AMD TR4 waterkoeling test: het maximale uit Threadripper

29 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Enermax LiqTech TR4 360mm
  3. 3. EK Supremacy Evo Threadripper Edition waterblok
  4. 4. Phanteks Glacier C399a waterblok
  5. 5. XSPC RayStorm Neo waterblok
  6. 6. In the loop: testmethode
  7. 7. Testresultaten: Threadripper 1950X @ 4 GHz
  8. 8. Testresultaten: betere koeling door 3D-printing?
  9. 9. Conclusie
  10. 10. Besproken producten
  11. 11. Reacties

Inleiding

Dit jaar kan AMD weer meedraaien in de top. Threadripper vormt een overtuigend alternatief in de markt voor high end processors; met Vega kan men in elk geval Nvidia weer bijhouden. Het grootste nadeel: met zo veel cores en een relatief hoge kloksnelheid is Threadripper een waar heethoofd. Waterkoeling is geen overbodige luxe en vandaag leggen we dan ook vier verschillende oplossingen op de testbank: custom waterkoelblokken van EK, Phanteks en XSPC en een kant-en-klare Threadripper waterkoeler van Enermax, de LiqTech TR4 360mm.

Vergelijkingstests van all-in-one waterkoelers kom je vaker tegen op Hardware.Info, maar het is voor het eerst in de nodige tijd dat we in de wereld van custom waterkoelingcomponenten duiken. Een paar jaar geleden schreven we al eens een custom waterkoeling workshop, want het zelf bouwen van een waterloop is best ingewikkeld. Je moet onderdelen, zoals een radiator, reservoir en waterblok, uitzoeken die compatibel met elkaar zijn en bovendien in je behuizing passen.

Naast de drie waterblokken hebben we ook de Enermax LiqTech TR4 getest, een all-in-one waterkoeler die specifiek bedoeld is voor AMD's Threadripper-processors. Hij heeft een enorme baseplate, die de volledige heatspreader van de CPU bedekt. De meeste gewone waterkoelers die weliswaar compatibel zijn met Threadripper, bedekken alleen het middelste gedeelte van de heatspreader. Volgens AMD is dat geen probleem, aangezien de die's ook in het midden zitten, maar in theorie werkt een groter koeloppervlak altijd beter.

Op de volgende pagina's bespreken we de verschillende koelers los en verderop vind je natuurlijk uitgebreide testresultaten.

Enermax LiqTech TR4 360mm

Veel reguliere waterkoelers - specifiek de modellen die van fabrikant Asetek komen - zijn dankzij het bij de Threadripper-processors meegeleverde bracket te installeren op de high-end AMD-CPU's. Enermax is een van de weinige merken dat voor deze serie een aparte kit uitbrengt, namelijk de LiqTech TR4. In vergelijking met de reguliere modellen is vooral het koelblok een klap groter, zodat de volledige Threadripper-processor contact maakt met de koperen baseplate.

Het biedt daarmee een middenweg aan tussen de reguliere koelers, die eigenlijk met een 'hack' compatibel zijn gemaakt met Threadripper, en de oplossingen voor custom waterkoeling die we op de volgende pagina's bespreken. De LiqTech TR4 bestaat naast het forse waterblok uit een aluminium 360mm-radiator en een geïntegreerde 3000rpm-pomp. Op de radiator bevestig je drie 120mm-fans: de meegeleverde exemplaren zijn afkomstig uit de Twister Pressure-reeks van het merk en worden middels PWM aangestuurd op 500 tot 2300 rpm.

De rubberen slangen zijn met geweven stof afgewerkt en 40 centimeter lang, waarmee je in praktisch elke kast uit de voeten zal kunnen. Het Enermax-logo is voorzien van een witte led, zodat je eenvoudig kan zien of de waterkoeler actief is. De volledige kit kost gemiddeld 209 euro. Er is overigens ook een goedkopere 240mm-versie beschikbaar, die gemiddeld 143 euro kost. Enermax geeft daarnaast aan dat er tevens wordt gewerkt aan een 280mm-variant, maar die is vooralsnog niet te koop.

Enermax LiqTech TR4 360

EK Supremacy Evo Threadripper Edition waterblok

EK is zonder twijfel de bekendste naam in de waterkoelindustrie. Dit Sloveense bedrijf, overigens vernoemd naar oprichter Edvard König, is al sinds 1999 actief in deze markt en verkoopt onder meer waterblokken, radiators, casefans en tal van accessoires. Voor deze test stuurde het de Threadripper Edition van zijn Supremacy Evo-waterblok op.

EK Waterblocks EK-Supremacy EVO Threadripper Edition Full Nickel

Uiteraard bedekt dit aangepaste waterblok de volledige heatspreader van de CPU's: de totale baseplate is een hele centimeter langer dan bij de reguliere Supremacy Evo. De in- en output staan op de bovenzijde duidelijk aangegeven en zijn voorzien van G1/4"-schroefdraad.

