Intel Core i7 8700K / i5 8600K / i5 8400 'Coffee Lake' review: betaalbaar zes cores!

232 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Coffee Lake: een vreemde 14nm tussengeneratie
  3. 3. Buiten extra cores niks nieuws
  4. 4. Zes modellen: twee i7's, twee i5's en twee i3's
  5. 5. Het platform: Z370
  6. 6. Hoe test Hardware.Info processors?
  7. 7. Benchmarks: content creation (Adobe Lightroom, Photoshop en Premiere)
  8. 8. Benchmarks: video- en audio-encoding (x264, x265 en Flac)
  9. 9. Benchmarks: 3D-rendering (Cinebench / Blender)
  10. 10. Benchmarks: data-compressie en -encryptie
  11. 11. Benchmarks: web-browsing en Microsoft Office (Word en Excel 2016) 
  12. 12. Benchmarks (iGPU): 3DMark Skydiver
  13. 13. Benchmarks (iGPU): CounterStrike Global Offensive (1920x1080)
  14. 14. Benchmarks (iGPU): MineCraft (1920x1080)
  15. 15. Benchmarks (iGPU): Dota 2 (1920x1080)
  16. 16. Gaming benchmarks (GTX 1080 Ti): Battlefield 1 (DX12)
  17. 17. Gaming benchmarks (GTX 1080 Ti): Doom (Vulkan)
  18. 18. Gaming benchmarks (GTX 1080 Ti): GTA V
  19. 19. Gaming benchmarks (GTX 1080 Ti): Prey
  20. 20. Gaming benchmarks (GTX 1080 Ti): Rise of the Tomb Raider (DX12)
  21. 21. Stroomverbruik
  22. 22. IPC-test: Kaby Lake vs. Coffee Lake
  23. 23. Overklokken: i5 8600K & i7 8700K
  24. 24. Conclusie
  25. 25. Besproken producten
  26. 26. Reacties

Inleiding

Intel introduceert vandaag haar 8e generatie Core-processors voor desktop PC's, codenaam Coffee Lake. Waar de prestatiewinst tussen processorgeneraties de afgelopen jaren steeds kleiner leek te worden, maakt Intel deze keer een grote stap. Dat komt vooral door het toevoegen van meer rekenkernen. Voor het eerste biedt Intels mainstream platform (Socket 1151) Core i7 processors met 6 cores en Core i3 processors met 4 cores. Wat dat voor een effect heeft op de prestaties, en de vergelijking met de voorgaande generatie, lees je in deze review, waarvoor we de nieuwe Core i7 8700K, Core i5 8600K en Core i5 8400 uitvoerig hebben getest.

Lees ook: Intel Z370 moederborden round-up: 17 keer Coffee Lake

Update, 25-10: Helaas zijn we tot de constatering gekomen dat de testresultaten van een aantal Intel 'Skylake-X' socket 2066 processors niet klopten, doordat de turbomodus op het moment van testen niet correcte werkte. Die resultaten waren ook in deze review opgenomen. We hebben de grafieken bijgewerkt met nieuwe resultaten. De prestaties en onderlinge verhoudingen in de grafieken kunnen hierdoor licht afwijken van de in de tekst genoemde prestaties en verhoudingen.

We moeten ruim 10 jaar terug, naar januari 2007, toen Intel met de Core 2 Quad Q6600 voor het eerst een betaalbare quad-core processor introduceerde. Twee jaar later, in 2009, kwam Intel met haar "Core serie"-processors, waarin het met Core i7's, i5's en i3's een duidelijke scheiding maakte tussen betaalbare "mainstream" desktopprocessors (Socket 115x) en duurdere high-end processors (Socket 1366 en later 2011 en 2066). Generatie op generatie bleef het maximale aantal rekenkernen bij het mainstream platform beperkt tot vier. Desondanks lieten hogere klokfrequenties, nieuwe instructieset-uitbreidingen en uiteenlopende architectuurverbeteringen Intel ieder jaar een snellere generatie processors introduceren. Echter, zeker de afgelopen jaren bleef de prestatiewinst van generatie op generatie beperkt tot zo'n 5 à 10 procent. Reden voor steeds meer hardwareliefhebbers om te verzuchten dat er weinig reden was om een processor van een paar jaar oud te vervangen voor een nieuw exemplaar.

Vandaag, bij de 8e generatie Core-processors, maakt Intel eindelijk dus weer een grote stap. Onder de codenaam Coffee Lake worden de Core i7 en Core i5 processors "geüpgradet" van vier naar zes cores. De nieuwe Core i7 8700K en Core i5 8600K, opvolgers van de populaire Core i7 7700K en Core i5 7600K CPU's, bieden voor een vergelijkbaar bedrag dus de helft meer aan rekeneenheden. De nog goedkopere Core i3 processors gaan bij de nieuwe generatie zelfs van twee naar vier cores!

Of Intel altijd al van plan was om rond 2017 de overstap te maken naar zes cores voor het mainstream platform of dat dit toch (deels) komt door de toegenomen concurrentie vanuit AMD dat met de Ryzen processors 6- en 8-core CPU's binnen dit prijssegment aanbiedt, zullen we wellicht nooit zeker weten. Wel weten we dat Coffee Lake oorspronkelijk niet in de planning van Intel stond, als we naar oude roadmaps kijken. Hoe dan ook: deze generatie is een grotere stap vooruit dan we de afgelopen jaren hebben gezien. 

De nieuwe processors maken gebruik van dezelfde Socket 1151 processorvoet als Intels bestaande 6e generatie Core Skylake en 7e generatie Core Kaby Lake desktopprocessors. Compatible met bestaande moederborden zijn de CPU's echter niet. Samen met de nieuwe CPU's introduceert Intel daarom vandaag ook een nieuwe chipset, de Intel Z370 en komen de verschillende moederbordfabrikanten alle met uiteenlopende nieuwe moederborden op basis hiervan. In een apart artikel doen wij vandaag ook uitgebreid verslag van de eerste Z370 moederborden.

In dit artikel presenteren we zoals geschreven onze testresultaten van de nieuwe Core i7 8700K, Core i5 8600K en Core i5 8400. Voordat we echter naar de benchmarks gaan kijken, zoals gebruikelijk eerst een duik in de techniek!

Deze review is tot stand gekomen met redactionele bijdragen van Reinoud Dik en Tomas Hochstenbach, en fotografie van Jacob Jan Kuipers en Joost Verhelst.

