Wooting One review: toetsenbordrevolutie van Nederlandse bodem

30 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Optische switches
  3. 3. Analoge functionaliteit
  4. 4. Het toetsenbord
  5. 5. In de praktijk
  6. 6. Software
  7. 7. Foto's
  8. 8. Specificaties
  9. 9. Conclusie
  10. 10. Besproken producten
  11. 11. Reacties

Inleiding

De Nederlandse startup Wooting haalde via Kickstarter ruim 135 duizend euro op voor de ontwikkeling van hun Wooting One toetsenbord. Met zijn analoge functionaliteit zou dit wel eens toetsenbordrevolutie kunnen betekenen. Wij gingen als een van de eersten met dit bijzondere mechanische toetsenbord aan de slag.

In 2015 introduceerde Adomax de Flaretech Prism-switches, zogenaamde ‘optische schakelaars’. In tegenstelling tot reguliere mechanische switches, zoals de populaire Cherry MX-switches en replica's, wordt er hier geen elektrisch contact gemaakt om een aanslag te registreren. Bij optische switches wordt de aanslag geregistreerd op basis van infraroodverlichting. Drie Nederlandse jongens zagen hierin de mogelijkheid om een extra functionaliteit toe te voegen. Door te meten hoeveel licht er wordt doorgelaten, is het mogelijk om vast te stellen hoe diep de toets wordt ingedrukt. Hiermee was het idee voor een analoog toetsenbord geboren.

Wooting One Premium

Je kunt wel een goed idee hebben, maar als je net klaar bent met studeren is het geen vanzelfsprekendheid dat je deze plannen ook daadwerkelijk kunt financieren. Hiervoor maakten de heren van Wooting gebruik van crowdfunding. Met een Kickstarter-campagne voor het Wooting One toetsenbord haalden ze maar liefst 135.786 euro op, terwijl het initiële doel op ‘slechts’ 30.000 euro lag.

Anderhalf jaar later is de Wooting One een feit. Op dit moment levert Wooting de toetsenborden aan de backers van de Kickstarter-campagne, maar het is ook mogelijk om het toetsenbord als pre-order te bestellen. Het basismodel kost €159,99 en wordt geleverd met één set schakelaars, waarbij er keuze is uit lineaire 'rode' of klikkende 'blauwe' switches. Het gaat hier overigens puur om de naam, aangezien dit niet correspondeert met de daadwerkelijke kleur. Daarnaast is er een Premium-model beschikbaar voor €199,99, waarbij er van beide switchsoorten een volledige set wordt meegeleverd. Wij gingen met het laatstgenoemde model aan de slag.

Hieronder kan je de aflevering van Hardware.Info TV terugkijken waarin we in gesprek gaan met een van de oprichters van Wooting, Erik Stakenborg.

Optische switches

Zoals gezegd maakt de Wooting One gebruik van optische switches, waarbij er geen elektrisch contact wordt gemaakt om een aanslag te registreren. Dit systeem werkt als volgt. Op het PCB zijn een infraroodledje en een ontvanger te vinden. Op het moment dat de toets niet wordt ingedrukt, is de baan van het licht doorbroken. Zodra je de toets indrukt wordt het licht echter wel doorgelaten. Dit wordt opgevangen door de ontvanger, waarna het toetsenbord de aanslag registreert.

Wooting One Premium
Op het PCB, onder de switch, zijn zowel de infraroodled als de ontvanger zichtbaar.

Omdat er bij een optische switch geen metalen contactpunten nodig zijn voor activatie, zijn ze in theorie goedkoper te produceren en minder slijtagegevoelig dan reguliere mechanische switches. Voor de Flaretech-switches wordt een levensduur van 100 miljoen aanslagen geclaimd. Ter vergelijking, de MX-switches van Cherry hebben een geclaimde levensduur van 50 miljoen aanslagen.

Wooting One Premium
In optische switches worden, op het veertje na, geen metalen onderdelen gebruikt.

Optische schakelaars hebben echter nog een voordeel: het contact met de printplaats is eenvoudiger. Vastsolderen is dus niet nodig, wat bij mechanische switches doorgaans wel het geval is. Dit maakt het mogelijk om de switches eenvoudig te verwisselen. In het geval van de Wooting One wordt er zelfs een stuk gereedschap meegeleverd om een switch vast te pakken, waarna je hem eenvoudig uit het toetsenbord kunt wippen. Op die manier kun je de lineaire switches vervangen voor clicky exemplaren of vice versa. Het is dus niet meer zo dat je bij aanschaf van een toetsenbord voor één switchtype moet kiezen en daar vervolgens aan vastzit. Standaard levert Wooting van beide varianten een paar extra switches mee. Mocht er dus toch een switch sneuvelen, is deze eenvoudig zelf te vervangen.

