Gigabyte Aorus GTX 1070 en RX 580 Gaming Box review: Transformeer je lichte laptop tot gamesysteem

15 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Gigabyte Aorus GTX 1070 Gaming Box en RX 580 Gaming Box
  3. 3. Een externe GPU in de praktijk: installatie
  4. 4. Een externe GPU in de praktijk: lanes en prestaties
  5. 5. Benchmarks gaming: Aorus GTX 1070 Gaming Box versus gaming laptop
  6. 6. Benchmarks gaming: Aorus GTX 1070 Gaming Box versus RX 580 Gaming Box
  7. 7. Benchmarks content creation: Premiere Pro en Blender
  8. 8. Conclusie
  9. 9. Besproken producten
  10. 10. Reacties

Inleiding

Ook de lichtste gaming laptop van dit moment is nog een log apparaat, als je hem vergelijkt met een ultrabook voor kantoordoeleinden. Wat nu als je niet kunt kiezen tussen een vederlicht systeem en vloeiende framerates? Dan biedt een externe gpu uitkomst: een los kastje met videokaart, waarmee je lichte laptop transformeert tot een potente spelmachine. In deze bespreking kijken we naar de Aorus Gaming Box van Gigabyte, een kleine externe gpu-behuizing die wordt geleverd met kaarten van Nvidia of AMD.

Gaming laptops worden almaar dunner en lichter. Je hoeft geen vijf kilo zware baksteen meer op de koop toe te nemen als je je mobiele machine voor spellen wil gebruiken. Toch zijn ook de lichtste gaming laptops nog wat dikker en zwaarder dan machines zonder spelpretenties. Een krachtige videokaart vereist immers een goede koeling, compleet met grotere koelblokken, meerdere ventilatoren en forsere uitstroomopeningen voor warme lucht. Je staat kortom voor de keuze: een lichte, dunne laptop of een krachtig, maar zwaarder apparaat.

Van kantoorlaptop tot game-pc

Een externe gpu vormt een mogelijke uitweg voor als je niet wil kiezen. In plaats van de krachtige hardware in de laptop te integreren, met alle moeilijkheden van dien, zit de gpu verwerkt in een klein kastje, dat je gewoon op je bureau plaatst. Middels één Thunderbolt-kabel sluit je de behuizing aan op je laptop. Ook al is die alleen van 'Intel HD Graphics' voorzien, opeens verschijnen er dan wel vloeiende framerates op het scherm - althans, dat is het idee.

Voor dit artikel gaan we aan de slag met de Gigabyte Aorus GTX 1070 Gaming Box en de RX 580 Gaming Box. De kastjes onderscheiden zich door hun relatief beperkte formaat en het feit dat de videokaart alvast is geïnstalleerd. Bij sommige andere leveranciers koop je alleen de behuizing. Gigabyte's oplossing is een kwestie van inpluggen en spelen.

Dit artikel begint met een bespreking van de Gigabyte Aorus Gaming Boxes, waaronder het uiterlijk, de specificaties en de aansluitingsmogelijkheden. Ook meten we het geluidsniveau van de kastjes. Vervolgens gaan we in breder perspectief in op de praktijk van een externe gpu. We belichten allereerst de ingebruikname van het apparaat. Omdat Gigabyte de RX 580-variant specifiek voor Mac-gebruikers heeft ontwikkeld, en content creators vaker een dergelijke machine bezitten, bekijken we de installatieprocedure voor zowel een Windows-laptop, als een Apple Macbook Pro.

Benchmarks en vergelijkingen

Het tweede deel van het artikel bestaat uit onze tests van de prestaties van een egpu. Je koopt een dergelijk apparaat immers om je mobiele machine een grafische boost te geven. We beginnen met een algemene beschouwing over het prestatieniveau dat je kan verwachten, gelet op de manier waarop een egpu is aangesloten op je systeem. Daarbij komen een aantal tips aan bod over hoe en in combinatie met welke systemen je het kastje het beste kunt gebruiken.

De daadwerkelijke benchmarkreeks bestaat uit drie onderdelen. We testen allereerst de gaming prestaties. Daartoe vergelijken we de Gigabyte Aorus GTX 1070 Gaming Box aangesloten op de Dell XPS 13, een bekende zakelijke ultrabook, met een gaming notebook met ingebouwde GTX 1070 die je voor ongeveer hetzelfde bedrag kunt aanschaffen. Gelet op de praktische tips die eerder aan bod kwamen, meten we het prestatieniveau onder diverse omstandigheden, zodat je een goed beeld krijgt hoe die de performance van een systeem met egpu kunnen beïnvloeden.

