Samsung 960 Evo review: overstap naar PCI-Express

66 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Samsung 960 Evo
  3. 3. Specificaties
  4. 4. Test
  5. 5. Iometer: 4k random read/write
  6. 6. Iometer: 1 MB sequential read/write
  7. 7. Iometer: Fileserver / Databaseserver simulatie (mixed workloads)
  8. 8. AS SSD
  9. 9. AS SSD (deelscores)
  10. 10. PCMark7
  11. 11. PCMark7 (deelscores)
  12. 12. PCMark7 (Raw)
  13. 13. PCMark7 (Raw - deelscores)
  14. 14. PCMark8
  15. 15. PCMark8 (deelscores)
  16. 16. Continutests - Steady State Performance
  17. 17. Performance consistentie
  18. 18. Hardware.Info SSD Prestatiescore 2013-2016
  19. 19. Conclusie
  20. 20. Besproken producten
  21. 21. Reacties

Inleiding

Vorige maand bracht Samsung zijn nieuwe 960 Pro serie van PCI-Express SSD's uit, die stukken sneller waren dan hun voorgangers. Vanaf nu is de 960 Evo-serie officieel verkrijgbaar, die nog sneller zou moeten zijn dan zijn voorganger, omdat we hier de stap zullen maken van SATA600 naar PCI-Express. In deze review testen we de 960 Evo en vergelijken we hem met wat de markt biedt.

Lange tijd is het stil gebleven rond de Evo SSD's van Samsung. Sinds 2014 is de 850 Evo de hoogst gepositioneerde serie van Samsung. Terwijl de 850 Pro een opvolger kreeg in de vorm van de 950 Pro, was dit niet het geval voor Evo-modellen. Weliswaar zijn recentere 850 Evo's uitgerust met 3D NAND-flashgeheugen met een grotere dichtheid en bracht Samsung de budget 750 Evo modellen op de markt, maar dit leverde geen betere prestaties op. De prijs/prestatieverhouding van de 850 Evo was hierdoor het afgelopen jaar ook niet zo goed.

De introductie van de 960 Evo zou echter een gigantische stap vooruit moeten zijn. Terwijl de 850 Evo werd beperkt tot een overdrachtssnelheid van maximaal 600 MB/sec, beschikt de 960 Evo over een PCI-Express 3.0 x4 interface met een maximale bandbreedte van 32 GT/sec (3,9 GB/sec). Vanzelfsprekend neemt Samsung ook afscheid van het oude AHCI-protocol en wordt NVMe toegepast, dat speciaal ontwikkeld is voor PCI-Express SSD's en daarom op bepaalde vlakken flinke snelheidswinst oplevert.

Samsung 960 Evo 500GB

Zoals we gewend zijn van Samsung SSD's wordt encryptie uiteraard ondersteund, in de vorm van 256-bit encryptie. Daarnaast wordt TGC Opal ondersteund. In tegenstelling tot bij de 960 Pro geeft Samsung niet aan dat het overweegt om Microsoft eDrive en IEEE1667 in de toekomst door middel van een firmware-update te implementeren.

Productnaam Gemiddelde prijs Gemiddelde prijs per gigabyte
Samsung 960 Evo 250GB € 131 € 0,523
Samsung 960 Evo 500GB € 244 € 0,488
Samsung 960 Evo 1TB € 475 € 0,475

De 960 Evo is goedkoper dan andere PCI-Express SSD's van Samsung. Dit is met name te zien wanneer hij wordt vergeleken met zijn grotere broer, de 960 Pro, maar dit geldt evenzeer vergeleken met de 950 Pro en zelfs de SM951. Vergeleken met de voorganger, de 850 Evo, betaal je wel wat meer. 

Winkel

Prijs NL

SiComputers.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00 + 3,0%
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00

€ 158,45

Prijsinformatie
€ 153,50
€ 4,95
€ 158,45
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 153,50 Verzendkosten NL : € 4,95 Totaalprijs : € 158,45

Amazon.de Marketplace NL

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Gewoonlijk binnen 24 uur verzonden

€ 229,00

Prijsinformatie
€ 229,00
€ 0,00
€ 229,00
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 229,00 Verzendkosten NL : € 0,00 Totaalprijs : € 229,00

Megekko

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00
Shop: Levertijd 8 dagen

€ 252,95

Prijsinformatie
€ 249,00
€ 3,95
€ 252,95
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : € 249,00 Verzendkosten NL : € 3,95 Totaalprijs : € 252,95

SpareIT.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00

€ 300,35

Prijsinformatie
€ 290,40
€ 9,95
€ 300,35
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : € 290,40 Verzendkosten NL : € 9,95 Totaalprijs : € 300,35

Op de volgende pagina lees je meer over de eigenschappen van de Samsung 960 Evo.

