Bouw Je Eigen PC: stap voor stap zelf een pc in elkaar zetten

Inhoudsopgave
  1. 1. Een pc bouwen: zo zet je zelf een build in elkaar
  2. 2. Vooruitgang: wat is er veranderd?
  3. 3. Welke onderdelen heb je nodig?
  4. 4. Stap 1: Processor plaatsen
  5. 5. Stap 2: Geheugen installeren
  6. 6. Stap 3: Voorbereiding installatie processorkoeler
  7. 7. Stap 4: Moederbord in kast plaatsen
  8. 8. Stap 5: Aansluiten CPU-stroomkabel
  9. 9. Stap 6: Montage processorkoeling
  10. 10. Stap 7: Casefans bevestigen
  11. 11. Stap 8: Aansluiten frontpanelconnectors
  12. 12. Tussenstand
  13. 13. Stap 9: Montage voeding
  14. 14. Stap 10: Installatie SSD’s en harde schijven
  15. 15. Stap 11: Videokaart plaatsen
  16. 16. Stap 12: Kabelmanagement
  17. 17. Stap 13: De puntjes op de i
  18. 18. Het eindresultaat!
  19. 19. Besproken producten
  20. 20. Reacties

Een pc bouwen: zo zet je zelf een build in elkaar

Een zelfgebouwde pc geeft je volledige controle over de componenten en daarmee optimale besteding van je budget. Zelf een pc bouwen is niet ingewikkeld, maar in de loop der jaren verandert er genoeg. Tijd voor een nieuwe editie van onze Bouw Je Eigen PC handleiding, een uitgebreid stappenplan om zelf een pc in elkaar te zetten.

Bij de vorige editie, in 2014, schreven we over hoe pc’s steeds compacter werden en het marktaandeel van de traditionele desktop steeds verder daalde. Die daling is een halt toegeroepen. Sterker, vooral dankzij de toenemende populariteit van pc-gaming is de snelle desktop een van de weinige groeimarkten binnen de pc-industrie. Ook de trend naar kleinere pc’s lijkt niet echt door te zetten: er gebeurt weinig op de markt voor mini-pc’s en moederbord- en kastfabrikanten leggen zich vooral toe op de ATX-form factor, al blijven er hele interessante systemen mogelijk op basis van Mini-ITX. Kortom, de desktop-pc is terug van weggeweest.

Wij als hardwareliefhebbers begrijpen dat maar al te goed. Geen laptop of tablet kan dezelfde mate van productiviteit bieden als een desktop en bij een traditionele pc betaal je altijd minder dan voor dezelfde prestaties in een kleine formfactor, of het nou om centrale rekenkracht of grafische power gaat. Gaming, rendering, videobewerking, streaming, programmeren, virtuele machines: er zijn redenen te over om een performance desktop in elkaar te schroeven.

Zelf een pc bouwen is makkelijker dan je denkt!

Eenieder die nog nooit zelf een pc in elkaar heeft gezet, zal enigszins huiverig zijn om dat voor het eerst te gaan doen. Een kant-en-klaar systeem uit de supermarkt of elektronicazaak mag dan langzamer, duurder en doorgaans van mindere kwaliteit zijn, maar zit wel al veilig in elkaar. Laten we je gelijk geruststellen, want het zelf bouwen van een pc is makkelijker dan je misschien denkt.

Daarnaast heeft zelfbouw de nodige voordelen. Pre-built systemen hebben vaak nauwelijks meer interne aansluitingen dan strikt noodzakelijk en achteraf iets toevoegen aan je configuratie is dan ook lastig. Veel kant-en-klare pc’s zijn hierdoor lastig te upgraden, terwijl je jezelf veel geld kunt uitsparen door je zelfbouwsysteem in de toekomst van een nieuwe processor, videokaart of ssd te voorzien.

Zet met deze handleiding zelf je pc in elkaar en word baas in eigen kast

Bovendien ben je met een zelfbouwsysteem baas in eigen kast; dankzij universele connectors als PCI-Express, SATA en natuurlijk USB zullen uitbreidingen vrijwel altijd passen. Zo kun je vanaf het begin af aan zelf kiezen welke onderdelen je gebruikt. Vitale onderdelen als de voeding en het moederbord zijn in de losse verkoop van veel hogere kwaliteit verkrijgbaar dan degene die grote pc-fabrikanten inbouwen in hun eigen systemen. Afhankelijk van je gebruiksdoel kun je zelf de ideale balans tussen de onderdelen bepalen: een snelle processor, een snelle videokaart of juist helemaal geen losse videokaart. Ook de hoeveelheid opslag die je nodig hebt, verschilt van persoon tot persoon en kun je bij zelfbouw helemaal zelf bepalen. Ten slotte kun je in het geval van een defect snel een onderdeel vervangen, in plaats van je hele desktop wekenlang kwijt te zijn aan de lokale computerboer. Kortom: voordelen te over als je met dit stappenplan zelf je pc bouwt!