In de tweede serie benchmarks focussen we nog steeds op spelprestaties. In combinatie met de XPS 13 maken we een head-to-head vergelijking tussen de GTX 1070 Gaming Box en de RX 580 Gaming Box. Onze derde serie benchmarks is tot slot gericht op content creation. Hiervoor halen we, naast de XPS 13, ook de Macbook Pro weer van stal. We meten zodoende de prestatietoename van een egpu in zowel Windows als MacOS.

Gigabyte Aorus GTX 1070 Gaming Box en RX 580 Gaming Box

Gigabyte heeft van de Aorus Gaming Box een lekker klein kastje kunnen maken, doordat intern een mini-itx kaart zit. De maten bedragen 21,1 cm in de lengte, 16,2 cm in de hoogte en 9,6 cm in de breedte. Op kantoor kregen we al de vraag of er een nieuwe nas was besteld. Het gewicht blijft met 2,36 kg eveneens bescheiden: veel gaming laptops wegen in totaal nog meer. In de doos vind je naast het kastje ook een draagtas terug, zodat je de egpu makkelijk kunt meenemen.

Behuizing en videokaart

De Aorus Gaming Box is gemaakt van matzwart gecoat metaal, net zoals een normale computerbehuizing. Op het doosje met GTX 1070 zit een glimmend Aorus-logo aan de voorzijde. De RX 580 Gaming Box, die officieel niet aan de Aorus-lijn toebehoort, heeft op die plaats een Gigabyte-logo, maar oogt verder identiek aan de Aorus-versie. Aan de zijkanten van de behuizing zitten twee forse roosters, waardoor je aan de linkerkant de videokaart terugziet.

Heb je behoefte aan wat visueel spektakel, dan kun je de videokaart uitlichten met behulp van de ingebouwde rgb-led's, weggewerkt op de printplaat onder de kaart. Via Gigabytes Aorus Engine-software kun je een kleurenschema uitkiezen. Je kunt ook enkele verlichtingseffecten vertonen, al zijn de ledjes niet individueel aanstuurbaar. Het totale snoer heeft dus één kleur.

De Aorus Gaming Box met GTX 1070 is voorzien van een standaard Gigabyte mini-itx-kaart. Het gaat om de Gigabyte GeForce GTX 1070 Mini ITX OC 8GB. De gpu draait standaard op een kloksnelheid van 1531 MHz met een boost naar 1721 MHz, 40 MHz sneller dan het referentiemodel. De semipassieve fan heeft een diameter van 90 mm.

In tegenstelling tot het kastje met Nvidia-kaart heeft Gigabyte de variant met RX 580 voorzien van een custom kaart die niet los te koop is. Buiten de behuizing ziet het kaartje er kaal uit door het ontbreken van een fanshroud boven de heatsink. Doordat het omhulsel om de ventilator is weggelaten, kan de fan wel een stuk groter zijn: de diameter bedraagt 130 mm, waarbij de ventilatorbladen dus een stukje verder uitsteken dan het onderliggende koelblok. Net als bij het GTX 1070-model staat de fan stil bij geringe belasting. De maximale kloksnelheid in standaardmodus is 1340MHz, identiek aan de referentiesnelheden.

Achter de videokaart, van voren gezien aan de rechterkant, zit de ingebouwde voeding van het kastje. Die zie je dan ook terug door het rooster aan de rechterkant. De psu heeft een vermogen van 450 W en een beloofde efficiëntie van meer dan 90 procent, al heeft Gigabyte hem niet officieel 80 Plus Gold laten certificeren. Weliswaar verbruiken de GTX 1070 en de RX 580 ook onder volle belasting niet zoveel stroom, Gigabyte levert hetzelfde kastje ook met de meer behoeftige GTX 1080. Bovendien kan de Aorus Gaming Box volgens Gigabyte tot 100 W aan stroom terugleveren aan een geschikte laptop.

Aansluitingen

Achteraan zien we aan de rechterkant de aansluitingen van de videokaart. In het geval van de GTX 1070-versie gaat het om éénmaal displayport 1.4, twee dvi-uitgangen en één keer hdmi 2.0, de RX 580 heeft driemaal displayport 1.4 en één hdmi 2.0-uitgang.

Bij beide kastjes zit linksboven een van de kleine fans van de ingebouwde voeding, met daaronder een standaard driepins stroomaansluiting. Helemaal links onderaan zit de Thunderbolt 3-poort voor aansluiting op het systeem, waarin de meegeleverde 50 centimeter lange kabel kan worden ingeplugd. Daarnaast heeft Gigabyte een usb-hub geplaatst met drie usb 3.0-poorten. Een vierde usb-poort met afwijkend, oranje kleurenschema is bedoeld voor het snel opladen van een geschikte smartphone middels Qualcomm Quick Charge 3.0.