Samsung 960 Evo

De 960 Evo heeft enkele gelijkenissen met de eerder geteste 960 Pro. Allereerst is de gebruikte controller identiek: beide SSD's zijn uitgerust met Samsung Polaris - een vernieuwde controller met vijf cores (twee meer dan zijn voorganger), waarvan er een gewijd is aan communicatie met het host-systeem. Ten tweede is het snelheidsverschil beperkter dan je misschien zou denken: de 960 Evo is volgens de specs bijna even snel als de 960 Pro. De sequentiële leessnelheid is 3500 MB/s voor de 960 Pro en 3200 MB/s voor de 960 Evo. Het grote verschil zit hem voornamelijk in de schrijfsnelheid: waar de 960 Pro stabiel 2100 MB/s zou moeten kunnen schrijven, halen de 960 Evo 250GB, 500GB en 1TB een snelheid van respectievelijk 1500 MB/s, 1800 MB/s en 1900MB/s zolang de TurboWrite cache niet is uitgeput (waarover later meer). Qua IOps is het verschil nihil bij de 500GB en klein bij de 1TB variant.

Samsung 960 Evo 500GB

Samsung wil de 960 Pro en Evo dus niet al teveel differentiëren op snelheid. Het verschil zit hem in de duurzaamheid van het gebruikte flashgeheugen, althans de mate waarin Samsung bereid is garant te staan hiervoor. De 960 Pro is uitgerust met MLC-flashgeheugen, waarbij er twee bits per geheugencel worden opgeslagen, terwijl de 960 Evo uitgerust is met TLC-geheugen (drie bits per geheugencel). Dit betekent in de regel een kortere levensduur en een lagere snelheid. Samsung geeft vijf jaar fabrieksgarantie op de 960 Pro, tegenover drie jaar voor de 960 Evo. Ook de totale schrijfcapaciteit is lager bij de 960 Evo: 200 TB voor de 500GB-variant, vergeleken met 400 TB voor de 960 Pro 512GB.

Net zoals de 960 Pro is de 960 Evo uitgerust met het nieuwe, 48-laags 3D NAND flashgeheugen van Samsung. In beide gevallen hebben de die's 256 Gbit aan opslagruimte en kunnen er maximaal zestien op elkaar gestapeld worden per package. Dit komt uit op maximaal 512GiB per package. De 960 Evo heeft twee van deze packages, en vier, acht en zestien op elkaar gestapelde die's voor de 250GB, 500GB en 1000GB varianten respectievelijk. Dit komt neer op een overprovisioning van ongeveer 10%.

Productnaam 960 Evo 250GB 960 Evo 500GB 960 Evo 1TB 960 Pro 512GB 960 Pro 1TB 960 Pro 2TB
Cache geheugen 512 MB 512 MB 1024 MB 512 MB 1024 MB 2048 MB
Leessnelheid (sequentieel) 3200 MB/s 3200 MB/s 3200 MB/s 3500 MB/s 3500 MB/s 3500 MB/s
Schrijfsnelheid (sequentieel) 1500 MB/s 1800 MB/s 1900 MB/s 2100 MB/s 2100 MB/s 2100 MB/s
Leessnelheid (4k random) 330000 IOps 330000 IOps 380000 IOps 330000 IOps 440000 IOps 440000 IOps
Schrijfsnelheid (4k random) 300000 IOps 330000 IOps 360000 IOps 330000 IOps 360000 IOps 360000 IOps

Om de lagere schrijfsnelheid van het TLC-geheugen te compenseren, maakt Samsung gebruik van zijn zogenaamde Intelligent TurboWrite feature. Net zoals bij de eerdere Evo-modellen is er minimaal 4GB opzijgezet als SLC-cache (single-level cell), dat hierdoor veel sneller kan schrijven en een langere levensduur heeft. Bij een PCI-Express SSD zou dit echter zo volgeschreven zijn, dus kan de SSD zelf bepalen om een groter deel van het flashgeheugen te beschrijven als SLC. Deze buffer is maximaal 22GB groot (in het geval van de 500GB). Hiervoor moet je uiteraard wel minimaal 18GB aan vrije schijfruimte hebben. Opmerkelijk genoeg geeft Samsung niet aan dat je meer nodig hebt dan de hoeveelheid die je wilt schrijven, aangezien bij aansturing als SLC je natuurlijk wel drie keer minder kan schrijven naar dezelfde geheugencellen. Wellicht dat de overprovisie hiervoor wordt gebruikt.

