Phanteks Enthoo Mini XL review: één kast, twee systemen

15 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Uiterlijk
  3. 3. Intern en koeling
  4. 4. Upgraden naar een tweede systeem
  5. 5. Testprocedure
  6. 6. Testresultaten koeling 200 watt
  7. 7. Testresultaten koeling 400 watt
  8. 8. Testresultaten geluidsproductie
  9. 9. Foto's
  10. 10. Specificaties en prijzen
  11. 11. Conclusie
  12. 12. Besproken producten
  13. 13. Reacties

Inleiding

Phanteks maakte naam in de hardwarewereld met zijn Enthoo Primo, die de behuizingenmarkt net zoals destijds de Corsair 800D naar een nieuw niveau bracht. De fabrikant komt nu met een nieuwe bijzondere kast, namelijk de Enthoo Mini XL. Voor een Micro-ATX-kast is hij fors uitgevallen, totdat je erachter komt dat er maar liefst twee systemen in kunt plaatsen.

De Enthoo Mini XL is er in twee varianten, de normale versie en de DS, oftewel Dual System. Bij de DS krijg je een aantal accessoires die je ook in de gewone Mini XL kunt stoppen, maar er dan los bij moet kopen. Het gaat dan om de Mini-ITX Upgrade Kit, waarmee je een montageplek creëert voor een tweede moederbord, en de Phanteks Power Splitter, waarmee je twee systemen kunt draaien vanaf één voeding. Een tweede frontpanel dat wordt ingebouwd in een 5,25"-bay, zorgt ervoor dat je beide systemen los van elkaar aan en uit kunt zetten.

Phanteks Enthoo Mini XL

Waarom zou je twee systemen in één kast willen hebben? Het antwoord is natuurlijk ruimtebesparing, want één kast neemt minder plek in beslag dan twee behuizingen. Zo kun je een NAS en een PC in één behuizing combineren, of als streamer het coderen van de video aan een tweede systeem overlaten om daar geen nadeel van te hebben tijdens het gamen.

Phanteks vraagt gemiddeld 161 euro voor zijn Enthoo Mini XL. De Mini-ITX Upgrade Kit kost nog eens zo'n 25 euro extra, terwijl de Power Splitter voor ongeveer 30 euro van eigenaar verwisselt. Ook bij de behuizing zelf krijg je flink wat accessoires. Alle schroefjes zitten keurig gesorteerd in een doosje - andere fabrikanten gooien ze nog wel eens allemaal in één zakje. Verder levert Phanteks zip-ties en diverse brackets mee, voor de montage van SSD's, een waterkoelingradiator en een pomp.

In de vergelijking

Omdat hij voor een Micro-ATX-kast vrij groot is uitgevallen, vergelijken we de Enthoo Mini XL in de grafieken ook met een aantal ATX-kasten. Het volume van 68,6 kubieke decimeter laat al zien dat het qua formaat eigenlijk meer een ATX-behuizing is. Het testveld bestaat uit alle vergelijkbare Micro-ATX-kasten die we hebben getest, aangevuld met een aantal populaire ATX-kasten die ook in een wat hoger segment vallen.

Uiterlijk

Van buiten heeft de Enthoo Mini XL behoorlijk wat weg van de Enthoo Primo, de ATX-kast waar Phanteks ooit mee doorbrak. Op de zijkant heeft de fabrikant twee windows aangebracht: een groot rechthoekig raam voor het moederbord en nog een klein raampje verder naar voren. De basis van de kast zelf is opgetrokken uit staal, maar de panelen zijn van aluminium gemaakt.

Phanteks Enthoo Mini XL

Aan de voorkant zien we drie 5,25"-bays, waar van binnenuit tool-less optische stations en fancontrollers in kunnen worden gemonteerd. Daaronder zijn, zoals we straks zullen zien, twee ventilatoren geïnstalleerd. Aan de buitenkant zie je daar slechts wat randjes mesh van terug. Mesh vinden we ook bovenop terug, waar je optioneel een aantal fans kunt plaatsen. In de richel tussen de twee opstaande randen van de Mini XL heeft Phanteks het frontpaneel geplaatst, met power- en resetknoppen, twee USB 3.0-aansluitingen en de gebruikelijke twee audio-connectors.