Wooting One Premium
Wooting levert standaard een paar reserveswitches mee.

Analoge functionaliteit

Hoewel de Flaretech schakelaars oorspronkelijk als aan/uit-switch zijn bedacht, zagen de heren van Wooting meer mogelijkheden. Door niet alleen te meten dát, maar ook hoeveel licht er wordt doorgelaten, weet het toetsenbord hoe diep een toets wordt ingedrukt. Hierdoor is de Wooting One ook analoog te gebruiken. Dergelijke functionaliteit kennen we bijvoorbeeld van gamecontrollers, joysticks en racestuurtjes. Voor bepaalde games biedt dit de nodige voordelen. In racegames kun je het gas half ingedrukt houden, terwijl je met een regulier toetsenbord alleen vol gas kunt geven. Ook is het met dit toetsenbord mogelijk om een flauwe bocht te nemen, door de toets licht in te drukken. Ook voor andere genres biedt het mogelijkheden. In verschillende schietspellen moet je bijvoorbeeld een extra knop indrukken om te sprinten, met een analoog toetsenbord zou dit in theorie kunnen door de toets dieper ingedrukt te houden. Zelfs voor typisten, die ogenschijnlijk weinig kunnen met analoge functionaliteit, biedt deze techniek nieuwe mogelijkheden. Ook in de 'digitale modus' is het activatiepunt namelijk in te stellen, waarbij de gebruiker kan variëren van 1,6 tot 3,6 mm op een totale travel distance van 4 mm.

Wooting One Premium

In theorie biedt een analoog toetsenbord in games dus de nodige voordelen, in de praktijk doen echter niet alle games iets met analoge functionaliteit. Voor spellen waarbij het gebruikelijk is om ze met een gamecontroller te spelen is het in de meeste gevallen wel mogelijk, aangezien het toetsenbord in essentie een gamecontroller simuleert. Is dit echter niet het geval, en gaat de gamedeveloper uit van besturing met een toetsenbord, zijn de mogelijkheden vooralsnog beperkt. De gamedevelopers hebben dan ook behoorlijk invloed op de bruikbaarheid van analoge input, waardoor een eventuele doorbraak voor een groot deel afhankelijk is van de mate waarin zij dit ondersteunen.

Wooting One Premium

Hoewel een analoog toetsenbord tot op heden vooral aan gaming wordt gelinkt, ziet Wooting echter meer mogelijkheden. Zo is het in theorie mogelijk om aan de hand van het typegedrag te identificeren wie er achter de computer zit. Dit biedt bijvoorbeeld nieuwe mogelijkheden voor systeembeveiliging. Op die manier dient niet alleen het juiste wachtwoord ingevoerd te worden, maar ook door de juiste persoon. Ook op medisch gebied zou er iets met deze technologie gedaan kunnen worden. Zo kan het systeem meten of het typegedrag na verloop van tijd verandert, waarmee bijvoorbeeld RSI-klachten in een vroeg stadium geconstateerd kunnen worden.

Het toetsenbord

Tot zover de achterliggende techniek en de nodige theorieën over wat er allemaal mogelijk is, op naar het toetsenbord zelf. De Wooting One is een TKL oftewel tenkeyless toetsenbord, waarbij een numpad dus ontbreekt. Het toetsenbord is met input van de community die is ontstaan rond de Kickstarter-campagne ontworpen. Dit heeft geleid tot een floating key design, waarbij de toetsen boven het toppaneel lijken te zweven. Dit paneel is opgetrokken uit aluminium en heeft een zwarte coating. Het kan echter eenvoudig verwisseld worden, en op termijn moeten er ook andere kleuren beschikbaar komen. De onderkant is gemaakt van kunststof en voorzien van kabelgootjes om de uitneembare micro-USB-kabel naar links of naar rechts te begeleiden. Al met al voelt het toetsenbord bijzonder solide aan. De aandacht die naar de analoge functionaliteit is uitgegaan gaat gelukkig niet ten koste van de bouwkwaliteit. Ook is het toetsenbord voorzien van RGB-verlichting, waarbij de kleur van iedere toets individueel ingesteld kan worden.