Coffee Lake: een vreemde 14nm tussengeneratie

Coffee Lake, zoals vandaag geïntroduceerd, is een wat vreemde generatie processors, die eigenlijk nooit op de planning stond en pas relatief kort geleden op Intel roadmaps verscheen.

Lange tijd was Intels strategie eenvoudig: toen het met de Core-processors begon, hield het vast aan de zogenaamde tick-tock strategie, waarbij ieder jaar een nieuwe generatie processors op de markt kwam, met ofwel een nieuwe architectuur op basis van een bestaand productieprocedé, ofwel een nieuwe productieprocedé met een bestaande architectuur. De 2e generatie Core (Sandy Bridge) was een tock: een nieuwe architectuur op het bewezen 32nm procedé. De 3e generatie Core (Ivy Bridge) maakte gebruik van een vergelijkbare architectuur, maar was de eerste generatie op een 22nm procedé. De 4e generatie Core (Haswell) was weer een nieuwe architectuur op dat 22nm procedé en bij de 5e generatie Core (Broadwell) stapte Intel over naar een 14nm procedé. De metronoom van de tick-tock strategie begon echter toen al te kraken, want Broadwell werd aanvankelijk alleen voor mobiele chips uitgebracht; er is nooit een volledige line-up van desktop-processors uit deze generatie geweest. In 2015 volgden de 6e generatie Core-processors (Skylake) met weer een nieuwe architectuur op 14nm. 

In principe zou dus voor 2016 een overgang naar een nieuw productieprocedé op de rol hebben moeten staan, in de vorm van 10nm Cannon Lake processors. In plaats daarvan liet Intel bij de introductie van Skylake weten dat de ontwikkeling van dit nieuwe 10nm procedé dusdanig veel voeten in de aarde had, dat het moest afstappen van de tick-tock strategie. Vanaf nu zou Intel meer tijd gaan nemen voor het introduceren van nieuwe procedé's; na een traditionele "tick" zou het eerst nog een verder geoptimaliseerde versie van de bestaande architectuur op het bestaande procedé introduceren. Vandaar dat als 7e generatie Core processors vorig jaar Kaby Lake werd geïntroduceerd, een geoptimaliseerde versie van de Skylake processors op een geoptimaliseerd 14nm procedé, door Intel aangeduid als 14nm+. 

Kaby Lake was zodoende al een "tussengeneratie", maar nog altijd is Intel niet klaar om de stap naar 10nm te maken. Hierdoor moet het met Coffee Lake, dat oorspronkelijk dus niet op roadmaps voorkwam, opnieuw een tussengeneratie introduceren. Deze processors zijn qua architectuur feitelijk identiek aan Kaby Lake (dat weer feitelijk identiek was aan Skylake), met dien verstande dat er nu dus chips zijn met zes in plaats van vier cores. Coffee Lake wordt nog steeds geproduceerd middels een 14nm procedé, maar wel een nog verder verfijnde versie daarvan, getiteld 14nm++. Volgens Intel zijn het juist de verdere optimalisaties in het procedé die zes cores binnen de TDP van voormalige quad-core processors mogelijk maken (al moeten daarvoor ook de klokfrequenties omlaag, zoals we zullen zien op de volgende pagina). Als opvolger van Coffee Lake staat dan toch echt Cannon Lake op de rol, de eerste 10nm chips, gevolgd weer door Ice Lake, wat weer een nieuwe architectuur wordt.


Coffee Lake wordt geproduceerd middels een verder geoptimaliseerd 14nm procedé.

8e generatie Core: marketinggeneratie ≠ chipgeneratie

Niet alleen een tweede tussengeneratie is dus opmerkelijk; met de hele 8e generatie Core processors is er wat vreemds aan de hand. Tot nu toe was er namelijk een duidelijke één-op-één relatie tussen een marketinggeneratie (lees: modelnummers) en een technische generatie processors. de 2e generatie Core waren Sandy Bridge processors, de 3e generatie Core was Ivy Bridge, de 4e was Haswell, de 5e Broadwell, de 6e Skylake en de 7e generatie was Kaby Lake. Daar komt nu dus verandering in.

Binnen de 8e generatie Core-processors gaat Intel maar liefst drie technische chip-generaties combineren. Traditiegetrouw maakt Intel binnen een generatie een viertal chip-types; S-klasse voor desktops, all-in-one's en mini-PC's (ca. 35-110W TDP), H-klasse voor snelle laptops (ca. 35-45W TDP), U-klasse voor dunne laptops / Ultrabooks (ca. 15W TDP) en Y-klasse voor tablets, 2-in-1's en de dunste laptops (minder dan 10W TDP). De eerste 8e generatie U-klasse processors zijn in augustus al geïntroduceerd en zijn gebaseerd op dezelfde Kaby Lake generatie als de 7e generatie Core en luisteren zodoende naam de naam Kaby Lake Refresh. De vandaag geïntroduceerde S-klasse chips zijn dan Coffee Lake en dat zal ook gelden voor de H-klasse chips die op een later moment volgen. De Y-klasse chips binnen de 8e generatie Core zullen echter de eerste processors zijn uit de 10nm Cannon Lake generatie.

8e gen. Core TDP range Doelgroep Architectuur Procedé
S klasse ca. 35 - 110 watt Desktops, All-in-One's, Mini-PC's Coffee Lake 14nm++
H klasse ca. 35 - 45 watt Snelle laptops Coffee Lake 14nm++
U klasse ca. 15 watt Dunne laptops / Ultrabooks Kaby Lake 14nm+
Y klasse < 10 watt Tablets, 2-in-1's, dunste laptops Cannon Lake 10nm

Hierdoor is het vooralsnog volstrekt onduidelijk hoe de volgende serie processors, 9e generatie Core, er precies uit zal zien. Komt Cannon Lake bijvoorbeeld ook naar de desktop, of wordt bij de 9e generatie Core alles gewoon weer overzichtelijk en gebaseerd op Ice Lake? Dat zijn vragen waar we op zijn vroegst eind volgend jaar antwoord op zullen krijgen. 

Buiten extra cores niks nieuws

Vandaag is het dus de beurt aan de eerste 8e generatie Core-processors voor desktops. Intel introduceert zes modellen, die inwendig alle gebaseerd zijn op de Coffee Lake-S chip, waar Intel als breuk met de toekomst verder geen gegevens zoals chipgrootte en aantal transistors over bekend wil maken.

