AMD Ryzen 2 & X470 review: Ryzen 5 2600X, Ryzen 7 2700 & 2700X + 6 X470 moederborden

273 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. AMD Ryzen 2 & AMD X470 review
  2. 2. Hoe AMD vorig jaar de CPU-markt wakker schudde
  3. 3. Opfriscursus: hoe is Ryzen opgebouwd?
  4. 4. Ryzen verbeteringen: lagere latencies
  5. 5. SenseMI verbeteringen
  6. 6. Gesoldeerde heatspreader, nieuwe koeler
  7. 7. De Ryzen AM4 lineup voor 2018
  8. 8. Geheugenondersteuning: DDR4-2933 mits...
  9. 9. Testmethode
  10. 10. Benchmarks: content creation (Adobe Lightroom, Photoshop en Premiere)
  11. 11. Benchmarks: video- en audio-encoding (x264, x265 en Flac)
  12. 12. Benchmarks: 3D-rendering (Cinebench / Blender)
  13. 13. Benchmarks: data-compressie en -encryptie
  14. 14. Benchmarks: web-browsing en Microsoft Office (Word en Excel 2016)
  15. 15. Gaming benchmarks Battlefield 1 (DX12)
  16. 16. Gaming benchmarks Doom (Vulkan)
  17. 17. Gaming benchmarks GTA V
  18. 18. Gaming benchmarks Prey
  19. 19. Gaming benchmarks Rise of the Tomb Raider (DX12)
  20. 20. Stroomverbruik
  21. 21. Extra benchmarks: IPC en energieverbruik
  22. 22. Extra benchmarks: geheugenscaling
  23. 23. Extra benchmarks: (inter-)core latency
  24. 24. Extra benchmarks: cache latency
  25. 25. Overkloktest: halen we die 4,5 GHz?
  26. 26. X470-moederborden: X470 vs. X370
  27. 27. ASUS RoG Crosshair VII Hero (WiFi)
  28. 28. ASUS RoG Strix X470-F Gaming
  29. 29. ASUS TUF X470 Plus Gaming
  30. 30. Gigabyte Aorus X470 Gaming 7 WiFi
  31. 31. Gigabyte Aorus X470 Ultra Gaming
  32. 32. MSI X470 Gaming M7 AC
  33. 33. Benchmarks: X470-moederborden vergeleken
  34. 34. X470-vergelijking: wat valt ons op aan de moederborden?
  35. 35. Conclusie: wat vinden we van Ryzen 2 en de X470-moederborden?
  36. 36. Besproken producten
  37. 37. Reacties

AMD Ryzen 2 & AMD X470 review

AMD's 2e generatie Ryzen-processors is gearriveerd! AMD presenteert Ryzen 2 (codenaam Pinnacle Ridge) als grote verbetering, met veel optimalisaties. Uiteraard testten we de nieuwe processors om te zien wat daarvan klopt. Hoe snel zijn deze cpu's ten opzichte van Intel? Heeft AMD de juiste veranderingen doorgevoerd? Wij gingen aan de slag met de AMD Ryzen 7 2700X, AMD Ryzen 7 2700 en AMD Ryzen 5 2600X. Ook lees je in deze review over onze ervaringen met de eerste X470-moederborden.

Wie ons volgt op Facebook of Instagram, heeft vorige week al voorbij zien komen dat er een reviewkit van AMD was gearriveerd in het Hardware.Info-testlab. Nu mogen we jullie alles vertellen over de prestaties en alle andere aspecten van de Ryzen 2-processors.

Long read

Mocht je niet direct naar de pagina's met benchmarks zijn gesprongen: deze review is niet bepaald gering van omvang, dus bij dezen een kleine leesgids. Op de eerstvolgende pagina blikken we kort terug op wat AMD het afgelopen jaar teweeg heeft gebracht met de introductie van zijn Ryzen-processors. Vervolgens nemen we nog even een duik in de achterliggende architectuur, zodat je alle verbeteringen die de architectuuroptimalisaties, nieuwe features en niet te vergeten het 12nm-productieproces in het juiste perspectief kan plaatsen.

Extra tests

Naast onze gebruikelijke benchmarksuite met een ruime selectie aan synthetische en praktijkbenchmarks, hebben we ook flink wat extra tests uitgevoerd. We kijken naar de zogenaamde ipc oftewel de efficiëntie van de architectuur, maar ook naar de latencies van de cores en de caches, en onderzoeken het effect van sneller geheugen op Ryzen 2. Uiteraard konden we het ook niet laten om te proberen de gloednieuwe Ryzen 2 zo ver mogelijk over te klokken.

Moederborden

Maar dan zijn we nog niet klaar! Vanaf pagina 26 van deze review lees je alles over de eveneens vandaag gelanceerde AMD X470-chipset. De eerste zes X470-moederborden van ASUS, Gigabyte en MSI hebben we al getest, dus die vergelijken we uitgebreid. In de conclusie vertellen we je uiteraard wat de aanraders zijn - zowel qua cpu's als wat de nieuwe moederborden betreft.

Naast de Ryzen 7 2700X, Ryzen 7 2700 en Ryzen 5 2600X die we vandaag testen, introduceert AMD ook nog de Ryzen 5 2600. Die wilde AMD helaas nog niet opsturen, maar de review daarvan volgt zo snel mogelijk! Voor nu: ga er lekker voor zitten, want in de komende pakweg 10000 woorden vertellen we je álles over Ryzen 2!

Dit artikel is tot stand gekomen met bijdragen van Reinoud Dik en Tomas Hochstenbach.

Hoe AMD vorig jaar de CPU-markt wakker schudde

Vorig jaar maakte AMD met zijn Ryzen-processors de slapende cpu-markt weer wakker. Na de niet bepaald geslaagde Bulldozer-architectuur in 2011 moest het bedrijf alle zeilen bijzetten om tegelijkertijd met refreshes zoveel mogelijk prestaties en efficiëntie uit de FX-serie te persen, en daarnaast een geheel nieuwe architectuur te ontwikkelen. Na lang wachten was het grofweg een jaar geleden zover: Zen maakte zijn debuut met de eerste generatie Ryzen.

Ryzen was in 2017 een behoorlijke inhaalslag voor AMD. De prestaties per core zijn een flink stuk beter dan de voorgangers op de oudere architectuur. AMD wist op een handige manier deze potente cores te combineren, om zo ook een groot aantal cores mogelijk te maken. Bovendien werd Ryzen een stuk voordeliger in de markt gezet dan het aanbod van Intel op dat moment. Die fabrikant reageerde dan ook snel door zelf nieuwe processors uit te brengen, eveneens met meer cores dan het in de tien jaar daarvoor deed.

In het afgelopen jaar heeft AMD zelf ook niet stilgezeten. Naast een breed aanbod aan mainstream processors van quad-cores tot en met octa-cores, gebruikte het Ryzen voor high-end Threadripper- en Epyc-processors. Daarmee wist het bedrijf nog een heel ander segment aan te spreken, zonder hiervoor een compleet nieuw processorontwerp te maken. In begin 2018 koppelde AMD Ryzen middels het Infinity Fabric (waarover op de volgende pagina meer) aan een Vega-gpu, wat resulteerde in een potente quad-core processor, met de snelste geïntegreerde videokaart die we tot nu toe hebben zien.

Vandaag is het dus tijd voor de tweede generatie Ryzen. Strikt genomen vond de introductie van deze generatie al plaats met Raven Ridge; de Ryzen 3 2200G en Ryzen 5 2400G processors. Waar die cpu's echt iets nieuws deden met hun Vega-gpu's, kunnen we bij de Pinnacle Ridge-processors van vandaag beter een vergelijking maken met hun voorgangers, waarmee ze een groot aantal specificaties delen.

Voor de duidelijkheid: in deze review bespreken we de 2e generatie Ryzen-processors, en dus niet de Zen 2 architectuur, die op de planning staat voor 2019. Naar verwachting komen de daarop gebaseerde processors uit op 7nm, terwijl de 2e generatie Ryzen op 12 nanometer wordt gemaakt.

Opfriscursus: hoe is Ryzen opgebouwd?

Binnen de Zen-architectuur worden vier cores gecombineerd in een zogenaamd CPU Complex, afgekort tot CCX. Binnen zo’n Complex bevindt zich een L3-cache met 16 parallelle communicatiepaden, met in totaal een capaciteit van 8 MB (2 MB per core). Iedere core kan elk deel van de L3-cache benaderen met een vergelijkbare latency. Een 8-core Zen-processor, zoals de Ryzen 7 processors, bevat dus twee van dergelijke CPU Complex’en en daarmee 16 MB L3-cache. Eén zo’n core complex meet 44 mm² en bevat 1,4 miljoen transistors. De Zen-core zelf beslaat overigens 7 mm², inclusief 512 kB L2-cache, en 32 kB L1 data-cache en 64 kB L1 instructiecache.

Alle onderdelen – de cores, de geheugencontroller, de pci-express-controller, etc. – staan met elkaar in verbinding middels AMD's Infinity Fabric. Deze technologie is ontwikkeld om allerhande chiponderdelen op een snelle, veilige en eenduidige manier met elkaar te kunnen verbinden. Infinity Fabric is bovenal een manier voor AMD om relatief eenvoudig op basis van standaard bouwblokken andere chipontwerpen te kunnen maken. Zo vormt Infinity Fabric niet enkel de basis voor Summit Ridge, maar ook voor AMD’s Raven Ridge-processors met Vega-gpu's en nu dus de Pinnacle Ridge-processors.

Binnen het Infinity Fabric bestaan er afzonderlijke bussen voor aansturing en voor datacommunicatie. Power Management is een integraal onderdeel van Infinity Fabric: het is via deze technologie dat de meer dan 1000 sensors binnen de Ryzen processor met elkaar in verbinding staan, om op nauwkeurige wijze te bepalen welke chiponderdelen wel of niet actief moeten zijn (en zo ja op welk energieniveau). Security is bovendien volledig ingebakken binnen de aansturingsmechanismes van Infinity Fabric.

De databussen binnen Infinity Fabric vinden hun oorsprong binnen de HyperTransport technologie, maar zijn flink versneld en verbeterd. Alle datacommunicatie over Infinity Fabric is geheel coherent, wat betekent dat wanneer ergens in een cache data wordt aangepast, dit automatisch wordt doorgegeven aan alle andere chiponderdelen die een kopie van dezelfde data bevatten. De hiervoor benodigde database is geoptimaliseerd voor een zo laag mogelijk latency, maar tegelijkertijd volledig schaalbaar gemaakt. Hierdoor kunnen niet alleen onderdelen binnen één enkele chip op een eenduidige manier met elkaar communiceren, maar ook meerdere chips binnen één processor of zelfs meerdere processors binnen één systeem.

