onder meer een RTX 2070 aan. Wel kregen we dit keer een 17-inch variant, waar we eerder de 15-inch versie bekeken. Voor de RTX-variant betaal je op dit moment circa 2500 euro; een stevig bedrag, want de variant met GTX 1060 kost 1650 euro. Voor ons eerdere 15,6 inch review-model met GTX 1070, telde je enkele maanden geleden 2100 euro neer.

Ook MSI stuurde ons een notebook met RTX aan boord, en wel de GL63 8SE-058NL met een RTX 2060 aan boord. Dit is een 15-inch notebook uit een van de wat lager gepositioneerde lijnen van het merk. Het apparaat oogt dan ook niet heel modern en is nog relatief dik. De prijs van dit model is met 1850 euro ook behoorlijk pittig, zeker omdat de andere modellen van de GL63 die nu in de Prijsvergelijker te vinden zijn, nog geen 1200 euro kosten – maar die waren dan ook voorzien van een GTX 1050 of 1050 Ti. Desalniettemin waren er voldoende notebooks met een GTX 1060 te koop voor rond de 1500 euro.


MSI GL63 8SE-058NL.

Bij het derde model in onze vergelijking zien we dat de vanafprijs voor een model met RTX 2060 wel iets lager kan zijn. De 17-inch BTO X.Book 17X882 die we testten begint namelijk bij 1699 euro – zonder besturingssysteem en met 8 GB geheugen en 256 GB ssd, dat wel. De onmiddellijke voorganger, de 17X872 die met dezelfde behuizing is uitgerust, kun je met Nvidia 10-serie videokaarten bestellen. Uitgerust met dezelfde ssd, 8 GB geheugen en GTX 1060 kost die laptop je nu 1148 euro - een verschil van 551 euro. De configuratie van de 17X882 die wij ter test kregen, kost met circa 2500 euro nog beduidend meer, maar is dan wel met een RTX 2070 (meerprijs 249 euro) en veel meer geheugen en opslag uitgerust.

Hoe dan ook lijkt het erop dat Nvidia net als op de desktop de hoofdprijs vraagt, die de notebookfabrikanten vervolgens weer moeten doorberekenen aan de consument. Op moment van schrijven is genoemde machine van MSI de minst dure notebook met RTX-chip in onze Prijsvergelijker, waarmee vooral de laptops met RTX 2060 gerust als veel duurder dan de GTX 1060 voorlopers gekwalificeerd mogen worden.

Testopzet

Alle drie de laptops in onze vergelijking beschikken over een Core i7 8750H processor, samen met een mobiele RTX 2060- of 2070-videokaart en 16 GB ddr4-geheugen. Het samenspel tussen cpu en gpu is grotendeels bepalend voor de gameprestaties, al verschillen koeling en afstelling natuurlijk wel. Houd daar rekening mee bij het bekijken van de testresultaten: het is goed mogelijk dat als je een andere laptop met RTX-graphics aanschaft, deze weer net iets anders zal presteren. Natuurlijk is een drietal notebooks slechts een indicatie van wat we mogen verwachten, maar we hebben genoeg vergelijkingsmateriaal – zowel op de desktop als van andere, eerder geteste notebooks met andere grafische kaarten. Daarbij kijken we enerzijds naar de 3D-prestaties, maar verderop ook naar de werktijd op een acculading. 

We kijken hier naar de prestaties in drie games bij ultra-kwaliteitsinstellingen bij full hd-resolutie (de resolutie van de notebookschermen) en naar de medium instellingen bij ultra hd-resolutie (voor wie een extern beeldscherm aansluit). Voor medium instellingen bij full hd was de vorige generatie al snel genoeg, en ook deze generatie zet geen bruikbare prestaties neer bij ultra-kwaliteit in de hoogste resolutie. Alle testresultaten en specificaties van de geteste laptops met RTX-videokaart vind je in deze vergelijkingstabel.

De drie games die we testten zijn Grand Theft Auto V, beter bekend als GTA V; Far Cry 5 en Rise of the Tomb Raider. Verder bekijken we weer in hoeverre raytracing op deze mobiele gpu's goed draait, al vinden we de normale 3D-prestaties eigenlijk belangrijker. Gelet op het prijspunt van de nieuwe chips, zal voor het merendeel van de kopers de volgende vraag belangrijker zijn: nu nog even snel een notebook kopen met een vorige generatie chip, of (veel) meer uitgeven aan een van de laatste generatie.