Wooting One Premium
Het toetsenbord wordt aangesloten middels een uitneembare micro-USB-kabel

Beide soorten switches kennen een activatiekracht van 55 cN. Daarmee zijn de lineaire switches iets zwaarder dan Cherry MX Red-switches, die een activatiekracht van 45 cN vereisen. Dit heeft echter als voordeel dat je iets meer controle hebt over hoe diep je de switch indrukt, zeker in de analoge modus is dat geen overbodige luxe. De clicky switches komen qua activatiekracht overeen met Cherry MX Blue, maar de klik voelt duidelijk anders aan. De klik is vooral iets minder scherp, het is echter een kwestie van persoonlijke voorkeur of dit een voor- of nadeel is. Daarnaast beschikt de One over een stabilisatiemechanisme van Cherry, waarmee de keycaps eenvoudig verwisseld kunnen worden. Standaard zijn er ABS-keycaps op het toetsenbord aanwezig, door het gebruik van een standaard toetsenindeling zijn de meeste custom keysets echter probleemloos op dit toetsenbord te gebruiken.

In de praktijk

Om maar gelijk met de deur in huis te vallen, de klikkende 'blauwe' switches en analoge functionaliteit zijn geen gelukkig huwelijk. Door de aanwezige klik zijn ze namelijk moeilijk half in te drukken, waardoor de analoge ervaring teniet wordt gedaan. Hoewel klikkende switches doorgaans de voorkeur krijgen van typisten, neemt dat in het geval van de Wooting One juist een interessante feature weg. Zo is het ook bij deze switches mogelijk om het activatiepunt naar eigen voorkeur in te stellen, het werkt echter niet prettig om dit op een ander punt in te stellen dan waar de klik aanwezig is. Wij raden dus aan dat, indien je voor het basismodel met één set switches kiest, voor de lineaire 'rode' switches te gaan om optimaal van de Wooting One gebruik te kunnen maken.

Wooting One Premium

We gaven eerder al aan dat het activatiepunt ingesteld kan worden tussen de 1,6 en 3,6 mm. Dit is namelijk het gedeelte waarin de Wooting One kan meten hoe diep de toets wordt ingedrukt. Effectief kan hij dit dus maar op 2 mm van de totale travel distance van 4 mm. Hierdoor lijkt de analoge functionaliteit wellicht beperkt, maar in de praktijk werkt het (met de rode switches) bijzonder goed. Het toetsenbord geeft een nauwkeurige indruk en in bepaalde spellen biedt het absoluut meerwaarde. 

We hebben het spel Rocket League, waarvoor in de software al een speciale preset aanwezig is, bijvoorbeeld uitgebreid getest met de Wooting One. In deze game moeten spelers tegen elkaar voetballen in door een straalmotor aangedreven auto's. Doorgaans zijn spelers met een controller bij dit spel duidelijk in het voordeel, omdat er door de analoge functionaliteit zeer precieze bewegingen gemaakt kunnen worden, terwijl deze nauwkeurigheid bij een regulier toetsenbord ontbreekt. De Wooting One stelt de gamer echter wel in staat om deze precieze bewegingen te maken, wat geregeld het verschil maakt tussen scoren of op de paal schieten. Daarnaast is dit toetsenbord interessant voor games zoals bijvoorbeeld GTA V, waarbij geregeld gewisseld moet wordt tussen lopen en het besturen van een voertuig. Veel gamers spelen dit dan ook met zowel toetsenbord als controller, de Wooting One is echter geschikt voor beide doeleinden.

Software

De Wooting One vereist in principe geen software om van de analoge functionaliteit gebruik te kunnen maken. Recente Windows-versies herkennen hem namelijk ook als gamecontroller en er zijn standaard al drie analoge presets voorhanden. De software, Wootility genaamd, stelt de gebruiker echter in staat om alle knoppen naar eigen voorkeur in te stellen. Hierbij is het zaak dat de besturing die doorgaans met een controller plaatsvindt, in feite gekopieerd wordt naar de gewenste knoppen op het toetsenbord. Het is af en toe even stoeien om dit goed naar de indeling van een toetsenbord te vertalen, waarbij het vaak wat tijd kost om uit te vinden wat nu precies het handigst werkt.

Wooting One Premium

De software gaat echter verder dan het instellen van de knoppen. We spraken al over het instelbare activatiepunt, maar de Wootility biedt nog meer mogelijkheden. Zo kan het verloop van de analoge registratie worden aangepast, de zogenaamde 'analoge curve'. Ook hiervoor zijn al enkele presets aanwezig, maar als je de software onder de knie hebt kun je er ook voor kiezen om dit handmatig te doen. Standaard werkt de analoge functionaliteit lineair, maar indien je wil dat dit toeneemt naarmate je de toets dieper indrukt kun je het bijvoorbeeld exponentieel laten toenemen. Je kunt dit vergelijken met instelbare muisacceleratie.