Parallelle aansturing van meerdere flashchips helpt ook om een hogere schrijfsnelheid te bereiken. Zoals we vaker zien is de schrijfsnelheid daarom ook veel hoger bij de modellen met een grotere capaciteit. De schrijfsnelheid na het uitputten van TurboWrite is 300 MB/sec, 600 MB/sec en 1200 MB/sec voor de 960 Evo 250GB, 500GB en 1TB respectievelijk. 

Specificaties

Onderstaande tabel zet de specificaties van de Samsung 960 Evo 500GB nog eens op een rij.

Algemeen
 
MerkSamsung
Productnaam960 Evo 500GB
ProductcodeMZ-V6E500BW
DetailsProductinfo
Specificaties
Harddisk of SSDSSD
Opgegeven capaciteit500 GB
Cache geheugen512 MB
InterfacePCI-Express 3.0 x4
SSD controllerSamsung Polaris
Beschikbare capaciteit in Windows465.76 GB
Native Command Queuing
TRIM ondersteuning
4K native mode
Type flashgeheugenTriple-level cell (TLC)
Merk flashchipsSamsung
Garantie3 jaar
Opgegeven schrijfcapaciteit (Total Bytes Written / TBW)200 TB
NAS harddisk
ProtocolNVMe
Snelheden
Leessnelheid (sequentieel)3200 MB/s
Schrijfsnelheid (sequentieel)1900 MB/s
Leessnelheid (4k random)330000 IOps
Schrijfsnelheid (4k random)330000 IOps
Fysieke eigenschappen
Form-factorM.2 2280
Hoogte2.3 mm
Gewicht9 gram
Encryptie / beveiliging
Self encrypting drive (SED)
TCG Opal 2.0 compatible
Microsoft eDrive compatible
Beveiliging buffergeheugen bij stroomuitval
Encryptie256-bit AES

Test

Onze SSD-test bestaat uit verschillende, veelal op Iometer gebaseerde synthetische tests, daarna twee op PCMark gebaseerde praktijktests en verder nog twee continutests. Ons testsysteem bestaat uit een Intel Core i3 op een ASRock Z97 Extreme6 moederbord met Intel Z97 chipset, waarmee we M.2-SSD's kunnen testen met een PCIe 3.0 x4-interface. Tests worden uitgevoerd onder Windows 8.1. In Windows maken we gebruik van de Intel RST drivers.

Iometer tests

Middels Iometer bepalen we allereerst de random lees- en schrijfsnelheid met 4k datablokken. Juist deze tests met kleine datablokken zijn als indicatie voor de prestaties van SSD’s in de praktijk erg van belang: in Windows, maar ook in andere besturingssystemen is 4k in de regel de meest gebruikte blokgrootte waarmee harde schijven en SSD’s worden aangestuurd. De test doen we met queue-depth 1, 2, 4, 8, 16 en 32. Deze queue-depth geeft aan hoeveel gelijktijdige instructies er op een SSD worden afgevuurd. Bij QD32 kunnen SSD’s zich van hun beste kant laten zien, maar juist de prestaties bij lage queue-depth zijn van groot belang bij consumententoepassingen.

Met Iometer meten we ook de lees- en schrijfsnelheid bij grote datablokken van 1 MB. Deze test doen we bij QD32, maar juist bij dergelijke datablokken maakt de hoeveelheid parallelle verzoeken weinig tot niets uit, omdat de SSD-controller die uitstekend kan verdelen over meerdere SSD-kanalen.

Verder simuleren we de toegangspatronen van een file server en een database server met Iometer. De database test bestaat geheel uit random operaties ter grootte van 8 kB, waarvan 67% leesopdrachten en 33% schrijfopdrachten. De fileserver test uit 80% leesopdrachten en 20% schrijfopdrachten, waarbij de transfer sizes als volgt zijn verdeeld: 10% 512 bytes, 5% 1 kB, 5% 2 kB, 60% 4 kB, 2% 8 kB, 4% 16 kB, 4% 32 kB en 10% 64 kB. Zowel de file server als database test voeren we opnieuw uit met queue-depth 1, 2, 4, 8, 16 en 32.

Alle Iometer tests voeren we uit met volledig gerandomiseerde data, waardoor SSD-controllers met compressietrucs daar geen profijt uit kunnen behalen. Ook draaien alle verschillende tests minimaal 30 seconden per stuk, veel langer dan vergelijkbare tests die onderdeel uitmaken van diverse benchmark tools.

AS SSD

Hoewel we feitelijk alle relevante synthetische testdata uit IOmeter kunnen halen, draaien we alsnog ook de populaire AS SSD benchmark, dat intern ook is gebaseerd op de prestaties bij 4k datablokken (QD1 en QD64) en sequentiële lees- en schrijfprestaties. Hoewel dus redundant ten opzichte van de Iometer tests, heeft AS SSD twee voordelen: allereerst worden de scores netjes omgezet in een duidelijke totaalscore, die goede eerste indruk van de prestaties van een SSD geeft. Daarnaast kun je AS SSD ook simpel thuis draaien en zo scores eenvoudig vergelijken.