In de grafieken hebben de twee modellen met een RTX 2070 een rood balkje, de notebook met een RTX 2060 heeft een paars balkje. De GTX 1060’s en 1060 Max-Q’s zijn te herkennen aan blauwe balkjes, de 1070’s en 1070 Max-Q’s aan gele balkjes. De enige GTX 1080 Max-Q is voorzien van een donkergrijs balkje. De andere notebooks die we hebben getest met een GTX 1080 Max-Q hadden geen vergelijkbare processor (overwegend 7700HQ) en zijn dus niet opgenomen in de grafieken.

Full HD

Als we kijken naar de resultaten in full hd bij ultra-instellingen, staat in twee van de drie games een notebook met RTX 2070 aan kop. Opvallend genoeg is dat bij Far Cry 5 de Asus, bij Rise of the Tomb Raider de BTO. Nog opmerkelijker is dat in GTA V een notebook met GTX 1070 videokaart er met de winst vandoor gaat (een Acer Helios 500). In alle gevallen zien we respectabele framerates: 97 fps voor de Scar II in Far Cry 5, 79 voor dat model in GTA V en 77 voor de BTO, en respectievelijk 109 en 103 fps voor de BTO en de Asus in Rise of the Tomb Raider.

  • Far Cry 5 - Medium
  • Far Cry 5 - Ultra

In die laatste titel liggen de RTX 2070’s het meest voor op de GTX 1070’s, in de andere twee doet de nieuwe generatie het iets maar niet per se altijd beter dan de voorgaande. De RTX 2060 notebook ondertussen kan zich meten met die met de langzamer getunede GTX 1070’s, al komt dat in het relatief meer cpu-gebonden GTA V het minste uit de verf.

  • GTA V - Medium
  • GTA V - Ultra

Wat je een beetje zou hopen, namelijk framerates die richting de 144 gaan – een verversingsfrequentie die snel standaard aan het worden is vanaf het midrange segment gaming notebooks – blijkt niet het geval. Zelfs een lagere kwaliteitsinstelling biedt dan geen soelaas, de oudere generatie is daar eigenlijk gewoon sneller in GTA V en RotTR; alleen in Far Cry 5 is het beeld meer diffuus voor de RTX-kaarten. Blijkbaar is de processorkracht op deze resolutie nog een belangrijke factor.

  • Rise of the Tomb Raider - Medium
  • Rise of the Tomb Raider - Ultra

Ultra HD

Bij de hogere resolutie, die beter laat zien waar de grenzen van de verschillende deelnemers liggen, zien we een consistenter beeld waarbij de RTX-laptops vrij consequent bovenaan de grafieken eindigen.

  • Far Cry 5 - Medium
  • Far Cry 5 - Ultra

In Rise of the Tomb Raider staan de twee met RTX 2070 nek aan nek met 58 fps (bijna 60!), in GTA V hetzelfde beeld met pakweg 75 fps elk. Far Cry 5 laat zien dat een moderne game in ultra hd ook voor deze generatie uitdagend kan zijn, want de twee snelste laten hier 47 en 49 fps noteren voor de BTO en de Asus respectievelijk. Belangrijk is wel om te vermelden dat deze twee zo’n 5-7 fps sneller zijn dan de 1080 Max-Q en pakweg 10 fps sneller dan de concurrentie met volwaardige GTX 1070. Modellen met een GTX 1070 Max-Q blijven steken op iets meer dan 30 fps.

  • GTA V - Medium
  • GTA V - Ultra

Ook de RTX 2060 laat pas in ultra hd-resolutie zijn meerwaarde echt zien, want deze kan meekomen met de snelste GTX 1070 notebooks. In RotTR haalt hij net geen 50 fps, in GTA V wel ruim 60 fps en in Far Cry 5 wordt de 40 fps net niet aangetikt. Gemiddeld over de drie spellen levert de MSI GL63 in full hd met ultra-instellingen een 17 procent hogere framerate ten opzichte van de Acer Helios 300, een laptop die in onze cpu-benchmarks vergelijkbare scores haalt. In ultra hd met ultra-settings zien we daarentegen een gemiddeld 31 procent hogere score.

  • Rise of the Tomb Raider - Medium
  • Rise of the Tomb Raider - Ultra

Raytracing

Uiteraard hebben we ook de raytracing-kwaliteiten van de mobiele Turing-reeks op de proef gesteld. Dat doen we, net als bij de test van de desktopkaarten, met behulp van het spel Battlefield V, een van de twee titels die momenteel gebruikmaakt van realtime raytracing-effecten met behulp van de nieuwe Nvidia-gpu's.


