Asus ProArt PA32UC-K review: eerste 4K HDR-monitor met echte local dimming

26 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Asus PA32UC-K
  3. 3. Testmethode
  4. 4. Helderheid en contrast: SDR, zonder local dimming
  5. 5. Helderheid en contrast: local dimming en HDR
  6. 6. Uniformiteit
  7. 7. Kleurweergave
  8. 8. Kijkhoeken
  9. 9. Gaming: responstijd en inputlag
  10. 10. Energieverbruik
  11. 11. Specificaties en testresultaten
  12. 12. Conclusie
  13. 13. Besproken producten
  14. 14. Reacties

Inleiding

Gemiddeld 2300 euro kost hij: Asus' nieuwe PA32UC-K. Het 32 inch 4K-beeldscherm heeft niet voor niets een fors prijskaartje. De monitor is één van de eerste op de markt met fijnmazige local dimming. Doordat het scherm de helderheid van verschillende zones in de backlight onafhankelijk van elkaar kan regelen, belooft het een van de beste HDR-schermen tot nu toe te zijn.

Een grote belofte voor pc-monitoren vormt nog steeds high dynamic range, hdr. Een breder kleurbereik, meer kleurnuances, grotere maximale helderheid en hoger contrast moet de weergave in combinatie met geschikt materiaal naar een hoger plan tillen. Hoewel we dit jaar al een aantal hdr-geschikte monitoren hebben mogen aanschouwen, haalt de weergave van die modellen het niet bij die van een goede hdr-televisie. Een breed kleurbereik of meer kleurnuances vormen niet het probleem, de vereiste maximale piekhelderheid en het contrast des te meer.

Huidige pc-monitoren zijn allemaal gebaseerd op een lcd-paneel. Inherente beperking van die techniek vormt het lagere contrast, wat een probleem vormt voor het bereiken van een overtuigende hdr-weergave. Wanneer je een enorm heldere backlight achter het paneel zet, worden de highlights weliswaar overtuigend fel getoond, maar in donkere gebieden is de zwartwaarde weer te hoog.

De oplossing, zoals hij ook wordt geïmplementeerd op de duurdere modellen lcd-televisies, is een vorm van local dimming: het opdelen van de backlight in meerdere, onafhankelijk van elkaar regelbare zones. Zodoende kunnen felle objecten en diepe zwartwaarden toch in één beeld naast elkaar bestaan. Hoe meer zones er zijn, hoe overtuigender het effect. Bieden goedkopere lcd-televisies maar een paar zones die onafhankelijk gedimd kunnen worden, bij de duurste apparaten bestaat het backlight uit honderden lampjes.

Met local dimming voor hdr

Een aantal hdr-beeldschermen die nu op de markt zijn - de ultrabrede Samsung C49HG90 is een voorbeeld - beschikt al over local dimming om de hdr-weergave te verbeteren. Heel nauwkeurig werkt het bij die monitor niet: er zijn maar een paar onafhankelijk regelbare zones. We zien op beurzen al een poosje pc-beeldschermen voorbijkomen, vaak bedoeld voor gaming, die wel over nauwkeurige local dimming beschikken met honderden zones, zoals bij de duurste lcd-televisies. Ondanks beloftes dat de apparaten binnenkort op de markt zouden komen, is het daar tot nu toe nog niet van gekomen. Wellicht komt dat door de moeilijkheid om local dimming te implementeren, zonder extra input lag te introduceren.

Asus is met de ProArt PA32UC-K nu de eerste fabrikant die de stap maakt, en een beeldscherm op de markt zet dat hdr op een pc-monitor naar een hoger plan moet tillen. Het 32 inch 4K-scherm beschikt over hetzelfde Ultra HD Premium-certificaat als de betere hdr-televisies. Dat mag een apparaat alleen voeren wanneer het minimaal 90 procent van het brede DCI-P3-kleurbereik kan weergeven, met daarbij een piekhelderheid van minimaal 1000 nits. Daarmee is de PA32UC-K op papier veruit helderder dan iedere andere hdr-monitor die we tot nu toe hebben gezien. Bovendien is de backlight van de PA32UC-K opgedeeld in 384 onafhankelijk dimbare zones, nogmaals iets dat we nog niet eerder op een monitor hebben gezien. Zo moet ook de vereiste zwartwaarde worden bereikt.

In tegenstelling tot de genoemde schermen voor gamers, maakt de PA32UC-K onderdeel uit van Asus' ProArt-lijn, gepositioneerd voor grafische professionals. Wellicht is dat de reden dat dit scherm de winkelschappen wél al heeft bereikt: een lage inputlag is voor dit gebruiksdoel niet zo van belang.

Evenals bij andere monitoren voor grafische doeleinden is het lcd-paneel een ips-exemplaar. Voor beeldscherm dat hdr-beelden goed moet kunnen weergeven, is dat opvallend: een hoog contrast is traditioneel geen sterk punt van de ips-techniek. Lcd-televisies met goede hdr-ondersteuning hebben over het algemeen een contrastrijker va-paneel aan boord. De testresultaten zullen moeten uitwijzen, of de PA32UC-K met dank aan fijnmazige local dimming toch een overtuigende hdr-weergave biedt.

Geprijsd voor de early adopter

Met zijn bijzondere specificaties en professionele gebruiksdoel is de Asus PA32UC-K bepaald niet goedkoop te noemen. Als early adopter van nieuwe technieken betaal je nu eenmaal de hoofdprijs, en die bedraagt in het geval van Asus' topmodel zo'n 2300 euro. Ter vergelijking: de LG 32UD99, eind vorig jaar de eerste 4K hdr-monitor op de markt, is inmiddels tweeënhalf keer zo goedkoop. Maak je de vergelijking met monitoren voor grafische professionals, dan komt Asus in het vaarwater van merken als Eizo en NEC, die traditioneel de bovenkant van de monitormarkt vormen. Ook de concurrerende producten van die merken zijn vaak minder duur.

Je zou je kunnen afvragen in hoeverre hdr al relevant is voor de gemiddelde beeldbewerker of videobewerker. Wie een voorvertoning van hdr-materiaal tijdens het bewerken wil zien, zou dat bijvoorbeeld ook kunnen doen op een televisie. Voor meer dan tweeduizend euro hoef je niet lang te zoeken om een hdr-geschikt model te vinden, dat je bovendien ook tot een zeer hoge mate van kleurechtheid kunt kalibreren. Aan de andere kant biedt een televisie dan weer niet de opties die we op beeldschermen voor grafische professionals terugvinden. Het interessante aan de PA32UC-K is dat hij beide belooft te combineren: features die we van een scherm voor grafische professionals verwachten, én fatsoenlijke hdr-ondersteuning als unique selling point.

In het kort

De Asus PA32UC-K biedt een interessante blik op de toekomst van pc-beeldschermen. Net als duurdere televisies beschikt de monitor over een fijnmazige vorm van local dimming, die het contrast danig verhoogt. Ook de hoge helderheid en het brede kleurbereik maken hem tot een van de beste hdr-monitoren van dit moment. Als early adopter krijg je echter wel te maken met een aantal ruwe kantjes, terwijl ook de prijs van het apparaat niet gering is.

  • LCD-paneel met matige native contrastwaarde
  • Lelijke, niet uitschakelbare verscherping maakt sRGB-modus weinig bruikbaar
  • Hoge prijs
  • Fenomenale contrastwaarde met local dimming
  • Zeer hoge maximale helderheid in hdr-modus
  • Uitstekende uniformiteit van wit
  • Inclusief colorimeter en kalibratiesoftware voor hardwarematige correctie

Winkel

Prijs

SiComputers.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00 + 3,0%
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00

€ 1.992,95

Prijsinformatie
€ 1.990,00
€ 2,95
€ 1.992,95
Bij toeleverancier

Amazon.de NL

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Gewoonlijk binnen 24 uur verzonden
Gratis bezorgd v.a. €29 | Nederlandse klantenservice

€ 1.999,00

Prijsinformatie
€ 1.999,00
€ 0,00
€ 1.999,00
Op voorraad

Alternate.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 1,95
€ 0,00
€ 1,95
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Op werkdagen voor 22.00 besteld, morgen in huis!

€ 1.999,00

Prijsinformatie
€ 1.999,00
€ 0,00
€ 1.999,00
Op voorraad

directsale.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Voor 17:00 uur besteld volgende werkdag in huis

€ 2.029,00

Prijsinformatie
€ 2.029,00
€ 0,00
€ 2.029,00
Bij toeleverancier

PCKing.de Deutschland

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 3,00
€ 0,00
€ 0,00

€ 2.054,00

Prijsinformatie
€ 2.039,00
€ 15,00
€ 2.054,00
Op voorraad

Redable

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00 + 3,0%
€ 0,00
€ 0,00 + 3,0%
€ 0,00
Shop: Direct leverbaar

€ 2.054,00

Prijsinformatie
€ 2.054,00
€ 0,00
€ 2.054,00
Bij toeleverancier

Azerty.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00 + 3,0%
€ 0,00
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00
€ 15,00
€ 0,00
Shop: 2-3 werkdagen

€ 2.054,58

Prijsinformatie
€ 2.054,58
€ 0,00
€ 2.054,58
Bij toeleverancier

Centralpoint

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: 1 werkdag

€ 2.054,58

Prijsinformatie
€ 2.054,58
€ 0,00
€ 2.054,58
Bij toeleverancier

HardwareWebwinkel.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 8,00
€ 0,00
Shop: Binnen 3 dagen

€ 2.054,60

Prijsinformatie
€ 2.049,65
€ 4,95
€ 2.054,60
Bij toeleverancier

4Launch

Betaalmogelijkheden
€ 0,00 + 1,5%
€ 0,00
€ 0,00
€ 15,00
€ 0,00
Shop: Voor 17:00 besteld, morgen in huis!