Ryzen verbeteringen: lagere latencies

De nieuwe generatie Ryzen-processors is voorzien van de codenaam Pinnacle Ridge. Bij de eerste generatie betrof het Summit Ridge en de Ryzen-apu's met Vega gpu werden ook wel Raven Ridge genoemd. Hoewel het om een nieuwe generatie gaat, is de onderliggende chip nog precies hetzelfde als bij Summit Ridge. De die-size is identiek, de opbouw van twee ccx'en is gelijk, én de processor past weer in dezelfde AM4-socket. Wat is er dan wel anders?

12 nanometer

Eén verandering is dat de tweede generatie Ryzen de eerste reeks cpu’s van AMD is die op 12 nanometer wordt geproduceerd. Dit is GlobalFoundries’ nieuwe proces, gebaseerd op de 14nm FinFET van de eerste generatie. Hoewel deze aanduiding grotendeels marketing is, wordt deze naam gehanteerd vanwege een betere transistorwerking, waardoor hogere kloksnelheden tot 4,35 GHz stock behaald kunnen worden. AMD geeft aan dat overkloks op 4,2 GHz all-core nu mogelijk zijn voor de meeste chips. Het verbeterde procedé maakt ook een 50 mV lagere vcore-spanning, en daardoor betere prestaties per watt, mogelijk. Daarbij kunnen 10 procent hogere kloksnelheden worden behaald bij hetzelfde energieverbruik, of een 11 procent betere power per clock dan bij de eerste generatie.

Zen+

Daarnaast heeft AMD met Zen+ verbeteringen aan zijn bestaande Zen-cores doorgevoerd: een 3 procent hogere ipc dankzij een tot 16% lagere L3 cache latency, een tot 34% lagere L2 cache latency en een tot 13% betere L1 cache latency. Ook claimt AMD een 11% lagere geheugenlatency bij gebruik van hetzelfde werkgeheugen. Of deze claims waargemaakt zijn, testen we verderop in deze review.

Volgens AMD leveren de verlaagde cache latencies in combinatie met de hogere kloksnelheden betere prestaties, met name in gaming. Het bedrijf stelt dat de Ryzen 7 2700X op full hd-resolutie zo'n 5 procent langzamer is dan de Core i7 8700K, en dat dit verschil op wqhd-resolutie terugloopt tot slechts 1 procent achterstand. AMD zegt dat dezelfde verhoudingen van toepassing zijn op de Ryzen 5 2600X en Core i5 8600K.

SenseMI verbeteringen

Een cruciaal onderdeel van Ryzen is SenseMI, een pakket aan technieken om flexibel de kloksnelheid en prestaties van de processor aan te passen, al naar gelang de omstandigheden. In de nieuwe processors vinden we onder andere Precision Boost 2, dat een veel meer lineaire schaling van kloksnelheden per core mogelijk maakt dan bij de eerste versie.

Precision Boost bepaalt de maximale kloksnelheid van de processor aan de hand van de hoeveelheid cores die zwaar belast zijn. Bij de eerste generatie Ryzen-processors ging dat in de praktijk om twee cores die hoger geklokt konden worden in bepaalde workloads, terwijl bij een belasting op meer cores er direct teruggeschakeld werd naar de base clock. Zo is op bijvoorbeeld een 1800X de kloksnelheid van de processor bij belasting van vijf en zestien threads identiek.

Bij de 2e generatie Ryzen schaalt dit veel meer linear, waardoor er bij een beperkt aantal belaste threads een veel hogere kloksnelheid gehaald kan worden. Volgens AMD kan de 2700X vier threads op 4,2 GHz draaien, terwijl dat bij de 1800X beperkt bleef tot 3,7 GHz. Dat bij de 2700X een groter aantal cores op hogere kloksnelheden kan draaien, heeft wel tot gevolg dat het tdp van deze processor met 10 watt is toegenomen, van 95 naar 105 watt.

De Extended Frequency Range (XFR) heeft ook een upgrade gehad naar een tweede versie met Pinnacle Ridge. Waar Precision Boost afhankelijk is van de stroomvoorziening, koeling en temperatuur, is bij XFR(2) alleen de cpu-temperatuur een factor die bepaalt of de kloksnelheid nog wat verder omhoog kan. Nieuw daarbij is dat dit nu voor alle cores van toepassing is, in plaats van de enkele core zoals bij de eerste generatie het geval was. Na een bios-update kun je hier ook op bestaande B350- en X370-moederborden gebruik van maken.

Precision Boost Overdrive

Exclusief voor de nieuwe X470-moederborden is Precision Boost Overdrive, waarbij wordt gekeken naar de belasting en temperaturen van de stroomvoorziening van een moederbord. Zolang die het toelaat, kan Precision Boost Overdrive de prestaties nog verder verhogen. Door de limieten van de processors zelf zal dat weinig invloed hebben op de maximale single-core snelheid, maar bij belasting van alle cores zal Precision Boost Overdrive nog net wat hogere kloksnelheden mogelijk maken.

Gesoldeerde heatspreader, nieuwe koeler

AMD maakt graag van de gelegenheid gebruik om zijn gesoldeerde heatspreaders gunstig af te laten steken bij de concurrentie. Intels oplossing tim, een soort koelpasta tussen de processordie en de heatspreader, is minder goed in staat de warmte te geleiden dan een gesoldeerde oplossing. Bij de Raven Ridge-processors gebruikte AMD ook tim om kosten te besparen, maar bij de 2e generatie Ryzen maakt het opnieuw gebruik van een gesoldeerde heatspreader, wat volgens AMD een temperatuurverlaging van 10 graden oplevert. Voor overklokkers zal de warmteafvoer van Pinnacle Ridge-processors dus minder snel een probleem opleveren dan op Raven Ridge.

Wraith Prism RGB

Samen met de Ryzen 2700X komt de nieuwe Wraith Prism RGB-koeler. Qua uiterlijk zien we weinig verschillen met de Wraith Max, maar de ventilator is op de Prism van doorzichtig kunststof gemaakt om de rgb beter tot zijn recht te laten komen. De verlichting in de ventilator zelf, de ring rondom én onder het AMD-logo zijn los van elkaar aan te sturen met software. De ondersteuning hiervoor is indrukwekkend te noemen, met ASRock RGB LED, ASUS Aura sync, Biostar VIVID LED DJ, Gigabyte RGB Fusion en MSI Mystic Light. Kortom, alle moederbordfabrikanten hebben ondersteuning ervoor in hun software gebouwd.

De Wraith Prism heeft daarnaast ook een hardwarematige switch om de fansnelheid te beperken. Overigens wordt er nu bij alle Ryzens een koeler meegeleverd, waar dat bij de Ryzen 5 1600 van de vorige generatie nog niet zo was. De Prism krijg je echter alleen bij de 2700X; bij de 2700 en 2600X krijg je een Wraith Spire en bij de 2600 de simpele Wraith Stealth.

Ryzen Master vernieuwd

Ryzen Master is AMD's stuk software waarmee je je cpu kan overklokken. Qua user interface is het identiek aan Radeon Settings, de software waarmee AMD's videokaarten aangepast en overklokt kunnen worden. Met de nieuwe versie van Ryzen Master is het mogelijk om de beste cores te laten detecteren, om daar vervolgens een hogere overklok mee te kunnen behalen. Het programma wijst de beste core aan met een gouden ster, en voorziet de tweede beste core op de cpu van een zilveren ster. Per core kunnen maximale kloksnelheden worden gekozen, die bovendien meteen vanuit het programma zelf getest kunnen worden op stabiliteit.

De Ryzen AM4 lineup voor 2018

Met de introductie van de Pinnacle Ridge processors zien we dat het topmodel de Ryzen 7 2700X is. Dan rijst de vraag: waar is de Ryzen 7 2800X? Volgens AMD "is de 2700X de geschikte processor die de wensen en verwachtingen kan waarmaken van wie voorheen naar de 1800X keek". Dat is in elk geval een fraai voorbeeld van marketing speak...

In AMD's eigen overzicht van de Ryzen lineup voor de 2000-serie zien we ook dat de 2700X de opvolger van zowel de 1700X als de 1800X is. De 1700, 1600X en de 1600X krijgen ieder wel een directe opvolger terwijl Ryzen 5 1500X en Ryzen 3 1300X blijven voortbestaan. Dat is opmerkelijk, want in beide gevallen gaat het om een relatief inefficiënt ontwerp van twee half-actieve ccx'en. De Ryzen 5 1400 en Ryzen 3 1200 hebben we eerder dit jaar al vervangen zien worden met de Raven Ridge-processors, specifiek de Ryzen 5 2400G en Ryzen 3 2200G.

Overigens werd op het persevent door AMD een eventuele Ryzen 7 2800X niet direct ontkend, dus wie weet wat de toekomst nog gaat brengen.

Specificaties van de 2700X, 2700 en 2600X

Hieronder vind je de door ons geteste Pinnacle Ridge-processors met alle specificaties (de 2600 houd je nog even van ons tegoed). De Ryzen 7's hebben uiteraard wederom acht cores, terwijl de Ryzen 5 2600X over zes cores beschikt. Met een all-core turbo van 4 GHz en een maximale single-core turbo van 4,3 GHz is de Ryzen 7 2700X het hoogst geklokt van allemaal. Een 2800X is er voorlopig overigens nog niet, al houdt AMD wel de mogelijkheid open dat er in de toekomst nog zo'n chip komt.

Zoals we gewend zijn van AMD, zijn alle processors voorzien van een vrij instelbare multiplier. Mits je een B350-, X370- of X470-moederbord hebt, kun je ze dus naar hartenlust overklokken. Dat konden we natuurlijk zelf ook niet laten - lees meer daarover verderop in deze review. Opvallend is dat de tdp's ten opzichte van de vorige generatie iets zijn gestegen, wat gezien de hogere kloksnelheden geen grote verrassing is. Het nieuwe 12nm-procedé draagt immers wel iets bij aan een betere efficiëntie, maar is een relatief kleine stap.