Jammer is dat Gigabyte niet ook een gigabit-ethernetpoort heeft geïntegreerd. Daarmee was de Aorus Gaming Box meteen een complete dock-oplossing geweest. Aan de andere kant heeft de fabrikant juist beoogd de behuizing zo klein mogelijk te maken. Wil je per sé geen losse netwerkkabel in je laptop hoeven steken, dan kun je natuurlijk prima een usb-netwerkkaart in één van de poorten op het dock pluggen, zoals Gigabyte ook aanraadt.

Geluidsproductie

Zowel de Aorus GTX 1070 Gaming Box als de variant met RX 580 is zoals gezegd voorzien van een videokaart met semipassieve koeloplossing. Bij normaal desktopgebruik maakt de fan van de videokaart dus geen lawaai. De voeding moet echter ook worden gekoeld, en daarvoor heeft Gigabyte in de beide kastjes maar liefst drie kleine 40 mm-ventilators weggewerkt: twee achter het rooster aan de voorkant, één aan de achterzijde. We hebben de totale geluidsproductie van beide kastjes even doorgemeten.

  • Idle
  • Load

Uit de grafieken blijkt dat de geluidsproductie tussen idle en load bij beide behuizingen nauwelijks verschilt. Dat duidt erop dat de fans van de voeding verantwoordelijk zijn voor het leeuwendeel van het lawaai, omdat de ventilator van de videokaart in idle niet draait. Gezien we de geluidsproductie meten op een afstand van 10 cm, moeten we de gemeten 40 db(A) wel even in perspectief plaatsen. Op een normale afstand was het ventilatorgeluid in een normale kantooromgeving niet storend aanwezig, al was het evengoed wel hoorbaar. Vervelender was wat ons betreft de coilwhine die beide testmodellen vertoonden, vooral de Gaming Box met GTX 1070. Al met al zou het geluidsniveau voor een toekomstige versie dus beter kunnen.

Een externe GPU in de praktijk: installatie

Net als alle andere externe videokaarten sluit je de Gigabyte Aorus Gaming Box aan via Thunderbolt 3. De aansluiting biedt een bandbreedte van 40 Gbps, een stuk hoger dan bijvoorbeeld usb 3.1 (10 Gbps). Bovendien biedt de usb type-c connector, die gebruikt wordt voor Thunderbolt, meteen ook allerlei andere mogelijkheden. Zoals we al zagen bij de bespreking van de kastjes, kun je er je laptop ook mee van stroom voorzien.

Om een moderne externe gpu als de Gigabyte Aorus Gaming Box te kunnen gebruiken, is dus een laptop nodig met Thunderbolt 3-ondersteuning. Zoals een snelle blik op onze Prijsvergelijker leert, zul je zeker in het goedkope segment geen geschikt apparaat terugvinden. Pas vanaf zo'n 1000 euro koop je op dit moment een laptop met Thunderbolt 3. Op zich is het niet gek dat de poort nog niet wijdverbreid is. Fabrikanten moeten er immers extra licentiekosten voor afdragen aan Intel, die de standaard heeft bedacht en de noodzakelijke controllerchips fabriceert.

Plug and play?

Op de Windows-laptops die we hebben getest in combinatie met de twee egpu's van Gigabyte, was het aansluiten een kwestie van 'Plug and Play'. Nadat we de Thunderbolt-kabel in de laptop stopten, werd de behuizing precies zoals in Gigabyte's videohandleiding meteen herkend en aangegeven in de Thunderbolt-software. Na het installeren van de drivers konden we aan de slag met spelen. Games werden automatisch aan de externe gpu toegewezen, al kun je in de videokaartdriver ook handmatig een gpu selecteren. Die bevat ook een knop om de gpu te ontkoppelen, net zoals je een harde schijf in de software kunt uitwerpen.

In combinatie met de Macbook Pro was onze ervaring al even gladjes - althans, in eerste instantie. Apple heeft afgelopen maart ingebouwde ondersteuning voor egpu's toegevoegd in MacOS High Sierra 10.13.4. Wanneer je het kastje aansluit op je Macbook Pro, dan schakelt het systeem vanzelf over, zonder dat je extra software hoeft te installeren. Daarbij wordt de gpu zoals op de screenshots is te zien automatisch gedetecteerd.

Apple's benadering bevat voorlopig nog een aantal belangrijke beperkingen. Niet de minste daarvan is dat de fabrikant alleen support biedt voor externe videokaarten van AMD. Dat Gigabyte de RX 580 Gaming Box specifiek aanprijst voor gebruik met een Mac, is dus niet voor niks. Sluiten we de Aorus GTX 1070 Gaming Box op de Macbook Pro aan, dan gebeurt er niet zoveel: het opladen van het systeem werkt, maar de videokaart wordt niet (correct) herkend.