€ 2.055,00

Prijsinformatie
€ 2.055,00
€ 0,00
€ 2.055,00
Op voorraad

Micro-Mail.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00

€ 2.061,70

Prijsinformatie
€ 2.056,75
€ 4,95
€ 2.061,70
Bij toeleverancier

My Media Center

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00 + 3,5%
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Op werkdagen voor 17 uur besteld? Volgende werkdag geleverd! (24h)

€ 2.064,00

Prijsinformatie
€ 2.064,00
€ 0,00
€ 2.064,00
Op voorraad

ACESDirect.nl | zakelijk

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: 1 werkdag

€ 2.079,99

Prijsinformatie
€ 2.079,99
€ 0,00
€ 2.079,99
Bij toeleverancier

ComputerPirates.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00 + 2,4%
€ 0,00
€ 0,00 + 2,4%
€ 0,00
€ 17,50
€ 0,00
Shop: Op werkdagen voor 14:00 uur besteld, morgen in huis

€ 2.081,01

Prijsinformatie
€ 2.081,01
€ 0,00
€ 2.081,01
Op voorraad

bol.com Plaza

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Levering in 6 werkdagen

€ 2.099,00

Prijsinformatie
€ 2.099,00
€ 0,00
€ 2.099,00
Geen voorraad

Megekko

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00
Shop: Levertijd 3 dagen

€ 2.113,95

Prijsinformatie
€ 2.110,00
€ 3,95
€ 2.113,95
Bij toeleverancier

Computeruniverse.net Deutschland

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 2,00
€ 1,50
€ 0,00
€ 5,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: auf Lager, Lieferzeit 1-2 Werktage

€ 2.250,00

Prijsinformatie
€ 2.230,00
€ 20,00
€ 2.250,00
Voorraad onbekend

Asus PA32UC-K

Asus heeft de PA32UC-K voorzien van een net wat meer frivole behuizing dan veel andere op professionals gerichte schermen. Het paneel is bevestigd op een opvallende ronde poot van zilverkleurig metaal. Het onderste gedeelte van de poot loopt taps toe naar de brede, vierkante voet. De overgang tussen beide delen wordt gemarkeerd door een goudkleurig randje.

De voet biedt alle verstelmogelijkheden die je van een beeldscherm voor professionals verwacht: het paneel kan horizontaal draaien, kantelen en is in hoogte verstelbaar. Ook het roteren van het scherm behoort tot de mogelijkheden, waarbij het menu automatisch meedraait. Alle verstelmogelijkheden verlopen lekker soepel. Jammer is alleen het ontbreken van een draaghendel of geïntegreerde kabelgeleider in de voet. Die hadden het design ongetwijfeld wat minder mooi gemaakt, maar het was wel handig geweest.

Asus ProArt PA32UC-K

Met zijn 11,4 kilo is de PA32UC-K geen lichte monitor, al valt het gewicht gelet op het schermformaat en de aanwezige technologie alleszins mee. De eerdere PA329Q van de fabrikant, een 32 inch-monitor zonder speciale backlight, woog bijvoorbeeld nog 12,5 kg. Ten opzichte van een 'normaal' beeldscherm valt wel op, dat de behuizing van het paneel bij de PA32UC-K een stukje dikker is. Dat is bij televisies met een full-array local dimming backlight overigens niet anders.

Zowel achterop als aan de voorkant van de monitor is een prominent, glimmend Asus-logo te zien. De fabrikant is zelfs zo trots op het apparaat, dat het aan de zijkant een Apple-achtige verwijzing heeft aangebracht naar het hoofdkantoor in Taipei, waar het ontwerp van de PA32UC-K kennelijk is uitgedacht.

Asus ProArt PA32UC-K

Waar de voet van metaal is gemaakt, is de kast rondom het scherm van plastic, voorzien van een geborstelde finish. Zoals tegenwoordig in de mode is, heeft Asus de PA32UC-K voorzien van een driezijdig, 'randloos' design. De bezels links, rechts en aan de bovenkant liggen dus op gelijke hoogte met het scherm. Onderaan zit een bredere strook die wel wat uitsteekt, aan de bovenzijde voorzien van een subtiel glimmend, afgeschuind randje.

Aansluitingen

De PA32UC-K is ruim voorzien van aansluitingsmogelijkheden. Beeld en geluid kunnen bijvoorbeeld binnenkomen via maar liefst vier hdmi 2.0b-poorten, terwijl één displayport 1.2-aansluiting aanwezig is. Voor notebookgebruikers prettig is de aanwezigheid van een tweetal Thunderbolt 3-aansluitingen. Daarmee heb je via één kabel meteen de ingebouwde usb-hub aangesloten. Je kunt dat overigens ook doen via een tweede upstream aansluiting met type a-stekker.

De ingebouwde usb-hub van het scherm beschikt over drie downstream poorten: tweemaal type a, eenmaal type c. Ook bij het gebruik van een enkele Thunderbolt-kabel blijven die op volledige snelheid werken, iets wat bij schermen met alleen type c maar geen Thunderbolt niet het geval is. Tevens biedt de PA32UC-K power delivery. Het scherm kan tot 60 W aan stroom terugleveren via één van de twee poorten, al is het wel opletten in welke poort je de kabel steekt: de andere aansluiting biedt maar 15 W. Audio kan tot slot worden afgespeeld via de twee 3 W speakers of worden uitgestuurd via de 3,5 mm-jack.

Met alle aansluitingsmogelijkheden heb je nauwelijks meer een losse Thunderbolt-dock nodig, wanneer je dit scherm koopt. Wie bij de aanwezigheid van twee upstream-poorten bij dit scherm denkt aan een toepassing als 'KM-switch' (twee verschillende systemen gelijktijdig bedienen met één toetsenbord en muis) vist met de PA32UC-K achter het net. Dat komt omdat alleen het eerst aangesloten systeem wordt herkend.

Menu

Rechtsachter op het scherm zitten een serie fysieke knoppen en een joystickje waarmee je het menu van de PA32UC-K kunt bedienen. Druk je één van de knoppen in, dan verschijnt op het scherm een reeks symbolen die de functie van de bijbehorende knoppen aanduiden, wat in de praktijk handig werkt. Minder handig is dat ook de powerknop onderdeel uitmaakt van de reeks knoppen, en bovendien hetzelfde formaat heeft als de rest.

Het menu zelf zit door alle aanwezige extra's tjokvol functionaliteit. Zo treffen we acht verschillende presets voor de kleuren, instellingen voor hdr en een optie voor local dimming, waarover meer op de bijbehorende pagina's. Bevallen de voorgekozen presets je niet, dan zijn er uitgebreide mogelijkheden om de kleuren naar wens bij te regelen.

Net zoals bij veel andere schermen met een professioneel gebruiksdoel heeft de PA32UC-K een functie voor uniformiteitscompensatie. Ook aanwezig is 'QuickFit', waarbij verschillende ingebouwde patronen over het beeld kunnen worden geprojecteerd, zoals een afbakening ter grootte van een velletje A4 of een liniaal. Prominent aanwezig in het menu is een modus om de hoeveelheid blauw licht te beperken, een veel geziene feature die het scherm bij minder omgevingslicht prettiger in gebruik kan maken. Het scherm beschikt ook over een lichtsensor om de helderheid automatisch bij te regelen, al zit die functie ergens verstopt in het 'Setup'-menu. Bovendien kan de sensor niet worden gebruikt in combinatie met de modus met minder blauw licht.

Accessoires

De meegeleverde accessoires zijn voor het grootste gedeelte niet zo bijzonder. Wel speciaal is dat Asus een kalibratie-apparaat in de doos stopt plus de bijbehorende software. Het gaat om de X-Rite i1 Display Pro colorimeter, een apparaat dat wij zelf ook gebruiken voor onze beeldschermtests. In de losse verkoop kost de colorimeter ongeveer 200 euro. Ook gezien de hoge aanschafprijs van de PA32UC-K is het prettig dat je niet verder de beurs hoeft te trekken, om je scherm zo goed mogelijk af te stellen.

Met behulp van de colorimeter kan de PA32UC-K hardwarematig worden gekalibreerd, iets wat we overigens vaker tegenkomen op beeldschermen voor grafische professionals. Dat biedt boven de gangbare softwarematige kalibratie, waarbij alleen het ingangssignaal wordt aangepast, het voordeel dat de kalibratie nauwkeuriger kan verlopen. Bovendien wordt de kalibratie in de monitor opgeslagen.