Algemeen
 
MerkAMDAMDAMD
ProductnaamRyzen 5 2600X BoxedRyzen 7 2700 BoxedRyzen 7 2700X Boxed
ProductcodeYD260XBCAFBOXYD2700BBAFBOXYD270XBGAFBOX
DetailsProductinfoProductinfoProductinfo
Processor
ProcessorserieRyzen 5Ryzen 7Ryzen 7
CPU-corePinnacle RidgePinnacle RidgePinnacle Ridge
CPU-socketSocket AM4Socket AM4Socket AM4
Klokfrequentie3.6 GHz3.2 GHz3.7 GHz
Alle cores turbo klokfrequentie3.9 GHz3.4 GHz4 GHz
Max. turbo klokfrequentie4.2 GHz4.1 GHz4.3 GHz
XFR4.2 GHz4.1 GHz4.3 GHz
Aantal cores6 cores8 cores8 cores
Aantal threads121616
HyperThreading / SMT
Multiplier363237
Multiplier unlocked
Bussnelheid / bClk100 MHz100 MHz100 MHz
Geïntegreerde geheugencontrollerDDR4-2933 (Dual Channel)DDR4-2933 (Dual Channel)DDR4-2933 (Dual Channel)
Thermal design power95 W65 W105 W
Productie-procedé12 nm12 nm12 nm
Die-grootte213 mm²213 mm²213 mm²
Aantal transistors4800 mln4800 mln4800 mln
Aantal PCIe lanes202020
UitvoeringBoxedBoxedBoxed
Koeler meegeleverd
Geheugencontroller
Geïntegreerde geheugencontroller
GeheugentypeDDR4DDR4DDR4
Geheugensnelheid2933 MHz2933 MHz2933 MHz
Geheugenkanalen222
Video
Geïntegreerde GPU
Cache
L2-cache3072 kB4096 kB4096 kB
L3-cache16 MB16 MB16 MB
Instructieset
IA-64
MMX
SSE
SSE2
SSE3
SSE4A
SSE4.1
SSE4.2
x86-64
XD-bit
AVX
AVX2
AVX-512
AES-NI

Geheugenondersteuning: DDR4-2933 mits...

Bij de eerste generatie Ryzen was geheugenondersteuning, zeker in het begin, een heikel punt. Inmiddels zijn er redelijk veel ddr4-geheugenkits beschikbaar die goed werken met Ryzen, zoals we laatst zagen in onze geheugenround-up. AMD heeft de officieel ondersteunde geheugensnelheid voor de tweede generatie Ryzen opgevoerd naar 2933 MHz, maar dat is niet in alle gevallen mogelijk.

Onderstaande tabel is afkomstig van AMD en toont voor elk scenario de maximale snelheid waarop de fabrikant een goede werking garandeert. Belangrijk daarbij is het onderscheid tussen single- en dual-rank geheugenmodules, waarover je in ons uitgebreide artikel in Hardware.Info Magazine #2/2018 overigens meer kan lezen. Veel moderne 8GB-modules zijn single-rank, terwijl 16GB-modules meestal uit twee ranks bestaan. In dat laatste scenario ligt de ondersteunde geheugensnelheid fors lager; zolang je twee sloten vult is dat 2400 of 2666 MHz, maar als je vier modules gebruikt daalt dat zelfs tot ddr4-1866. Dat is zelfs onder de minimumspecificatie voor ddr4! Ook als je vier single-rank geheugenmodules combineert, garandeert AMD slechts een snelheid van 2133 MHz.

Gebruikte geheugensloten Indeling geheugenmodule Ondersteunde snelheid
2 v/d 2 Single-rank DDR4-2933
2 v/d 2 Dual-rank DDR4-2666
2 v/d 4 Single-rank DDR4-2933
2 v/d 4 Dual-rank DDR4-2400
4 v/d 4 Single-rank DDR4-2133
4 v/d 4 Dual-rank DDR4-1866

Testmethode

Hardware.Info test alle processors onder Windows 10 Fall Creators Update met energieprofiel op High Performance (tenzij anders aangegeven). Het gros van onze benchmarks draaien we met de in processors geïntegreerde gpu, waarbij we processor zonder igpu (zoals AMD Ryzen) voorzien van een GeForce GTX 1050 Ti.

Games in low-res, met reden

Alle game benchmarks draaien we in combinatie met een GeForce GTX 1080 Ti in full hd resolutie (1920x1080) met medium en ultra settings. We kiezen juist voor de relatief lage Full HD resolutie om zo een instelling te pakken waar zo mogelijk niet de gpu, maar de cpu de bottleneck is. In de eerste twee grafieken vind je het gemiddelde aantal beelden per seconde (fps) dat berekend wordt.

Frametimes en FPS

Nog interessanter is de 99ste percentiel frametijd, te zien in de laatste twee grafieken. Dit is de tijd waarbinnen 99% van alle beelden in de test berekend kon worden. Een lagere 99ste percentiel frametijd betekent een lagere maximale vertraging bij het berekenen van een nieuw frame. Het is een betere methode om de worst case prestaties van een cpu/gpu-combinatie in kaart te brengen dan de minimale fps, die veel andere publicaties tonen. Vergeet niet: minimum fps is het laagste aantal frames binnen ieder gemeten tijdbestek van een seconde, maar zegt weinig over negatieve pieken die minder dan een seconde duren. Op veler verzoek rekenen we de 99ste percentiel frametijd ook om naar een minimum fps-waarde, zodat ook voor wie de achterliggende techniek niet snapt de grafieken begrijpelijk zijn.

Testconfiguraties

Alle testsystemen zijn verder voorzien van 8 GB geheugen per kanaal (16 GB bij dual-channel en 32 GB bij quad-channel) werkend op de hoogste officieel door de processors ondersteunde klokfrequentie. Verder gebruiken we Samsung 850 Evo SSD's en Seasonic Prime Titanium 750W voedingen.

We meten de stroom met een zelfontworpen stroommeter, die rechtstreeks het verbruik via de cpu-stroomkabels meet. Op die manier kunnen we nog nauwkeuriger het stroomverbruik van processors in kaart brengen dan we vroegen deden door het volledige systeemverbruik te meten. We doen zowel stroomtests in idle als onder diverse belastingen.

Onderstaande tabel toont de specificaties van onze testsystemen.

Platform LGA1151-v2 Socket TR4 LGA2066 Socket AM4
Moederbord ASRock Z370 Extreme4 ASUS RoG
X399 Zenith Extreme
ASUS RoG
Rampage VI Apex

Summit Ridge: ASUS Crosshair VI Hero
Raven Ridge: MSI B350I Pro AC
Pinnacle Ridge: ASUS Crosshair VII Hero

Chipset Intel Z370 AMD X399 Intel X299 AMD B350/X370/X470
Geheugen 16 GB
G.Skill

DDR4-2666
32 GB
G.Skill

DDR4-2666
32 GB
G.Skill

DDR4-2666

Summit Ridge: 16 GB
G.Skill

DDR4-2666
Raven Ridge & Pinnacle Ridge: DDR4-2933
SSD Samsung 850 Evo 500GB
Voeding Seasonic Prime Titanium 650W
Videokaart - Nvidia GeForce
GTX 1050 Ti
Nvidia GeForce
GTX 1050 Ti
Nvidia GeForce
GTX 1050 Ti
APU's: -
OS Windows 10 x64 Fall Creators Update

Benchmarks

We gebruiken de volgende benchmarks voor het testen van processors:

  • Contentcreatie
    • Abobe Lightroom 6
    • Adobe Photoshop CC 2017 - Fotobewerking
    • Adobe Photoshop CC 2017 - Panorama
    • Adobe Premiere Pro CC 2017 - 4K Hardware.Info TV export
  • Video- en audio-encoding
    • x264 encoding
    • H.264 QuickSync / VCE encoding
    • x265 encoding
    • FLAC encoding
  • 3D-rendering
    • Blender 2.78c
    • Cinebench 15 (single en multi threaded)
  • Data-compressie en -encryptie
    • 7-Zip
    • WinRAR
    • AIDA64 - Zlib
    • AIDA64 - AES
    • AIDA64 - Hashing
  • Web-browsing en Microsoft Office
    • Chrome 58 - Jetstream
    • Microsoft Word 2016 - 1000 pagina's naar PDF
    • Microsoft Excel 2016 - Monte Carlo aandelen analyse
  • Geïntegreerde GPU benchmarks
    • 3DMark Skydiver
    • Counterstrike: GO
    • Minecraft
    • Dota 2
  • Gaming benchmarks (GTX 1080 Ti)
    • Battlefield 1
    • Doom
    • GTA V
    • Prey
    • The Division
    • Rise of the Tomb Raider
  • Stroomverbruik
    • Cinebench 15
    • Adobe Premiere Pro CC 2017
    • Idle

In deze review herken je de nieuwe Ryzen 2-processors aan de rode balkjes. Alle overige AMD-processors hebben groene balkjes, terwijl we de concurrentie van Intel van blauwe balkjes hebben voorzien.

Benchmarks: content creation (Adobe Lightroom, Photoshop en Premiere)

Om de prestaties van de processors voor content creatie te analyseren, doen we diverse tests met Adobe software.

In Adobe Lightroom 6 exporteren we een groot aantal RAW-foto's naar JPEG met diverse effecten. In Adobe Photoshop CC 2017 doen we een tweetal tests. Allereerst meten we hoe langt het duurt om via een script een groot aantal veel gebruikte bewerkingen los te laten op een grote afbeelding. In een tweede test meten we hoe lang het duurt om een aantal hoge resolutie foto's om te zetten naar een panorama. In onze Adobe Premiere Pro 2017 benchmarks bepalen we hoe lang het duurt om een fragment van Hardware.Info TV in 4k-resolutie te exporteren. Dit maakt maakt gebruik van vier bronkanalen met elk kleurcorrectie en diverse andere effecten.

Als we van start gaan met Lightroom zien we direct verbeteringen bij Pinnacle Ridge ten opzichte van Summit Ridge. Alle nieuwe cpu's zijn sneller dan de 1800X, inclusief de laaggeklokte Ryzen 7 2700. Zowel de 2700X als de 2600X zijn hier iets sneller dan de Core i7 8700.

In Photoshop zijn de verschillen tussen Ryzen eerste en tweede generatie iets minder groot, al weet de Ryzen 7 2700X wel de beste score in de panorama-test neer te zetten, en daarmee net de Core i7 8700K te verslaan. De Ryzen 5 2600X is een seconde sneller dan de 1800X en loopt daarmee gelijk op met de Core i5 8600K en 7700K.

Premiere Pro lust graag een groot aantal threads en dat komt de Ryzen-processors goed uit. De Ryzen 7 2700X is bij het renderen van een 4k Hardware.Info TV-aflevering 6 procent sneller dan de 1800X en 16 procent sneller dan de 1700X. De Ryzen 5 2600X is ondertussen 8 procent sneller dan de 1600X en gaat zelfs nipt de i7 8700 (non-K) voorbij.

  • Lightroom
  • Photoshop editing
  • Photoshop panorama
  • Premiere Pro

Benchmarks: video- en audio-encoding (x264, x265 en Flac)

Door middel van Staxrip zetten we Full HD video om naar H.264 of H.265 met de processors-cores. Voor beide maken we gebruik van de veel gebruikte x264 en x265 codecs. Daarnaast meten we hoe lang het duurt om een uur ongecomprimeerde audio om te zetten naar Flac.