Tweede belangrijke beperking van de egpu-support van Apple is dat een externe gpu niet door de fabrikant wordt ondersteund in Boot Camp, Apple's methode om Windows op zijn eigen systemen te laten draaien. Dat is jammer: veel spellen draaien immers alleen onder Windows. Het gebrek aan support wil niet zeggen dat het echt onmogelijk is om de combinatie van een Mac en een epgu te gebruiken met Boot Camp: online zijn er verhalen van gebruikers die het voor elkaar hebben gekregen. Voor drivers of ondersteuning hoef je echter niet bij Apple aan te kloppen.

Houd je het bij MacOS, dan is onhandig dat je in het besturingssysteem niet kunt afdwingen welke gpu wordt ingezet voor een bepaalde toepassing, waar dat in Windows wel kan. Zoals we zo direct zullen zien in de benchmarks, noteert een programma als Adobe Premiere daardoor geen enkele prestatiewinst, omdat de externe gpu simpelweg niet wordt gebruikt.

Een externe GPU in de praktijk: lanes en prestaties

Ook al zit in Gigabytes egpu-kastjes dezelfde gpu als in een desktop-pc - in geval van de Aorus GTX 1070 Gaming Box zelfs een model dat je los kunt aanschaffen - het prestatieniveau van een externe gpu ligt toch een stuk lager dan je zou kunnen verwachten van dezelfde videokaart die je gewoon op je moederbord inprikt. Dat heeft allereerst te maken met de beperkingen van Thunderbolt 3: de bandbreedte mag voor een externe aansluiting hoog zijn, maar via pci-express heeft een videokaart nog viermaal zoveel bandbreedte tot zijn beschikking. Daarbij verloopt de communicatie met een egpu eerst nog via de platform controller hub (pch), en vervolgens de Thunderbolt-controller, die de pcie-signalen inkapselt en samen met eventuele andere signalen (displayport, usb) over de kabel stuurt.

Met onderstaande synthetische benchmarks brengen we het prestatieverlies van Thunderbolt 3 in kaart. We hebben daarvoor een desktopsysteem gebruikt met Thunderbolt 3. Opgebouwd uit een Gigabyte X299 Designare EX-moederbord, een 10-core Intel Core i9 7900X-cpu met een maximale turboklok van 4,5 GHz, plus 32 GB ddr4-geheugen draaiend op 3200 MHz zal het testsysteem geen bottleneck veroorzaken ten opzichte van de gpu. We hebben onze reeks gamebenchmarks eerst uitgevoerd met de Gigabyte Aorus GTX 1070 Gaming Box aangesloten via Thunderbolt 3. Vervolgens hebben we de GTX 1070 uit de behuizing gehaald en in het pcie-slot op het moederbord geïnstalleerd, waarna we dezelfde tests opnieuw draaiden.

  • Far Cry Primal
  • GTA V
  • Metro Last Light

Zelfs bij gebruik van een zeer krachtig systeem, behaalt een gpu aangesloten via Thunderbolt 3 ongeveer dertig procent lagere prestaties als via pci-express. Het is daarbij wel belangrijk te vermelden, dat de gpu in een gaming notebook ook niet hetzelfde prestatieniveau biedt als een desktopkaart. De verschillen in de praktijktest die we zo direct uitvoeren, zijn dan ook kleiner.

Een tweede kanttekening: de cpu van je kantoorlaptop kan een verdere beperking vormen voor het uiteindelijke prestatieniveau. Hoewel de cpu-prestaties van ultrabooks een stuk zijn verbeterd sinds Intel vorig jaar de energiezuinige Kaby Lake-R quadcores heeft geïntroduceerd, kun je daarvan natuurlijk nog steeds niet dezelfde performance verwachten als een desktop-cpu, ook al omdat die tegenwoordig ook meer cores tellen. De Core i5-8400 voor de desktop heeft bijvoorbeeld zes rekenkernen en mag 65 W verstoken, terwijl de quadcore i5-8250U die we vaak tegenkomen in ultrabooks is gebonden aan een tdp van 15 tot 25 W. Ook op gebied van de koeling heeft een laptopcpu letterlijk en figuurlijk minder speelruimte.

Lanes: vier voor meer spelplezier

Heb je een laptop met Thunderbolt 3-support, dan kun je er verwarrend genoeg nog niet altijd zeker van zijn dat een externe gpu optimaal wordt ondersteund. Dat ligt aan de manier waarop de Thunderbolt 3-controller intern is aangesloten op de rest van het systeem. In principe verloopt de verbinding tussen pch en controller via vier pci-e 3.0 lanes, elk met tien gigabit aan bandbreedte, zodat de poort met maximale bandbreedte kan worden gebruikt.