Testmethode

Onze testprocedure maakt gebruik van een X-Rite i1 Display Pro colorimeter en een X-Rite i1 Basic Pro spectrofotometer, waarmee we de colorimeter voor elke schermtest kalibreren. Met behulp van een 3D-geprint hulpstuk kunnen we met deze colorimeter ook kijkhoeken meten. Voor de analyse van de meetgegevens gebruiken we een zelf ontwikkelde workflow in SpectraCal CalMAN 5.

We testen monitoren op een groot aantal aspecten. We meten ze 'zoals ze uit de doos komen', maar indien er een sRGB-modus is, meten we die ook apart. Datzelfde geldt voor een AdobeRGB-modus. Een uitzondering zijn monitoren die 'uit de doos' op een duidelijk groter kleurbereik zijn ingesteld - dan vergelijken we met een corresponderend kleurbereik. Standaard is de referentie de sRGB-kleurruimte.

Voor onze testprocedure stellen we monitoren met behulp van onze colorimeter in op een helderheid van 150 cd/m² (of een waarde die daar zo dicht mogelijk bij in de buurt komt). Die helderheid is representatief voor wat je in de meeste scenario's zal gebruiken in een normaal verlichte ruimte, en kan bovendien door vrijwel alle beeldschermen worden weergegeven. Door alle schermen op dezelfde helderheid van wit in te stellen, creëren we een gelijk speelveld. We meten uiteraard ook nog altijd de maximale helderheid, en daarnaast het contrast en stroomverbruik daarbij. Hieronder bespreken we kort de afzonderlijke testonderdelen.

Helderheid en contrast

We meten helderheid en contrast in zowel 150 cd/m² als de maximale helderheid, alsmede de zwartwaarde in beide instellingen. Ook kijken we naar de minimale helderheid, oftewel de helderheid van wit wanneer we de helderheidsinstelling (brightness) tot het minimum reduceren. Daarnaast meten we het contrast tussen een wit en een zwart vlak, omgeven door een 50% grijs vlak (transverse meting), het checkerboard contrast met een raster van 5x3 afwisselend witte en zwarte velden, en het maximale contrast tussen een volledig wit en een volledig zwart vlak.

Uniformiteit

Voor de uniformiteitsmeting kijken we als eerste naar de verhouding tussen de laagste helderheid in een wit vlak ten opzichte van de hoogste gemeten helderheid, uitgedrukt als percentage. Bijvoorbeeld, het minst heldere deel van het scherm was 77% van de helderheid van het helderste deel. Daarnaast meten we de verhouding tussen het gemiddelde van een meting op 15 deelpunten en de hoogste helderheid. Daarnaast doen we de uniformiteitsmeting nu ook met een zwart scherm, zodat we ernstige clouding en backlight bleeding in beeld krijgen, indien daarvan sprake is. Alle uniformiteitsmetingen resulteren in vijf schermafdrukken per getest scherm: de uniformiteit van zwart, van wit, de contrastverhouding op alle (15) meetpunten, de kleurtemperatuur uniformiteit en de relatieve kleurverschillen ten opzichte van het midden, uitgedrukt als DeltaE-waarde.

Kijkhoeken

Het beste beeld krijg je als je loodrecht naar een scherm kijkt, maar wat als je er niet geheel recht voor zit? Om het gedrag van een scherm in kaart te brengen onder een scherpere kijkhoek, meten we onder een hoek van 45 graden de resterende helderheid en de kleurverandering ten opzichte van het midden, uitgedrukt als DeltaE-waarde. Die is gebaseerd op het gemiddelde van rood, groen, blauw, cyaan, magenta en geel, plus 100% en 75% wit. Omdat we ook de standaarddeviatie berekenen van die deelmetingen, kunnen we ook een indicatie geven of er een kleurverschuiving plaatsvindt: een grote sd betekent dat een of meer deelmetingen flink afwijkt en er dus een kleurverschuiving optreedt.

Naast de gemiddelde kleurafwijking tonen we bij elk getest product middels een schermafdruk ook nog de afwijking van grijs ten opzichte van het midden vanuit elk van de vier gemeten hoeken, waarbij een eventuele kleurverschuiving ook duidelijk wordt.

Kleurweergave

We voeren kleurmetingen volgens de CIE2000-norm uit. Deze meting is gebaseerd op een groot aantal deelmetingen, de zogenaamde 'Color checker', waarbij naar een flink aantal veel voorkomende tinten wordt gekeken. Ook hier tonen we naast de gemiddelde waarde de standaarddeviatie, om een indruk te geven van de mate waarin de deelmetingen fluctueren - hoe kleiner het getal, des te constanter is de mate van afwijking. Dit geldt ook voor de grijswaardemetingen, die we in twintig stappen doen voor een nauwkeuriger resultaat. Daarnaast tonen we bij elk getest product een schermafdruk van een zogenaamde saturation sweep om de afwijkingen van de basis- en steunkleuren in het hele kleurbereik inzichtelijk te maken. Uiteraard tref je bij elk getest product schermafdrukken van de kleurmeting- en color checker-resultaten.

Energieverbruik

We meten het energieverbruik niet alleen op 100% helderheid (wit, zwart, standby en uit), maar doen we metingen van wit en zwart beeld bij 150 cd/m². Zo ontstaat een realistischer en beter vergelijkbaar beeld van het daadwerkelijk verbruik van de geteste schermen in de praktijk. 

Gaming

Voor gaming doeleinden testen we de reactiesnelheid, de overshoot en undershoot en de input lag. Voor de eerste drie gebruiken we een fotosensor met een Waverunner 6100 oscilloscoop, voor de input lag test gebruiken we zowel een visuele vergelijking met een CRT (beeldbuis) monitor met behulp van hogesnelheid foto-opnames, als (waar mogelijk) een Leo Bodnar input lag tester. Deze tester is voor het uitgangssignaal beperkt tot 1920x1080; onze ervaring is dat de resultaten bij schermen met een hogere resolutie soms slecht reproduceerbaar, cq onvoorspelbaar zijn. Daarom vermelden we die resultaten niet altijd bij hogere resolutieschermen.

Weergave resultaten op Hardware.Info 

De testprocedure genereert een (zeer) grote hoeveelheid data. We nemen die vrijwel in zijn geheel in onze database op om deze te tonen. Hierdoor zijn de pagina's met testresultaten van monitoren behoorlijk lang. We hebben geprobeerd het overzichtelijk te houden met behulp van tussenkopjes. Eerst worden reactietijden en input lag getoond, vervolgens het energieverbruik. Daarna volgt een klein blok met basisresultaten van helderheid en contrast, gevolgd door een uitgebreid blok met uniformiteitsresultaten. Daarna de kijkhoekwaardes en vervolgens de kleurmetingen in standaardweergave. Indien er een sRGB-modus in het scherm aanwezig is, volgt een identiek blok met de resultaten van de metingen in die modus, en hetzelfde geldt voor een eventuele AdobeRGB-modus.

We hebben de PA32UC-K vergeleken met een serie andere beeldschermen aan de bovenkant van de monitormarkt. Het gaat om een relatief brede selectie aan apparaten: zo zitten er schermen met een professioneel gebruiksdoel, AdobeRGB-monitoren en hdr-schermen tussen. Daarom is de kleurcodering misschien wat ingewikkelder dan je van ons gewend bent. De PA32UC-K wordt aangeduid met een rood balkje. Schermen die alleen het sRGB-kleurbereik ondersteunen en geen hdr-signalen weergeven, hebben een geel balkje. Monitoren met AdobeRGB-ondersteuning, maar zonder hdr-support, hebben een paars balkje. Apparaten met hdr-ondersteuning hebben tot slot een blauw balkje.

Helderheid en contrast: SDR, zonder local dimming

We hebben allereerst helderheid en contrast van de PA32UC-K doorgemeten met het scherm in de standaardmodus en de local dimming uitgeschakeld, dit om een idee te krijgen van het native contrast van het lcd-paneel. We testen het scherm met behulp van sdr-testpatronen - op de volgende pagina meten we het scherm in hdr-modus door.

Zoals gebruikelijk kijken we allereerst naar de helderheid van het scherm. Voluit meten we met de instellingen op de standaardwaarden 304 cd/m². Dat is een stukje lager dan de opgegeven maximale helderheid van 400 cd/m², mogelijk vanwege de kalibratie. Niettemin is dat prima helder genoeg voor de meeste omstandigheden. Stel je de helderheid in op '0', dan bedraagt de helderheid van wit 34,9 cd/m², laag genoeg voor een comfortabele weergave in alle behalve de donkerste ruimtes.

  • Max. helderheid wit
  • Min. helderheid wit

Stellen we alle schermen in op een helderheid van wit van 150 cd/m², dan komt de zwartwaarde uit op 0,2 cd/m². Dat is niet bepaald laag te noemen: de PA32UC noteert de één na slechtste score in deze grafiek. Dat de monitor in de tweede test een gemiddelde score weet te bereiken, is het gevolg van de niet zo hoge maximale helderheid.