In Staxrip x264 scoort AMD erg goed, met de Ryzen 7 2700X die het gevecht aangaat met de veel duurdere i7 7820X. Ook de 2700 laat van zich horen en eindigt vlak achter de 1800X. De Ryzen 5 2600X is hier 14 procent sneller dan de 1600X en scoort nagenoeg gelijk met de 1700.

Bij Staxrip x265 heeft Intel zijn zaakjes wel wat beter voor elkaar, en hier levert AMD duidelijk wat punten in. Dat was bij de eerste generatie Ryzen niet anders, en ook hier valt de prestatieverbetering van de tweede generatie op. De 2700X scoort 13 procent hoger dan de 1800X en de 2600X doet het 12 procent beter dan de 1600X.

Het omzetten van WAV naar FLAC is een sterk single-threaded benchmark. De Core i7 8700K staan door zijn ipc in combinatie met hoge single-core turbo-snelheid daarom bovenaan. De 2700X en 2600X doen het echter relatief goed ten opzichte van de eerste generatie Ryzen-processors. Beide cpu's verslaan alle andere Ryzens, inclusief de Threadrippers. De 2700X doet het 8 procent beter dan de 1800X en 16 procent beter dan de 1700X. De 2600X doet het ondertussen 13 procent beter dan zijn voorganger.

  • Staxrip x264
  • Staxrip x265
  • Wav naar flac

Benchmarks: 3D-rendering (Cinebench / Blender)

Om de prestaties bij 3D-rendering in kaart te brengen gebruiken we allereerst de officieel meegeleverde benchmarks van de open-source Blender 3D-rendering software. Daarnaast draaien we de bekende Cinebench 15 benchmarks, zowel multi-threaded als single-threaded. Zowel Blender als Cinebench staat erom bekend dat de workloads optimaal schalen bij processors met meerdere cores.

In Blender draaien de nieuwe Ryzens erg goed. De 2700X weet met zijn optimalisaties en hogere all-core kloksnelheden cpu's zoals de i7 8700K en de i7 7820X te snel af te zijn. Ook de 2600X komt met zijn hogere kloksnelheden erg in de buurt van de 1700, een lagergeklokte processor met twee cores en vier threads meer.

In Cinebench multi-threaded springt de 2700X naar voren met flinke verbeteringen ten opzichte van zijn voorgangers: 13 procent sneller dan de 1800X en maar liefst 19 procent sneller dan de 1700X. De Ryzen 5 2600X is hier 11 procent sneller dan de 1600X, en komt daarmee dicht in de buurt van Intels snelste Coffee Lake-processor op dit moment.

De verbeteringen van Pinnacle Ridge heeft AMD geen windeieren heeft gelegd in Cinebench single-threaded. De eerste generatie Ryzen liep in deze benchmark nog wat achter op Intels Sky-/Kaby en Coffee Lake, maar de Pinnacle Ridges houden de processors van de blauwe gigant een stuk beter bij. De 2700X komt met 179 punten boven een reeks i3's en i5's te staan. De 1600X ziet zijn opvolger 12 procent beter scoren, wat de 2600X vier procent sneller maakt dan de i5 8400.

  • Blender
  • Cinebench 15 MT
  • Cinebench 15 ST

Benchmarks: data-compressie en -encryptie

We draaien een vijftal data-compressie en -encryptie benchmarks. Allereerst comprimeren we 2GB aan data met zowel 7Zip als Winrar. Daarnaast draaien we een drietal onderdelen van de AIDA64 benchmark. Zlib is een populaire compressie methode die door veel software gebruikt wordt. AES is één van de meest gebruikte encryptie algoritmes en is bijvoorbeeld de basis voor de SSL-encryptie van HTTPS-websites. Met AIDA64 meten we ook hoe snel data gehashed kan worden.

In 7-Zip en WinRAR worden de i5 8400 en 8600 verslagen door de Pinnacle Ridges, maar blijven de 8700 en 8700K ze nog wel te snel af. Bij de compressie in Zlib en de encryptie in AES zetten de Ryzens erg hoge scores neer, dit zien we bij de AIDA64 Hash-benchmark ook.

  • 7-Zip
  • Winrar
  • Zlib
  • AES
  • Hash

Benchmarks: web-browsing en Microsoft Office (Word en Excel 2016)

In Chrome versie 58 draaien we de Jetstream benchmark om te bepalen hoe snel de processor Javascript-berekeningen kan uitvoeren. Verder draaien we een tweetal tests met Microsoft Office 2016: in Word converteren we 1000 pagina's tellend document naar een PDF-bestand. In Excel draaien berekeningen in een complexe sheet die de toekomstige waarde van een aandelen portefeuille voorspelt op basis van het Monte Carlo algoritme.

De Jetstream-benchmark met Chrome is sterk single-threaded, waarbij we dan ook zien dat de Intels met de hoogste single-core kloks bovenaan eindigen. Toch zijn de verbeteringen van Pinnacle Ridge onverminderd aanwezig, en zien we de 2700X en 2600X respectievelijk 19 en 13 procent hoger scoren dan hun voorgangers. De Ryzen 2700 ziet ondertussen een minder grote sprong ten opzichte van de 1700, wat door de minder grote verbetering qua maximale kloksnelheid verklaard kan worden.

In Word doet het omzetten van 1000 pagina's naar PDF vooral een enkele thread zweten, waarbij de Intels nog altijd bovenaan staan. Toch worden ze rap gevolgd door de nieuwe Ryzens, die ieder ruim tien procent betere scores neerzetten dan hun voorgangers. Bij de Excel-benchmark kunnen alle beschikbare threads aan het werk worden gezet. De hogere all-core kloksnelheden van de 2600X, 2700 en 2700X zorgen ervoor dat de processors nog net wat beter scoren dan cpu's uit de 1000-serie met een gelijk aantal threads.

  • Google Chrome
  • Word 2016
  • Excel 2016

Gaming benchmarks Battlefield 1 (DX12)

Na de benchmarks met de igpu kijken we nu naar zwaardere games in combinatie met de GTX 1080 Ti. De first-persoon shooter Battlefield 1 testen we in DirectX 12-modus.

De beste indicatie voor hoe vloeiend een spel te spelen is, zijn de frametimes. In het 99ste percentiel zien we hoeveel - omgerekend - fps je haalt bij 99 procent van de gerenderde frames. Daar zijn de Intel Coffee Lakes met 6 cores de beste, al liggen de Intel-cpu's met hogere core-aantallen niet ver achter. AMD weet zich ondertussen relatief minder goed te redden in Battlefield 1. Wil je het spel op 60 fps spelen, dan kun je al uit de voeten met een quad-core van een van de afgelopen generaties.

In onze benchmarks van BF1 zijn de Ryzens uit de eerste generatie niet opgewassen tegen de Intel-processors. Bij Pinnacle Ridge zit hier een duidelijke verbetering in, al lukt het AMD nog niet om framerates te behalen te gelijk zijn aan Intels nieuwste processors. In de framerates zien we verbeteringen tussen de 22 en 30 procent ten opzichte van Summit Ridge, in de frametimes gaat het tussen de 23 en 33 betere prestaties ten opzichte van de voorgangers.

  • 1080p medium
  • 1080p ultra
  • 1080p medium (99p)
  • 1080p ultra (99p)

Gaming benchmarks Doom (Vulkan)

Doom is niet bepaald een processorintensieve game, en de framerates zullen menig lezer niet meer verrassen. Ook bij de frametimes zien we geen wezenlijke verschillen tussen de Ryzens uit verschillende generaties.

  • 1080p medium
  • 1080p ultra
  • 1080p medium (99p)
  • 1080p ultra (99p)

Gaming benchmarks GTA V

Waar Doom vrij licht voor de processor is, trekt GTA 5 juist zwaar aan de cpu-prestaties. Het spel heeft de eigenschap om het beste op een snelle processor zónder HyperThreading of SMT te draaien. De nieuwe Ryzens zetten flink betere framerates neer in GTA 5, waar vermoedelijk de cache latency en kloksnelheid de grootste rol in spelen. De 2700X en 2600X zien ieder een 21 procent hogere framerate dan de 1700X en 1600X. Ook de 2700 ziet met 14 procent een duidelijke verbetering ten opzichte van de Ryzen 7 1700. In de frametimes zien we deze toename ook terugkomen.

  • 1080p medium
  • 1080p ultra
  • 1080p medium (99p)
  • 1080p ultra (99p)

Gaming benchmarks Prey

In tegenstelling tot GTA V schaalt Prey uitstekend over veel cores. Hoge kloksnelheden en een aardig aantal threads zorgen bij de 2700X en 2600X voor een prima framerate in Prey. Het gaat dan om zo'n 10 tot 12 procent verbetering ten opzichte van de vergelijkbare Summit Ridges. Bij de frametimes zien we vergelijkbare verhoudingen, vooral op ultra doen de Ryzens het goed tegenover de concurrentie.

  • 1080p medium
  • 1080p ultra
  • 1080p medium (99p)
  • 1080p ultra (99p)

Gaming benchmarks Rise of the Tomb Raider (DX12)

Rise of the Tomb Raider lijkt het liefste een paar snelle cores zónder HyperThreading of SMT te hebben. Bovendien draait het spel beter op Intels processors, en dat hoeft niet eens eentje van de nieuwste generatie te zijn. AMD's lineup blijft hier iets bij achter, maar de Pinnacles Ridge-processors weten ook in deze game ruim tien procent beter te presteren dan de 1000-serie.

  • 1080p medium
  • 1080p ultra

Stroomverbruik

Voor het energieverbruik meten we rechtstreeks de stroom die door de cpu-stroomkabels loopt tijdens verschillende scenario's. Allereerst tonen we het gemiddelde verbruik tijdens de Cinebench 15 benchmark. Verder bepalen we het gemiddelde verbruik tijdens de Adobe Premiere Pro benchmark. De laatste grafiek toont het idle verbruik.

In Cinebench verbruikt de 2700 door zijn hogere all-core kloksnelheid zo'n 15 watt meer dan de 1700. Zeker bij de 2600X en 2700X zien we dat de hogere kloksnelheden duidelijk niet voor niks zijn; ondanks het 12nm-proces verbruiken de processors al gauw 50 tot 60 procent meer dan hun voorgangers onder volledige belasting. Ook in Premiere Pro zien we een significante toename in energieverbruik, al zijn de verschillen hier iets minder groot. Wat betreft idle-verbruik lijkt AMD geen verandering te hebben doorgevoerd bij Pinnacle Ridge.