Wij ontvingen de volledig vernikkelde variant van het waterblok, die 87 euro kost in EK's eigen webwinkel. Varianten met een zwarte acetal-afwerking of doorzichtig acryl zijn er al voor 68 euro, maar behalve het uiterlijk zit er in principe geen verschil tussen de uitvoeringen.

EK Waterblocks EK-Supremacy EVO Threadripper Edition Full Nickel

Phanteks Glacier C399a waterblok

Phanteks is een jonger bedrijf en heeft bovendien deels Nederlandse roots, al vindt de productie in China en Taiwan plaats. We kennen de fabrikant natuurlijk van de door velen gewaardeerde behuizingen, maar sinds enige tijd ontwikkelt het ook waterkoelproducten. Het speciaal voor Threadripper ontwikkelde Glacier C399a-waterblok is beschikbaar met een zwarte en een verchroomde afwerking - wij hebben die laatste variant getest, maar prijsverschil is er niet. Ze kosten allebei net geen 100 euro.

De Glacier C399a is voorzien van een doorzichtige bovenkant en heeft bovendien rgb-verlichting, die zich uiteraard het beste leent voor kleurloze koelvloeistof. Je sluit de verlichting aan op een standaard rgb-header en kan hem dus makkelijk synchroniseren met de software van alle moederbordfabrikanten. Het blok zelf bestaat uit een veelvoud aan koelvinnen die extra hoog zijn uitgevoerd: ze zijn 5 mm hoog en volgens Phanteks komt dat ten goede aan de koelprestaties.

XSPC RayStorm Neo waterblok

XSPC is een nichemerk dat al 13 jaar allerlei producten voor custom waterkoeling fabriceert. Ook deze fabrikant heeft een koelblok voor AMD Threadripper ontwikkeld, namelijk een speciale editie van de RayStorm Neo. Er zijn twee versies beschikbaar die allebei verchroomd zijn, maar één daarvan heeft daarnaast een smoke-achtige grijze afwerking. Die uitvoering ontvingen wij voor deze test.

Het blok zelf bestaat volledig uit koper, maar het omhulsel waarin de montagegaten zitten is gemaakt van aluminium. Bovenop is een venster van acryl geplaatst, zodat je het water kunt zien stromen. Ook dit blok beschikt over rgb-verlichting die je kunt aansluiten op een reguliere rgb-header, maar daarnaast wordt er ook een losse rgb-controller meegeleverd voor als je niet zo'n hip moederbord hebt.

Ook de XSPC RayStorm Neo TR4 maakt gebruik van G1/4"-fittingen. Helaas is het merk in Nederland erg beperkt verkrijgbaar, maar in Duitsland kost hij 90 euro bij diverse webwinkels.

 

In the loop: testmethode

We nemen de koelblokken op in de custom loop die we standaard gebruiken voor het koelen van onze overgeklokte high-end cpu die de basis vormt voor onze 3D chip-testopstelling. Dit is niet de minste configuratie: de radiator is een 480 mm Alphacool NexXxoS, voorzien van acht Scythe 12cm 1900 rpm fans. Pomp en reservoir zijn een XSPC D5 Photon 170 met ingebouwde D5 pomp, met een capaciteit van 1200 liter per uur.

We testten de AMD Threadripper 1950X op een ASUS X399 Zenith Extreme moederbord, met G.Skill Trident Z DDR4 geheugen; bij de standaard tests draaide dit op DDR4-2666, bij de overkloktests op DDR4-3200. Voor de stroomvoorziening gebruikten we een Seasonic Prime Titanium 750 watt.

Testresultaten: Threadripper 1950X @ 4 GHz

Voor onze test klokten we de AMD Threadripper 1950X over naar 4 GHz op alle cores, waarvoor een spanning van 1,36875 volt voor nodig was. In de praktijk zien we overigens voltages van rond de 1,4 volt dankzij LLC. Onder volle belasting zorgt dit voor een verbruik van 285 à 290 watt door de CPU zelf en een totaal systeemverbruik van ongeveer 470 watt. Dat is inclusief alle aangesloten koeling, die alleen al zo'n 60 watt verbruikt.

We doen steeds twee runs - eerst met de LLC en current capability op auto en de power phase control op optimized, dan met LLC op level 6, current capability op 140% en power phase control op extreme. Die laatste test levert een grotere uitdaging op voor de koeling, want dan loopt het verbruik nog wat verder op.

Run 1 - auto/optimized

In de eerste run zet het waterblok van XSPC veruit de beste prestaties neer. De processortemperatuur loopt niet verder op dan 66,5 graden Celsius, waarmee hij zich duidelijk onderscheidt van de concurrentie. Met het blok van Phanteks wordt de CPU 73,3 graden, de EK wordt met 74,8 graden nog iets warmer. De Enermax all-in-one koeler nestelt zich met 74,3 graden tussen die laatste twee in.