Middels raytracing zie je in Battlefield V een accurate reflectie van je karakter in deze auto.

We hebben de raytracing-benchmark uitgevoerd op de MSI GL63 met RTX 2060, en de Asus RoG Strix II met RTX 2070. Daarbij staat de resolutie op full hd en de kwaliteitsinstelling op ultra, net zoals bij de raytracing-benchmark die we eerder op de desktopkaarten al hebben uitgevoerd. De variabele is naast de videokaart weer de kwaliteitsinstelling van DXR, oftewel raytracing. Deze stelden wij in op medium, high, ultra en uit. In de tabellen en grafieken hieronder zie je de resultaten - de kleur van de balkjes komt hier overeen met de verschillende DXR-instellingen. Het desktopsysteem bestaat naast een RTX 2060-, RTX 2070- of RTX 2080-videokaart uit een Core i9 9900K op 5 GHz, een Gigabyte Z390 Aorus Master moederbord en 16 GB ddr4 werkgeheugen op 3200 MHz CL14.

Framerates (1920x1080 - Ultra) DXR Uit Med High Ultra
RTX 2060 Desktop (Founders Edition) 108,6 fps 73,3 fps 63,8 fps 54,3 fps
RTX 2060 Mobile (MSI GL63 8SE-058NL) 93,3 fps 63,6 fps 64 fps 52,6 fps
RTX 2070 Desktop (Founders Edition) 125,2 fps 79 fps 71,3 fps 70,3 fps
RTX 2070 Mobile (Asus RoG Strix II GL704GW) 106,3 fps 70,6 fps 70,6 fps 60,8 fps
RTX 2080 Desktop (Founders Edition) 143,7 fps 90 fps 82,7 fps 83 fps

De RTX-kaarten mogen realtime raytracing in games binnen handbereik hebben gebracht, het inschakelen ervan gaat vooralsnog wel gepaard met een groot offer bij de framerate. Opvallend is, dat de laptops met DXR ingeschakeld soms stukken beter presteren in verhouding tot de desktopkaart. Met DXR uitgeschakeld halen de RTX 2060 en RTX 2070-laptops een ongeveer 15 procent lagere framerate dan de desktoptegenhangers, maar zetten we DXR op de middelste stand 'High', dan is er ineens nog maar nauwelijks verschil in gemiddelde framerate tussen laptop en desktop. Op de settings 'Medium' en 'Ultra' blijft er wel een groter verschil bestaan.

Frametime 99p (1920x1080 - Ultra) DXR Uit Med High Ultra
RTX 2060 Desktop (Founders Edition) 11,9 ms 22,4 ms 23,9 ms 24,1 ms
RTX 2060 Mobile (MSI GL63 8SE-058NL) 17 ms 22,7 ms 25,2 ms 36 ms
RTX 2070 Desktop (Founders Edition) 11,1 ms 16,9 ms 16,9 ms 17,4 ms
RTX 2070 Mobile (Asus RoG Strix II GL704GW) 14,9 ms 19,3 ms 19,4 ms 20,7 ms
RTX 2080 Desktop (Founders Edition) 9,8 ms 16,3 ms 16,2 ms 16,5 ms

Kijken we dan nog naar de tijd waarbinnen 99 procent van de frames op het scherm verschijnt, dan blijken de verschillen tussen desktop en laptop wel te bestaan. Vooral de MSI GL63 met RTX 2060 Mobile heeft het lastig. Met RTX op 'Ultra' is de gemiddelde framerate weliswaar nog steeds 54 fps, maar pas na 36 ms staat 99 procent van de frames op het scherm. Dat betekent dat de framerate soms zelfs onder de 30 fps duikt, wat een weinig vloeiende spelervaring oplevert. Gelukkig komen de frametimes met een iets minder hoge raytracing-instelling wel uit binnen de 30 ms. Een vloeiende 30 fps ligt daarmee binnen handbereik. De Asus RoG Strix II met RTX 2070 Mobile doet het beter: hij scoort beduidend hoger dan je op grond van de opgave van Nvidia zou verwachten, ongeveer tussen de desktop RTX 2060- en RTX 2070-kaarten in. Ook met die machine kun je echter geen volledig vloeiende 60 fps verwachten, tenzij je ergens anders concessies doet aan de instellingen.

Accuduur

Over de accuduur kunnen we nog niet heel veel zeggen, daarvoor is deze steekproef te klein. Een ding lijkt wel duidelijk: de nieuwe generatie is niet per se minder zuinig dan de vorige. Gezien de tdp-waarde voor de RTX 2060 en RTX 2080 gelijk is gebleven aan die van de GTX 1060 en GTX 1080, en de tdp van de RTX 2070 zelfs 5 W lager ligt dan zijn voorganger, is dat in lijn der verwachting.