Phanteks Enthoo Mini XL

Op het andere zijpaneel valt er behalve wat ventilatieroosters niets te zien. Aan de achterkant komen we een ander uniek aspect van deze kast voor het eerst tegen, namelijk de verticaal geplaatste voeding. Mede hierdoor wordt het mogelijk om een tweede moederbord te plaatsen in deze kast. Achterop zien we verder plek voor vijf uitbreidingssloten.

Phanteks Enthoo Mini XL

Dan hebben we nog één kant niet gehad, namelijk de onderkant. Behalve twee stoffilters en rubberen voetjes is daar dan ook weinig te zien, omdat de voeding niet onderin de behuizing is gemonteerd.

Intern en koeling

De binnenkant van de kast zit ingenieus in elkaar. Zoals we dat van een behuizing in deze klasse mogen verwachten, wordt er gebruikgemaakt van flink wat rubberen grommets voor kabelmanagement. Achterop de moederbordplaat kunnen daarnaast twee 2,5"-SSD's worden gemonteerd. De motherboard-tray heeft bovenin een inkeping om plaats te bieden aan de voeding, die dus uit het zicht blijft. Aangezien de voeding onvermijdelijk een kabelknooppunt is, kunnen we daar niet rouwig om zijn.

Phanteks Enthoo Mini XL

Op de achterkant van de moederbordplaat is tevens een kleine gadget gemonteerd. Deze fan-hub ondersteunt PWM, waardoor je maar één casefan op het moederbord hoeft aan te sluiten om ze allemaal via PWM te kunnen regelen. Er is bovendien nog ruimte voor drie extra fans, mocht je het aantal casefans willen uitbreiden.

Nu we het toch over ventilators hebben, kunnen we direct alle koelingsopties van de Enthoo Mini XL bespreken. Dat zijn er namelijk nogal wat: je kunt niet minder dan veertien 120mm-fans kwijt. Acht van die posities bieden ook ruimte aan een 140mm-fan. Standaard worden er drie van die ventilators meegeleverd. Het gaat daarbij om de zwart-met-witte PH-F140SP, vrij efficiëntie fans die los al gauw zo'n 15 euro per stuk kosten.

Phanteks Enthoo Mini XL

Ook de liefhebber van waterkoeling heeft aan de Enthoo Mini XL een goede kast. Je kunt er in het meest extreme geval zelfs twee 360mm-radiators of vijf 240mm-radiators in kwijt. Let er wel op dat als je twee systemen hebt ingebouwd en een 120mm-radiator installeert aan de achterkant, je geen videokaart kunt installeren in het Mini-ITX-systeem. De combinatie van een 140mm-fan en een videokaart past wel.

Over twee uitneembare cages heeft Phanteks zes 3,5"-drivebays verdeeld, waar je uiteraard ook 2,5"-schijven of SSD's in kwijt kunt. Alle verkrijgbare videokaarten zullen in deze kast passen, net als CPU-koelers tot 21,5 cm in hoogte en voedingen tot 21 cm. In alle gevallen lijkt ons dat ruim voldoende.

Phanteks Enthoo Mini XL

Upgraden naar een tweede systeem

Met de Mini-ITX Upgrade Kit kun je zoals gezegd een tweede systeem huisvesten. Feitelijk voeg je dan een tweede moederbordplaat toe, met ruimte voor een Mini-ITX-moederbord en uiteraard ook een tweede I/O-paneel. Je zou in theorie met splitters of een tweede voeding kunnen werken, maar Phanteks heeft daar zelf een veel mooiere oplossing voor. De Power Splitter laat je twee systemen aansluiten op één voeding en bevat bovendien een stukje techniek om ze afzonderlijk van elkaar op te kunnen starten. Om daar niet elke keer je PC voor in te hoeven duiken, wordt er ook een tweede frontpaneel meegeleverd. Alle frontaansluitingen die al op de kast zelf zitten, komen zo nog eens terug in een 5,25"-bay, maar dan voor de secundaire PC.

Phanteks Enthoo Mini XL

Twee systemen in één kast is uiteraard wat puzzelen qua kabelmanagement, maar gelukkig biedt de kast daar achter de moederbordplaten alle ruimte voor. Doordat de voeding en harde schijven niet zichtbaar zijn, ziet het geheel er zelfs met twee systemen geïnstalleerd vrij 'clean' uit. Houd er wel rekening mee dat de Mini-ITX koeler minder hoog mag zijn, omdat die moederbordplaat verder naar voren zit.

