HDR op de PC workshop: wie mooi wil zijn...

18 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Helderder, diepere kleuren en meer detail
  3. 3. Vier standaarden: HDR10, Dolby Vision, HLG en Technicolor
  4. 4. Gestandaardiseerde helderheid
  5. 5. PC: welke hardware heb je nodig?
  6. 6. Software: Windows 10 Fall Creators Update
  7. 7. Hoe herken je een goede HDR-monitor?
  8. 8. HDR-video op de PC
  9. 9. HDR gaming op PC
  10. 10. Mini-workshop: HDR video met MPC-BE, LAV en madVR
  11. 18 reacties

Helderder, diepere kleuren en meer detail

We beginnen met een korte herhaling van wat hdr inhoudt en wat het verschil is met SDR (Standard Dynamic Range) beelden. hdr is in feite een verzamelnaam van verschillende technologieën, die resulteert in een veel betere beeldkwaliteit door een combinatie van drie zaken: helderder, contrastrijker beeld, verzadigder kleuren en meer kleurdetail. Hoe zit dat?

Helderheid en contrast

Beginnend met helderheid en contrast: vrijwel alle bestaande standaarden voor video zijn gebaseerd op standaarden uit de tijd van ouderwetse beeldbuis televisies en monitoren. Destijds was een maximale helderheid van ca. 100 cd/m² ofwel 100 nits gangbaar. Moderne lcd- of oled-schermen kunnen een veel hogere helderheid produceren, van enkele honderden tot meer dan 1000 nits bij topmodellen lcd-tv’s. SDR video wordt echter gemaakt met het oude maximum van 100 nits als uitgangspunt, al gaat men er in de praktijk wel vanuit dat het beeldscherm tegenwoordig wat helderder is ingesteld.

De verschillende hdr-standaarden daarentegen kunnen overweg met helderheden tot maar liefst 10.000 nits, nog veel meer dan beeldschermen momenteel kunnen weergeven. Daarmee kunnen ze niet alleen echt gebruik maken van de hogere helderheid van een modern scherm, ze zijn ook op de toekomst voorbereid om nog fellere beelden te tonen. Een bijkomstigheid van de hogere helderheid is dat het contrast, oftewel het verschil tussen het lichtste en het donkerste beeld dat kan worden weergegeven, ook toeneemt.

Verzadigder kleuren

Het tweede aspect van hdr is de mogelijkheid om verzadigder kleuren te tonen. De aan elkaar gerelateerde BT.709 (voor SDR-video) en sRGB (voor PC-monitoren) standaarden omvatten slechts een beperkt gedeelte van de kleuren die het menselijk oog kan zien. Dat is duidelijk te zien in het CIE-diagram, waarvan de buitenste contouren alle kleuren vertegenwoordigen die het menselijk oog kan zien, terwijl de binnenste driehoek de kleuren laat zien die binnen sRGB / BT.709 zijn gedefinieerd.

Hdr-video moet uiteindelijk gebruik gaan maken van de BT.2020 kleurruime (buitenste driehoek). Zoals je ziet beslaat die een veel groter deel van wat het menselijk oog kan zien; vooral bij rode en groene tinten zijn veel diepere kleuren mogelijk. Op dit moment zijn er nog geen monitoren die BT.2020 volledig kunnen weergeven; om die reden wordt, zeker binnen de TV-wereld, 90% van de zogenaamde DCI-P3 kleurruimte (middelste driehoek) als minimumeis voor hdr gehanteerd. Die biedt al aanmerkelijk diepere kleuren dan je tot nu toe gewend bent. Ook in de wereld van PC-monitoren zal DCI-P3 fungeren als soort van tussenstap, totdat BT.2020-compatibele beeldschermen een realiteit zijn.


HDR-beelden (BT.2020) hebben een veel groter kleurbereik dan SDR-beelden (BT.709)

Meer detail in kleur

Het derde aspect van hdr is meer detail in kleur. Standaard worden video- en computerbeelden opgebouwd uit de basiskleuren rood, groen en blauw, waarbij alle drie met 8 bits, ofwel 256 stappen worden gedefinieerd. De verschillende hdr-standaarden werken met minimaal 10 bits per primaire kleur, ofwel 1024 stappen. Voor een gedeelte is dat nodig om überhaupt meer kleuren en meer helderheid te kunnen definiëren, maar doordat de zogenaamde gamma-curves bij hdr alles behalve lineair zijn (zie de pagina Gestandaardiseerde helderheid), helpen de extra bits ook om bij de meest gebruikte helderheidsniveaus meer kleurdetail toe te voegen. Hierdoor zijn op een hdr-scherm kleurovergangen mooier en vloeiender dan op een SDR-scherm.

0
*