  • Browser accutest
  • 3DMark Creative accutest

De Asus Strix Scar II met RTX 2070 komt uit op 3,5 uur in de veeleisende PCMark Creative test en staat daarmee op een gedeelde eerste plaats met de zuinige MSI GS65 met GTX 1070 Max-Q. Dat is indrukwekkend. De MSI GL63 met RTX 2070 spreekt met twee uur en 13 minuten minder tot de verbeelding, maar dat is nog altijd goed voor een plek zo rond het midden van de grafiek. De BTO houdt het net geen twee uur vol, nog altijd beter dan zes andere modellen die alle over een kaart uit de vorige generatie beschikken.

Conclusie

De eerste blik op de nieuwe generatie notebooks met Nvidia RTX-videokaarten aan boord maakt een paar dingen duidelijk. In de eerste plaats wijzen onze tests uit, dat de toename in prestaties bij full hd (oftewel de schermresolutie van vrijwel elke gaming notebook) niet enorm groot is. Dat is jammer, nu steeds meer gaming laptops met een goed 144 Hz-paneel zijn uitgerust; je zult ook met RTX Mobile in het vooronder van je laptop, nog behoorlijk veel kunstgrepen moeten uithalen om een dergelijke framerate te bereiken in veeleisende spellen.

Pas op 4K-resolutie lopen de laptops met Turing-kaart duidelijk uit op hun voorgangers. De RTX 2070 bereikt gemiddelde framerates die voorheen waren voorbehouden aan een mobiele GTX 1080, terwijl de RTX 2060 niet onderdoet voor een mobiele GTX 1070. Nvidia heeft de tdp van de kaarten ongeveer gelijk gehouden aan de voorgangers, waardoor er binnen hetzelfde energieverbruik hogere prestaties mogelijk zijn. Dat heeft potentieel een positieve impact op het gewicht, de dikte en de geluidsproductie. Voor wat betreft de accuduur spelen de tuning door de fabrikant en de capaciteit van de accu ook nog altijd een belangrijke rol, maar we kunnen vaststellen dat de nieuwe, complexere chips in ieder geval niet per sé tot een kortere werktijd op een acculading leiden. Dat is goed nieuws voor wie een dergelijk systeem ook onderweg wil kunnen gebruiken - al blijven de accuprestaties natuurlijk ver verwijderd van de gemiddelde non-gaming laptop.

Met realtime raytracing bieden de RTX-laptops een nieuwe truc die bij bepaalde spellen voor een (duidelijk) visueel onderscheid kan zorgen. Hoewel de mobiele kaarten aardig kunnen meekomen voor wat betreft de gemiddelde framerates met raytracing, is er een groter verschil als we ook naar de frametimes kijken. Een vloeiende 60 fps mét raytracing in een veeleisend spel als Battlefield V, lijkt voor de RTX 2060 toch een stukje te hoog gegrepen; de RTX 2070 is dan een betere optie, maar ook daarmee zul je wat moeten spelen met de instellingen. Sowieso zijn er nog maar twee titels op de markt die de nieuwe feature überhaupt ondersteunen. Daarmee zijn notebooks met RTX op dit moment een investering in de toekomst, waarbij het de vraag is hoe lang het duurt eer je de voordelen echt gaat merken. Vermoedelijk eerder over een jaar dan over een maand, gezien de ontwikkeltijd van games.

Ten slotte lijkt het erop, dat RTX notebooks een stuk duurder worden. Dat wil zeggen: je betaalt voor dezelfde prestaties bij de nieuwe generatie niet minder. Een laptop met RTX 2060 heeft ongeveer de prestaties die je voorheen van een machine met GTX 1070 kon verwachten, maar kost ook ongeveer zoveel, zoniet meer. Op diezelfde manier lost de RTX 2070 eerder de GTX 1080 af, dan de GTX 1070. Het is afwachten of de prijs van de RTX-serie gaat dalen naarmate de concurrentie toeneemt, maar bij de desktop zagen we ook dat de nieuwe generatie fors meer kost. Daarmee is het op dit moment behoorlijk aantrekkelijk om nog snel even een GTX 1070 of zelfs 1060 notebook in een goede aanbieding te kopen. Heb je recentelijk een notebook met 10-serie videokaart gekocht, dan is er weinig reden om naar de winkel te rennen.

0
*