Bij diverse Thunderbolt 3-geschikte laptops van de afgelopen jaren blijkt de controllerchip intern niet met vier, maar met twee lanes aangesloten. Volgens de officiële specificaties van Intel is dat overigens toegestaan. Dat laptopfabrikanten de Thunderbolt-controller met minder lanes aansluiten, is ook niet altijd een teken van spaarzucht. Intels mobiele processors bedoeld voor ultrabooks hebben maar weinig pcie-lanes ter beschikking voor communicatie met de buitenwereld. Zo heeft de recente mobiele Core i5-8250U-cpu er twaalf, terwijl een hedendaagse Core i5 8400-desktopprocessor met dubbel zoveel lanes is uitgerust.

Ultrabookfabrikanten die extra functionaliteit willen inbouwen die om bandbreedte vraagt, kiezen dus soms eieren voor hun geld en sluiten de Thunderbolt-controller intern met half zoveel lanes aan. Voor veel toepassingen vormt dat niet zo'n groot probleem, maar voor egpu's is het wel relevant.

Wil je er zeker van zijn of de Thunderbolt-poort op je nieuwe notebook op volle snelheid kan communiceren met de cpu, dan is het helaas lastig om voor aanschaf te controleren, hoe de interne opbouw van het systeem er precies uitziet. Gelukkig zijn er websites die een overzicht bijhouden waar in staat welke laptops een Thunderbolt 3-poort hebben die is aangesloten via vier lanes, bijvoorbeeld Ultrabookreview.


Met HWiNFO kun je nagaan hoe je Thunderbolt-controller intern is aangesloten. Bij deze laptop verloopt de verbinding via twee pcie-lanes.

Heb je de laptop eenmaal in je bezit, dan kun je nagaan hoe de Thunderbolt-controller is aangesloten door het downloaden van de tool HWiNFO. Klap in het overzicht aan de linkerkant het kopje 'Bus' uit. Je ziet nu een serie 'PCI Express Root Ports' hangen onder de pch. Zoek naar de poort waaronder zich de 'Alpine Ridge' Thunderbolt-controller bevindt. Zit er ergens in de boomstructuur tussen Thunderbolt-controller en pch een 'PCI Express x2-bus', dan is de controller via twee lanes aangesloten. Zie je daarentegen van boven tot onder alleen x4-verbindingen staan, dan kan je Thunderbolt-controller op maximale snelheid met de cpu communiceren.

Extern versus intern beeldscherm

Zoals we zo direct zullen zien in de praktijktests met verschillende laptops, blijkt het verschil tussen twee en vier lanes in de praktijk gelukkig mee te vallen, uitgezonderd één scenario: wanneer je games op het scherm van de laptop zelf wil uitvoeren, in plaats van op een extern beeldscherm dat je direct aansluit op de externe gpu.

Ook wanneer je laptop wel over een Thunderbolt 3-verbinding beschikt die intern via vier pcie-lanes is aangesloten, krijg je te maken met prestatieverlies wanneer je het scherm van de laptop gebruikt. De verklaring voor het verschil in performance is simpel. Wil je de beelden die je externe gpu berekent op je laptopscherm hebben, dan moeten die via dezelfde Thunderbolt 3-kabel naar je systeem worden teruggestuurd. De Thunderbolt-controller geeft de displayport-signalen voorrang op de pcie-verbinding, wat ten koste gaat van de bandbreedte voor de gpu.

Over de drie standaard gaming benchmarks die we ook voor deze test weer hebben uitgevoerd, daalt de framerate van ons testsysteem gemiddeld met 13 procent, wanneer we het interne beeldscherm in plaats van een externe monitor gebruiken. We hebben deze tests uitgevoerd in 1080p-resolutie. Werkt je Thunderbolt-poort op halve kracht, dan vormt de verbinding een nog duidelijker bottleneck. Bij ons testsysteem waarbij de controller via twee pcie-lanes is aangesloten, neemt de framerate in dat geval met gemiddeld 23 procent af.

Benchmarks gaming: Aorus GTX 1070 Gaming Box versus gaming laptop

Tijd voor een praktijktest. Zoals vermeld in de inleiding, gaan we de combinatie van een Aorus GTX 1070 Gaming Box plus een lichte ultrabook allereerst vergelijken met een gaming laptop met GTX 1070. Om de verschillen tussen laptops met intern twee en vier lanes te laten zien, hebben we de tests op twee verschillende laptops uitgevoerd.