Vooruitgang: wat is er veranderd?

Wie wel al enige ervaring heeft met het bouwen van een eigen systeem, zal in deze workshop weinig nieuws tegenkomen. De basis van het pc-bouwen is al enige jaren onveranderd. Toch zijn er een paar trends die de kunst van het monteren een tikje anders maken.

Trends in het pc-bouwen

We zullen maar gelijk beginnen bij het meest opvallende onderdeel, de behuizing. Steeds meer kasten maken gebruik van premium materialen als glas of aluminium om je pc meer allure te geven. Ook intern zien we trends. De voeding wordt steeds vaker aan het zicht onttrokken door een cover, terwijl de traditionele HDD-bays in aantal afnemen en soms zelfs helemaal verdwijnen. In de behuizing die we vandaag gebruiken, zijn er voor harde schijven alleen nog twee verticale inbouwplaatsen op de motherboard-tray.

Het uitfaseren van de harddiskbays heeft alles te maken met de afgenomen opslagbehoeften van de gemiddelde pc-bouwer. Harde schijven zijn beschikbaar in capaciteiten tot en met 10 terabyte – de eerste 12TB-schijven komen nog dit jaar op de markt – en SSD’s worden steeds vaker vormgegeven in M.2-formaat. Een dergelijke module bevestig je rechtstreeks op het moederbord en daar heb je dus geen 2,5”-inbouwruimte meer voor nodig. De grotere 5,25”-bays hebben we eerder al achter ons gelaten: optische drives zien we zelden nog en steeds meer behuizingen bieden hier niet eens meer plek voor.

Hardware.Info Bouw Je Eigen PC 2014 (ATX)
In de vorige versie van Bouw Je Eigen PC monteerden we nog een optische drive.

Een andere vernieuwing, die we met recht een vooruitgang mogen noemen, is dat AMD weer een rol speelt in de processormarkt. Met de Ryzen-processors snoept het weer langzaam marktaandeel af van Intel, waardoor je ten opzichte van de voorgaande jaren opeens veel meer prestaties krijgt voor hetzelfde geld. 6-core processors worden langzaamaan de nieuwe standaard, waar we jarenlang vastzaten op processors met vier kernen. Ook Intel wordt hierdoor gedwongen modellen met meer cores naar de consumentenmarkt te brengen, die beduidend meer warmte afgeven, die uiteraard weer moet worden afgevoerd. Waterkoelers zijn dan ook populairder – en nuttiger – dan ooit.

Het systeem dat we vandaag bouwen is gebaseerd op een Intel socket 1151-platform. Het installeren van andere platforms gaat vrijwel identiek, al zullen sommige dingen er iets anders uitzien. In Hardware.Info Magazine #6/2017 vind je ook een versie van deze buildguide waarin een AMD Ryzen-systeem centraal staat - over enige tijd zal die ook online verschijnen. Bij twijfel kun je altijd terugvallen op de handleiding van je moederbord.

Welke onderdelen heb je nodig?

Uiteraard kunnen de basiscomponenten niet ontbreken in een pc. Zonder processor, moederbord, geheugen, voeding en harde schijf of SSD zal het systeem niet werken. Bepaalde andere onderdelen zijn optioneel. Bij veel processors wordt een zogenaamde boxed koeler meegeleverd, waardoor het aanschaffen van een losse, beter presterende koeler geen vereiste is. Ook beschikken veel CPU’s over een geïntegreerde videochip, waardoor je eigenlijk alleen een losse videokaart nodig hebt als je gaat gamen of anderszins de grafische kracht van een kaart gaat benutten. Ten slotte kun je naar wens nog een optische drive of extra casefans voor koeling plaatsen.