Coffee Lake-S laat zich, zoals op de vorige pagina al beschreven, in principe het beste omschrijven als een Kaby Lake chip, alleen dan met zes in plaats van vier cores, geproduceerd middels een verder verfijnd 14nm procedé. Aan de architectuur van de CPU-kernen of de geïntegreerde GPU is verder niets veranderd. De overstap van quad-core naar 6-core is weliswaar een grote verandering, vanuit technisch oogpunt is deze generatie verder dodelijk saai.


Een die shot van de Coffee Lake-S chip met in het midden de zes cores en links de geïntegreerde GPU

Onderdelen

De Coffee Lake-S chip bestaat uiteindelijk uit de volgende onderdelen, die alle via Intels bekende ringbus architectuur met elkaar verbonden zijn. Allereerst dus zes CPU-cores met elk zoals gebruikelijk 256 kB eigen L2-cache en een gekoppeld segment van 2 MB L3-cache die door alles cores gedeeld wordt (en wordt gebruikt om onderling data uit te wisselen). Door de aanwezigheid van zes cores hebben de topmodel Coffee Lake chips dus 6 x 2 = 12 MB gedeelde L3-cache beschikbaar.

iGPU

Verder bevat Coffee Lake exact dezelfde geïntegreerde GPU als Kaby Lake, die vanwege de opkomst van Ultra HD-schermen door Intel is omgedoopt van HD Graphics 630 naar UHD Graphics 630. Laat duidelijk zijn, afgezien van een iets verhoogde maximale klokfrequentie bij de Core i7's is deze geïntegreerde GPU identiek. Er is ondersteuning voor DirectX 12 en qua video biedt Intel ondersteuning voor H.264 en (8- en 10-bit) H.265 decodering én encodering (via QuickSync). De VP9 video-codec wordt ook ondersteund, zij het dat 10-bit VP9 enkel kan worden gedecodeerd. Dankzij de ondersteuning voor DisplayPort 1.2 is het geen probleem om 4K / Ultra HD monitoren aan te sluiten, maar native ondersteuning voor HDMI 2.0 ontbreekt nog steeds (al kan deze wel met een converterchip worden toegevoegd). Ook adaptive sync (beter bekend als Freesync) schittert door afwezigheid.

Geheugencontroller

Coffee Lake bevat verder een dual-channel DDR4-geheugencontroller, identiek aan die van Kaby Lake, maar nu bij de i7's en i5's wel officieel gevalideerd om op DDR4 2666-snelheid te werken. Ten slotte bevatten de processors een PCI-Express 3.0-controller met 20 lanes; vier daarvan worden gebruikt voor de verbinding met de chipset en de overgebleven 16 kunnen gebruikt worden voor het aansluiten van een videokaart. Overige PCI-Express lanes (bijvoorbeeld voor PCIe SSD's) moeten uit de chipset komen.

Zes modellen: twee i7's, twee i5's en twee i3's

De belangrijkste specificaties van de vandaag door Intel geïntroduceerde zes Coffee Lake processors zijn terug te vinden in onderstaande tabel, waar je ook kunt vergelijken met de specificaties van de directe voorlopers. Drie ervan zijn zogenaamde K-SKU's, die door hun unlocked multiplier geschikt zijn om te overklokken.

i7

Het nieuwe topmodel is de Core i7 8700K, met zes cores en HyperThreading. Om binnen de TDP te blijven is de basisklokfrequentie wat lager dan bij voorloper Core i7 7700K, maar dat wordt wel weer deels gecompenseerd door een hogere single-core Turbo. De L3-cache bedraagt 12 MB. De Amerikaanse inkoopprijs voor distributeurs is 20 dollar hoger dan die van de i7 7700K, waardoor de prijs in Nederland vermoedelijk zo'n 25 euro hoger komt te liggen dan die van de 7700K. Wij verwachten zodoende een gemiddelde prijs van rond de 390 euro, vergelijkbaar met een Ryzen 7 1700X. De tweede i7-processor is de 8700, die op wat lagere klokfrequenties werkt, niet unlocked is, maar wel een lagere TDP heeft. De prijs van deze CPU is gelijk aan die van de voorloper.

i5

Het nieuwe topmodel in de i5-reeks is de Core i5 8600K, opvolger van de 7600K. Ook de nieuwe i5's hebben zes cores, maar geen HyperThreading. Opnieuw is de basisklokfrequentie lager dan bij de vorige generatie, maar zijn de maximale Turbo-waarden hoger. Ook hier is er een stille prijsverhoging, van $ 15 op de inkoopprijs. Zodoende verwachten wij dat de i7 8600K gemiddeld rond de 275 euro zal gaan kosten, iets meer dan een AMD Ryzen 1600X. De Core i5 8400 is de directe opvolger van de i5 7400 met ook hier twee extra cores, aanzienlijk hogere Turbo-snelheden, maar bovenal een gelijk gebleven prijs.

i3

Het grootste verschil is er bij de Core i3's, die nu ook van vier in plaats van twee rekenkernen zijn voorzien. De overklokbare Core i3 8350K heeft wel een 200 MHz lagere klokfrequentie dan zijn voorloper, waardoor je in single-threaded workloads juist iets lagere prestaties mag verwachten. Goed nieuws is de onveranderde prijs, waardoor we verwachten dat de nieuwe CPU net als de voorloper gemiddeld een kleine 170 euro gaat kosten. Het is een prijspunt tussen de goedkoopste Ryzen 5 en duurste Ryzen 3 in, maar met vier cores kan Intel hier AMD aardig het vuur aan de schenen leggen. De Core i3 8100 wordt nu de goedkoopste quad-core CPU, die net als zijn voorloper rond de 125 euro zal kosten. Dat zou zomaar eens een héél populaire CPU voor budget (game) PC's kunnen worden, zodra er betaalbare Coffee Lake moederborden komen.