  • Cinebench 15
  • Premiere Pro
  • Idle

Efficiëntie

Dan de efficiëntie. De grafiek toont het totale stroomverbruik dat nodig is om het fragment Hardware.Info TV te renderen in Premiere Pro. Ook hier zien we dat de hogere kloksnelheden van de 2600X en 2700X punten kosten in de efficiëntie. De Ryzen 7 2700 doet het ondertussen nog behoorlijk goed met een efficiëntie die in de buurt van de 1700 komt.

Extra benchmarks: IPC en energieverbruik

Met de optimalisaties in de verschillende cache-levels spreekt AMD over een single threaded ipc-verbetering van ongeveer 3 procent. Daarbij vergelijkt het bedrijf een Ryzen 5 1600X en Ryzen 5 2600X, allebei draaiend op 3,5 GHz in Cinebench.

Om die claim op de proef te stellen, gingen wij zelf aan de slag met een Ryzen 7 1700X en een Ryzen 7 2700. Ook in onze vergelijking stelden we beide processors in op een kloksnelheid 3,5 GHz op alle cores. Daarbij gebruikten we in beide gevallen een vCore van 1,35V, een vSOC van 1,15V en een vMem van 1,35V. Om bij de vergelijking puur naar ipc te kijken, stelden we het geheugen bij beide cpu's in op 2933 MT/s met een CAS Latency van 14. Als benchmark gebruiken we eveneens Cinebench.

  Ryzen 7 1700X @ 3,5 GHz Ryzen 7 2700 @ 3,5 GHz Verschil
Cinebench R15 MT 1559 punten 1598 punten +2,5%
Cinebench R15 ST 144 punten 147 punten +2,08%

De claim van AMD lijkt aardig te kloppen. De Ryzen 7 2700 scoort in de multi-threaded benchmark van Cinebench precies 2,5 procent hoger dan de 1700X op gelijke kloksnelheden. Bij de single-threaded benchmark ligt dat meer in de buurt van de 2 procent, wat wel een procent lager is dan de cijfers van AMD zelf.

Naast de claim van AMD testen, benchmarken wij ipc ook al enige tijd op Cinebench R15 bij een kloksnelheid van 2,4 GHz. Daaruit blijkt de ipc-verbetering juist iets hoger te liggen, op een ruime 5 procent. Nog altijd blijft de ipc van Intel iets hoger, al is met Pinnacle Ridge dus een duidelijke verbetering zichtbaar.

  Ryzen 1e Gen Ryzen 2e Gen Skylake/Kaby Lake Coffee Lake
Cinebench 15 ST 96 punten 101 punten 104 punten 105 punten
Verbetering t.o.v. Ryzen 1 n.v.t. 5,21% +8,33% +9,38%

Extra benchmarks: geheugenscaling

Om de invloed van sneller geheugen te bekijken, hebben we een korte test gedaan op drie verschillende kloksnelheden: de standaard 2933 MHz, 3200 MHz en 3600 MHz. Naast Cinebench hebben we ook gekeken naar de prestaties in GTA V, een benchmark die bekendstaat om de goede schaling met sneller geheugen.

We zien erg kleine onderlinge verschillen. Hoewel dit slechts een snelle test is, durven we wel te stellen dat je de bulk van de prestatiewinst van sneller geheugen al in huis haalt met geheugen op een snelheid van 3000 MHz. Zeker de investering voor ddr4-3600 zouden we gezien de hoge meerprijs achterwege laten, tenzij je echt per se het maximale uit je Ryzen wil halen.

  DDR4-2933 DDR4-3200 DDR4-3600
Cinebench 15 MT 1835 1836 1843
GTA V - medium 130,6 fps 132,2 fps 134,7 fps
GTA V - medium (99p) 11 ms 11 ms 10 ms

Extra benchmarks: (inter-)core latency

Om te meten in hoeverre er verbeteringen zijn in de core latencies van Pinnacle Ridge ten opzichte van Summit Ridge, hebben we de SiSoft Sandra Cache & Memory Benchmark er bijgepakt. Deze benchmark meet hoeveel nanoseconden het duurt om tussen twee processorcores te pingen. Vanwege de opbouw van Ryzen-processors met twee Core Complexen kijken we dus naar drie dingen: (1) de cache latency binnen een core, dus met SMT of HyperThreading, (2) de cache latency tussen verschillende cores binnen een ccx en (3) de cache latency tussen cores op verschillende ccx'en.

De SiSoft Sandra Cache benchmark geeft een hele reeks resultaten, waarvan wij de minimale, maximale en gemiddelde cache latency rapporteren. We hebben de Ryzen 7 1800X en de 2700X getest op zowel standaard snelheden als op 4 GHz all-core, voor een directe vergelijking tussen Ryzen 1 en 2. Bovendien vergelijken we deze resultaten met de Core i7 8700K op stock-snelheid.

SiSoft Sandra benchmark 1800X 2700X i7 8700K
Core Latency      
Minimaal 14,7 ns 13,2 ns 14,7 ns
Maximaal 15 ns 13,6 ns 15,1 ns
Gemiddeld 14,9 ns 13,4 ns 14,8 ns
Inter-Core Latency      
Minimaal 39,9 ns 37,9 ns 40,7 ns
Maximaal 46 ns 40,9 ns 45,3 ns
Gemiddeld 41,6 ns 39,3 ns 43,3 ns
Inter-CCX Latency      
Minimaal 123 ns 112,5 ns -
Maximaal 135,2 ns 120,7 ns -
Gemiddeld 125,1 ns 115,7 ns -

De Ryzen 2700X heeft duidelijk beter core latencies dan de beste Summit Ridge-processor. De core latency is tien procent lager, de inter-core latency ruim 5,5 procent en bij de inter-ccx latency zien we een afname van 7,5 procent. Er kan dus sneller en vooral met minder vertraging data worden uitgewisseld tussen de verschillende cores op de 2700X dan bij de 1800X het geval was. Vergelijken we de processors met Intels i7 8700K, dan zien we dat met Pinnacle Ridge de core latency en de inter-core latency duidelijk beter zijn dan op de Core-processor.

Het schakelen tussen cores op de andere ccx is voor Ryzen-processors echter onvermijdelijk, en daar ligt de latency nog een stuk hoger dan bij de i7 8700K. Tussen Summit- en Pinnacle Ridge zien we een duidelijk verbetering van gemiddeld 125,1 nanoseconden naar 115,7 nanoseconden. Ook de worst case latency is met een indrukwekkende 14,5 ns afgenomen. Het zijn echter zaken waar de Intel-processor vanwege zijn opbouw geen last van heeft, en de worst case van Intel ligt met 45,3 nanoseconden nog altijd een stuk lager dan de best case van AMD's 2700X met 112,5 ns.

SiSoft Sandra benchmark 1800X @ 4GHz 2700X @ 4GHz
Core Latency    
Minimaal 14,7 ns 14,2 ns
Maximaal 14,9 ns 14,8 ns
Gemiddeld 14,8 ns 14,5 ns
Inter-Core Latency    
Minimaal 40,6 ns 39,9 ns
Maximaal 41,8 ns 42,7 ns
Gemiddeld 41,3 ns 41,3 ns
Inter-CCX Latency    
Minimaal 113 ns 115,3 ns
Maximaal 123 ns 120,8 ns
Gemiddeld 119,4 ns 117,9 ns

Om de verbeteringen van Pinnacle Ridge beter te kunnen bekijken hebben wij de 1800X en 2700X allebei op 4 GHz geklokt. Dan zien we kleine verbeteringen in de core latency en de inter-ccx latency, maar bij de inter-core latency komen we geen verschillen tegen. Verder valt op dat er minder variatie zit in de inter-ccx latency bij de 2700X dan bij de 1800X het geval is. Al met al kunnen we concluderen dat de afgenomen latencies bij Ryzen 2 voornamelijk het gevolg zijn van de hogere kloksnelheden en snellere geheugenondersteuning, en de architecturele verbeteringen maar een beperkte rol spelen.

Extra benchmarks: cache latency

Om te kijken welke verbeteringen er zijn in de cache latencies van de nieuwe Ryzen-processors, hebben we met SiSoft Sandra de Cache & Memory Benchmark gedraaid. Deze benchmark meet de reactietijd in nanoseconden van het cachegeheugen. Voor de benchmark gebruiken we de Ryzen 7 1700X en 2700X die we allebei op een kloksnelheid van 3,5 GHz vastzetten en allebei voorzien van hetzelfde werkgeheugen op 2667 MT/s. De SiSoft Sandra Cache benchmark geeft een hele reeks resultaten, waarvan wij de minimale, maximale en gemiddelde cache latency rapporteren.

  1700X @ 3,5 GHz 2700X @ 3,5 GHz Verbetering
L1 cache      
Minimaal 1,1 ns 0,9 ns 18%
Maximaal 1,1 ns 0,9 ns 18%
Gemiddeld 1,1 ns 0,9 ns 18%
L2 cache      
Minimaal 4,9 ns 2,8 ns 43%
Maximaal 5 ns 2,9 ns 42%
Gemiddeld 4,9 ns 2,8 ns 43%
L3 cache      
Minimaal 10,4 ns 7,2 ns 31%
Maximaal 31 ns 24,1 ns 22%
Gemiddeld 15,7 ns 11,5 ns 27%
Werkgeheugen      
Minimaal 67,6 ns 59,3 ns 12%
Maximaal 67,6 ns 59,7 ns 12%
Gemiddeld 67,6 ns 59,5 ns 12%

AMD noemt zelf een afname in latency van 13, 34, 16 en 11 procent voor respectievelijk de L1, L2, L3-cache en het werkgeheugen. In onze benchmarks zien we tussen de 1700X en de 2700X grotere verschillen. De L1 cache latency ligt bij Pinnacle Ridge 18 procent lager, de L2 cache latency komt zelfs op 43 procent uit, de L3 latency is gemiddeld 27 procent lager en de geheugenlatency komt 12 procent lager uit. De geclaimde latency van het werkgeheugen lijkt aardig te kloppen, maar in onze tests zijn de cache latencies van Pinnacle Ridge nog een stuk lager. Gezien wij getest hebben met gelijke kloksnelheden, geheugen op identieke snelheid en hetzelfde moederbord, wordt het duidelijk dat de optimalisaties bij de latencies echt voortkomen uit het werk dat aan Zen+ is verricht.

Overkloktest: halen we die 4,5 GHz?