De twee ultrabooks zijn beide afkomstig uit Dell's bekende XPS 13-serie. Van het nieuwe model, met achtervoegsel '9370', weten we dat hij is voorzien van een Thunderbolt 3-connector die intern is aangesloten met vier lanes. De voorganger, de XPS 13 (9360), heeft juist een aansluiting met twee lanes. Op die manier kunnen we zo goed mogelijk een laptop met 4 pcie-lanes en een met 2 lanes voor de Thunderbolt-aansluiting vergelijken.

Zowel de nieuwe als de oude XPS 13 is voorzien van een Intel Core i7-8550U-processor. De recente Kaby Lake R-quadcore kan door middel van hyperthreading aan acht taken tegelijk werken, en dat op een maximale kloksnelheid van 4 GHz. Daarbij is op beide machines 8 GB werkgeheugen voorhanden. Bestel je de nieuwe XPS 13 (9370) in deze configuratie bij Dell, dan tel je daarvoor 1400 euro neer, de Gaming Box uiteraard niet meegerekend.

HP Omen 17-an051nd (1VZ02EA)
Geholpen door de Gaming Box nemen de twee XPS'en het op tegen deze HP.

De twee XPS-laptops gaan het aangesloten op de Aorus GTX 1070 Gaming Box opnemen tegen de HP Omen 17-an051nd, een gaming laptop die je nu voor zo'n 2000 euro kunt kopen. De 17,3 inch laptop heeft alle uiterlijke kenmerken die je van een dergelijk systeem verwacht: rode accenten, agressieve lijnen en forse uitlaten aan de achterkant. Het gewicht, meer dan drieënhalve kilo, is meer dan dat van de XPS 13 en de Aorus GTX 1070 Gaming Box bij elkaar opgeteld. Naast de GTX 1070 bevat de Omen 17-an051nd een Intel Core i7-7700HQ-quadcore plus 16 GB werkgeheugen. Helaas hadden we geen gaming laptops in ons testbestand die net als de XPS 13 zijn uitgerust met 8 GB ram.

In onderstaande grafieken is de HP Omen 17 te herkennen aan een rood balkje. De XPS 13 9370 heeft een gele kleur, de oudere XPS 13 9360 heeft een blauw balkje. Bij de XPS 13 laptops hebben we de test zowel uitgevoerd op een extern beeldscherm, aangesloten op de Aorus Gaming Box, als op het interne beeldscherm van de laptop. Omdat in de XPS 13 een Full HD-beeldscherm zit, ontbreken voor beide laptops resultaten in de 4K-benchmarks op het interne beeldscherm.

Far Cry Primal

  • 1080p Low
  • 1080p High
  • 2160p Low
  • 2160p High

In de eerste game in onze benchmarkreeks blijkt het verschil tussen de XPS 13 en de op gaming gerichte Omen aardig groot, zeker als we ons op 1080p focussen. Opvallend is ook het grote verschil in prestaties tussen normale en hoge settings bij de twee XPS-varianten. Die scoren dan zo'n 20 fps minder, terwijl de Omen een nauwelijks lagere framerate noteert als we de settings opschroeven. Datzelfde beeld zien we ook in 4K: bij lage settings komen twee XPS-notebooks goed in de buurt, maar het verschil loopt op bij een hogere kwaliteitsinstelling. Vermoedelijk vormt de Thunderbolt-interface hier een bottleneck.

GTA V

  • 1080p Normal
  • 1080p High
  • 2160p Normal
  • 2160p High

GTA V is een spel dat meer leunt op de cpu. We zien dan ook een minder groot verschil tussen de Omen 17 en de XPS 13, zelfs als we de instellingen opschroeven naar 'High'. Opvallend is wel dat het verschil tussen de nieuwe en de oudere XPS 13 groter is in vergelijk met de eerste test. Dat zou niet alleen kunnen liggen aan de tragere Thunderbolt-interface van de 9360. Een van de verbeteringen aan het nieuwe model vormt een verbeterde koeling voor de cpu, met twee fans in plaats van één. Wellicht loopt de oudere notebook hier op tegen een thermische limiet.

Metro Last Light

  • 1080p Medium
  • 1080p Very High
  • 2160p Medium
  • 2160p Very High

In Metro Last Light, een grafisch intensieve game die weer grotendeels op de gpu leunt, zien we ongeveer hetzelfde beeld als in Far Cry Primal. Gemiddeld over de vier verschillende metingen behaalt de XPS 13 (9370) aangesloten op de Gaming Box ongeveer 81 procent van de gemiddelde fps van de HP Omen 17, wanneer je tenminste speelt op een extern beeldscherm. Het prestatieverlies bij het gebruik van de interne monitor is vooral groot in combinatie met de XPS 13 9360. In die omstandigheid scoort hij in 1080p met 'Very High'-settings gemiddeld 43 procent lager ten opzichte van de Omen 17.