Wij gingen aan de slag met een Intel Core i5 7600K processor op een Gigabyte Z270X-Gaming 7 moederbord. Dat combineerden we met 16 GB Corsair Vengeance LPX-geheugen op 3200 MHz en een Corsair H105-waterkoeler. Het opslaan van gegevens gebeurt op een Samsung 960 Pro 1TB SSD en een WD Black 4TB harddisk. Samen met een Gigabyte GeForce GTX 1080 Ti Aorus Xtreme Edition en een Corsair HX850i-voeding bouwen we alles in een Corsair Crystal 570X-kast. Standaard is die al voorzien van drie rgb-fans, maar we installeren nog een extra 120mm Corsair SP120-ventilator als outtake.

Een pc is niet compleet zonder randapparatuur. Corsair voorzag ons voor deze build van een mooie set van een Glaive-muis, K95-toetsenbord en Void-headset. De monitor is een Samsung CHG70 van 27 inch, de eerste serie monitoren van dat merk met QLED-technologie en HDR-ondersteuning.

Let wel, deze samenstelling is een min of meer toevallige combinatie van componenten en dus geen aankoopadvies. Adviezen voor pc-samenstellingen voor diverse gebruiksdoelen publiceren we regelmatig als PC Adviezen op onze website en ook op ons forum ben je altijd welkom om over de voor jou ideale componenten te overleggen.

Naast alle componenten heb je eigenlijk alleen een goede kruiskopschroevendraaier nodig. Een magnetische verdient de voorkeur, want dan raak je minder snel schroefjes kwijt op plekken waar je ze niet kwijt wil raken.

Stap 1: Processor plaatsen

We beginnen buiten de behuizing met de plaatsing van de processor in het moederbord. Haal hiervoor het moederbord uit de verpakking en leg hem voorzichtig neer op een plat oppervlak – de doos van het moederbord is hiervoor een ideale kandidaat.

Je opent de socket door het lipje naar beneden, van de socket af en weer omhoog te bewegen. Vaak zit er een plastic beschermkapje overheen, dat mag je loshalen. Plaats nu de processor door hem correct uit te lijnen – het hoekje op de processor moet overeenkomen met het afgeronde hoekje van de socket, vaak ook aangegeven met een driehoekje op het moederbord zelf -  en de processor zo recht mogelijk in de socket te laten ‘vallen’. Probeer hem niet schuin te plaatsen, want de pinnetjes in de socket zijn vrij gevoelig.

Als de processor in de socket zit, klem je het klepje weer terug. Daar is vrij veel druk voor nodig, dus wees niet bang om enige kracht uit te oefenen.

Stap 2: Geheugen installeren

Ook het werkgeheugen monteren we nu alvast. Vaak moet je, vanaf de socket gezien, het tweede en vierde slot gebruiken als je twee modules plaatst. De handleiding van je moederbord geeft hierover uitsluitsel. Klik de sloten open door de hendeltjes opzij te drukken en plaats vervolgens de modules in de sloten. Ze passen maar op één manier, omdat de inkeping iets naast het midden zit. Zet met twee vingers kracht op beide kanten van de geheugenmodules tot je een klik hoort – dan is je geheugen geplaatst.

Stap 3: Voorbereiding installatie processorkoeler

We proberen zo veel mogelijk onderdelen op het moederbord te installeren voordat we het in de behuizing plaatsen. Buiten de kast heb je immers meer bewegingsruimte, wat wel zo handig is. De processorkoeler die wij gebruiken vereist een backplate voor de montage, die je aan de achterkant van het moederbord moet plaatsen. De standaard boxer koeler werkt met zogenaamde pushpins die vastklikken in de gaten op het moederbord, maar vooral zwaardere koelers vereisen net zo’n backplate als de onze. Om deze te bevestigen, draai je er vanaf de voorzijde van het moederbord spacers in.

Stap 4: Moederbord in kast plaatsen

De volgende stap is dan toch het plaatsen van het moederbord in de kast. Daar is een aantal voorbereidende werkzaamheden voor nodig. Allereerst klik je het I/O-shield, waardoor de aansluitingen aan de achterkant naar buiten steken, vast in de achterkant van de behuizing. Dit vereist enige kracht, maar je hoeft niet bang te zijn om dit plaatje aluminium te beschadigen. Kijk wel uit dat je je vingers er niet aan open haalt, het is vaak behoorlijk scherp.

Vervolgens is de montage van de afstandsbusjes belangrijk. Deze schroefjes creëren afstand tussen de behuizing en het moederbord, zodat die geen kortsluiting maken. In luxere behuizingen zijn ze meestal voorgeïnstalleerd voor het meest voor de hand liggende formaat – in een ATX-kast voor ATX-moederborden, enzovoorts. Heb je een moederbord met afwijkende locaties voor de afstandsbusjes of een kast waar ze los bij zitten, dan moet je ze installeren op de plekken waar ze nodig zijn. Vergelijk hiervoor simpelweg de lay-out van je moederbord met de binnenkant van je kast. Plaats geen afstandsbusjes op plekken waar het moederbord geen schroefgaten heeft!