Real-world benchmarks: PCMark

Voor consumententoepassingen zijn real-world benchmarks PCMark7 en PCMark8 veel belangrijker. PCMark7 simuleert de hardeschijftoegang van echte programma's en geeft aan wat de prestaties van de drive zijn in verschillende scenario’s. De totaalscore geeft een maat voor algemeen gebruik, de deelscores geven een indicatie van de snelheid bij verschillende gebruiksmodellen. De zogenaamde traces zijn gebaseerd op software uit het Windows 7 tijdperk. PCMark 7 speelt de scenario’s in real-time af; prestatiewinsten die je in werkelijkheid niet zou bemerken, zie je bij PCMark 7 dan ook niet in de scores terug.

We tonen daarnaast PCMark7 'Raw' scores. Hierbij is de idle-tijd weggelaten, waardoor de scores niet meer één-op-één correleren met de prestaties van de applicaties in de praktijk, maar je kunt wel mooi het daadwerkelijke prestatieverschil tussen SSD's zien.

Voorts draaien we PCMark8, de nieuwste versie van de benchmark. Ook deze benchmark heeft weer een harde schijf/SSD test, opnieuw gebaseerd op traces, maar nu van moderne software. PCMark 8 bevat traces van Adobe Photoshop, Adobe Illustrator, Adobe Indesign, Adobe After Effects, Microsoft Word, Microsoft Excel, Microsoft PowerPoint, World of Warcraft en Battlefield 3.

Continutests

Ten slotte doen we nog een tweetal continutests, waarbij we een workload voor 30 minuten op een SSD draaien, en per minuut de gemiddelde prestaties bepalen. Allereerst doen we dit met de Iometer 4k random write test, daarnaast met de Iometer database simulatie. Beide continutests worden uitgevoerd met QD32 en op een bestand dat 75% van de capaciteit van het aanwezige flashgeheugen beslaat. Meer informatie over deze continutests verderop. Voor consumententoepassingen zijn deze continutests van weinig belang, voor het professioneel inzetten van SSD’s – bijvoorbeeld in servers – zijn de resultaten van deze tests juist belangrijker dan welke andere benchmark dan ook.

Consistentietests

Onder consistentie verstaan we hoe de prestaties van seconde tot seconde kunnen afwijken. Om de consistentie in kaart te brengen, draaien we opnieuw een Iometer 4k random write QD32 workload maar in plaats van het iedere minuut bepalen van de prestaties, bepalen we voor iedere seconde een gemiddelde. Laat het maar direct gezegd zijn: de consistentie van prestaties is voornamelijk iets wat voor de enterprise markt van belang is. Wie een SSD in een heavy duty database-server plaatst, wil er zeker van zijn dat de prestaties van de gebruikte storage voorspelbaar zijn: grote pieken en dalen kunnen leiden tot onvoorspelbaar gedrag van workloads. Voor consumentengebruik is het eigenlijk (vrijwel) niet van belang, behalve dat de prestatieconsistentie zonder meer een effect heeft op de prestaties van SSD's wanneer je ze in RAID 0 plaatst. Immers, bij een RAID 0 array worden blokken data om en om naar twee of meer disks geschreven en voor de prestaties geldt in feite dat de langzaamste schijf ("de zwakste schakel") het uiteindelijke prestatieniveau bepaalt. Wanneer één schijf een matige consistentie van prestaties heeft, zullen de algehele prestaties van een RAID 0-array relatief laag zijn, aangezien de kans dat één van beide "een dipje" heeft dan relatief groot is.

Grafieken

In deze review vergelijken we de Samsung 960 Evo met andere PCI-Express SSD's die we hebben getest. Je kan ze herkennen aan de rode balkjes, terwijl de overige producten blauw zijn. De 850 Evo schijven zijn groen.

Iometer: 4k random read/write

Met Iometer hebben we de random leessnelheid met 4k datablokken getest, met queue depth 1 tot en met 32. De 960 Evo is hier duidelijk een stukje trager dan de 960 Pro die we recent bespraken, maar ook de 950 Pro van vorig jaar is vaak wat rapper.

Bij het schrijven zit de 960 Evo wel (vrijwel) op het niveau van zijn duurdere broer.

Iometer: 1 MB sequential read/write

Iometer laat geen bijzondere sequentiële waardes zien, maar in deze test wordt er vaker relatief slecht gepresteerd door SSD's die het in andere benchmarks wel goed doen.