  • Helderheid zwart 150 cd/
  • Helderheid zwart maximaal

Als je de helderheid van wit deelt door die van zwart, kom je bij het contrast uit. De zwartwaarde van de PA32UC ligt relatief hoog en dus is het contrast laag. Waarschijnlijk is de matige score van 785:1 te verklaren door de uitgebreide kalibratie van het paneel; normaal gesproken behalen ips-schermen een score rond de 1000:1. De twee hoogst scorende exemplaren in deze grafiek hebben een va-paneel aan boord, die ten opzichte van ips-lcd's over het algemeen een fiks hoger contrast bieden.

In geval van de PA32UC zijn er twee verzachtende omstandigheden in het spel. Ten eerste vormt de wat lagere contrastwaarde voor de professionele gebruiksdoeleinden waarvoor Asus deze monitor in de markt zet niet zo'n bezwaar. Ten tweede heeft het scherm, zoals gezegd, een local dimming backlight om het contrast op te vijzelen. We gaan op de volgende pagina kijken in hoeverre die voorziening de bescheiden native contrastwaarde van het lcd-paneel kan compenseren.

  • Contrast 150 cd/m²
  • Checkerboard contrast
  • Contrast max. helderheid

 

Helderheid en contrast: local dimming en HDR

De native contrastwaarde van het ips-paneel is niet fantastisch, zo bleek uit de resultaten op de vorige pagina. De PA32UC-K is echter een van de weinige schermen met een local dimming backlight. Met 384 stuks is het aantal onafhankelijk dimbare zones bovendien ruimschoots groter dan bij iedere andere monitor die tot nu toe op de markt is. Alleen luxe lcd-televisies hebben soms nog meer zones, bijvoorbeeld het huidige lcd-topmodel van Sony, de ZD9.

Local dimming in SDR-modus

De aanwezigheid van local dimming is vooral broodnodig voor een goede hdr-weergave. Dat geldt dubbel voor de PA32UC-K, omdat het lcd-paneel een relatief laag contrast laat noteren. Ook voor normale sdr-beelden kan local dimming voordelig zijn. Standaard is de optie uitgeschakeld, maar door de optie 'Dynamic Dimming' in het menu 'System Setup' aan te zetten, kun je local dimming ook in de sdr-modus inschakelen. Om dat te doen, moet je wel eerst de uniformiteitscompensatie uitschakelen. Ook de picture-by-picture-functionaliteit gaat op de PA32UC-K niet samen met local dimming.


Het menu 'System Setup'. Beeld afkomstig uit de handleiding.

Met local dimming ingeschakeld, wordt het contrast in het beeld zichtbaar een stuk hoger. Grote zwarte vlakken die eerst donkergrijs waren, zijn nu echt zwart. Doordat het scherm local dimming gebruikt, is het moeilijk een concreet getal aan de verbetering in het contrast te hangen, zoals we normaal zouden doen. Hoe contrastrijk het beeld oogt, is immers afhankelijk van hoe goed witte en zwarte beelddelen samenvallen met de afzonderlijk dimbare zones van het scherm.

In ideale on/off-omstandigheden is het contrast oneindig hoog, omdat de monitor bij een zwart beeld de ledjes achter het paneel simpelweg uitschakelt. Vertoon je daarentegen een beeld met kleine witte en zwarte vakjes, dan zal het contrast dichtbij de gemeten native-contrastwaarde uitkomen, omdat de vakjes elk kleiner zijn dan de individueel dimbare zones.

Een praktisch gemiddelde vormt wellicht onze standaardtest voor de zwartwaarde van een scherm, waarvoor we 33 procent van het scherm donker of licht maken. We meten dan een contrastwaarde van 13460:1. Dat is op zich een enorm goed resultaat, maar zoals gezegd is het daadwerkelijke contrast in praktijk sterk afhankelijk van de content op het scherm. Bovendien kun je bij local dimming wat last hebben van effecten als halo's (een zichtbaar lichter vak op een plaats waar een klein, licht gedeelte voor een donkere achtergrond staat).

Om je een indruk te geven van de local dimming-implementatie, hebben we hieronder een video geplaatst. Houd er rekening mee dat deze video dient om de bij-effecten van local dimming aan het licht te brengen. Je ziet rondom de door het beeld vliegende logo's halo's ontstaan, waar het schermgebied dat helder moet zijn niet helemaal samenvalt met het achterliggende backlight-segment.

Bij normaal omgevingslicht zijn halo's een stuk minder zichtbaar wanneer je recht voor het scherm zit, maar onder een hoek worden ze ook met het blote oog bekeken snel zichtbaar. Recht voor het scherm zitten is dus het devies. De video geeft ook een indruk van de snelheid waarmee verschillende zones kunnen worden geactiveerd en weer uitdoven. Dat laatste doet de PA32UC-K niet zo snel, waardoor er achter het bewegende logo een na-ijlende 'streep' van fel brandende backlight-zones zichtbaar wordt.

Bij het bekijken van films en games, waarbij donkere en lichte beelddelen vaak niet zo scherp afgebakend zijn, vallen de beperkingen van local dimming op de PA32UC-K minder goed op. Voor de normale Windows-omgeving is local dimming naar ons idee niet helemaal ideaal. Hoewel de PA32UC-K over relatief veel onafhankelijk dimbare zones beschikt, is ieder gebied nog steeds relatief groot in vergelijking met bedieningselementen en werkbalken. Daardoor fluctueert ook de helderheid van die delen wat - open je in de browser bijvoorbeeld een donkere webpagina, dan neemt de helderheid van de adresbalk en werkbalken bovenaan het scherm plots wat af.

HDR met hoge helderheid

Met redelijk fijnmazig werkende local dimming en een groot kleurbereik (waarover verderop meer), heeft de Asus PA32UC-K een aantal ingrediënten in huis voor een goede hdr-weergave. Om de PA32UC-K hdr-materiaal te laten weergeven, moet je het scherm via hdmi aansluiten. De displayport 1.2-aansluiting voldoet door de oudere versie niet en hetzelfde geldt voor Thunderbolt 3 (dat in feite een displayport 1.2-signaal transporteert). Tevens is het scherm alleen geschikt voor hdr10-beeldmateriaal. Andere hdr-standaarden als hlg worden (vooralsnog) niet ondersteund.

Detecteert de PA32UC-K een hdr-signaal, dan wordt automatisch overgeschakeld op een geschikte beeldmodus. Local dimming wordt bijvoorbeeld automatisch aangezet, waarbij het niet nodig is om de eerder genoemde optie 'Dynamic Dimming' te activeren. De hdr-weergave heeft tevens niks te maken met de misleidend genaamde 'HDR Mode' die je vindt in het menu voor het afstellen van de kleurweergave.

Essentieel voor een overtuigende hdr-weergave is naast een hoog contrast een hoge piekhelderheid, zodat highlights echt van het scherm afspatten. De hdr-schermen die we tot nu toe bekeken, kwamen niet verder dan een maximale helderheid van zo'n 650 cd/m²; een aantal monitoren met hdr-ondersteuning behaalden zelfs geen 400 cd/m² bij het weergeven van hdr-materiaal. Ter vergelijking: de meest heldere lcd-televisies van dit moment halen een hdr-piekhelderheid van (ruimschoots) meer dan 1000 cd/m² - de eerder genoemde Sony ZD9 in onze test zelfs 1918 cd/m².

Volgens Asus kan de PA32UC-K een piekhelderheid van 1000 nits bereiken, wat wordt ondersteund door de Ultra HD Premium-certificatie. Zoals je in de bovenstaande grafiek kunt zien, waarin we de tot nu toe geteste hdr-beeldschermen hebben verzameld, haalt het scherm de beloofde 1000 nits inderdaad met gemak. Met maar liefst 1319 cd/m² produceert de PA32UC-K een meer dan dubbel zo hoge maximale helderheid als het hdr-scherm dat eerder als helderste uit de test kwam.

Om de gemeten 1319 cd/m² daadwerkelijk te bereiken, moet je weten dat de maximale helderheid in hdr-modus afhangt van een menu-optie te vinden in het boven getoonde onderdeel 'System Setup'. Ga je in dat menu naar het onderdeel 'HDR', dan krijg je de keuze tussen 'HDR1' en 'HDR2'. Zoals je aan de onderstaande grafiek kunt zien, produceert het scherm in de standaardinstelling, 'HDR1', een veel lagere maximale helderheid wanneer grotere delen van het beeld wit zijn. Ook in de modus 'HDR2' daalt de helderheid van het scherm naar mate het beeld meer wit bevat, maar dat gebeurt minder snel dan in 'HDR1'. Bij een volledig wit scherm meten we in de modus 'HDR2' nog steeds 740 cd/m², terwijl er in 'HDR1' nog maar 385 cd/m² wordt genoteerd. De genoemde maximale helderheid meten we in de modus 'HDR2', wanneer 25 procent van het beeld wit is.

Zoals Asus in de handleiding vermeldt, voldoet het scherm alleen in de modus 'HDR2' aan de vereisten van het Ultra HD Premium-certificaat. Toch is het niet verbazend dat de fabrikant standaard heeft gekozen voor een minder agressieve helderheidsinstelling. In 'HDR2' valt de lage native contrastratio van het lcd-paneel een stuk sneller op. Gelet op de contrastratio van het lcd-paneel loopt de zwartwaarde in een bepaalde zone die op volle helderheid brandt, immers op tot ruim boven de 1 nit, waar we een dergelijke waarde normaal gesproken in tienden of honderdsten van een nit noteren.