  Cores /
Threads
Klokfreq. Max. Turbo
(1C/all core)
L3 GPU Geheugen TDP Prijs
i7 8700K 6 / 12 3,7 GHz 4,7 / 4,3 12 MB 1200 MHz 2x DDR4-2667 95W $359
i7 7700K 4 / 8 4,2 GHz 4,5 / 4,4 8 MB 1150 MHz 2x DDR4-2400 91W $339
i7 8700 6 / 12 3,2 GHz 4,6 / 4,3 12 MB 1200 MHz 2x DDR4-2667 65W $303
i7 7700 4 / 8 3,6 GHz 4,2 / 4,0 8 MB 1150 MHz 2x DDR4-2400 65W $303
i5 8600K 6 / 6 3,6 GHz 4,3 / 4,1 9 MB 1150 MHz 2x DDR4-2667 95W $257
i5 7600K 4 / 4 3,8 GHz 4,2 / 4,0 6 MB 1150 MHz 2x DDR4-2400 91W $242
i5 8400 6 / 6 2,8 GHz 4,0 / 3,8 9 MB 1050 MHz 2x DDR4-2667 65W $182
i5 7400 4 / 4 3,0 GHz 3,5 / 3,3 6 MB 1000 MHz 2x DDR4-2400 65W $182
i3 8350K 4 / 4 4,0 GHz - 8 MB 1150 MHz 2x DDR4-2400 91W $168
i3 7350K 2 / 4 4,2 GHz - 4 MB 1150 MHz 2x DDR4-2400 60W $168
i3 8100 4 / 4 3,6 GHz - 6 MB 1100 MHz 2x DDR4-2400 65W $117
i3 7100 2 / 4 3,9 GHz - 3 MB 1100 MHz 2x DDR4-2400 51W $117

De drie verschillende K-processors worden door Intel geleverd zonder koeler. Dat lijkt ons een prima besluit, omdat vrijwel iedere koper van een overklokbaar K-model toch iets beters wil dan de standaard boxed koeler. Bij de niet-K modellen bundelt Intel wél een koeler. Alle nieuwe Coffee Lake chips zouden per direct leverbaar moeten zijn. 

Klik hier voor een uitgebreide vergelijkingstabel met alle specificaties van de nieuwe 8e generatie Core Coffee Lake processors. 

Het platform: Z370

De nieuwe Coffee Lake processors maken gebruik van exact dezelfde Socket 1151 processorvoet als de Skylake en Kaby Lake generatie processors. In theorie zouden de Coffee Lake chips dus op bestaande moederborden moeten kunnen werken... helaas blijft het vooralsnog bij theorie, en pakt de praktijk anders uit.

Samen met de nieuwe processors introduceert Intel vandaag namelijk ook een nieuwe chipset. Deze Intel Z370 is de opvolger van de Z270; om van Coffee Lake gebruik te maken heb je een nieuwe moederbord met die nieuwe chipset nodig.

Gevraagd naar de reden hiervoor, meldt Intel dat de zes cores in plaats van vier cores extra eisen stellen aan de stroomvoorziening van moederborden, waardoor Intel niet kon garanderen dat de nieuwe processors op alle bestaande moederborden zouden werken. Fair enough, maar dit verklaart niet waarom je ook voor de nieuwe Core i3's een nieuw moederbord nodig hebt; evenmin verklaart het waarom compatibiliteit andersom ook niet werkt: een Kaby Lake processor blijkt namelijk ook niet te functioneren in een Z370 moederbord.

Voor zover we kunnen nagaan is de Z370 chip fysiek identiek aan diens voorloper; de eigenschappen zijn dat namelijk ook. Net als de Z270 biedt de Z370 een 30-tal flexibele I/O-lanes, waarvan er door de moederbordfabrikant maximaal 10 kunnen worden ingezet voor USB 3.0, maximaal 24 voor PCI-Express 3.0 lanes en maximaal zes voor SATA600-poorten. Daarnaast biedt de chipset nog ondersteuning voor onder meer USB 2.0, HD Audio en diverse (legacy) protocollen. Hoewel het grote aantal PCIe-lanes positief is (en ideaal voor het aansluiten van meerdere moderne SSD's) is het feit dat Intel anno 2017 een chipset introduceert zonder geïntegreerde USB 3.1 Gen 2 schrijnend. Hierdoor moeten moederbordfabrikanten nog altijd losse controllerchips inzetten. Datzelfde geldt voor Thunderbolt 3.0.

Dat de chipset in principe niet nieuw is, betekent niet dat de moederborden niet nieuw zijn. Alle moederbordfabrikanten komen met meerdere Z370-modellen, die toch duidelijk afwijken van hun Z270-modellen van vorig jaar. Uiteraard zijn al die nieuwe moederborden volledig geschikt voor de zes-core CPU's. Verder zijn ze voorzien van nieuwste generatie extra controllerchips. In een apart artikel doen we uitgebreid verslag van de eerste lading nieuwe borden die we in ons testlab mochten verwelkomen.

Op termijn zal Intel naast de Z370 ook H370 en B310 chipsets introduceren voor goedkopere moederborden voor de 8e generatie Core-processors. Eind volgend jaar zou er ook een luxere Z390 varianten moeten komen, maar wat we daarvan mogen verwachten blijft nog in nevelen gehuld.

Hoe test Hardware.Info processors?

Per juni 2017 zijn we bij Hardware.Info overgestapt naar een geheel vernieuwd testprotocol voor processors met een set nieuwe, up-to-date benchmarks.

Alle processors testen we onder Windows 10 Creators Update met energieprofiel op High Performance (tenzij anders aangegeven). Het gros van onze benchmarks draaien we met de in processors geïntegreerde GPU, waarbij we processor zonder iGPU (zoals bijvoorbeeld Intel Skylake-X of AMD Ryzen) voorzien van een GeForce GTX 1050 Ti. 

Alle game benchmarks draaien we in combinatie met een GeForce GTX 1080 Ti in Full HD resolutie met medium en ultra settings. We kiezen juist voor de relatief lage Full HD resolutie om zo een instelling te pakken waar zo mogelijk niet de GPU, maar de CPU de bottleneck is. In de eerste twee grafieken vind je het gemiddelde aantal beelden per seconde (FPS) dat berekend wordt.

Nog interessanter is de 99ste percentiel frametijd, te zien in de laatste twee grafieken. Dit is de tijd waarbinnen 99% van alle beelden in de test berekend kon worden. Een lagere 99ste percentiel frametijd betekent een lagere maximale vertraging bij het berekenen van een nieuw frame. Het is een betere methode om de worst case prestaties van een CPU/GPU-combinatie in kaart te brengen dan de minimale FPS die veel andere publicaties tonen. Vergeet niet: minimum FPS is het laagste aantal frames binnen ieder gemeten tijdbestek van een seconde, maar zet weinig over negatieve pieken die minder dan een seconde duren. Op veler verzoek rekenen we de 99ste percentiel frametijd vanaf deze review wel weer om naar een minimum FPS-waarde, zodat ook voor wie de achterliggende techniek niet snapt de grafieken begrijpelijk zijn.