Phanteks Enthoo Mini XL

Phanteks Enthoo Mini XL

Phanteks Enthoo Mini XL
Dankzij dit frontpanel kun je ook het tweede systeem makkelijk bedienen.

Phanteks Enthoo Mini XL
De Phanteks Power Splitter in actie.

We hebben uiteraard gekeken of e.e.a. naar behoren functioneert, en dat deed het ook. Eén kanttekening is dat we moederborden met geïntegreerde Celeron N3000 (een Atom-variant) niet aan de praat kregen, wanneer aangesloten op de power splitter. We hebben twee verschillende getest, die beide niet wilden werken. Met een andere Mini-ITX bord met een gewone socket hadden we geen enkel probleem.

Onze standaardtest hebben we uitgevoerd met onze standaard testopstelling. Houd er bij de interpretatie van de gegevens dus rekening mee dat deze kast niet van één, maar van twee systemen warmte moet kunnen afvoeren.

Testprocedure

We hanteren altijd dezelfde testprocedure om de koelprestaties van behuizingen te meten. We hebben hiervoor verschillende testopstellingen bedacht en uitgeprobeerd en zijn uiteindelijk op een redelijk simpel, maar effectief en consistent testplatform uitgekomen.

Zoals bekend bevinden zich in elke computer warmtebronnen die ervoor zorgen dat de temperatuur in de behuizing oploopt, wanneer deze niet voor voldoende ventilatiemogelijkheden zorgt. De grootste warmtebronnen binnen een krachtige PC zijn de processor en grafische kaart. Afhankelijk van het type kan een processor zonder veel moeite 90 tot 100 watt aan warmte produceren en bij nieuwe high-end processors kan dat zelfs oplopen tot 130 watt. Ga je de processor overklokken, dan kan het verbruik nog aanzienlijk stijgen.

De tweede warmtebron is de grafische kaart. Een moderne high-end kaart heeft al snel een opgegeven verbruik van 250 watt, terwijl dat voor exemplaren met twee GPU's zelfs nog hoger kan oplopen. Een redelijke processor en videokaart kunnen samen dus zonder al te veel moeite zorgen voor een verbruik van 300 tot 350 watt, energie die vrijwel geheel in warmte wordt omgezet. Neem daarbij nog het verbruik van het moederbord, de harde schijf en een optische drive en de 400 watt komt al snel in zicht.

Om een warmteafgifte van 400 watt stabiel en herhaalbaar te kunnen produceren hebben wij ervoor gekozen om te werken met twee controleerbare wamtebronnen van elk 200 watt. De keuze is daarbij uiteindelijk gevallen op het gebruik van professionele 200W gloeilampen. Met een efficiency van minder dan 3% geeft een 200 watt gloeilamp effectief zo’n 195 watt aan warmte af, en op een zeer constante manier. Onze testopstelling bestaat dan ook uit een defect moederbord waarop we twee fittingen hebben geschroefd, zodanig dat één lamp zich bij benadering op de positie van de processor bevindt, en de tweede op de plaats waar de videokaart normaal in het systeem steekt.

Door één of beide lampen  te laten branden simuleren we een systeem dat bijna 200, respectievelijk bijna 400 watt aan warmte afgeeft. Op het geprepareerde moederbord hebben we ook een temperatuursensor gemonteerd waarmee we de temperatuur binnen de kast meten. Na de temperatuur te laten stabiliseren meten we deze bij een belasting van 200 watt om een midrange systeem te simuleren en bij 400 watt om een high-end systeem na te bootsen. Beide scenario’s voeren we uit met de in de behuizing aanwezige casefans op 12 volt en op 7 volt. Alle gemeten temperaturen worden genormaliseerd op een omgevingstemperatuur van 20 graden.

Op onderstaande foto kan je de testopstelling aan het werk zien:

Geluidsproductie

We testen de geluidsproductie in een geluidsdichte box, waarin alle geluid boven de 17 dB(A) gedetecteerd kan worden. Voor alle duidelijkheid: standaard omgevingsgeluid is ongeveer 30 dB(A). In de behuizing plaatsen we een Scythe Mugen 2 CPU-koeler, een Scythe Gouriki 700W voeding en een oude Hitachi 80GB 7200 rpm harde schijf. We testen iedere kast zonder dat de case fans draaien, om het dempend vermogen vast te stellen. Daarnaast testen we de totale geluidsproductie met de case fans op lage draaisnelheid (7V) en hoge draaisnelheid (12V).