In scènes die veel wit bevatten, maar ook enkele delen die eigenlijk echt donker hadden moeten zijn, is de eerste stand mogelijk een betere keus, ook al is de helderheid van de heldere beelddelen dan weer te laag. In ieder geval geeft Asus kopers de keus welke afweging ze willen maken.

Uniformiteit

De Asus ProArt PA32UC-K beschikt net als veel andere professionele beeldschermen over uniformiteitscompensatie, een optie die vooral de gelijkmatigheid van wit kan verbeteren. Vreemd genoeg is die standaard echter niet ingesteld, wellicht omdat het gebruik van uniformiteitscompensatie niet samengaat met local dimming. Blijkens onze tests, uitgevoerd op de standaardinstelling en dus zonder uniformiteitscompensatie, blijkt de gelijkmatigheid ook zonder compensatie al uitstekend. Ten opzichte van dit testveld zijn de genoteerde waardes niet meer dan gemiddeld, maar dat mag gerust een compliment heten: in de grafiek zit immers een aantal professionele apparaten waarvan we weten dat ze erg goed scoren.

  • Laagste t.o.v. hoogste wit
  • Gemiddelde t.o.v. hoogste wit

De uniformiteit van zwart is afgaande op de testresultaten een stuk minder goed voor elkaar. In de linkerbovenhoek en rechteronderhoek is de zwartwaarde duidelijk wat hoger dan in de rest van het beeld, wat doorwerkt in het gemiddelde. Op de foto van een volledig zwart beeld is inderdaad een klein beetje backlight bleeding te zien langs de randen. Omdat dit scherm beschikt over local dimming, hoeft de verhoogde zwartwaarde langs de randen zelfs voor films niet zo'n probleem te vormen.

Asus ProArt PA32UC-K

  • Laagste t.o.v. hoogste zwart
  • Gemiddelde t.o.v. hoogste zwart

Zoals gezegd wordt bij de PA32UC-K een X-rite i1 Display Pro colorimeter meegeleverd plus Asus' eigen kalibratiesoftware waarmee het scherm hardwarematig kan worden gekalibreerd. Tijdens de kalibratie kun je tevens de uniformiteit van het scherm bijregelen. Naar keuze voer je op 9 of 25 punten metingen uit, die vervolgens moeten resulteren in een nog gelijkmatiger weergave.

Let op, de kleuring van de vakjes bij de uniformiteit van zwart, wit en het contrast is gerelateerd aan de resultaten van de deelmetingen op het betreffende model, en dus niet aan absolute waardes.

  • Voor zwart geldt, hoe lager de gemeten waarde, des te beter (=groener); hoe hoger, des te slechter (=roder).
  • Voor wit is de kleurcodering anders, want daar stellen we immers in op een specifieke helderheid van 150 cd/m². Daarom zijn waardes die deze instelling dichter benaderen groen, waardes die er vanaf wijken worden rood gekleurd - hoe meer ze afwijken, des te roder.
  • Voor het contrast is het hoogste contrast groen, het laagste rood - en de waardes er tussenin worden met tussenliggende kleuren gemarkeerd - groener is beter, roder is slechter. We benadrukken hier nog maar eens, dat het relatieve waardes zijn: een contrast van 1702:1 is erg goed, maar als het hoogst gemeten contrast 2581:1 is, wordt de eerstgenoemde waarde wel in rood gemarkeerd.
  • Bij de kleurtemperatuur zijn de vakjes blauwer gekleurd naarmate de metingen hoger zijn, geler naarmate ze lager zijn.
  • Ten slotte de kleurafwijking: hier zie je in de vakjes een getal voor de DeltaE waarde, waarbij waardes onder de drie met het blote oog amper waarneembaar zijn. De kleur van de vakjes geeft de kleurafwijking van grijs aan.

Kleurweergave

Belangrijk voor een monitor gericht op professionals is de kleurweergave. Asus windt er bij de PA32UC-K geen doekjes om. Volgens de productpagina biedt het scherm een 'marktleidende kleurnauwkeurigheid'. Ter herinnering heeft de fabrikant tevens de tekst 'Superior Color Accuracy' op de voet onder het paneel gedrukt. In onderstaande praktijktests zullen we zien in hoeverre de PA32UC die grootse beloftes kan waarmaken.

Kleurdekking

Zoals je op de afbeelding hieronder kunt zien, vormt het standaard kleurbereik van de PA32UC-K een midden tussen het door grafici en fotografen gebruikte AdobeRGB, en DCI-P3, dat voor hdr-materiaal voorlopig de standaard vormt. In het diagram wordt het kleurbereik van het scherm (de bolletjes) vergeleken met AdobeRGB (de vakjes). Dan blijkt de tint en verzadiging van de kleuren groen en blauw ongeveer hetzelfde als AdobeRGB, maar rood kan de monitor duidelijk verzadigder tonen, zoals volgens het DCI-P3-kleurbereik.

  • Standaardmodus
  • sRGB-modus
  • AdobeRGB-modus

Asus ProArt PA32UC-K

Asus ProArt PA32UC-K

Asus ProArt PA32UC-K

Als professionele monitor beschikt de PA32UC-K zoals verwacht over een ruime hoeveelheid modi om het scherm in te stellen voor een ander kleurbereik. In het menu zien we achtereenvolgens de opties 'Standard' (in bovenstaande afbeelding getoond), 'sRGB', 'Adobe RGB', 'Rec. 2020', 'DCI-P3', 'HDR' en twee 'User Modes', die naar eigen keus kunnen worden ingesteld, bijvoorbeeld met behulp van de meegeleverde X-rite i1 Display Pro colorimeter.


Het menu voor het instellen van de kleurweergave. Beeld afkomstig uit de handleiding.

Van de sRGB-modus en AdobeRGB-modus hebben we, zoals gebruikelijk, het bijbehorende kleurbereik genoteerd - de diagrammen vind je in de tabjes hierboven. Zoals je ziet komt het kleurbereik in beide standen inderdaad ongeveer overeen met sRGB en AdobeRGB, al wordt de verzadiging van rood vooral in sRGB-modus net wat teveel teruggedraaid. Daardoor komt het kleurbereik in beide standen niet uit op de volle 100 procent.

Gezien het native kleurbereik van de monitor wordt het zeer brede 'Rec. 2020'-kleurbereik ook in de gelijknamige modus niet afgedekt: Asus belooft 85 procent dekking. Een complete DCI-P3-dekking is ook niet mogelijk, omdat het groene kleurpunt buiten het kleurbereik van de monitor ligt. Evenwel komt de PA32UC-K met een opgegeven kleurdekking van 95 procent goed in de buurt, en dat is goed nieuws voor het bekijken van hdr-content. De 'HDR'-modus is zoals gezegd niet nuttig voor hdr-content, terwijl hij op het oog ook bepaald niet lijkt bij te dragen aan een betere kleurweergave voor 'normaal' beeldmateriaal.

Kleurtemperatuur en kleurafwijking

Het tweede waar we naar kijken is de kleurtemperatuur van wit. Gemeten in de standaardinstelling komt die uit op 6.766 K, een prima resultaat dat maar nipt hoger is dan de gewenste 6.500 K. In de sRGB-  en AdobeRGB-standen zijn de afwijkingen met respectievelijk 6.809 en 6.811 K net wat groter.

We meten de kleur- en grijswaardenafwijking op basis van de CIE2000 norm en nemen ook de standaarddeviatie mee. Simpel gezegd geeft die je een indicatie van de mate waarin de deelmetingen waarop de gemiddelde afwijkingen gebaseerd zijn, afwijken van die gemiddelde meting. Daarnaast zijn de gemiddeldes nu gebaseerd op een aanzienlijk groter aantal deelmetingen. Die vind je in schermafdrukken bij elk getest product. Daar vind je ook de zogenaamde saturation sweeps, die laten zien in welke mate de hoofd- en steunkleuren, dus RGB en CMY, afwijken van de gewenste waardes in een continuüm. 

In de standaardmodus komt de gemiddelde kleurafwijking ten opzichte van de dichtst benaderde kleurruimte (in geval van de PA32UC-K AdobeRGB) nipt uit boven de 2. Ook in de strengere color checker-test is de afwijking net wat hoger dan de best scorende apparaten waarmee we de monitor vergelijken. Dat komt vooral doordat rood, zoals gezegd, wat verzadigder wordt getoond dan zou moeten. Desondanks is de gemiddelde score alsnog uitstekend, en goed voor een plek in de bovenste regionen van de grafiek.

  • Kleurafwijking
  • Color checker-afwijking
  • SD Color checker

In de sRGB- en AdobeRGB-modi heeft Asus de kleuren beter in lijn gebracht met de bijbehorende kleurruimtes. De resultaten zijn ernaar: met gemiddeld 1,41 en 1,29 zijn de kleurafwijkingen van beide modi bijzonder laag te noemen, ver onder de zichtbare grens van 3.