Alle testsystemen zijn verder voorzien van 8 GB geheugen per kanaal (16 GB bij dual-channel en 32 GB bij quad-channel) werkend op de hoogste officieel door de processors ondersteunde klokfrequentie. Verder gebruiken we Samsung 850 Evo SSD's en Seasonic Prime Titanium 750W voedingen.

Alle stroommetingen zijn gedaan met een professionele EMU 1.X4 stroommeter. 

Een lijst van gebruikte benchmarks:

  • Contentcreatie
    • Abobe Lightroom 6
    • Adobe Photoshop CC 2017 - Fotobewerking
    • Adobe Photoshop CC 2017 - Panorama
    • Adobe Premiere Pro 2017 - 4K Hardware.Info TV export
  • Video- en audio-encoding
    • x264 encoding
    • H.264 QuickSync / VCE encoding
    • x265 encoding
    • FLAC encoding
  • 3D-rendering
    • Blender 2.78c
    • Cinebench 15 (single en multi threaded)
  • Data-compressie en -encryptie
    • 7-Zip
    • WinRAR
    • AIDA64 - Zlib
    • AIDA64 - AES
    • AIDA64 - Hashing
  • Web-browsing en Microsoft Office
    • Chrome 58 - Jetstream
    • Microsoft Word 2016 - 1000 pagina's naar PDF
    • Microsoft Excel 2016 - Monte Carlo aandelen analyse
  • Geïntegreerde GPU benchmarks
    • 3DMark Skydiver
    • Counterstrike: GO
    • Minecraft
    • Dota 2
  • Gaming benchmarks (GTX 1080 Ti)
    • Battlefield 1
    • Doom
    • GTA V
    • Prey
    • Rise of the Tomb Raider
  • Stroomverbruik
    • Cinebench 15
    • 3DMark Skydiver (iGPU)
    • Adobe Premiere
    • Idle

Onderstaande tabel toont de specificaties van onze testsystemen.

Platform LGA1151-v2 LGA1151 LGA2066 Socket AM4
Moederbord ASRock Z370 Extreme 4 ASUS Maximus VIII Ranger ASUS Prime X299-A ASUS Crosshair VI Hero
Chipset Intel Z370 Intel Z170 Intel X299 AMD X370
Geheugen G.Skill
16GB DDR4-2666
G.Skill
16GB DDR4-2400
G.Skill
32GB DDR4-2666
G.Skill
16GB DDR4-2666
SSD Samsung 850 Evo 500GB Samsung 850 Evo 500GB Samsung 850 Evo 500GB Samsung 850 Evo 500GB
Voeding Seasonic Prime Titanium 650W Seasonic Prime Titanium 650W Seasonic Prime Titanium 650W Seasonic Prime Titanium 650W
Videokaart (IGP tests) - - Nvidia GeForce GTX 1050 Ti Nvidia GeForce GTX 1050 Ti
Videokaart (overige tests) Nvidia GeForce GTX 1080 Ti Nvidia GeForce GTX 1080 Ti Nvidia GeForce GTX 1080 Ti Nvidia GeForce GTX 1080 Ti
OS Windows 10 x64 Creators Update Windows 10 x64 Creators Update Windows 10 x64 Creators Update Windows 10 x64 Creators Update

 

Benchmarks: content creation (Adobe Lightroom, Photoshop en Premiere)

Om de prestaties van de processors voor content creatie te analyseren, doen we diverse tests met Adobe software.

In Adobe Lightroom 6 exporteren we een groot aantal RAW-foto's naar JPEG met diverse effecten. In Adobe Photoshop CC 2017 doen we een tweetal tests. Allereerst meten we hoe langt het duurt om via een script een groot aantal veel gebruikte bewerkingen los te laten op een grote afbeelding. In een tweede test meten we hoe lang het duurt om een aantal hoge resolutie foto's om te zetten naar een panorama. In onze Adobe Premiere Pro 2017 benchmarks bepalen we hoe lang het duurt om een fragment van Hardware.Info TV in 4k-resolutie te exporteren. Dit maakt maakt gebruik van vier bronkanalen met elk kleurcorrectie en diverse andere effecten.

Lightroom is slechts beperkt multi-threaded. De 8700K weet hier de 1800X met bijna tien seconden verschil ruim te verslaan en komt zelfs dicht bij de Threadrippers in de buurt. De 8400 blijft hier de 7700K voor, net als dat bij de Photoshop fotobewerking het geval is. Vervolgens zien we bij de Panorama benchmark dat de 8700K bovenaan eindigt, een resultaat waar de single-core Turbo een rol in gespeeld zal hebben. Bij het renderen van Hardware.Info TV kunnen alle cores weliswaar goed aan het werk worden gezet, maar het aantal threads lijkt hierin geen duidelijk voorspeller te zijn. Zo weet de 1600X met zijn 12 threads de 8400 met 6 threads wel te verslaan, maar de 8600K dan weer niet. 

Benchmarks: video- en audio-encoding (x264, x265 en Flac)

Door middel van Staxrip zetten we Full HD video om naar H.264 of H.265. Voor beide maken we gebruik van de veel gebruikte x264 en x265 codecs, maar voor de processors met ingebouwde GPU draaien we de tests ook met behulp van de Intel QuickSync en AMD VCE hardwarematige encoders. Daarnaast meten we hoe lang het duurt om een uur ongecomprimeerde audio om te zetten naar Flac.

Bij de x264 codec is Intels nieuwe 6-core i7 net iets sneller dan de 1800X, en 46 procent sneller dan de 7700K. Laatstgenoemde processor wordt eveneens met een kleine marge voorbijgestreefd door de 8400. Bij x256 staat Coffee Lake er nog iets beter voor, en verslaat de 8700K zelfs de 1920X Threadripper. Hier valt ook op dat de 8400 net wat sneller is dan de 1800X.

Bij het converteren van FLAC zet de 8700K met zijn hoge single-core Turbo een score neer dat de eerste plaats oplevert. De 8400 is hier hekkensluiter van de selectie Intels, maar blijft alsnog duidelijk voorlopen op het aanbod van AMD.

Benchmarks: 3D-rendering (Cinebench / Blender)

Om de prestaties bij 3D-rendering in kaart te brengen gebruiken we allereerst de officieel meegeleverde benchmarks van de open-source Blender 3D-rendering software. Daarnaast draaien we de bekende Cinebench 15 benchmarks, zowel multi-threaded als single-threaded. Zowel Blender als Cinebench staat erom bekend dat de workloads optimaal schalen bij processors met meerdere cores.