Testresultaten koeling 200 watt

We doen dus in totaal vier metingen. De eerste set is bij een warmteproductie van 200 watt, de tweede bij een warmteproductie van 400 watt. Beide sets voeren we uit met de fans draaiend op lage en op hoge rotatiesnelheid. Dat bewerkstelligen we door het voltage van de fans in te stellen op 7, respectievelijk 12 volt. Wanneer een behuizing bij de eerste set (200 watt) temperaturen boven de 30 graden laat noteren, voeren we doorgaans geen tweede set metingen op 400 watt uit. Wanneer de temperaturen de 40 graden overstijgen, staken we doorgaans de test.

We hebben alle tests uiteraard uitgevoerd met maar één systeem geïnstalleerd, namelijk onze standaard testmethode die op de vorige pagina is besproken.

200 W 12 V

Zoals gezegd levert Phanteks flink potente fans mee en dat zien we dan ook terug in de testresultaten. Op 12 volt komen we in onze 200W-test uit op 23,3 graden Celsius, een goed resultaat,

200 W 7 V

Ook als we de fans wat langzamer laten draaien, blijft de Enthoo Mini XL goed koelen.

Testresultaten koeling 400 watt

De tweede set van de vier tests doen we met een warmteproductie van 400 watt. Hier is het dus een stuk lastiger voor de behuizingen om de warmte zo snel mogelijk af te voeren.

400 W 12 V

Met een verdubbelde warmteproductie blijft de Enthoo Mini XL goed presteren.

400 W 7 V

De zwaarste test die we uitvoeren, combineert langzaam draaiende ventilators met de hoogste belasting. In de Mini XL wordt het nu bijna 31 graden, wat een uitstekend resultaat is.

Testresultaten geluidsproductie

Zoals altijd is geluidsproductie de tegenhanger van koelresultaten. We hebben alle tests uiteraard uitgevoerd met maar één systeem geïnstalleerd, namelijk onze standaard testmethode die op de vorige pagina is besproken.

Geen fans

We testen behuizingen ook altijd zonder draaiende fans, puur om te kijken hoe effectief ze geluid dempen. De Mini XL dempt beter dan een aantal andere kasten die voornamelijk op airflow gericht zijn, maar we zien dat het ook veel stiller kan.

7 V

De koelprestaties waren goed, maar dat zien we nu ook terug in de geluidsproductie. De Enthoo Mini XL maakt ook met de fans op 7 volt al best wat geluid.

12 V

De 48,1 dB(A) die we meten met de fans op volle draaisnelheid, is goed voor een balkje aan de onderkant van de grafiek. We mogen dit toch wel omschrijven als zeer duidelijk hoorbaar.

Foto's

Hieronder zie je alle foto's die we gemaakt hebben van de Enthoo Mini XL en alle bijbehorende accessoires.