  • Kleurafwijking sRGB
  • Kleurafwijking AdobeRGB

Grijsafwijking, gamma

Ook de grijsafwijking is in de standaardmodus keurig laag. Datzelfde geldt overigens voor de sRGB- en AdobeRGB-standen.

  • Grijsafwijking
  • SD Grijsafwijking

Standaardmodus, sRGB-modus, AdobeRGB-modus

De gamma-afwijking is zowel in standaardmodus als in de sRGB of AdobeRGB-standen wat hoger. Gemiddeld komt het gamma in standaardmodus uit op 2,1. Dat is te laag en in deze categorie met professionele en duurdere schermen goed voor een een-na-laatste plaats in de vergelijking. Omdat de gammacurve (zie de diagrammen hierboven) niet helemaal gelijkmatig verloopt, is ook de standaardafwijking aan de hoge kant.

  • Gemiddeld gamma
  • Afwijking van 2,2
  • SD gamma

Ingebouwde beeldmodi met beperkingen

De kleurafstelling van de PA32UC-K is dus over het geheel genomen uitstekend in orde, zeker als het gaat om de separate sRGB- en AdobeRGB-standen. Zoals gebruikelijk kun je bij het gebruik van één van beide modi niet meer alle instellingen naar wens aanpassen. Asus heeft daarvoor een tabel aan de handleiding toegevoegd, die precies laat zien wat je nog wel en niet kunt aanpassen wanneer je een bepaalde beeldmodus uitkiest.

Zoals uit de tabel blijkt, kun je in de AdobeRGB-stand relatief veel instellingen wijzigen, waaronder ook de helderheid. Alleen de kleurtemperatuur en gammawaarde zijn niet aanpasbaar. In de sRGB-stand is het een ander verhaal: daarin kun je net als in de weinig bruikbare 'HDR'-stand geen van de aangegeven instellingen aanpassen. Gelukkig heeft Asus een niet al te hoge helderheid gekozen van 170 cd/m².

Problematisch is dat de monitor met de huidige firmware in alle standen standaard verscherping toepast op het beeld. Bij veel modi is dat uitschakelbaar, maar in de sRGB-stand wordt ook deze instelling vergrendeld. Voor een beeldmodus die een zo natuurgetrouwe weergave moet opleveren, is dat even opmerkelijk als teleurstellend. Wellicht wordt de verscherping bij een toekomstige firmware-update of revisie nog aangepakt. Zo niet, dan kun je natuurlijk altijd één van de 'User Mode'-standen voor een nauwkeurige sRGB-weergave kalibreren.

Kijkhoeken

Onze kijkhoekmetingen laten zowel de afname in helderheid zien als ook de kleurafwijking. Daarnaast geven we hier ook de standaarddeviatie weer. Die is gebaseerd op de deelmetingen van de basis- en steunkleuren, plus 100% en 75% wit. Als de standaarddeviatie laag is, neemt de helderheid van alle kleuren in dezelfde mate af. Is deze hoger, dan is sprake van een kleurverschuiving. 

Zoals blijkt uit de uitgebreide tests hieronder, zijn de kijkhoeken van de PA32UC-K niet zo goed, of je nu kijkt naar helderheid of kleurafwijking onder een hoek. Dat is opvallend, gezien het gebruikte ips-paneel. De PA32UC-K laat vergelijkbare resultaten noteren als de Samsung C32HG70QQU, een monitor met va-paneel. Je moet voor een nauwkeurige weergave dus recht voor de PA32UC-K plaatsnemen. Datzelfde zagen we overigens ook al bij de test van de local dimming-features: om zichtbare halo's te vermijden, moet je sowieso niet onder een hoek kijken.

Kijkhoekmetingen links

  • Helderheid
  • Kleurafwijking
  • Standaarddeviatie

Kijkhoekmetingen rechts

  • Helderheid
  • Kleurafwijking
  • Standaarddeviatie

Kijkhoekmetingen boven

  • Helderheid
  • Kleurafwijking
  • Standaarddeviatie

Kijkhoekmetingen onder

  • Helderheid
  • Kleurafwijking
  • Standaarddeviatie

 

Gaming: responstijd en inputlag

De Asus PA32UC-K is geen gaming monitor, maar voor wie wil hebben we alle detailmetingen van de responstijden hieronder staan. Daar tonen we zowel de rise als fall tijd afzonderlijk, samen met de gecombineerde waardes. We voeren de tests uit in de standaardmodus, met maximale overdrive en bij de optimale instelling. De optimale overdrive-waardes definiëren we als zo laag mogelijke gecombineerde rise/fall responstijden, die bovendien gepaard gaan met een zo laag mogelijke overshoot. Anders gezegd: een responstijd van 4 ms en een overshoot van 60% is wat ons betreft minder wenselijk dan een responstijd van 15 ms en een overshoot van 5%. Overshoot en undershoot zorgen immers voor storende artefacten rond bewegende delen van het beeld. Met name bij contrastrijke kleurovergangen kan je dan dikke witte dan wel zwarte randen zien. Die zijn naar onze mening storender dan lichte ghosting.

In tegenstelling tot de hdr gaming monitoren met local dimming die we eerder tegenkwamen op beurzen, blijft de maximale refreshrate op de PA32UC-K beperkt tot de standaard 60 Hz. Freesync is dan wel weer aanwezig, met een bereik van 40 tot 60 Hz, al lijkt een update die Freesync 2-support toevoegt gezien de huidige specificaties onwaarschijnlijk.

Behalve de schermen van Samsung is geen van de monitoren in deze vergelijking specifiek gericht op gaming, en in dat testveld presteert de PA32UC-K gemiddeld. Dat wil zeggen dat het scherm in principe voldoet voor een spelletje: de responstijden zijn snel genoeg en bij gebruik van optimale overdrive blijven storende artefacten redelijk binnen de perken. De maximale overdrive is wat al te enthousiast afgesteld, waardoor in die stand duidelijke overshoot optreedt.

Reactietijd, standaardinstelling

  • 20-80
  • 80-20
  • 20-80-20
  • 0-100
  • 100-0
  • 0-100-0

Reactietijd, overdrive maximaal

  • 20-80
  • 80-20
  • 20-80-20
  • 0-100
  • 100-0
  • 0-100-0

  • Overshoot
  • Undershoot

Reactietijd, overdrive optimaal

  • 20-80
  • 80-20
  • 20-80-20
  • 0-100
  • 100-0
  • 0-100-0

  • Overshoot
  • Undershoot

Input lag

Helaas hebben we geen uitgebreide metingen van de input lag kunnen uitvoeren met ingeschakelde local dimming, hopelijk iets wat we in de toekomst met een nieuwe meetopstelling kunnen verhelpen. De onderstaande metingen zijn dus gedaan met local dimming uitgeschakeld. Daarbij blijkt dat het scherm maar weinig lag laat noteren.

Update, 3-5 10:53: We hebben het scherm toch op inputlag kunnen meten met local dimming aan, door hem te vergelijken met een crt-monitor. Uit de nieuwe testresultaten blijkt dat local dimming bij de PA32UC-K geen extra inputlag veroorzaakt.

  • Boven
  • Onder
  • Midden
  • Versus CRT

Energieverbruik

Kunnen veel hedendaagse schermen met led-backlight af met weinig stroom, bij de PA32UC-K met zijn 384 afzonderlijke lampjes past logischerwijs een wat hoger stroomverbruik. Dat geldt ook al bij het weergeven van normaal beeldmateriaal, wat we voor de onderstaande tests hebben gedaan. Na een poosje ingeschakeld te zijn, wordt vooral de bovenkant van de monitor nabij de ventilatieopening voelbaar warmer. De scores in onderstaande grafieken mogen al met al geen verrassing heten.

  • Helderheid maximaal, wit
  • Helderheid maximaal, zwart

  • 150 cd/m², wit
  • 150 cd/m², zwart

Ook in stand-by en uitgeschakeld is de PA32UC-K niet het meest energiezuinige scherm.

  • Stand-by
  • Uit

Specificaties en testresultaten

Op deze pagina vind je volledige specificaties en testresultaten van de Asus PA32UC-K.