Bij Cinebench 15 berekenen we ook de multi-core schaling. Dat is de multi-threaded score, gedeeld door de single-threaded score, gedeeld door het aantal cores van de processor. Bij optimale schaling zou de multi-threaded scores precies het aantal cores maal de single-threaded score zijn, ofwel schaling 100%. In de praktijk is deze schaling echter lager. HyperThreading / SMT maakt echter dat iedere core weer instructies van twee programmathreads tegelijkertijd kan uitvoeren en dat de schaling daarmee juist boven de 100% uit kan komen. Een agressieve Turbo-modus bij single-threaded workloads kan er juist ook weer voor zorgen dat de schaling daalt.

Geen workload schaalt zo mooi naar meerdere cores als 3D-rendering. We zien bij Blender dat de Coffee Lakes hun threads en kloksnelheid goed gebruiken; de 8700K met 12 threads is net een seconde sneller dan de 1800X met 16 threads. Nog interessanter is wellicht de 8600K. Deze processor weet met 6 threads de Ryzen 1600 met 12 threads te snel af te zijn. Hoewel de 1600 hier wordt verslagen, weet AMD met de hoger geklokte 1600X opnieuw sneller te zijn.

We zien in Cinebench dat voor de multi-threaded benchmark AMD goed naar voren komt met het grote aantal threads dat de processors bieden. Bij de single-threaded benchmark is het juist andersom; Intel's hoge kloksnelheid in combinatie met de hogere IPC zorgt voor een aanzienlijke voorsprong. Bij de 8700K is direct te zien dat de hoge single-core Turbo zelfs leidt tot een score van net over de 200 punten.

Bij de multi-core schaling zien we relatief lage waardes, te verklaren door het hoge verschil in klokfrequentie tussen wanneer slechts één en wanneer alle cores acties zijn.

Benchmarks: data-compressie en -encryptie

We draaien een vijftal data-compressie en -encryptie benchmarks. Allereerst comprimeren we 2GB aan data met zowel 7Zip als Winrar. Daarnaast draaien we een drietal onderdelen van de AIDA64 benchmark. Zlib is een populaire compressie methode binnen veel software gebruikt wordt. AES is één van de meest gebruikte encryptie algoritmes en is bijvoorbeeld de basis voor de SSL-encryptie van HTTPS-websites. Met AIDA64 meten we ook hoe snel data gehashed kan worden.

In 7Zip zijn de nieuwe processors een stuk sneller dan de voorgaande generatie. WinRAR is slechts beperkt multi-threaded en hier zorgen de relatief hoge klokfrequenties er voor dat de scores duidelijk beter zijn dan die van de 7700K en 7600K. In de AIDA compressietest wordt het topmodel van de voorgaande generatie bijgebeend door de Core i5 8400. De 8700K zet nog een hogere score neer, maar moet zijn meerdere erkennen in de 1700X en andere high end Ryzen processors in deze test. Bij de AIDA AES en Hash benchmarks zet Intel met Coffee Lake zonder meer betere scores neer dan met Kaby Lake, maar AMD's ijzersterke Ryzen blijft specifiek in deze benchmark een te sterke tegenstander.

Benchmarks: web-browsing en Microsoft Office (Word en Excel 2016) 

In Chrome versie 58 draaien we de Jetstream benchmark om te bepalen hoe snel de processor Javascript-berekeningen kan uitvoeren. Verder draaien we een tweetal tests met Microsoft Office 2016: in Word converteren we 1000 pagina's tellend document naar een PDF-bestand. In Excel draaien berekeningen in een complexe sheet die de toekomstige waarde van een aandelen portefeuille voorspelt op basis van het Monte Carlo algoritme.

Chrome en Word zijn niet of nauwelijks multi-threaded. Door de hogere IPC en kloksnelheid wint Intel het hier van AMD, en eindigt de 8700K bovenaan. De Monte Carlo test in Excel is wel volledig multithreaded; AMD is goed vertegenwoordigd, maar Intel weet met minder threads toch goede scores neer te zetten.

Benchmarks (iGPU): 3DMark Skydiver

Skydiver is een onderdeel van 3DMark en als benchmark bedoeld om geïntegreerde GPU's en instapvideokaarten te testen. De verschillen die we hier zien, ontstaan dankzij variaties in kloksnelheden van de cores, de iGPU en het werkgeheugen. Zoals eerder besproken draait de geïntegreerde videokaart van de 8700K op 1200 MHz, in tegenstelling tot de iets lagere klokfrequentie van de andere iGPU's in deze vergelijking. Dit zorgt al voor een voorsprong van de nieuwste i7.

Daarnaast hebben we de Coffee Lakes ook getest met werkgeheugen op 2666 MHz, de snelheid waarop de IMC van deze serie is gevalideerd. Bij Kaby Lake was dat nog 2400 MHz, en dit verschil heeft ook duidelijk invloed op de prestaties.

De combinatie van sneller geheugen en de hoger geklokte iGPU zorgt ervoor dat de 8700K een 10 procent hogere score neerzet dan de 7700K. Bij de i5 zien we een sprong van 6 procent, in dit geval geheel toe te schrijven aan het snellere geheugen aangezien de kloksnelheid van de (identieke) GPU's gelijk is.

Benchmarks (iGPU): CounterStrike Global Offensive (1920x1080)

3DMark is een handige tool om relatieve prestatieverschillen vast te stellen, maar voor prestaties in de echte wereld moeten we kijken naar echte games. CounterStrike Global Offensive draaien we op een resolutie van 1920 bij 1080 pixels. We gebruiken twee instellingen: Low en Medium.

De tegenstanders uitschakelen gaat in CS:GO met de iGPU op Coffee Lake net wat sneller dan met Kaby Lake. De 8600K en 8700K zijn zo'n 10 tot 15 procent sneller dan hun voorlopers in deze benchmark.

Benchmarks (iGPU): MineCraft (1920x1080)

MineCraft draaien we op een resolutie van 1920 bij 1080 pixels. We gebruiken twee instellingen: Fast en Fancy - settings die respectievelijk meer op prestaties en meer op uiterlijk vertoon zijn toegespitst.

Ook bij MineCraft zien we dat de Coffee Lakes hun voorlopers voorbij streven, al lijkt de licht verhoogde snelheid van de GPU in de 8700K het meeste verschil te maken; die loopt 12 tot 15 procent voor op de 7700K.