Helaas niet. De verbeteringen aan het productieproces leiden tot een iets betere overklokbaarheid van de Ryzen 2-processors. Met een Ryzen van de eerste generatie was een all-core kloksnelheid van 4 GHz haalbaar met de meeste cpu's, terwijl een hele goede chip 4,1 GHz aankon. Nu komen we relatief eenvoudig wat hoger.

Voor onze overklokpoging installeerden we de Ryzen 7 2700X in een ASUS Crosshair VII Hero-moederbord en stelden we een core-spanning van 1,4 volt in met LLC op maximaal. Meer dan dat zouden we voor 24/7-gebruik niet aanraden. Verder lieten we het geheugen op een snelheid van 3200 MHz met CL14 lopen.

Ons doel was oorspronkelijk om de single-core turbosnelheid van 4,3 GHz op alles cores toe te passen, maar dat bleek net niet stabiel te krijgen. Een kloksnelheid van 4,25 GHz was wel stabiel en daarmee haalden we een Cinebench 15-score van 1933 punten, bijna 100 punten oftewel een dikke 5% hoger dan standaard. Dankzij de veel agressiever werkende turbofunctie, vooral in scenario's waarin veel cores worden belast, levert overklokken relatief gezien minder op.

X470-moederborden: X470 vs. X370

Samen met de tweede generatie Ryzen-processors introduceert AMD ook een nieuwe chipset: de X470. Als je al op de hoogte bent van de mogelijkheden van de vorige X370-chipset, zul je op deze pagina weinig nieuws lezen. Misschien nog wel de belangrijkste feature is dat X470-moederborden gegarandeerd out-of-the-box werken met Ryzen 2-cpu's; bij oudere borden kan daar een bios-update voor nodig zijn, die je alleen kan uitvoeren met een oudere processor.

Verder noemt AMD dat de X470-chipset een iets lager stroomverbruik heeft en ondersteuning biedt voor het eerder besproken Precision Boost Overdrive, al lijkt het effect daarvan op het eerste oog marginaal. Bovendien kun je processor als je dat wil natuurlijk ook handmatig overklokken.

Wel echt nieuw is StoreMI, een technologie voor ssd-caching waarmee je diverse opslagmedia op een slimme manier kunt samenvoegen. Je kant bijvoorbeeld een grote harddisk versnellen met een sata-ssd, maar ook combinaties met nvme-ssd's, 3D XPoint-geheugen en zelfs maximaal 2 GB werkgeheugen zijn mogelijk. StoreMI beheert automatisch de data binnen je virtuele disk, waarbij de vaakst opgevraagde gegevens uiteraard op het snelste opslagmedium worden geplaatst.

Qua aansluitingsmogelijkheden is X470 identiek aan X370. Dat betekent dat de chipset twee usb 3.1-poorten, zes usb 3.0-poorten en nog eens zes keer usb 2.0 biedt, die overigens bovenop de connectiviteit van de processor zelf komen. Verder levert de chipset vier sata600-aansluitingen en is het mogelijk om de 16 lanes voor de videokaart te splitsen. Mits de moederbordfabrikant daar een licentie voor inkoopt, kun je dus gebruikmaken van Nvidia SLI.

6 X470-moederborden

Voorafgaand aan de lancering hebben we reeds de zes eerste X470-moederborden van ASUS, Gigabyte en MSI kunnen testen. Het is ASRock helaas nog niet gelukt om moederborden aan te leveren, maar zodra dat wel gebeurt zullen we daar uiteraard ook een review over schrijven.

ASUS RoG Crosshair VII Hero (WiFi)

ASUS besteedt al vanaf het begin relatief veel aandacht aan het Ryzen-platform. Het wist ons dan ook als enige al drie verschillende moederborden aan te leveren, waarvan er twee deel uitmaken van de Republic of Gamers-serie: de Crosshair VII Hero en de Strix X470-F Gaming. Verder ontvingen we ook nog de TUF X470 Plus Gaming, een relatief betaalbaar X470-moederbord.

De Crosshair VII Hero is overduidelijk een doorontwikkeling van de Crosshair VI Hero, het eerste echt high-end moederbord toen de X370-chipset beschikbaar kwam. De borden spreken dezelfde designtaal, maar zowel uiterlijk als onder de motorkap zijn er een aantal verbeteringen doorgevoerd.

Hetgeen waardoor de vorige Hero misschien nog wel het meest opviel, is gebleven: de gigantische sloot usb-poorten op de achterzijde. Naast tweemaal usb 3.1 (waarvan één keer type-c) en twee usb 2.0-poorten beschik je namelijk ook over maar liefst acht reguliere usb 3.0-aansluitingen. Kortom, daar zul je nooit een tekort aan hebben. Wel heeft ASUS twee sata600-poorten ingeruild voor een tweede m.2-slot, waar je overigens ook gewoon pcie-ssd's in kunt stoppen.

Asus RoG Crosshair VII Hero WiFi

Adressable RGB

Nieuw zijn verder de ondersteunde voor addressable rgb (in tweevoud) en de meegeleverde m.2-koeler. Dat zijn twee zaken die een jaar geleden simpelweg nog nauwelijks bestonden. Ook heeft ASUS het bord nu voorzien van een geïntegreerde I/O-shield, wat ons betreft een duidelijke pré voor de afwerking. Bovendien is er een fanheader geschikt gemaakt voor het voeden van veeleisende custom waterkoelpompen, waaraan maar liefst 3 ampère geleverd kan worden. Voor waterkoelfanaten is er bovendien voorzien in aansluitingen voor flowrate- en temperatuursensors.

Asus RoG Strix X470-F Gaming

Dubbele base-clockgenerator

Overklokkers zullen de dubbele base-clockgenerator kunnen waarderen.

Het is ook nog wel even de moeite waard om stil te staan bij het stroomcircuit. De gebruikte pwm-controller is nog altijd een Digi+ ASP1405I, maar die stuurt nu tien cpu-fasen en twee fasen voor het geheugen aan. Ondersteuning voor apu's biedt de Hero niet, dus daarvoor hoeven geen fasen gereserveerd te worden. ASUS geeft aan dat deze andere verdeling leidt tot een betere spreiding van de warmte over de twee koelblokken die bovenop de vrm's zijn gemonteerd. Overklokkers zullen daarnaast de dubbele base-clockgenerator kunnen waarderen, waarmee je de baseclock van de cores kunt aanpassen zonder daarmee andere cpu-onderdelen te beïnvloeden.

Twee streams

De wifi van het moederbord wordt verzorgd door een Realtek-chip die twee streams ondersteunt, om tot een theoretische snelheid van 867 Mbit/s te komen. Hij ondersteunt Bluetooth 4.2, maar niet de nieuwere versie vijf. Op het moment van schrijven kost de ASUS RoG Crosshair VII Hero WiFi gemiddeld 295 euro. De variant zonder draadloos netwerk is gemiddeld ongeveer 25 euro goedkoper en verder identiek.

Winkel

Prijs NL

MaxICT.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00 + 2,5%
€ 0,00
€ 0,00 + 3,0%
€ 0,00
€ 0,00
Shop: 4-7 werkdagen

€ 293,22

Prijsinformatie
€ 293,22
€ 0,00
€ 293,22
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 293,22 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 293,22

Cyberport.de Deutschland

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 3,00
€ 3,00
€ 0,00
€ 4,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Sofort lieferbar, Lieferzeit max. 1-3 Werktage

€ 301,99

Prijsinformatie
€ 289,00
€ 12,99
€ 301,99
Voorraad onbekend prijsopbouw
Productprijs : € 289,00 Verzendkosten NL : € 12,99 Totaalprijs : € 301,99

Azerty.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00 + 3,0%
€ 0,00
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00
€ 15,00
€ 0,00
Bestel en betaal voor 23:00 en je hebt het product morgen in huis.

€ 303,95

Prijsinformatie
€ 300,00
€ 3,95
€ 303,95
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 300,00 Verzendkosten NL : € 3,95 Totaalprijs : € 303,95

Megekko

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00
Shop: Levertijd 3 dagen

€ 303,95

Prijsinformatie
€ 300,00
€ 3,95
€ 303,95
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 300,00 Verzendkosten NL : € 3,95 Totaalprijs : € 303,95

My Media Center

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00 + 3,5%
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Bestel en betaal voor 16:00 en je hebt het product morgen in huis.

€ 308,00

Prijsinformatie
€ 308,00
€ 0,00
€ 308,00
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 308,00 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 308,00

Computeruniverse.net Deutschland

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 2,00
€ 1,50
€ 0,00
€ 5,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Lieferzeit 3-5 Werktage

€ 309,00

Prijsinformatie
€ 289,00
€ 20,00
€ 309,00
Voorraad onbekend prijsopbouw
Productprijs : € 289,00 Verzendkosten NL : € 20,00 Totaalprijs : € 309,00

Micro-Mail.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00

€ 310,69

Prijsinformatie
€ 305,74
€ 4,95
€ 310,69
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 305,74 Verzendkosten NL : € 4,95 Totaalprijs : € 310,69

Paradigit

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 13,99
€ 0,00
Shop: Morgen in huis

€ 312,99

Prijsinformatie
€ 312,99
€ 0,00
€ 312,99
Geen voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 312,99 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 312,99

PCKing.de Deutschland

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 3,00
€ 0,00
€ 0,00

€ 313,00

Prijsinformatie
€ 298,00
€ 15,00
€ 313,00
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 298,00 Verzendkosten NL : € 15,00 Totaalprijs : € 313,00

SiComputers.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00 + 3,0%
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00

€ 313,45

Prijsinformatie
€ 308,50
€ 4,95
€ 313,45
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 308,50 Verzendkosten NL : € 4,95 Totaalprijs : € 313,45

4Launch

Betaalmogelijkheden
€ 0,00 + 1,5%
€ 0,00
€ 0,00
€ 15,00
€ 0,00
Bestel en betaal voor 17:00 en je hebt het product morgen in huis.

€ 315,00

Prijsinformatie
€ 315,00
€ 0,00
€ 315,00
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 315,00 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 315,00

HardwareWebwinkel.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 8,00
€ 0,00
Shop: Binnen 3 dagen

€ 320,30

Prijsinformatie
€ 315,35
€ 4,95
€ 320,30
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 315,35 Verzendkosten NL : € 4,95 Totaalprijs : € 320,30

bol.com Plaza

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Levering in 2 werkdagen

€ 323,40

Prijsinformatie
€ 323,40
€ 0,00
€ 323,40
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 323,40 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 323,40

Caseking.de Deutschland

Betaalmogelijkheden
€ 2,00
€ 2,00
€ 4,00
€ 1,00
€ 0,00

€ 325,10

Prijsinformatie
€ 315,11
€ 9,99
€ 325,10
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 315,11 Verzendkosten NL : € 9,99 Totaalprijs : € 325,10

BytesAtWork.be België

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00
€ 5,00
€ 0,00
Shop: 1-3 werkdagen

€ 326,95

Prijsinformatie
€ 323,00
€ 3,95
€ 326,95
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 323,00 Verzendkosten NL : € 3,95 Totaalprijs : € 326,95

Coolblue.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 10,00
€ 0,00
Bestel en betaal voor 14:59 en je hebt het product vandaag in huis.
Voor 23.59u besteld? Morgen gratis bezorgd!