Algemeen
 
MerkAsus
ProductnaamProArt PA32UC-K
Productcode90LM03H0-B02370
DetailsProductinfo
Paneeleigenschappen
Scherm formaat32 inch
Resolutie3840x2160
Pixeldichtheid138 ppi
PaneeltechniekIPS / PLS / AHVA
Gebogen scherm
BacklightLED
Beeldverhouding16:9
Pixelgrootte0.185 mm
Ondersteuning voor 3D
Touchscreen
Overdrive optie aanwezig
120 Hz
144 Hz
AMD FreeSync
AMD FreeSync min. freq.40 Hz
AMD FreeSync max. freq.60 Hz
Nvidia G-Sync
Maximale verversingsfrequentie60 Hz
HDR
HDR10
HDR10+
Dolby Vision
HLG
Aansluitingen & functionaliteit
D-Sub (VGA) ingang
HDCP compatible
DVI ingang
HDMI
Aantal HDMI ingangen4
Hoogst ondersteunde HDMI-versie2.0
DisplayPort
Mini-DisplayPort ingang
Aantal DisplayPort ingangen3
DisplayPort uitgang
Hoogst ondersteunde DisplayPort versie1.2
Thunderbolt
USB Type-C
Picture-in-Picture on-screen
Picture-by-Picture on-screen
3,5mm jack audio uit
3,5mm jack audio in
Geïntegreerde USB HUB
USB versie3.0
Geïntegreerde luidsprekers
Geïntegreerde webcam
Geheugenkaartlezer
Geïntegreerde TV-tuner
Fysieke eigenschappen
Afmeting - Breedte72.6 cm
Afmeting - Hoogte47.8 cm
Afmeting - Diepte23.2 cm
In hoogte verstelbaar
Minimum hoogte bovenrand47.8 cm
Maximum hoogte bovenrand60.9 cm
Maximaal in hoogte verstelbaar13.1 cm
Portretmodus
BeugelbevestigingVesa 100mm
Gewicht7.8 kg
KleurZwart/Zilver
Eigenschappen fabrikantopgave
Aantal kleuren1070 mln
AdobeRGB
AdobeRGB dekking99.5 %
Reactietijd5 ms
Helderheid400 cd/m²
Contrastratio1000 : 1
Maximale horizontale kijkhoek178 °
Maximale verticale kijkhoek178 °
Flikker reductie
Stroomverbruik (actief)56.84 W
Stroomverbruik (in standby)0.5 W
Garantie
Garantie termijn2 jaar
Meegeleverde accessoires
Afstandsbediening
Digitale videokabel meegeleverd
Reactietijden en inputlag
Overdrive standaard aan
Reactietijd (0%-100%)9.3 ms
Reactietijd (100%-0%)4.8 ms
Reactietijd (0%-100%-0%)14.1 ms
Reactietijd (20%-80%)10.9 ms
Reactietijd (80%-20%)7.1 ms
Reactietijd (20%-80%-20%)18 ms
Reactietijd OD max (0%-100%)2.6 ms
Reactietijd OD max (100%-0%)4.5 ms
Reactietijd OD max (0%-100%-0%)7.1 ms
Reactietijd OD max (20%-80%)3.1 ms
Reactietijd OD max (80%-20%)4.4 ms
Reactietijd OD max (20%-80%-20%)7.5 ms
Overshoot OD max60 %
Undershoot OD max5 %
Reactietijd OD opt. (0%-100%)6 ms
Reactietijd OD opt. (100%-0%)4.2 ms
Reactietijd OD opt. (0%-100%-0%)10.2 ms
Reactietijd OD opt. (20%-80%)6.8 ms
Reactietijd OD opt. (80%-20%)5.8 ms
Reactietijd OD opt. (20%-80%-20%)12.6 ms
Overshoot OD opt.11 %
Undershoot OD opt.2 %
Naam stand OD opt.60
Input lag t.o.v. CRT0 ms
Input lag laag (boven)2.8 ms
Input lag gemiddeld (midden)9.9
Input lag hoog (onder)17.6 ms
Beeldopbouwtijd14.8 ms
Energieverbruik
Energieverbruik 150 cd/m² (wit)54.4 W
Energieverbruik 150 cd/m² (zwart)49.7 W
Energieverbruik helderheid maximaal (wit)87.2 W
Energieverbruik helderheid maximaal (zwart)82.8 W
Energieverbruik (standby)0.5 W
Energieverbruik (uit)0.4 W
Standaardweergave helderheid en contrast
Standaardweergave profielinstelling monitorStandard
Helderheid minimaal wit34.9 cd/m²
Helderheid maximaal wit304.5 cd/m²
Helderheid maximaal zwart0.4 cd/m²
Contrast maximale helderheid761.3 : 1
Contrast transverse 150 cd/m²785 : 1
Contrast checkerboard 150 cd/m²690 : 1
Fullscreen helderheid wit 150 cd/m²157.51 cd/m²
Fullscreen helderheid zwart 150 cd/m²0.2 cd/m²
Contrast full screen 150 cd/m²787.6 : 1
HDR piekhelderheid Chromecast1319.2 cd/m²
Uniformiteit
Laagste t.o.v. hoogste wit88 %
Gemiddelde t.o.v. hoogste wit94 %
Laagste helderheid wit140.00 cd/m²
Hoogste helderheid wit159.00 cd/m²
Laagste t.o.v. hoogste zwart59 %
Gemiddelde t.o.v. hoogste zwart66 %
Laagste helderheid zwart0.19 cd/m²
Hoogste helderheid zwart0.33 cd/m²
Kijkhoeken
45° links rest. helderheid32 %
45° links gem. kleurafwijking ΔE 200021.3
45° links SD kleurafwijking ΔE 20005.5
45° rechts rest. helderheid29 %
45° rechts gem. kleurafwijking ΔE 200022.4
45° rechts SD kleurafwijking ΔE 20005.8
45° boven rest. helderheid22 %
45° boven gem. kleurafwijking ΔE 200028.4
45° boven SD kleurafwijking ΔE 20008.0
45° onder rest. helderheid24 %
45° onder gem. kleurafwijking ΔE 200027.2
45° onder SD kleurafwijking ΔE 20007.4
Standaardmodus kleurweergave
Gemeten kleurruimteAdobeRGB
Helderheid wit 150 cd/m²157.08 cd/m²
Helderheid zwart 150 cd/m²0.20 cd/m²
Kleurtemperatuur wit6766 K
Afwijking van ideale kleurtemperatuur266 K
Contrast 150 cd/m² (standaardmodus)785 : 1
Dekking standaard gamut99.3 %
Kleurafwijking wit ΔE 20002.72
Kleurafwijking grijs 80 ΔE 20002.47
Kleurafwijking grijs 65 ΔE 20002.41
Kleurafwijking grijs 50 ΔE 20002.1
Kleurafwijking grijs 35 ΔE 20001.76
Kleurafwijking zwart ΔE 20000.8
Kleurafwijking huid donker ΔE 20000.95
Kleurafwijking huid licht ΔE 20001.36
Kleurafwijking hemelsblauw ΔE 20001.26
Kleurafwijking bladgroen ΔE 20001.15
Kleurafwijking bloemblauw ΔE 20001.57
Kleurafwijking blauwgroen ΔE 20001.36
Kleurafwijking oranje ΔE 20001.79
Kleurafwijking paars blauw ΔE 20001.76
Kleurafwijking middenrood ΔE 20003.23
Kleurafwijking paars ΔE 20001.75
Kleurafwijking geelgroen ΔE 20001.48
Kleurafwijking oranjegeel ΔE 20001.97
Kleurafwijking blauw ΔE 20001.97
Kleurafwijking groen ΔE 20001.73
Kleurafwijking rood ΔE 20003.49
Kleurafwijking geel ΔE 20001.49
Kleurafwijking magenta ΔE 20003.05
Kleurafwijking cyaan ΔE 20001.39
Kleurafwijking 100% Rood ΔE 20005.18
Kleurafwijking 100% Groen ΔE 20002.18
Kleurafwijking 100% Blauw ΔE 20003.01
Kleurafwijking 100% Cyaan ΔE 20001.71
Kleurafwijking 100% Magenta ΔE 20004.47
Kleurafwijking 100% Geel ΔE 20001.59
SD color checker afwijking ΔE 20000.98
Gem. color checker afwijking ΔE 20002.11
SD kleurafwijking ΔE 20001.05
Gem. kleurafwijking ΔE 20002.12
Gamma 0%0.72
Gamma 10%2.15
Gamma 20%2.19
Gamma 30%2.19
Gamma 40%2.18
Gamma 50%2.18
Gamma 60%2.18
Gamma 70%2.17
Gamma 80%2.17
Gamma 90%2.15
Gamma 100%2.2
SD gamma0.31
Gemiddeld gamma2.1
Gamma (afwijking van 2,2)0.1
Grijsafwijking 0% ΔE 20000.79
Grijsafwijking 10% ΔE 20000.61
Grijsafwijking 20% ΔE 20000.36
Grijsafwijking 30% ΔE 20000.74
Grijsafwijking 40% ΔE 20000.85
Grijsafwijking 50% ΔE 20001.17
Grijsafwijking 60% ΔE 20001.58
Grijsafwijking 70% ΔE 20002.02
Grijsafwijking 80% ΔE 20002.26
Grijsafwijking 90% ΔE 20002.42
Grijsafwijking 100% ΔE 20002.64
SD grijsafwijking ΔE 20000.77
Gem. grijsafwijking ΔE 20001.4
sRGB kleurweergave X-Rite i1 Display Pro & Basic Pro 2
Helderheid wit 150 cd/m²169.88 cd/m²
Helderheid zwart 150 cd/m²0.23 cd/m²
Kleurtemperatuur wit6809 K
Afwijking van ideale kleurtemperatuur309 K
Contrast 150 cd/m² (sRGB modus)739 : 1
Dekking gamut95.1 %
Kleurafwijking wit ΔE 20002.88
Kleurafwijking grijs 80 ΔE 20002.64
Kleurafwijking grijs 65 ΔE 20002.45
Kleurafwijking grijs 50 ΔE 20002.3
Kleurafwijking grijs 35 ΔE 20001.88
Kleurafwijking zwart ΔE 20001.06
Kleurafwijking huid donker ΔE 20000.9
Kleurafwijking huid licht ΔE 20000.52
Kleurafwijking hemelsblauw ΔE 20001.71
Kleurafwijking bladgroen ΔE 20001.62
Kleurafwijking bloemblauw ΔE 20001.65
Kleurafwijking blauwgroen ΔE 20001.15
Kleurafwijking oranje ΔE 20000.5
Kleurafwijking paars blauw ΔE 20001.39
Kleurafwijking middenrood ΔE 20000.74
Kleurafwijking paars ΔE 20001.59
Kleurafwijking geelgroen ΔE 20000.88
Kleurafwijking oranjegeel ΔE 20000.35
Kleurafwijking blauw ΔE 20001.34
Kleurafwijking groen ΔE 20001.21
Kleurafwijking rood ΔE 20000.95
Kleurafwijking geel ΔE 20000.46
Kleurafwijking magenta ΔE 20001.6
Kleurafwijking cyaan ΔE 20001.78
Kleurafwijking 100% Rood ΔE 20001.47
Kleurafwijking 100% Groen ΔE 20000.31
Kleurafwijking 100% Blauw ΔE 20002.32
Kleurafwijking 100% Cyaan ΔE 20002.04
Kleurafwijking 100% Magenta ΔE 20001.61
Kleurafwijking 100% Geel ΔE 20000.96
SD kleurafwijking ΔE 20000.68
Gem. kleurafwijking ΔE 20001.41
Gamma 0%1.28
Gamma 10%1.93
Gamma 20%2.06
Gamma 30%2.12
Gamma 40%2.16
Gamma 50%2.18
Gamma 60%2.19
Gamma 70%2.20
Gamma 80%2.21
Gamma 90%2.21
Gamma 100%2.27
SD gamma0.22
Gemiddeld gamma2.09
Gamma (afwijking van 2,2)0.11
Grijsafwijking 0% ΔE 20001.07
Grijsafwijking 10% ΔE 20001.11
Grijsafwijking 20% ΔE 20000.90
Grijsafwijking 30% ΔE 20001.08
Grijsafwijking 40% ΔE 20001.39
Grijsafwijking 50% ΔE 20001.55
Grijsafwijking 60% ΔE 20001.75
Grijsafwijking 70% ΔE 20002.02
Grijsafwijking 80% ΔE 20002.30
Grijsafwijking 90% ΔE 20002.54
Grijsafwijking 100% ΔE 20002.78
SD grijsafwijking ΔE 20000.6
Gem. grijsafwijking ΔE 20001.66
AdobeRGB X-Rite i1 Display Pro & Basic Pro 2
Helderheid wit 150 cd/m²150.33 cd/m²
Helderheid zwart 150 cd/m²0.20 cd/m²
Kleurtemperatuur wit6811 K
Afwijking van ideale kleurtemperatuur311 K
Contrast 150 cd/m² (AdobeRGB modus)752 : 1
Dekking gamut97.6 %
Kleurafwijking wit ΔE 20002.86
Kleurafwijking grijs 80 ΔE 20002.59
Kleurafwijking grijs 65 ΔE 20002.52
Kleurafwijking grijs 50 ΔE 20002.21
Kleurafwijking grijs 35 ΔE 20001.88
Kleurafwijking zwart ΔE 20000.8
Kleurafwijking huid donker ΔE 20000.81
Kleurafwijking huid licht ΔE 20000.64
Kleurafwijking hemelsblauw ΔE 20001.36
Kleurafwijking bladgroen ΔE 20000.84
Kleurafwijking bloemblauw ΔE 20001.4
Kleurafwijking blauwgroen ΔE 20001.52
Kleurafwijking oranje ΔE 20001.13
Kleurafwijking paars blauw ΔE 20001.54
Kleurafwijking middenrood ΔE 20000.54
Kleurafwijking paars ΔE 20000.91
Kleurafwijking geelgroen ΔE 20000.58
Kleurafwijking oranjegeel ΔE 20001.17
Kleurafwijking blauw ΔE 20000.93
Kleurafwijking groen ΔE 20000.69
Kleurafwijking rood ΔE 20000.7
Kleurafwijking geel ΔE 20000.97
Kleurafwijking magenta ΔE 20001.03
Kleurafwijking cyaan ΔE 20001.58
Kleurafwijking 100% Rood ΔE 20001.51
Kleurafwijking 100% Groen ΔE 20000.73
Kleurafwijking 100% Blauw ΔE 20001.28
Kleurafwijking 100% Cyaan ΔE 20001.9
Kleurafwijking 100% Magenta ΔE 20001.31
Kleurafwijking 100% Geel ΔE 20000.76
SD kleurafwijking ΔE 20000.62
Gem. kleurafwijking ΔE 20001.29
Gamma 0%0.72
Gamma 10%2.14
Gamma 20%2.18
Gamma 30%2.18
Gamma 40%2.17
Gamma 50%2.17
Gamma 60%2.17
Gamma 70%2.16
Gamma 80%2.16
Gamma 90%2.14
Gamma 100%2.20
SD gamma0.31
Gemiddeld gamma2.09
Gamma (afwijking van 2,2)0.11
Grijsafwijking 0% ΔE 20000.79
Grijsafwijking 10% ΔE 20000.85
Grijsafwijking 20% ΔE 20000.58
Grijsafwijking 30% ΔE 20000.96
Grijsafwijking 40% ΔE 20001.15
Grijsafwijking 50% ΔE 20001.39
Grijsafwijking 60% ΔE 20001.76
Grijsafwijking 70% ΔE 20002.16
Grijsafwijking 80% ΔE 20002.41
Grijsafwijking 90% ΔE 20002.58
Grijsafwijking 100% ΔE 20002.87
SD grijsafwijking ΔE 20000.76
Gem. grijsafwijking ΔE 20001.58