Heb je dit gedaan, dan is het tijd om het moederbord te monteren. Het handigste is om het bord enigszins schuin in de kast te steken, met de stekkers van de aansluitingen in het I/O-shield. Leg het moederbord daarna rustig neer en schroef de bijgeleverde schroeven erdoorheen vast in de afstandsbusjes.

Stap 5: Aansluiten CPU-stroomkabel

De stroomconnector van je processor zit vaak helemaal bovenin het moederbord en is lastig bereikbaar na de installatie van de processorkoeler. Tip van de professional: sluit hem nu alvast aan en laat hem naar achteren lopen, dan heb je er later geen last meer van. Dat is natuurlijk het makkelijkste met een modulaire voeding.

Stap 6: Montage processorkoeling

Hoe je lucht- en waterkoelers moet installeren, kan per model verschillen. Hiervoor raadpleeg je het beste de handleiding van je koeler. In ons geval gebruiken we een waterkoeler en beginnen we met het vastschroeven van de fans op de radiator. Vervolgens schroeven we de radiator vast in de behuizing, waar de door ons gebruikte kast een handige uitneembare tray voor heeft.

Als de radiator eenmaal in de behuizing is bevestigd, wordt het tijd om de het koelblok met de pomp te plaatsen. Dit is ook het moment waarop je weer moet aanhaken als je gebruikmaakt van een luchtkoeler. Je brengt wanneer nodig een klodder koelpasta aan midden op de processor, ongeveer ter grootte van een rijstkorrel. Bij boxed koelers en sommige waterkoelers is er al een laagje koelpasta aangebracht op de baseplate, dan kun je deze stap overslaan.

Daarna plaats je pomp of luchtkoeler op de processor en schroef je hem kruislings vast in de backplate. De kabels van ventilators sluit je aan op de headers die gelabeld zijn met ‘CPU_FAN’. Die vind je meestal in de directe omgeving van de socket. De aansluiting van de pomp kan vaak ook worden aangesloten op zo’n connector, waarvoor steeds meer moederborden een aparte pompheader hebben.

Stap 7: Casefans bevestigen

Zoals gezegd monteren we in dit geval ook een extra ventilator in de behuizing. Die schroef je van buiten naar binnen vast in de gewenste positie. Een fan blaast altijd lucht in de richting van het frame dat diagonaal over de fan loopt. Doorgaans blazen de fans boven- en achterin naar buiten, terwijl de fans aan de voorzijde juist frisse lucht aanzuigen. Vandaar is er ook juist aan de voorzijde vaak een stoffilter aanwezig.

Het kabeltje van de casefan sluit je aan op een CHA_FAN of SYS_FAN header op het moederbord.

Stap 8: Aansluiten frontpanelconnectors

Veel handleidingen bewaren het aansluiten van de connectors tot het laatst, maar het is handiger om ze nu al te verbinden. Je moet de mini-connectortjes voor de aan/uit-knop, het powerlampje en vaak ook de resetknop in een header onderaan het moederbord prikken. Bij duurdere moederborden krijg je nog weleens een verloopje dat dit gepriegel wat vergemakkelijkt. Vaak zijn er ook USB- en audioconnectors aan de voorkant van je behuizing, die je met de daarvoor geschikte headers aansluit op je moederbord.

Tussenstand

Het is tijd om even te pauzeren en te kijken naar wat we tot nu toe hebben. Het moederbord, inclusief processor en geheugen, de processorkoeler en de extra casefan zijn geïnstalleerd. Nu is het tijd voor onder meer de videokaart en de voeding.

Stap 9: Montage voeding

De voeding wordt bij de meeste moderne behuizingen onderin gemonteerd. Veel exemplaren zijn tegenwoordig modulair, wat inhoudt dat de kabels losgehaald kunnen worden en je dus geen kabels overhoudt die je niet nodig hebt. Het is handig om voor de plaatsing in de kast alvast de kabels aan te sluiten die je gaat gebruiken, zodat je dat niet meer hoeft te doen als hij al op zijn plaats zit. Het vastzetten van de voeding is een kwestie van vier schroeven aan de achterkant van je behuizing.