€ 329,00

Prijsinformatie
€ 329,00
€ 0,00
€ 329,00
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 329,00 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 329,00

DTC Computershop

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Afhalen / bezorgen: 1-3 werkdagen. Beschikbaar bij leverancier: 6

€ 330,94

Prijsinformatie
€ 324,99
€ 5,95
€ 330,94
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 324,99 Verzendkosten NL : € 5,95 Totaalprijs : € 330,94

Informatique.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 12,50
€ 0,00
Shop: 2-5 werkdagen
Al acht keer computerwinkel van het jaar!

€ 331,00

Prijsinformatie
€ 331,00
€ 0,00
€ 331,00
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 331,00 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 331,00

Compumsa.eu België

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00 + 1,3%
€ 0,00
€ 0,00

€ 332,90

Prijsinformatie
€ 323,90
€ 9,00
€ 332,90
Geen voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 323,90 Verzendkosten NL : € 9,00 Totaalprijs : € 332,90

Cdromland.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Levertijd 3 dagen

€ 349,00

Prijsinformatie
€ 349,00
€ 0,00
€ 349,00
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 349,00 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 349,00

Centralpoint

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: 1 werkdag

€ 360,58

Prijsinformatie
€ 360,58
€ 0,00
€ 360,58
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 360,58 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 360,58

ASUS RoG Strix X470-F Gaming

Met een gemiddelde prijs van 212 euro gaat de RoG Strix X470-F Gaming een stukje meer richting betaalbaar. Desondanks ziet het bord er ook gelikt uit, met rgb-verlichting achter het RoG-logo op de overkapping en net als de Crosshair VII Hero een voorgemonteerd I/O-shield.

Asus RoG Strix X470-F Gaming

Verder is de RoG Strix X470-F Gaming op een aantal punten net wat minder luxe dan het RoG-topmodel. Zo tellen we niet twee maar slechts één addressable rgb-header en zijn de speciale features voor waterkoeling weggelaten, op de pomp-fanheader na. Het display voor het aflezen van foutcodes is eveneens verdwenen, samen met de enorme voorraad usb-poorten die de Hero zo kenmerkt. Achterop blijven er 'slechts' acht over, waarvan twee usb 3.1. Let daarbij op: dat zijn de twee rode type-a-poorten, de type-c-aansluiting ernaast werkt dus op 3.0-snelheid.

Asus RoG Strix X470-F Gaming

Op de achterkant treffen we tevens displayport- en hdmi-connectors aan, die het bij dit bord wel mogelijk maken om een apu te installeren - al is de vraag of je dat gaat doen in combinatie met zo'n prijzig bord. Het tweede m.2-slot krijgt zijn lanes nu via de chipset en dat betekent dat het slechts twee lanes bandbreedte heeft. Een snelle nvme-ssd steek je dus het liefst in het primaire m.2-slot, dat wordt bedekt door een heatsink.

Winkel

Prijs NL

Megekko

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00
Bestel en betaal voor 22:30 en je hebt het product morgen in huis.

€ 202,95

Prijsinformatie
€ 199,00
€ 3,95
€ 202,95
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 199,00 Verzendkosten NL : € 3,95 Totaalprijs : € 202,95

Cdromland.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00
€ 0,00
Bestel en betaal voor 22:30 en je hebt het product morgen in huis.

€ 203,95

Prijsinformatie
€ 203,95
€ 0,00
€ 203,95
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 203,95 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 203,95

Alternate.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 1,95
€ 0,00
€ 1,95
€ 0,00
€ 0,00
Bestel en betaal voor 22:00 en je hebt het product morgen in huis.

€ 203,95

Prijsinformatie
€ 199,00
€ 4,95
€ 203,95
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 199,00 Verzendkosten NL : € 4,95 Totaalprijs : € 203,95

Azerty.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00 + 3,0%
€ 0,00
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00
€ 15,00
€ 0,00
Bestel en betaal voor 23:00 en je hebt het product morgen in huis.

€ 203,95

Prijsinformatie
€ 200,00
€ 3,95
€ 203,95
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 200,00 Verzendkosten NL : € 3,95 Totaalprijs : € 203,95

Caseking.de Deutschland

Betaalmogelijkheden
€ 2,00
€ 2,00
€ 4,00
€ 1,00
€ 0,00

€ 213,25

Prijsinformatie
€ 203,26
€ 9,99
€ 213,25
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 203,26 Verzendkosten NL : € 9,99 Totaalprijs : € 213,25

SiComputers.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00 + 3,0%
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00

€ 214,45

Prijsinformatie
€ 209,50
€ 4,95
€ 214,45
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 209,50 Verzendkosten NL : € 4,95 Totaalprijs : € 214,45

Micro-Mail.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00

€ 218,43

Prijsinformatie
€ 213,48
€ 4,95
€ 218,43
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 213,48 Verzendkosten NL : € 4,95 Totaalprijs : € 218,43

Informatique.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 12,50
€ 0,00
Bestel en betaal voor 22:00 en je hebt het product morgen in huis.
Al acht keer computerwinkel van het jaar!

€ 219,00

Prijsinformatie
€ 219,00
€ 0,00
€ 219,00
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 219,00 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 219,00

bol.com Plaza

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Levering in 2 werkdagen

€ 219,00

Prijsinformatie
€ 219,00
€ 0,00
€ 219,00
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 219,00 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 219,00

Cyberport.de Deutschland

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 3,00
€ 3,00
€ 0,00
€ 4,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Sofort lieferbar, Lieferzeit max. 1-3 Werktage

€ 222,99

Prijsinformatie
€ 210,00
€ 12,99
€ 222,99
Voorraad onbekend prijsopbouw
Productprijs : € 210,00 Verzendkosten NL : € 12,99 Totaalprijs : € 222,99

4Launch

Betaalmogelijkheden
€ 0,00 + 1,5%
€ 0,00
€ 0,00
€ 15,00
€ 0,00
Bestel en betaal voor 17:00 en je hebt het product morgen in huis.

€ 223,00

Prijsinformatie
€ 223,00
€ 0,00
€ 223,00
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 223,00 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 223,00

Computeruniverse.net Deutschland

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 2,00
€ 1,50
€ 0,00
€ 5,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: auf Lager, Lieferzeit 1-2 Werktage

€ 226,98

Prijsinformatie
€ 206,98
€ 20,00
€ 226,98
Voorraad onbekend prijsopbouw
Productprijs : € 206,98 Verzendkosten NL : € 20,00 Totaalprijs : € 226,98

My Media Center

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00 + 3,5%
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Bestel en betaal voor 16:00 en je hebt het product morgen in huis.

€ 227,00

Prijsinformatie
€ 227,00
€ 0,00
€ 227,00
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 227,00 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 227,00

Coolblue.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 10,00
€ 0,00
Bestel en betaal voor 14:59 en je hebt het product vandaag in huis.
Voor 23.59u besteld? Morgen gratis bezorgd!

€ 229,00

Prijsinformatie
€ 229,00
€ 0,00
€ 229,00
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 229,00 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 229,00

HardwareWebwinkel.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 8,00
€ 0,00
Shop: Binnen 3 dagen

€ 231,35

Prijsinformatie
€ 226,40
€ 4,95
€ 231,35
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 226,40 Verzendkosten NL : € 4,95 Totaalprijs : € 231,35

directsale.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Voor 17:00 uur besteld volgende werkdag in huis

€ 232,00

Prijsinformatie
€ 232,00
€ 0,00
€ 232,00
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 232,00 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 232,00

Yorcom.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00 + 1,5%
€ 0,00
€ 0,00
Shop: langer dan 8 dagen

€ 235,00

Prijsinformatie
€ 235,00
€ 0,00
€ 235,00
Geen voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 235,00 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 235,00

PCKing.de Deutschland

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 3,00
€ 0,00
€ 0,00

€ 236,00

Prijsinformatie
€ 221,00
€ 15,00
€ 236,00
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 221,00 Verzendkosten NL : € 15,00 Totaalprijs : € 236,00

Compumsa.eu België

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00 + 1,3%
€ 0,00
€ 0,00

€ 236,90

Prijsinformatie
€ 227,90
€ 9,00
€ 236,90
Geen voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 227,90 Verzendkosten NL : € 9,00 Totaalprijs : € 236,90

DTC Computershop

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Afhalen / bezorgen: 1-3 werkdagen. Beschikbaar bij leverancier: 50+

€ 240,94

Prijsinformatie
€ 234,99
€ 5,95
€ 240,94
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 234,99 Verzendkosten NL : € 5,95 Totaalprijs : € 240,94

BytesAtWork.be België

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00
€ 5,00
€ 0,00
Shop: 1-3 werkdagen

€ 241,95

Prijsinformatie
€ 238,00
€ 3,95
€ 241,95
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 238,00 Verzendkosten NL : € 3,95 Totaalprijs : € 241,95

Conrad.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Leverbaar in 1 - 2 dagen

€ 246,01

Prijsinformatie
€ 246,01
€ 0,00
€ 246,01
Voorraad onbekend prijsopbouw
Productprijs : € 246,01 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 246,01

ACESDirect.nl | zakelijk

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: 2 werkdagen

€ 258,94

Prijsinformatie
€ 258,94
€ 0,00
€ 258,94
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 258,94 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 258,94

Centralpoint

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: 3-5 werkdagen

€ 260,15

Prijsinformatie
€ 260,15
€ 0,00
€ 260,15
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 260,15 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 260,15

ASUS TUF X470 Plus Gaming

Vroeger was de The Ultimate Force-serie van ASUS een high-end reeks voor wie op zoek was naar zeer stabiele moederborden, maar tegenwoordig is de naam 'TUF Gaming' geklasseerd tot een instapserie. Van alle high-end mogelijkheden van weleer is weinig over, op de militaire kleurstelling van de reeks na.

Asus TUF X470-Plus Gaming

Geen SLI

De TUF X470-Plus Gaming ontbeert een zeer opvallende feature: ondersteuning voor SLI. Aangezien overklokken bij AMD gewoon kan met de B-serie chipsets, is het combineren van meerdere videokaarten juist één van de weinige redenen om voor een duurder X470-moederbord te gaan. De logica achter het weglaten van deze voorziening ontgaat ons dan ook.