Specificaties en prijzen

Algemeen
 
MerkPhanteks
ProductnaamEnthoo Mini XL
ProductcodePH-ES414M_BK
DetailsProductinfo
Specificaties
Type behuizingTower
Moederbord formaatMicro ATX
MateriaalAluminium / Staal / Plastic
KleurZwart
Afmeting - Breedte26 cm
Afmeting - Diepte48 cm
Afmeting - Hoogte55 cm
Deurtje in voorpaneel
Kast afsluitbaar
Venster
Geluidsdempende matten aan binnenzijde
Volume (op basis van afmetingen)68.64 dm³
Inbouwmogelijkheden
5,25 inch extern3
5,25 inch intern0
2,5 inch intern totaal8
3,5 inch intern totaal6
3,5 inch extern0
2,5 inch hot swap0
3,5 inch hot swap0
Slimline optische drive ruimte
Aantal insteekkaarten5
Low profile
Maximale lengte videokaart41.1 cm
Maximale hoogte CPU-koeler21.5 cm
Maximale lengte voeding21 cm
Formfactor voedingATX
Casefans
80 mm fan posities0
92 mm fan posities0
120 mm fan posities14
140 mm fan posities8
180 mm fan posities0
200 mm fan posities0
230 mm fan posities0
250 mm fan posities0
Meegeleverde casefans3 fans
Totaal aantal fan posities14
Type fanaansluiting3-pins
Verlichting casefans
Stoffilter(s)
Waterkoeling
Inbouwmogelijkheid all-in-one waterkoeling
Ruimte voor 120 mm radiator7
Ruimte voor 140 mm radiator4
Ruimte voor 240 mm radiator5
Ruimte voor 280 mm radiator3
Ruimte voor 360 mm radiator2
Ruimte voor 420 mm radiator0
Ruimte voor 480 mm radiator0
Openingen voor custom waterkoeling
Gebruiksvriendelijkheid
Kast zonder schroevendraaier te openen
Bovenpaneel te verwijderen
Frontpaneel zonder schroevendraaier te verwijderen
5,25 inch drives zonder schroeven in te bouwen
3,5 inch drives zonder schroeven in te bouwen
2,5 inch drives zonder schroeven in te bouwen
Drives met rails of slede te bevestigen
Rubberen/siliconen geluidsdemping voor harddisks
Insteekkaarten zonder schroevendraaier vast te zetten
Scherpe randenGeen (0)
Uitsparing in moederbordplaat voor CPU koeler montage
Gaten in moederbordplaat voor kabelmanagement
Uitneembare kooi voor harddisks
Frontaansluitingen
Frontaansluitingen positieBovenpaneel
Frontaansluitingen - Audio
Frontaansluitingen - USB 2.0
Frontaansluitingen - USB 2.0 (aantal)0
Frontaansluitingen - eSATA
Frontaansluitingen - USB 3.0
Frontaansluitingen - USB 3.0 (aantal)2
Overige Hardware
Cardreader
Fan-controller
Temperatuur sensor(s)
LED display
Chassis open detectie
Verlichting

Conclusie

De Phanteks Enthoo Mini XL is een unieke behuizing. Wie denkt aan het ontwerp een eerdere Phanteks-kast te herkennen, heeft het mis. Ondanks het formaat, dat we eerder gewend zijn van ATX-kasten, biedt de kast enkel plaats aan een Micro-ATX-bord. En een Mini-ITX. Het is ontegenzeggelijk een nichemarkt, maar mocht je er brood in zien om twee systemen te combineren in één kast, dan is deze Phanteks een van de weinige opties. Wat deze kast uniek maakt, is de mogelijkheid een voeding te delen tussen twee systemen - leuk voor de voedingfabrikanten, want zoveel doeleinden voor een 750+ watt voeding zijn er tegenwoordig niet meer te verzinnen. Bovenal is het natuurlijk ook een beetje een showcase: het is vet om te zien dat dit kan.

Ga je voor twee systemen, dan wordt het een prijzig geheel: met alle benodigde accessoires zit je al snel boven de 200 euro. Dan moet je het eigenlijk voornamelijk doen omdat je het leuk vindt, want de prijs/prestatieverhouding is dan niet heel goed meer, al kan je natuurlijk wel enigszins op de voeding besparen: een enkele 750 à 800 watt voeding is allicht goedkoper dan twee losse, lichtere exemplaren van dezelfde kwaliteit. Voor één systeem zijn er betere keuzes: de Enthoo Mini XL is dan onnodig groot voor het te huisvesten Micro-ATX-bord, nog steeds behoorlijk prijzig en bovendien goed hoorbaar onder belasting. Daar krijg je dan wel goede koelprestaties voor terug en de afwerking is, zoals we van de fabrikant gewend zijn, uitstekend.

Toch heeft Phanteks met deze kast weer een mooi stukje innovatie laten zien. In de behuizingenmarkt is dit deels Nederlandse, deels Taiwanese bedrijf inmiddels the one to watch. De Enthoo Mini XL sleept daarom welverdiend een Innovation Award binnen.


Phanteks Enthoo Mini XL


Besproken producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Innovation Phanteks Enthoo Mini XL

Phanteks Enthoo Mini XL

  • Tower
  • Micro ATX
  • Zwart
  • Venster
  • 3 fans
Niet verkrijgbaar
Phanteks Enthoo Mini XL Dual System Black

Phanteks Enthoo Mini XL Dual System Black

Niet verkrijgbaar
Phanteks Mini ITX Upgrade kit

Phanteks Mini ITX Upgrade kit

Niet verkrijgbaar
Phanteks Power Splitter

Phanteks Power Splitter

Niet verkrijgbaar
0
*