Iometer: Fileserver / Databaseserver simulatie (mixed workloads)

Hoewel we vandaag natuurlijk een consumenten-SSD testen, hebben we ter volledigheid ook de fileserver en databaseserver simulatie workloads gedraaid, om een volledig beeld te krijgen van de prestaties. In onderstaande grafiek zie je de resultaten voor queue depth 32. Een beschrijving van deze tests vind je op de testprocedurepagina.

De 960 Evo is duidelijk niet geoptimaliseerd voor professioneel gebruik. In de fileservertest eindigt hij dan ook onderaan, maar in de databasetest is het resultaat stukken beter.

Fileserver workload

De Fileserver workload bestaat voor 80% uit leesopdrachten en 20% uit schrijfopdrachten.

Database workload

De database workload bestaat uit 67% lezen en 33% schrijven met een vaste blokgrootte van 8 kB.

AS SSD

AS SSD werkt met oncomprimeerbare data. Net als bij onze Iometer-tests hebben SSD's met een SandForce-controller hier dus geen voordeel van de ingebouwde compressietrucjes.

AS SSD doet zowel lees- als schrijftests. Eerst wordt er getest met datablokken van 4 kB, met één instructie tegelijkertijd en daarna met 4 kB datablokken met 64 gelijktijdige instructies. Ten slotte wordt ook een sequentiële lees- en schrijftest uitgevoerd, die een maat geeft voor het werken met zeer grote bestanden. Op basis van alle tests bepaalt AS SSD ook een totaalscore. Hoewel de tests grotendeels dubbelop zijn met de Iometer tests, draaien we AS SSD omdat je deze benchmark zelf ook eenvoudig kunt draaien om zo een vergelijking te maken met je eigen SSD.

Uiteraard scoort de 960 Evo wat minder goed dan de Pro, maar alle andere SSD's van voor deze serie blijft hij met enige afstand voor. Daarbij moet de 960 Evo het vooral hebben van goede schrijfprestaties.

Op de volgende pagina zie je de deelscores.

AS SSD (deelscores)

4k blokken lezen - single threaded

4k blokken lezen - 64 threads

Sequentieel lezen

4k blokken schrijven - single threaded

4k blokken schrijven - 64 threads

Sequentieel schrijven

PCMark7

PCMark7 maakt gebruik van traces gebaseerd op relatief moderne software uit het Windows 7 tijdperk. Juist omdat deze benchmark gebruikmaakt van echte en ook moderne applicaties, is dit samen met PCMark8 eigenlijk de belangrijkste benchmark om je beslissing welke SSD te kopen op te baseren, mits je een SSD koopt voor consumententoepassingen. Een verschil met PCMark Vantage, een benchmark die we voor SSD's niet meer draaien omdat hij inmiddels té oud is, is dat PCMark7 de traces in real time afspeelt. Daardoor liggen de scores van SSD's dichter bij elkaar, maar komen de resultaten ook veel beter overeen met wat je in de praktijk daadwerkelijk mag verwachten.

De 960 Evo lijkt niet zo hoog te scoren, maar de onderlinge verschillen tussen SSD's zijn erg klein.

Op de volgende pagina vind je de deelscores.

PCMark7 (deelscores)

Windows Defender test

De Windows Defender test is gebaseerd op een trace waarbij Windows Defender een quick scan doet van een systeem.

Importing pictures test

De importing pictures test is gebaseerd op een trace waarbij een USB-stick met 68 foto's (434 MB in totaal) wordt geïmporteerd in Windows Live Photo Gallery, waarbij de afbeeldingen worden gekopieerd en geïndexeerd en er thumbnails worden aangemaakt.

Video editing test

De video editing test is gebaseerd op een trace waarbij een HD-video wordt geëxporteerd vanuit Windows Live Movie Maker. Deze film is gebaseerd op eerder geïmporteerde 1080i MPEG2 video's van een Sony HDR-HC3 camera.

Windows Media Center test

De Windows Media Center test is gebaseerd op het gebruik van een Media Center PC met twee DVB-T tuners. Eerst wordt een stuk TV opgenomen, waarna de opname wordt gestopt. Terwijl de opname wordt afgespeeld, worden er tegelijkertijd twee andere zenders opgenomen.

Adding music test

De adding music test is gebaseerd op Windows Media Player. Bij deze test wordt 68 GB aan muziekbestanden (lossless WMA) afkomstig van een andere schijf geïndexeerd. Let wel: het inlezen van de WMA-files valt niet binnen de trace, want die waren afkomstig van een andere schijf. De trace bevat enkel de hardeschijfactiviteit van het bijwerken van de Windows Media Player database.