Asus TUF X470-Plus Gaming

Matige codec

Net als bij de RoG Strix X470-F Gaming zijn er wel usb 3.1-poorten aanwezig, maar is de usb-c-poort op de achterzijde juist van de 3.0-generatie. Verder past ASUS bij dit moederbord een Realtek-NIC voor ethernet en een kwalitatief mindere ALC887-codec toe, specificaties die we doorgaans van veel goedkopere moederborden gewend zijn. Ondersteuning voor addressable rgb ontbreekt trouwens compleet, maar je kunt wel een reguliere ledstrip aansluiten en bovendien zijn er aan de zijkant twee bescheiden ledzones ingericht.

We tellen zes fases in de stroomvoorziening, bijzonder karig voor een X470-moederbord waarop je vermoedelijk toch een wat zwaardere processor gaat plaatsen. Als we ten slotte naar de prijs kijken, begrijpen we het eigenlijk helemaal niet meer: ASUS verkoopt zijn TUF X470 Plus Gaming voor gemiddeld 159 euro, een ronduit absurd bedrag gezien de geboden voorzieningen.

Winkel

Prijs NL

Amazon.de NL

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Gewoonlijk binnen 24 uur verzonden
Gratis bezorgd v.a. €29 | Nederlandse klantenservice

€ 140,00

Prijsinformatie
€ 140,00
€ 0,00
€ 140,00
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 140,00 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 140,00

SiComputers.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00 + 3,0%
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00

€ 147,45

Prijsinformatie
€ 142,50
€ 4,95
€ 147,45
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 142,50 Verzendkosten NL : € 4,95 Totaalprijs : € 147,45

Azerty.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00 + 3,0%
€ 0,00
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00
€ 15,00
€ 0,00
Bestel en betaal voor 23:00 en je hebt het product morgen in huis.

€ 149,00

Prijsinformatie
€ 145,05
€ 3,95
€ 149,00
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 145,05 Verzendkosten NL : € 3,95 Totaalprijs : € 149,00

Megekko

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00
Bestel en betaal voor 22:30 en je hebt het product morgen in huis.

€ 149,00

Prijsinformatie
€ 145,05
€ 3,95
€ 149,00
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 145,05 Verzendkosten NL : € 3,95 Totaalprijs : € 149,00

4Launch

Betaalmogelijkheden
€ 0,00 + 1,5%
€ 0,00
€ 0,00
€ 15,00
€ 0,00
Bestel en betaal voor 17:00 en je hebt het product morgen in huis.

€ 149,00

Prijsinformatie
€ 149,00
€ 0,00
€ 149,00
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 149,00 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 149,00

Micro-Mail.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00

€ 150,18

Prijsinformatie
€ 145,23
€ 4,95
€ 150,18
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 145,23 Verzendkosten NL : € 4,95 Totaalprijs : € 150,18

bol.com Plaza

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Levering in 2 werkdagen

€ 151,00

Prijsinformatie
€ 151,00
€ 0,00
€ 151,00
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 151,00 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 151,00

Yorcom.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00 + 1,5%
€ 0,00
€ 0,00
Bestel en betaal voor 17:00 en je hebt het product morgen in huis.

€ 152,50

Prijsinformatie
€ 152,50
€ 0,00
€ 152,50
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 152,50 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 152,50

Informatique.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 12,50
€ 0,00
Shop: 2-5 werkdagen
Al acht keer computerwinkel van het jaar!

€ 154,00

Prijsinformatie
€ 154,00
€ 0,00
€ 154,00
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 154,00 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 154,00

HardwareWebwinkel.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 8,00
€ 0,00
Shop: Binnen 5 dagen

€ 154,30

Prijsinformatie
€ 149,35
€ 4,95
€ 154,30
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 149,35 Verzendkosten NL : € 4,95 Totaalprijs : € 154,30

directsale.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Voor 17:00 uur besteld volgende werkdag in huis

€ 155,00

Prijsinformatie
€ 155,00
€ 0,00
€ 155,00
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 155,00 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 155,00

Gistron.com

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 5,00
€ 0,00

€ 157,90

Prijsinformatie
€ 152,90
€ 5,00
€ 157,90
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 152,90 Verzendkosten NL : € 5,00 Totaalprijs : € 157,90

Art & Craft België

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: 2-3 werkdagen

€ 160,13

Prijsinformatie
€ 160,13
€ 0,00
€ 160,13
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 160,13 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 160,13

Cdromland.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00
€ 0,00
Bestel en betaal voor 22:30 en je hebt het product morgen in huis.

€ 161,95

Prijsinformatie
€ 161,95
€ 0,00
€ 161,95
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 161,95 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 161,95

Compumsa.eu België

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00 + 1,3%
€ 0,00
€ 0,00

€ 163,90

Prijsinformatie
€ 154,90
€ 9,00
€ 163,90
Geen voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 154,90 Verzendkosten NL : € 9,00 Totaalprijs : € 163,90

Computeruniverse.net Deutschland

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 2,00
€ 1,50
€ 0,00
€ 5,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Lieferzeit 3-5 Werktage

€ 164,98

Prijsinformatie
€ 144,98
€ 20,00
€ 164,98
Voorraad onbekend prijsopbouw
Productprijs : € 144,98 Verzendkosten NL : € 20,00 Totaalprijs : € 164,98

My Media Center

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00 + 3,5%
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Bestel en betaal voor 16:00 en je hebt het product morgen in huis.

€ 166,00

Prijsinformatie
€ 166,00
€ 0,00
€ 166,00
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 166,00 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 166,00

Cyberport.de Deutschland

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 3,00
€ 3,00
€ 0,00
€ 4,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Sofort lieferbar, Lieferzeit max. 1-3 Werktage

€ 170,89

Prijsinformatie
€ 157,90
€ 12,99
€ 170,89
Voorraad onbekend prijsopbouw
Productprijs : € 157,90 Verzendkosten NL : € 12,99 Totaalprijs : € 170,89

PCKing.de Deutschland

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 3,00
€ 0,00
€ 0,00

€ 171,00

Prijsinformatie
€ 156,00
€ 15,00
€ 171,00
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 156,00 Verzendkosten NL : € 15,00 Totaalprijs : € 171,00

ACESDirect.nl | zakelijk

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: 2 werkdagen

€ 171,75

Prijsinformatie
€ 171,75
€ 0,00
€ 171,75
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 171,75 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 171,75

Caseking.de Deutschland

Betaalmogelijkheden
€ 2,00
€ 2,00
€ 4,00
€ 1,00
€ 0,00

€ 172,58

Prijsinformatie
€ 162,59
€ 9,99
€ 172,58
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 162,59 Verzendkosten NL : € 9,99 Totaalprijs : € 172,58

Centralpoint

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: 1 werkdag

€ 173,03

Prijsinformatie
€ 173,03
€ 0,00
€ 173,03
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 173,03 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 173,03

BytesAtWork.be België

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00
€ 5,00
€ 0,00
Shop: 1-3 werkdagen

€ 175,95

Prijsinformatie
€ 171,00
€ 4,95
€ 175,95
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 171,00 Verzendkosten NL : € 4,95 Totaalprijs : € 175,95

Conrad.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Leverbaar in 1 - 2 dagen

€ 180,99

Prijsinformatie
€ 180,99
€ 0,00
€ 180,99
Voorraad onbekend prijsopbouw
Productprijs : € 180,99 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 180,99

Gigabyte Aorus X470 Gaming 7 WiFi

Ben je op zoek naar een waar rgb-festijn, dan moet je bij Gigabyte zijn. Deze Aorus X470 Gaming 7 WiFi straalt je letterlijk tegemoet met rgb op tal van plekken: in de I/O-cover (inclusief voorgeïnstalleerd shield), tussen de geheugensloten, in de chipset-heatsink, bij twee van de drie met metaal versterkte pcie-sloten en rondom de audiochip. Dan hebben we de verwisselbare strip aan de zijkant nog niet eens genoemd, en uiteraard kun je het geheel ook weer uitbreiden met diverse reguliere en addressable rgb-headers.

Gigabyte X470 Aorus Gaming 7 WiFi

1730 Mbit/s Wifi & Bluetooth 5

Qua specs is de Gaming 7 WiFi duidelijk Gigabyte's meest luxe X470-moederbord. Usb 3.1-poorten zijn er zowel in- als extern, beide m.2-sloten zijn netjes voorzien van een heatsink en op papier zijn audio en netwerk in ieder geval van topniveau, al moet onze test uiteraard uitwijzen of Gigabyte dat ook waarmaakt. Bovendien beschikt dit X470-moederbord over Intels nieuwste en snelste wifi-chip, die in theorie snelheden tot 1730 Mbit/s mogelijk maakt. Hierdoor is er ook ondersteuning voor Bluetooth 5.0.

Gigabyte X470 Aorus Gaming 7 WiFi

10 fasen voor de CPU

Gigabyte kiest voor exact dezelfde opstelling van de stroomvoorziening als ASUS bij de Hero doet, waarbij 10 fasen zijn gereserveerd voor de cpu-cores en de overige twee naar de overige onderdelen gaan. Ook de extra 4-pins cpu-stroomconnector zien we hier weer terug. De koelblokken met meer dan honderd aluminium koelvinnen zien er wellicht wat spartaans uit, maar zijn volgens de fabrikant wel uiterst effectief in het wegvoeren van de warmte.

Met een gemiddelde prijs van 249 euro is de Gigabyte Aorus X470 Gaming 7 WiFi aardig wat goedkoper dan de WiFi-versie van de RoG Crosshair VII Hero van ASUS.

Winkel

Prijs NL

Megekko

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00
Officiële dealer
Shop: onbekend

€ 221,00

Prijsinformatie
€ 217,05
€ 3,95
€ 221,00
Geen voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 217,05 Verzendkosten NL : € 3,95 Totaalprijs : € 221,00

Informatique.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 12,50
€ 0,00
Officiële dealer
Bestel en betaal voor 22:00 en je hebt het product morgen in huis.
Al acht keer computerwinkel van het jaar!

€ 230,00

Prijsinformatie
€ 230,00
€ 0,00
€ 230,00
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 230,00 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 230,00

BitsBytesDeals.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00

€ 248,22

Prijsinformatie
€ 238,72
€ 9,50
€ 248,22
Geen voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 238,72 Verzendkosten NL : € 9,50 Totaalprijs : € 248,22

Amazon.de NL

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Gewoonlijk binnen 24 uur verzonden
Gratis bezorgd v.a. €29 | Nederlandse klantenservice

€ 248,99

Prijsinformatie
€ 248,99
€ 0,00
€ 248,99