Run 2 - LLC lvl 6, CC 140%, extreme

Met de zwaardere settings blijft de volgorde hetzelfde. Het blok van XSPC blijft met 71 graden ruimschoots het koelst. Phanteks en EK volgen op zekere afstand, waarbij de EK het slechtst koelt. De Enermax LiqTech TR4 weet wederom redelijk goed stand te houden: voor koelprestaties van dat niveau heb je dus niet per se custom waterkoeling nodig.

Testresultaten: betere koeling door 3D-printing?

Ondanks dat het waterblok van Phanteks redelijk aan de prijs is, vonden we de koelprestaties niet bepaald indrukwekkend. Het viel ons op dat er bij dit waterblok, in tegenstelling tot bij de concurrenten, veel ruimte was tussen de koelvinnen en de bovenkant van het blok. Onze hypothese was dat het water door dit design boven de vinnen door stroomde in plaats van erdoorheen.

Om dat uit te sluiten, hebben we in samenwerking met Phanteks een insert ontwikkeld die in het koelblok wordt aangebracht. Je kunt het model bekijken op Remix 3D en downloaden (om zelf te 3D-printen) via deze link. We hebben de test nogmaals gedraaid, zowel met als zonder de insert geïnstalleerd. Overigens zijn de temperaturen op deze pagina in absolute zin wat hoger dan op die hiervoor, omdat we deze test op één van de laatste warme dagen van dit jaar hebben gedraaid.

 
Zonder insert
Met insert
4 GHz/auto 78,5 °C 75 °C
4 GHz/extreme 85,4 °C 81,3 °C

Het monteren van de insert blijkt inderdaad tot prestatieverbeteringen te leiden. Op automatische stand daalt de temperatuur met 3,5 graad, terwijl de afname met extreme settings zelfs nog iets groter is. We denken dat de prestaties van het koelblok zodoende beter zouden zijn als het ontwerp op deze bevindingen wordt aangepast, zodat het water geen andere keuze heeft dan door de koelvinnen stromen en zo maximale warmte-overdracht plaatsvindt.


Zijaanzicht van het Phanteks waterblok zonder en met de modificatie.

Conclusie

AMD's Threadripper-processors verbruiken een hoop stroom, zeker als je ze ook nog eens gaat overklokken. Dikke koeling is dus een vereiste en gelukkig zijn er genoeg oplossingen op de markt die daarin voorzien. Het custom waterkoelblok dat op ons de beste indruk heeft achtergelaten, is de XSPC RayStorm Neo. Dit waterblok zet op overtuigende wijze de beste koelresultaten neer in al onze tests en biedt een uitgebreide rgb-implementatie, die je bovendien kunt synchroniseren met alle hardware die over een reguliere rgb-header beschikt. De Ultimate Product award is meer dan op zijn plaats en zelfs de prijs van zo'n 90 euro is gezien het gebodene niet te hoog.

De blokken van EK en Phanteks presteren wat minder goed. Nu is de reguliere versie van het EK-blok met 68 euro dan ook wat goedkoper, maar als je toch al investeert in custom waterkoeling lijken ons die paar tientjes verschil niet doorslaggevend. Het Phanteks-blok blijkt na een modificatie in staat tot betere prestaties - wellicht zit er dus nog de nodige potentie in dit product die er met het huidige ontwerp nog niet helemaal uitkomt. Voor de huidige testresultaten is hij wel erg prijzig.

Het inrichten van een eigen waterkoeling-loop blijft een flinke hobbel en voor wie het liever eenvoudig houdt, heeft Enermax ook een prima kant-en-klare oplossing. De LiqTech TR4 360mm biedt prestaties op het niveau van het losse EK-waterblok en is bovendien een stuk goedkoper dan een volledige custom waterkoelset. Voor het koel houden van een maximaal overklokte Threadripper-CPU is hij meer dan voldoende potent en zodoende reiken we graag een Excellent Choice award uit aan dit product.


XSPC RayStorm Neo TR4


Enermax LiqTech TR4 360mm


Besproken producten

Vergelijk  

Product

Prijs

EK Waterblocks EK-Supremacy EVO Threadripper Edition Full Nickel

EK Waterblocks EK-Supremacy EVO Threadripper Edition Full Nickel

€ 84,96

9 winkels
Excellent Enermax LiqTech TR4 360

Enermax LiqTech TR4 360

  • All-in-one waterkoeling
  • Waterkoeler
  • Socket SP3/TR4
  • 1395 gram
  • 120 mm
  • 360 mm

€ 79,80

8 winkels
Phanteks C399a Black

Phanteks C399a Black

€ 95,95

2 winkels
Ultimate XSPC RayStorm Neo Threadripper Black Chrome

XSPC RayStorm Neo Threadripper Black Chrome

€ 101,40

2 winkels
0
*