Starting applications test

De starting applications test is gebaseerd op het openen van een op de harde schijf bewaard zeer complex HTML-document inclusief alle bijbehorende bestanden in Internet Explorer.

Gaming test

De gaming test is gebaseerd op een trace waarbij een level in World of Warcraft volledig wordt geladen.

PCMark7 (Raw)

PCMark7 kan sinds de nieuwste versie ook zogenaamde Raw scores tonen. Dat zijn scores waarvoor de idle tijd binnen de traces van de verschillende testonderdelen niet wordt meegerekend. Dat zorgt ervoor dat je, net als vroeger bij PCMark Vantage, veel beter de echte prestatieverschillen tussen de SSD's kunt zien. Ofwel: de Raw scores kun je in feite interpreteren als het prestatieverschil tussen verschillende SSD's bij de verschillende workloads, de normale scores van de vorige pagina's correleren met wat je daar in de praktijk daadwerkelijk van merkt.

In de ruwe score zien we dat de 960 Evo qua prestaties duidelijk meer hoort in de 'middenmoot' dan bij zijn grote broer. Hij is net wat sneller dan bijvoorbeeld de Plextor M8Pe en de Toshiba OCZ RD400.

Op de volgende pagina vind je de deelscores.

PCMark7 (Raw - deelscores)

Windows Defender test

De Windows Defender test is gebaseerd op een trace waarbij Windows Defender een quick scan doet van een systeem.

Importing pictures test

De importing pictures test is gebaseerd op een trace waarbij een USB-stick met 68 foto's (434 MB in totaal) wordt geïmporteerd in Windows Live Photo Gallery, waarbij de afbeeldingen worden gekopiëerd en geïndexeerd en er thumbnails worden aangemaakt.

Video editing test

De video editing test is gebaseerd op een trace waarbij een HD-video wordt geëxporteerd vanuit Windows Live Movie Maker. Deze film is gebaseerd op eerder geïmporteerde 1080i MPEG2 video's van een Sony HDR-HC3 camera.

Windows Media Center test

De Windows Media Center test is gebaseerd op het gebruik van een Media Center PC met twee DVB-T tuners. Eerst wordt een stuk TV opgenomen, waarna de opname wordt gestopt. Terwijl de opname wordt afgespeeld, worden er tegelijkertijd twee andere zenders opgenomen.

Adding music test

De adding music test is gebaseerd op Windows Media Player. Bij deze test wordt 68 GB aan muziekbestanden (lossless WMA) afkomstig van een andere schijf geïndexeerd. Let wel: het inlezen van de WMA-files valt niet binnen de trace, want die waren afkomstig van een andere schijf. De trace bevat enkel de hardeschijfactiviteit van het bijwerken van de Windows Media Player database.

Starting applications test

De starting applications test is gebaseerd op het openen van een op de harde schijf bewaard zeer complex HTML-document inclusief alle bijbehorende bestanden in Internet Explorer.

Gaming test

De gaming test is gebaseerd op een trace waarbij een level in World of Warcraft volledig wordt geladen.

PCMark8

De storage benchmark van PCMark8 is opnieuw gebaseerd op traces, maar nu van moderne software. PCMark8 bevat traces van Adobe Photoshop, Adobe Illustrator, Adobe Indesign, Adobe After Effects, Microsoft Word, Microsoft Excel, Microsoft PowerPoint, World of Warcraft en Battlefield 3. De totaalscore wordt bepaald door het meetkundig gemiddelde van de verschillende onderdelen te nemen. Opnieuw worden de traces 'real time' afgespeeld, dus inclusief idle tijd. Dat maakt dat net als bij PCMark7 de scores van SSD erg dicht bij elkaar liggen. Dat komt dan ook overeen met de praktijk: bij normale consumententoepassingen is het vrijwel onmogelijk om moderne SSD's van elkaar te onderscheiden.

Waar PCMark7 voor alle tests ook een Raw-score geeft, toont PCMark8 op eenzelfde manier een gemiddelde snelheid waarmee de drive activiteit van de traces afspeelt. Dit is dus weer zonder idle tijd en toont de daadwerkelijk onderliggende prestatieverschillen van de SSD's. 

Ook in PCMark 8 is de 960 Evo niet de snelste. In de Bandwidth-grafiek zijn de Intel SSD 750 en Toshiba OCZ RD400 nog wat sneller.

Op de volgende pagina vind je de deelscores.

PCMark8 (deelscores)

Batllefield 3

De Battlefield 3 trace bevat het opstarten van Battlefield 3, inloggen en laden van een save game en het starten van het betreffende level. De trace bevat 887 MB aan leesopdrachten en 28 MB aan schrijfopdrachten.