Benchmarks (iGPU): Dota 2 (1920x1080)

Dota 2 draaien we op een resolutie van 1920 bij 1080 pixels. We gebruiken twee instellingen: low en medium.

Net als bij eerdere benchmarks met de iGPU loopt de 8700K voorop. Opmerkelijk genoeg zien we hier dat de andere Coffee Lakes niet zo overtuigend zijn ten opzichte van hun voorgangers. Het lijkt er dan ook op dat Dota 2 het vooral van een hoge kloksnelheid op de iGPU moet hebben, en niet zozeer van sneller werkgeheugen.

Gaming benchmarks (GTX 1080 Ti): Battlefield 1 (DX12)

Na de benchmarks met de iGPU kijken we nu naar zwaardere games in combinatie met de GTX 1080 Ti.

Battlefield 1 staat bekend als een CPU-intensieve game, maar ook grafisch weet hij het maximale uit veel hardware te persen. Intel weet in deze game nog altijd beter te presteren dan AMD. CPU's met extreem veel cores bieden voor dit gebruik geen meerwaarde, en een kleiner aantal snelle, hoog geklokte cores hebben het meeste profijt.

99ste percentiel frametimes

Gaming benchmarks (GTX 1080 Ti): Doom (Vulkan)

Doom is niet bepaald een processorintensieve game, waardoor de grafieken verre van spannend zijn. Alle courante high-end CPU's halen 200fps, de cap van de game-engine.

99ste percentiel frametimes

Gaming benchmarks (GTX 1080 Ti): GTA V

GTA V bevestigt het beeld, de CPU's met extreem veel cores bieden geen meerwaarde voor gaming. Bovendien valt op Medium op dat de 8600K een betere framerate behaalt dan de 8700K, waardoor duidelijk wordt dat RAGE, de engine van Rockstar, meer voordeel haalt uit snelle fysieke cores, en zelfs een (zij het minimale) vermindering ziet bij extra threads door HyperThreading.

99ste percentiel frametimes

Gaming benchmarks (GTX 1080 Ti): Prey

Prey weet van alle geteste games het best om te gaan met CPU's met extreem veel cores. Hogere scores dan Kaby Lake, maar de voorsprong is miniem.

99ste percentiel frametimes

Gaming benchmarks (GTX 1080 Ti): Rise of the Tomb Raider (DX12)

In Rise of the Tomb Raider zien we dat HyperThreading weinig toevoegt, en de meeste framerates behaald worden met een hoog geklokte quad- of hexacore processor.

Stroomverbruik

Ten slotte het stroomverbruik. Dit meten we op verschillende methodes. Let op: in alle gevallen tonen we het verbruik van het complete testsysteem, dus niet enkel de CPU.

Allereerst tonen we het maximale verbruik tijdens de Cinebench 15 benchmark. Verder bepalen we het gemiddelde verbruik tijdens de Adobe Premiere Pro benchmarks. Let op, voor de Cinebench benchmark zijn alle CPU's gecombineerd met GTX 1080 Ti, bij de Premiere benchmark hebben processors met iGPU geen losse videokaart en andere processors, zoals Ryzen en Skylake-X, een zuinige GTX 1050 Ti.

De laatste grafiek toont het idle verbruik, ook alle met GTX 1080 Ti om appels met appels te vergelijken.

Het maximum verbruik in Cinebench 15 toont wel aan dat de extra cores niet gratis zijn; de 8600K verbruikt 36 procent meer dan zijn directe voorganger. Bij de i7's zien we vergelijkbare cijfers; de 8700K verbruikt 31 procent meer dan de 7700K.

Het gemiddelde verbruik tijdens het renderen van Hardware.Info TV is bij de nieuwe i5's vergelijkbaar met dat van de 7700K. Ook hier zorgen de extra cores voor een hoger verbruik, en de 8700K verbruikt op zijn beurt weer zo'n 20 procent meer dan de voorganger.

Efficiëntie

Dan de efficiëntie, welke we op twee manieren tonen. De eerste grafiek toont het aantal Cinebench punten per watt. De tweede grafiek toont het totale stroomverbruik dat nodig is om het fragment Hardware.Info TV te renderen in Premiere Pro. Let wel; ook hier zijn alle waarden gebaseerd op het stroomverbruik van de complete testsystemen, dus inclusief moederbord, geheugen, storage, etc.

In deze grafieken wordt duidelijk dat meer van de zuinige, snelle 'Kaby Lake-cores' in de Coffee Lake processors leidt tot hogere scores. Bij Cinebench is het verschil tussen de 8700K en 8600K minimaal, maar bij Premiere Pro blijkt de 8600K duidelijk efficiënter te zijn.

IPC-test: Kaby Lake vs. Coffee Lake

Hoewel er geen veranderingen zijn aangebracht in de architectuur van Coffee Lake ten opzichte van Kaby Lake, hebben we voor de zekerheid toch een IPC-test uitgevoerd. Hiervoor hebben we alle processors teruggeklokt naar 2,4 GHz. Op de CPU's hebben we HyperThreading gewoon aan laten staan, maar om appels met appels te vergelijken hebben we bij de 8700K wel twee cores uitgeschakeld. Aangezien de processors niet uitwisselbaar zijn, hebben we wel op verschillende moederborden getest.

Zoals verwacht is er geen verschil in IPC tussen de verschillende CPU's. De verschillen vallen binnen de foutmarge.

  i7 6700K i7 7700K i7 8700K
Cinebench 15 R15 ST 105 104 105
Cinebench 15 R15 MT 539 530 535

Overklokken: i5 8600K & i7 8700K

Intel belooft op de marketingslides betere overklokbaarheid voor Coffee Lake, dus we zijn zeker nieuwsgierig wat daar in de praktijk van waar is. Wij gingen aan de slag met zowel de Intel Core i7 8700K als de i5 8600K op een MSI Z370 Godlike Gaming moederbord, gecombineerd met G.Skill Trident Z-geheugen op 4000 MHz met CL14.

We kregen de Core i7 8700K stabiel op 5,2 GHz met 1,425 volt. Daarmee haalden we een Cinebench 15-score van 1702 punten, zo'n 19 procent hoger dan standaard. Deze flinke bump in spanning zorgde er wel voor dat het stroomverbruik van het volledige systeem fors toenam naar ongeveer 270 watt onder load. De CPU werd daarbij gemiddeld 92 graden, met de warmste core op 95 graden. Dat is overigens met een custom loop, dus met normale lucht- of waterkoeling word je mogelijk meer gehinderd door de hoeveelheid warmte.