Benchmarks gaming: Aorus GTX 1070 Gaming Box versus RX 580 Gaming Box

In de tweede reeks benchmarks laten we de Aorus GTX 1070 Gaming Box het opnemen tegen de variant met RX 580. Beide kastjes zijn daarbij nog steeds aangesloten op de twee Dell XPS 13-laptops. We voeren weer dezelfde tests uit als eerder, dus zowel op het interne beeldscherm, als via een externe monitor. Daarbij ontbreken opnieuw de resultaten van de interne monitor in 4K, omdat onze beide XPS 13-laptops een Full HD-scherm hebben. Resultaten met de GTX 1070 hebben een balkje in Nvidia-groen, scores van de RX 580 worden weergegeven in AMD-rood.

Far Cry Primal

  • 1080p Low
  • 1080p High
  • 2160p Low
  • 2160p High

In Far Cry Primal zie je duidelijk terug hoe de Thunderbolt 3-aansluiting de prestaties van de GTX 1070 kan limiteren. Die kaart zou in principe veel krachtiger moeten zijn dan de RX 580, maar scoort toch geen hogere framerates wanneer we de interne monitor van de laptop gebruiken. Vooral op de XPS 13 9360, met zijn beperkte Thunderbolt-bandbreedte, wordt de GTX 1070 geknepen.

GTA V

  • 1080p Normal
  • 1080p High
  • 2160p Normal
  • 2160p High

Ook in GTA V en Metro Last Light zakt de framerate van de Aorus GTX 1070 Gaming Box terug tot ver onder de beste score van de RX 580 Gaming Box, wanneer de Nvidia-variant is aangesloten op de laptop met een beperkte Thunderbolt-aansluiting, waarbij de videokaart zijn kunstje moet doen op het ingebouwde beeldscherm.

Metro Last Light

  • 1080p Medium
  • 1080p Very High
  • 2160p Medium
  • 2160p Very High

Benchmarks content creation: Premiere Pro en Blender

Je kunt een egpu niet alleen nuttig inzetten om mee te gamen. Een krachtige gpu kan ook een boost geven aan content creation, bijvoorbeeld het maken van 3D-modellen of videobewerking. Om te testen in hoeverre je bij dat soort taken baat hebt bij een externe gpu, voeren we een tweetal benchmarks uit. Dat doen we met de RX 580 Gaming Box in combinatie met zowel de XPS 13 9370, als de Macbook Pro.

Premiere Pro

In Premiere Pro maten we de tijd die het kost om een testaflevering van Hardware.Info TV te renderen, zoals altijd in 4K-resolutie met 50 fps. In combinatie met de Macbook Pro leverde dat een teleurstellend resultaat op. Het programma was niet noemenswaardig sneller klaar met de egpu aangesloten. Dat duidt erop dat het programma de externe gpu helemaal niet gebruikt. In plaats daarvan werd de rendertaak nog steeds toegewezen aan de ingebouwde Radeon Pro 560-gpu in de laptop.

Uiteraard hebben we geprobeerd om het programma toch de externe videokaart te laten gebruiken. Die pogingen strandden, zoals al eerder vermeld, doordat MacOS vooralsnog geen optie biedt om een bepaalde toepassing geforceerd de externe gpu te laten gebruiken. Het aanpassen van de energie-instellingen bood geen soelaas. Evenmin kwamen we tot betere prestaties door het programma uit te voeren op een externe monitor aangesloten op de externe gpu. 

Door de beperkte implementatie van externe gpu's in MacOS heb je met een programma als Premiere Pro op je Macbook Pro niks aan een egpu. Ook andere media lopen aan tegen het probleem. Zo meldt Ars Technica dat het probleem zich ook voordoet bij Final Cut Pro - misschien nog wel opmerkelijker, gezien die software door Apple zelf wordt geleverd. Het zou dan ook handig zijn als Apple MacOS in de toekomst updatet met extra opties, zodat je op systemen met een egpu het gebruik van de losse videokaart kunt forceren. Op dit moment ben je als MacOS-gebruiker met een egpu in de praktijk overgeleverd aan de makers van een bepaald programma voor ondersteuning.

Bij de Dell XPS 13 konden we wel een prestatietoename meten. Zelfs als de driver van de videokaart geen optie biedt om een bepaald programma aan een bepaalde videokaart toe te wijzen, kan je in Windows de ingebouwde videokaart van de laptop uitschakelen in het Apparaatbeheer. Normaal gesproken wil je dat absoluut niet doen, maar in dit geval is het een handige oplossing. De egpu is dan nog de enige geïnstalleerde videokaart, die vervolgens ook wordt gebruikt voor het versnellen van het renderproces.