Conclusie

De Asus ProArt PA32UC-K is een bijzonder product met indrukwekkende specificaties. Net als duurdere televisies beschikt de monitor over een fijnmazige vorm van local dimming. De aanwezigheid daarvan leidt tot een danige verhoging van het contrast, nodig voor een overtuigende hdr-weergave. Bovendien is de helderheid enorm hoog: het scherm produceert veel meer licht dan eerdere hdr-monitoren, wat ertoe leidt dat highlights de vereiste impact hebben. Samen met het brede kleurbereik maken al die features de PA32UC-K tot een van de beste hdr-monitoren van dit moment.

Als early adopter krijg je echter wel te maken met een aantal ruwe kantjes. Hoewel de local dimming werkt zoals zou moeten, heeft Asus er een ips-paneel voorgezet met een relatief laag contrast. Van negatieve bij-effecten als halo's rondom lichte beelddelen krijg je zodoende sneller last, zeker wanneer je felle hdr-beelden gaat bekijken. Het in- en uitschakelen mag bovendien nog wat sneller gebeuren - de backlight reageert nu relatief traag op beeldwisselingen.

Asus ProArt PA32UC-K

Ook als grafische monitor is de PA32UC-K geen perfect product. De kleurafstelling kan zich in diverse modi inderdaad meten met de top van de markt, al is de gamma-afstelling nog een verbeterpunt. Standaard maakt de fabrikant echter de onbegrijpelijke keuze verscherping toe te passen op het beeld, waarmee de sRGB-stand weinig bruikbaar is. Wellicht kan deze misser in een toekomstige versie of firmware-update nog worden opgelost. Anders kun je altijd de meegeleverde colorimeter gebruiken, om één van de andere modi in te regelen voor sRGB - dat Asus niet alleen de mogelijkheid voor hardwarekalibratie biedt, maar ook een kalibratieapparaat meelevert, is zeker een pluspunt.

Mede gezien de hoge prijs is de PA32UC-K voorlopig vooral interessant voor een hele kleine niche van grafici of beeldbewerkers die ook met hdr-materiaal willen werken. Die zouden voor datzelfde doel natuurlijk ook meerdere apparaten kunnen aanschaffen, die elk minder last kunnen hebben van de nadelen waarmee de PA32UC-K nog te kampen heeft. Daarmee waarderen we de PA32UC-K vooral als een interessante blik op de toekomst van pc-beeldschermen - een innovatief product waarvoor onze Innovation Award zeker op zijn plek is. We hopen dat er weldra meer modellen zullen volgen die hetzelfde kunnen als dit scherm van Asus, zodat je hdr-materiaal ook op je pc-beeldscherm beter kan ervaren.


Asus ProArt PA32UC-K


Besproken product

Vergelijk  

Product

Prijs

Asus ProArt PA32UC-K

Asus ProArt PA32UC-K

  • 32 inch
  • 3840x2160
  • 138 ppi
  • IPS / PLS / AHVA
  • AMD FreeSync
  • 60 Hz
  • HDR
  • HDMI
  • DisplayPort
  • AdobeRGB
  • 5 ms
  • 400 cd/m²
  • 1000 : 1

€ 1.992,95

15 winkels
0
*