World of Warcraft

De World of Warcraft trace bevat het opstarten van het spel, het inloggen en het starten van een level. De trace bevat 390 MB aan leesopdrachten en 5 MB aan schrijfopdrachten. 

Adobe Photoshop Light

Deze trace bevat het starten van Photoshop, het openen van 14 afbeeldingen en het op elk daarvan uitvoeren van een zevental bewerkingen. De trace bevat 313 MB aan leesopdrachten en 2336 MB aan schrijfopdrachten. 

Adobe Photoshop Heavy

Deze trace is gebaseerd op het bewerking van een hoge resolutie foto en het daarmee maken van een hi-res poster voor print. De trace bevat 468 MB aan leesopdrachten en 5640 MB aan schrijfopdrachten.

Adobe InDesign

In deze trace wordt een publicatie met een groot aantal afbeeldingen gemaakt in InDesign. De trace bevat 401 MB aan leesopdrachten en 624 MB aan schrijfopdrachten.

Adobe After Effects

In deze trace wordt een eerder gemaakte video gerenderd. De trace bevat 311 MB aan leesopdrachten en 16 MB aan schrijfopdrachten.

Adobe Illustrator

In deze trace wordt een presentatie gemaakt op basis van een groot aantal in Photoshop gemaakte afbeeldingen. De trace bevat 373 MB aan leesopdrachten en 89 MB aan schrijfopdrachten.

Microsoft Word

In deze trace wordt een groot aantal bewerkingen gedaan aan een groot academisch Word-bestand.De trace bevat 107 MB aan leesopdrachten en 95 MB aan schrijfopdrachten.

Microsoft Excel

Deze trace bevat werkzaamheden aan een zeer grote Excel-tabel.De trace bevat 73 MB aan leesopdrachten en 15 MB aan schrijfopdrachten.

Microsoft PowerPoint

Deze trace bevat een aantal bewerkingen aan een groot PowerPoint bestand met veel afbeeldingen. De trace bevat 83 MB aan leesopdrachten en 21 MB aan schrijfopdrachten.

Continutests - Steady State Performance

Zeker voor wie een SSD professioneel gaat toepassen - denk aan workstation- of servergebruik - zijn de zogenaamde steady state prestaties, ofwel het prestatieniveau waarop een SSD stabiliseert na langdurig intensief gebruik, erg van belang.

Eerst wat achtergrondinformatie. We hebben meermaals geschreven dat data op een SSD per zogenaamde 'pagina', hoeveelheden van meestal 4, 8 of 16 kB, weggeschreven en uitgelezen kan worden. Om data te kunnen wegschrijven moeten datacellen echter eerst gewist worden: dat kan alleen per blok. Zo'n blok bestaat uit 128, 256 of 512 pagina's. Dit gegeven zorgt ervoor dat SSD's slimme trucjes moeten uithalen. Wanneer een aantal pagina's aan data verwijderd moet worden, moet eerst de rest van de data uit het blok gekopieerd worden naar een ander blok, waarna het gehele blok geleegd kan worden. In de praktijk betekent het dat SSD-controllers schrijfacties zoveel mogelijk opzamelen, deze vervolgens tegelijk naar nieuwe, vers geleegde blokken uitvoeren en tegelijkertijd verwijderacties pas op gezette tijden uitvoeren. Op die momenten, wanneer de SSD niets te doen heeft, schakelt de in de controller ingebakken garbage collector in, die verwijderacties daadwerkelijk doorvoert op chipniveau en overbleven data zoveel mogelijk combineert in volle blokken, om op die manier zoveel mogelijk blokken volledig leeg te kunnen maken.

Wanneer de SSD echter lange tijd continu, dus zonder een seconde rust, gebruikt wordt, kan de garbage collector niet tussendoor aan de slag. Op een gegeven moment zijn er dan geen lege blokken meer over en zal de SSD tussen het uitvoeren van commando's door aan garbage collection moeten gaan doen. Het resultaat: de prestaties worden lager. Het prestatieniveau waarop een SSD in zo'n geval op stabiliseert noemen we de steady state performance.

Wij doen twee verschillende continutests om deze steady state performance in kaart te brengen. Beide tests draaien we met Iometer, waarbij we de workload voor 30 minuten continu laten draaien er per minuut de gemiddelde prestaties noteren. De eerste continutest is de 4k random write QD32 benchmark. De tweede continutests is de Iometer database workload simulatie, eveneens gedraaid met queue depth 32. Beide tests draaien we op een testbestand dat 75% van de schijfcapaciteit (LBA) beslaat.

4k random write QD32

De 960 Evo begint op een veel lager niveau dan de 960 Pro en als de buffer eenmaal vol is, stabiliseert de schrijfsnelheid op een dikke 200 MB/s in deze test. Daarmee is hij wel sneller dan de 950 Pro van de vorige generatie, maar vooral de Intel-SSD's zijn erg sterk in deze test - ze zijn dan ook afgeleid van serverproducten.