De Core i5 8600K bleek zelfs nog beter over te klokken. Bij eenzelfde spanning van 1,425 volt bleek een kloksnelheid van 5,3 GHz stabiel. Met de Core i5 bleven bovendien de temperaturen een stuk beter te verhapstukken, met maxima van gemiddeld 75 graden en 77 graden voor de warmste core. De score in Cinebench 15 bedroeg 1314 punten, maar liefst 26% hoger dan stock!

Conclusie

Hadden we dit jaar al geschreven dat concurrentie goed is voor de processormarkt? Intel zet, al dan niet afgedwongen door AMD, de grootste stap in prestaties sinds de Nehalem-generatie. Toen, in 2008, kwamen er voor het eerst 6-core Intel-processors beschikbaar op het high-end platform. Nu, in 2017, is het eindelijk de beurt aan het mid-range platform.

Aan de architectuur van Coffee Lake is niets veranderd – klok voor klok zijn de CPU’s exact even snel als Skylake en Kaby Lake. Dankzij iets hogere kloksnelheden zijn de prestaties in games en single-threaded workloads echter nog een stapje beter dan we al van Intel gewend waren, terwijl multi-threaded taken een enorme prestatiewinst laten zien door de extra cores.

Vrijwel zeker mogen we AMD daarvoor bedanken: de hete adem van de Ryzen-processors heeft ervoor gezorgd dat Intel eindelijk meer cores naar het mainstream platform brengt. De prestatieverschillen die we nu zien in vergelijking met de vorige generatie waren er waarschijnlijk niet geweest als AMD geen comeback had gemaakt.

De extra vaart die Intel achter Coffee Lake heeft gezet, leidt hier en daar wel tot onvolkomenheden. Zo is de Z370-chipset qua functionaliteit identiek aan Z270, waarbij de nog altijd afwezige USB 3.1-ondersteuning onderhand een farce wordt. Uiteraard is het voor bezitters van een Z170- of Z270-moederbord jammer dat een nieuw bord vereist is om de Coffee Lake CPU’s te kunnen gebruiken, maar door het toegenomen stroomverbruik is dat in elk geval voor de i5's en i7's nog wel te begrijpen. Daarnaast vinden we het jammer dat Intel nog steeds slecht geleidende koelpasta tussen het die en de heatspreader gebruikt, maar qua temperaturen is dat een veel minder groot probleem dan bij de high-end Skylake-X CPU’s.

Het betaalbaarste model dat we vandaag hebben getest, de i5 8400, is in tegenstelling tot de andere twee CPU’s exact even duur als zijn voorloper. De zes cores maken het een aantrekkelijke optie voor wie veel werkt met multi-threaded software, maar niet wil gaan overklokken. Voor deze processor heeft AMD in de vorm van de Ryzen 5 1600 echter nog een stevige concurrent, die wel overklokbaar is en bovendien beschikt over SMT.

Voor gaming is de Core i5 8600K welhaast de ultieme CPU. Zes cores is nu echt de sweetspot voor dit doeleinde – er zijn een paar games die zes ‘echte’ cores blijkbaar fijner vinden dan een 6-core met SMT of HyperThreading. De gameprestaties van de i5 8600K zijn echt uitstekend en vaak zelfs nog iets hoger dan ze bij de Kaby Lakes al waren, waardoor het gat met AMD op dit gebied alleen maar groter wordt. Naast dat deze Core i5 standaard al op hoge kloksnelheden draait, is hij ook nog eens uitstekend overklokbaar.

De Core i7 8700K voegt aan de featureset van de i5 8600K nog eens HyperThreading toe, wat zeker in multi-threaded applicaties een prestatiebonus geeft. In synthetische benchmarks als Cinebench blijft de Ryzen 7 1800X de snelste, maar in praktijktests als Adobe Photoshop en Premiere Pro en ook video-encoding, blijkt de Core i7 op z’n minst net zo rap. De hoge turbosnelheid van 4,7 GHz zorgt bovendien voor uitstekende prestaties in single-threaded taken. Onder de streep combineert Intel met de i7 8700K dus uitstekende single- én multi-threaded performance in één product.

Is AMD Ryzen hiermee irrelevant geworden? Wat ons betreft zeker niet. De Ryzens zijn doorgaans scherp geprijsd en bovendien zijn er voor Coffee Lake nu alleen vrij dure Z370-borden beschikbaar. De prijsbewuste koper die op zoek is naar goede prestaties in software die goed schaalt met meerdere cores, heeft in de AMD’s nog altijd een interessante optie.

Hoe dan ook heeft Intel met de Coffee Lake-generatie een enorme stap vooruit gezet. Deze generatie geeft de meeste reden tot upgraden in lange tijd: dat geldt des te meer als je bijvoorbeeld nog op Sandy of Ivy Bridge zit, maar zelfs van een vrij recente Haswell of Skylake processor is het de upgrade wat ons betreft waard – mits je uiteraard ook wat met die extra prestaties kan voor jouw gebruiksdoeleinde. Kortom, de processormarkt is dit jaar een feest voor de hardwareliefhebber en Coffee Lake is een afterparty die het waard is om nog even te blijven plakken.

Ter afsluiting, van alle geïntroduceerde processors zijn de nieuwe quad-core Core i3’s op papier misschien nog wel het meest interessant – we proberen zo snel mogelijk een dergelijke processor te bemachtigen. Houd Hardware.Info in de gaten voor een review.

Lees ook: Intel Z370 moederborden round-up: 17 keer Coffee Lake


Intel Core i5 8600K


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Excellent Intel Core i5 8400 Boxed

Intel Core i5 8400 Boxed

  • Socket 1151
  • 2.8 GHz
  • 6 cores
  • 65 W
  • 14 nm
  • Geïntegreerde GPU

€ 204,95

27 winkels
Excellent Intel Core i5 8600K Boxed

Intel Core i5 8600K Boxed

  • Socket 1151
  • 3.6 GHz
  • 6 cores
  • 95 W
  • 14 nm
  • Geïntegreerde GPU

€ 289,00

12 winkels
Ultimate Intel Core i7 8700K Boxed

Intel Core i7 8700K Boxed

  • Socket 1151
  • 3.7 GHz
  • 6 cores
  • 95 W
  • 14 nm
  • Geïntegreerde GPU

€ 367,45

24 winkels
0
*