De grote 24-pins ATX-stekker moet worden verbonden met het moederbord. Vergeet ook niet om de eerder reeds aangesloten CPU-stroomkabel in je voeding te pluggen.

 

Stap 10: Installatie SSD’s en harde schijven

Het installeren van een M.2-SSD is eenvoudig. Je schuift de SSD in het slot, duwt hem plat op het bord en schroeft hem met één (heel klein, dus raak het niet kwijt) schroefje vast in het moederbord.

Voor mechanische harde schijven zijn er doorgaans drivebays aanwezig, in een harddiskkooi of rechtop tegen de motherboard-tray. Een conventionele 2,5”-SSD monteer je doorgaans in hetzelfde bracket als mechanische 3,5”-harddisks, al hebben sommige kasten ook specifieke drivebays voor 2,5”-apparaten. Qua kabels verbind je de datakabel met de SATA-poort op het moederbord en gebruik je de wat grotere SATA-power-connector van de voeding voor de stroomtoevoer. Die laatste zit vaak aan een kabel met meerdere connectors, zodat je onder elkaar gemonteerde SSD’s en harddisks makkelijk kunt aansluiten.

Stap 11: Videokaart plaatsen

Nu is het tijd om de videokaart te installeren. Draai daarvoor de schroeven van doorgaans twee uitbreidingssloten los, afhankelijk van hoeveel brackets je videokaart inneemt, en haal ze uit je kast. Vervolgens duw je de videokaart stevig in het slot, tot de vergrendeling dichtklikt. Nu plaats je de schroeven weer terug en sluit je wanneer van toepassing de stroomconnectors van de videokaart aan op de voeding. De meeste high-end videokaarten hebben er daar twee van, terwijl instappers er soms helemaal geen vereisen.

Stap 12: Kabelmanagement

We zijn bijna klaar, maar het is inmiddels ongetwijfeld een behoorlijke kabelbende geworden. Het is natuurlijk mooier om alles netjes weg te werken en ook nog eens goed voor de airflow in de behuizing. Een beetje behuizing heeft anno 2017 heel wat gaten in de motherboard-tray om kabels naar achteren te leiden. Daar kun je de kabels extra geleiden met tie-wraps en klittenbandjes, die je doorgaans bij je behuizing krijgt en anders in elke bouwmarkt kunt halen.

In ons geval was er een extra uitdaging, want beide zijpanelen zijn van glas. Ook de ruimte waar je normaal gesproken je kabels lekker uit het zicht kunt opbergen, is dus vanaf de buitenkant zichtbaar. Maar, na een tijdje prutsen heb je ook wat.

Stap 13: De puntjes op de i

Done! Mocht je iets nog niet hebben aangesloten, kijk dan of je de connector herkent van eerdere onderdelen, bijvoorbeeld een SATA-aansluiting. Sluit die dan op dezelfde manier aan. Sommige insteekkaarten vereisen extra stroom via een zogenaamde MOLEX-connector, de connector met vier dikke pinnen naast elkaar op je voeding. Ook die sluit je aan, als je dat moet doen.

Nu hoef je alleen de externe kabels nog aan te sluiten. Uiteraard moet je de 230V-stekker in je voeding steken. Je monitor verbind je via DisplayPort of HDMI met je videokaart of, in het geval dat je de geïntegreerde GPU van je processor gebruikt, in het moederbord. Daar sluit je ook je muis, toetsenbord, headset, speakers, netwerkkabel en andere randapparatuur op aan.

Het eindresultaat!

Zet de schakelaar op de voeding om, druk op de aan-knop van je behuizing en… als alles goed is gegaan, start je zelfgebouwde pc op! Windows installeren kan het snelst via een usb-stick, waarvoor je Microsofts usb-downloadtool kunt gebruiken.

Heb je zelf een mooie creatie gebouwd? Schroom dan niet om die met ons te delen via de usersystemen-sectie van onze site. Voor abonnees van Hardware.Info Magazine hebben we ten slotte een mooie verrassing – we gaan het systeem dat we voor deze buildguide hebben gebruikt, weggeven aan een van onze gewaardeerde lezers! Houd de site in de gaten voor meer informatie over deze actie.


Besproken product

Vergelijk  

Product

Prijs

Hardware.Info Bouw Je Eigen PC 2017 (Intel)

Hardware.Info Bouw Je Eigen PC 2017 (Intel)

  • Desktop
  • Intel Core i5 7600K
  • 16 GB
  • Nvidia GeForce GTX 1080 Ti
  • 5000 GB
  • 27 inch
Niet verkrijgbaar
0