Databasesimulatie QD32

Hoewel de prestaties flink hoger liggen dan bij de 850 Evo, zijn er betere SSD's te krijgen voor databasegebruik.

Performance consistentie

Om de consistentie van de prestaties in kaart te brengen, hebben we nogmaals een 4k random write workload op de SSD's gedraaid met queue-depth 32, waarbij we iedere seconde de prestaties monitoren. Voor de periode tussen de 1800 en 2000 seconden berekenden we de standaardafwijking van de resultaten. Hoe lager die standaardafwijking, hoe minder variatie en dus hoe constanter het prestatieniveau. Als tweede grafiek is nogmaals het steady state niveau in dezelfde test geplaatst, om snel te kunnen vergelijken. Houd er rekening mee dat wanneer de prestaties erg constant zijn, maar in absolute zin erg laag, je er alsnog weinig voor koopt.

De 960 Evo maakt net als zijn grote broer indruk met een goede consistentie, maar het absolute prestatieniveau ligt daarbij wel lager.

Hardware.Info SSD Prestatiescore 2013-2016

Ten slotte de Hardware.Info SSD Prestatiescore 2013-2016. Deze is bepaald door het meetkundig gemiddelde te nemen van de belangrijkste benchmarks (AS SSD, Iometer 4k R/W, Iometer seq. R/W, PCMark7, PCMark8 en beide continutests) en dat te normaliseren, zodat de best presterende SSD uit onze voorlaatste grote vergelijkingstest (de OCZ Vector 150) op 100 punten uitkomt.

In de Hardware.Info SSD Prestatiescore komt de Samsung 960 Evo lager uit dan de 960 Pro, die overtuigend de koppositie pakte. Relatief gezien doet de SSD het in de 'Entry'-prestatiescore veel beter, omdat de continu-prestaties en 'enterprise'-benchmarks de grootste verschillen met de 960 Pro lieten zien, en die tellen in de Entry-score juist niet mee.

Conclusie

Met deze nieuwe SSD zet Samsung zijn populaire Evo-reeks over naar PCI-Express. De 960 Evo maakt een dergelijk snelle SSD bereikbaar voor een groter publiek: betaalde je voor een 950 Pro nog ruim 75 cent per GB, een 960 Evo heb je nu al voor minder dan 50 cent per GB. Er zijn nuanceverschillen qua sterke en zwakke punten, maar we durven te stellen dat de 960 Evo niet langzamer is dan de oude favoriet.

In onze reviews heb je tot nu toe kunnen lezen dat NVMe-SSD's vooral interessant zijn voor power-users en zakelijke gebruikers met specifieke doeleinden. Hoe je het ook wendt of keert, door de overstap is de 960 Evo wel een stuk duurder geworden dan zijn voorganger. Een 750 Evo van 500 GB heb je voor 100 euro minder dan deze SSD: menig gamer of andersoortige computergebruiker steekt die 100 euro liever in een snellere videokaart of processor. Tracebenchmarks als PCMark laten zien dat de verschillen tussen SSD's in de praktijk eerder beperkt zijn.

Dat doet niks af aan de 960 Evo als product. Samsung heeft zijn oude 950 Pro overbodig gemaakt door een sneller én goedkoper alternatief op de markt te brengen. In het huidige landschap van PCIe-SSD's is het zonder meer een goede deal en de Excellent Choice-award is hij dan ook meer dan waard. Belangrijke kanttekening blijft echter wel dat NVMe-SSD's, zelfs nu ze wat goedkoper beginnen te worden, nog lang niet voor iedereen zijn.


Samsung 960 Evo 500GB


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Excellent Samsung 960 Evo 1TB

Samsung 960 Evo 1TB

  • SSD
  • 1000 GB
  • PCI-Express 3.0 x4
  • Samsung Polaris
  • 3200 MB/s
  • 1900 MB/s
  • M.2 2280

€ 389,85

4 winkels
Samsung 960 Evo 250GB

Samsung 960 Evo 250GB

  • SSD
  • 250 GB
  • PCI-Express 3.0 x4
  • Samsung Polaris
  • 3200 MB/s
  • 1500 MB/s
  • M.2 2280

€ 112,01

1 winkel
Excellent Samsung 960 Evo 500GB

Samsung 960 Evo 500GB

  • SSD
  • 500 GB
  • PCI-Express 3.0 x4
  • Samsung Polaris
  • 3200 MB/s
  • 1900 MB/s
  • M.2 2280

€ 273,58

2 winkels
0
*