Blender

Gelukkig voor Mac-gebruikers zijn er al programma's die je wel de mogelijkheid bieden om een gpu te kiezen. Een voorbeeld is de gratis 3D-software Blender. Het programma geeft je niet alleen de optie om te renderen op de cpu of de gpu, maar laat je ook kiezen wélke gpu je wil inzetten voor het renderen van 3D-beelden. Bij de Macbook Pro met aangesloten RX 580 Gaming Box waren er inderdaad drie opties beschikbaar: de Intel HD Graphics-igp, Radeon Pro 560-gpu in de laptop, en de externe RX 580.

We hebben de laptop een 3D-afbeelding laten renderen van een AMD Ryzen-processor, waarvoor we eerst de Radeon Pro 560 selecteerden en vervolgens de RX 580-egpu. De tweede keer verliep het rekenproces inderdaad meer dan dubbel zo snel, zoals de grafiek laat zien.

Conclusie

Een externe gpu is een interessant alternatief voor als je op je dunne en lichte laptop toch grafisch intensieve taken wil kunnen uitvoeren. Het concept is niet zonder haken en ogen. Het prestatieniveau van een laptop met egpu is meer variabel dan dat van een gaming machine waarin alle hardware al is ingebouwd. Allicht moet je het kastje aangesloten hebben, maar de prestaties van een egpu blijken ook afhankelijk van de laptop waarop je hem aansluit, en zelfs van welke monitor je gebruikt. Zoals we hebben gezien, kun je maar beter de juiste laptop aanschaffen als je beelden van de egpu op je laptop wil weergeven.

Verwacht je van een mobiel apparaat slechts maximale prestaties, dan kun je uiteindelijk toch beter investeren in een gaming laptop of workstation, zoals onze vergelijking tussen een gaming laptop en een ongeveer gelijk geprijsde combinatie van een kantoorlaptop met een externe gpu uitwijst. Het HP Omen gaming systeem noteert zo'n twintig procent hogere framerates dan de XPS 13 met het losse kastje.

De keerzijde van het verhaal is dat de HP Omen-laptop nog zwaarder is dan de XPS 13 en het kastje bij elkaar. Ook de buitenmaten van de 17 inch laptop zijn onvergelijkbaar, terwijl de accuduur van HP's systeem zich eveneens niet leent voor mobiel gebruik. Geholpen door de egpu zet de XPS 13 in de meeste van onze gaming benchmarks prima speelbare framerates neer, zelfs als we resolutie en details flink opschroeven. Een licht en draagbaar apparaat, waarmee je een hele werkdag comfortabel doorkomt, transformeert met behulp van de egpu in een apparaat waarop je vloeiend recente games kunt spelen.

Heb je eenmaal besloten om een egpu aan te schaffen, dan levert Gigabyte met de Aorus GTX 1070 Gaming Box en RX 580 Gaming Box twee capabele opties af. De behuizingen zijn door hun kleine formaat en geringe gewicht makkelijk mee te nemen, al is het geluidsniveau van de ingebouwde voeding nog een verbeterpunt. Gelet op de adviesprijs van de losse Aorus GTX 1070 Mini-ITX is de prijs van de Aorus GTX 1070 Gaming Box bovendien redelijk: die kaart kost los zo'n 115 euro minder dan het kastje.

Voor Windows-gebruikers vormt de RX 580 Gaming Box een weinig voor de hand liggende keus. Het kastje biedt mindere prestaties, maar is op dit moment gemiddeld nog duurder dan de Aorus GTX 1070 Gaming Box. Gigabyte richt zich met de RX 580-variant dan ook vooral op Mac-gebruikers. Het kastje werkt inderdaad samen met de systemen van het fruitmerk, al is de ondersteuning voor externe gpu's in MacOS nog behoorlijk gelimiteerd. Daardoor heb je in combinatie met bepaalde toepassingen geen snars aan het losse kastje. Dat is zonde. Hopelijk kan Apple de genoemde beperkingen binnenkort oplossen middels een update, zodat externe gpu's ook voor Mac-gebruikers een zinnige optie vormen.


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Gigabyte GeForce GTX 1070 Gaming Box 8GB

Gigabyte GeForce GTX 1070 Gaming Box 8GB

  • Videokaart aanwezig
  • Thunderbolt 3
Niet verkrijgbaar
Gigabyte Radeon Gaming Box RX 580 8GB

Gigabyte Radeon Gaming Box RX 580 8GB

  • Videokaart aanwezig

€ 538,00

5 winkels
0
*