Wooting One Premium

Zoals gezegd is de Wooting One voorzien van RGB-verlichting. Hiervan zijn de mogelijkheden op dit moment nog zeer beperkt. Het is mogelijk om de kleur van iedere toets individueel aan te passen, maar daar houdt de functionaliteit tot op heden op. De software verkeert echter nog in een vroeg stadium en de analoge functionaliteit had duidelijk prioriteit. In de toekomst moeten er echter meer verlichtingsmogelijkheden beschikbaar komen zoals lichteffecten. Wel biedt de software al mogelijkheden tot het exporteren en importeren van gebruikersprofielen.

Wooting One Premium

Foto's

Op deze pagina vind je de foto’s van het toetsenbord en de screenshots van de bijbehorende software.

Specificaties

Algemeen
 
MerkWooting
ProductnaamOne Premium
ProductcodePR1-US2-RD-001
DetailsProductinfo
Algemeen
Desktopset
Draadloos
Type draadloze verbinding
Aansluiting USB
Aansluiting PS2
KleurZwart
Maten en gewicht
Afmetingen (breedte)36.7 cm
Afmetingen (diepte)15.9 cm
Afmetingen (hoogte)3.8 cm
Afmetingen (hoogte pootjes uitgeklapt)5.2 cm
Lengte snoer200 cm
Gewicht766 gram
Toetsen en toetstechniek
Mechanisch toetsenbord
ToetstechniekFlaretech Prism
Breedte van toetsen12.4 mm
Afstand tussen toetsen6.8 mm
Type stabilisatorenCherry
Materiaal keycapsABS
Opdruk keycapsLaser engraving
Lay-out
IndelingQwerty US / ANSI
Aantal toetsen87
Functie toetsen12
F-lock voor Windows- / alternatieve functies
Cijfertoetsen10
Aparte mediatoetsen
Gedeelde mediatoetsen
Applicatie toetsen
Aparte macrotoetsen0
Gedeelde macrotoetsen
Aparte profieltoetsen0
Features
Verlichting toetsen
Verlichting apparaat
Verlichting instelbaar
Kleur verlichtingRGB
RGB-verlichting
Profieleditor
Profieleditor (knoppen)
Profieleditor (aantal profielen)4
Toetsinvoer buffer
Eigen geheugen
Macro ondersteuning
USB-poorten0
Interne geluidskaart
Audio lijnuitgang
Audio microfooningang
Meegeleverd
Extra software
Verlengkabels
Muismat
Draagtas/hoes
Extra gaming keycaps
Polssteun

Conclusie

Waar er jarenlang maar weinig beweging zat in de toetsenbordenmarkt, begon er een jaar of tien geleden een 'mechanische revolutie', waarbij dergelijke toetsenborden na langdurige afwezigheid weer de standaard werden in het hogere segment. Inmiddels raakt de markt voor mechanische toetsenborden een beetje oververzadigd, vooral wat gaming exemplaren betreft. De grote fabrikanten onderscheiden zich enkel van elkaar in zaken als de bouwkwaliteit en de featureset, maar in essentie werken de toetsenborden hetzelfde. Wooting pakt het echter anders aan en innoveert in de kern van het product. Hoewel we met de eerste generatie van een nieuwe techniek te maken hebben, werkt het al bijzonder goed en biedt het in bepaalde games echt een duidelijke meerwaarde. Als analoge functionaliteit in toetsenborden door gamedevelopers wordt omarmd zou dit wel eens een toetsenbordrevolutie teweeg kunnen brengen en vragen we ons over tien jaar wellicht af hoe we ooit zonder konden.

Wooting is een geheel nieuwe speler op de toetsenbordenmarkt en de One is dan ook het eerste product van deze startup. Toch voelt het absoluut niet zo aan. Het apparaat zit stevig in elkaar en kan zich kwalitatief meten met de grote fabrikanten. Tel daarbij op dat dit toetsenbord unieke functionaliteit biedt tegen een prijs die aardig in lijn ligt met high-end toetsenborden waarbij analoge functionaliteit ontbreekt, en Wooting heeft wat ons betreft goede kaarten in handen. Aan de software moet nog wat gesleuteld worden, maar verder laten deze nieuwkomers weinig steken vallen. Ondanks het feit dat we met een zeer vernieuwend product van doen hebben, doet de Innovation award niet genoeg recht aan dit toetsenbord. De Wooting One is, zelfs al zouden we de analoge functionaliteit geheel buiten beschouwing laten, echt een prima toetsenbord. Hij gaat dan ook naar huis met een Excellent Choice award.


Wooting One

Bekijk ook ons interview met Erik Stakenborg van Wooting:


Besproken product

Vergelijk  

Product

Prijs

Excellent Wooting One Premium

Wooting One Premium

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord
Niet verkrijgbaar
0
*