Mechanische toetsenborden review: tobo’s voor pro’s

Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Schakelaars
  3. 3. Verlichting
  4. 4. ASUS Strix Tactic Pro
  5. 5. Cherry MX-Board 6.0
  6. 6. CM Storm NovaTouch TKL
  7. 7. CM Storm QuickFire XTi
  8. 8. Corsair Strafe
  9. 9. Corsair Strafe RGB Silent
  10. 10. G.Skill Ripjaws KM780 RGB
  11. 11. Logitech Orion Spark G910
  12. 12. Logitech Atlas Spectrum G410
  13. 13. MSI GK-701
  14. 14. Ozone Strike Pro
  15. 15. Razer BlackWidow Chroma
  16. 16. Roccat Ryos MK Pro Red
  17. 17. Roccat Ryos TKL Pro
  18. 18. Sharkoon Shark Zone MK80 RGB
  19. 19. SteelSteries Apex M800
  20. 20. Conclusie
  21. 21. Besproken producten
  22. 22. Reacties

Inleiding

Mechanische toetsenborden zijn onverminderd populair, als we tenminste naar het aanbod in de markt kijken. Voor deze nieuwe vergelijkingstest ontvingen we maar liefst 16 exemplaren van 11 verschillende fabrikanten. Welke moet je hebben?

Van oorsprong zijn toetsenborden met mechanische schakelaars, zoals we deze klasse eigenlijk moeten noemen, vooral populair onder professionele veeltypers: schrijvers en programmeurs. Die gebruikers waren lange tijd aangewezen op tweedehands verkopers van klassiekers als de IBM Model M en specialistische merken als Filco en Ducky. Sinds enige tijd kunnen ze echter meeliften op de relatief nieuwe belangstelling voor degelijke type-apparatuur van een doelgroep die centraal staat bij steeds meer hardwarefabrikanten: PC-gamers.

De hardware-industrie heeft de PC-gamer geïdentificeerd als de persoon die nog altijd serieus investeert in hoogwaardige computer hardware. In een krimpende markt betekent dat zoveel mogelijk producten een ‘gaming’ draai krijgen, van behuizingen tot voedingen en moederborden. Ook bij mechanische toetsenborden zien we dat: ongeacht of er voorzieningen zijn die voor gamers meerwaarde toevoegen, zijn ze vrijwel zonder uitzondering op die doelgroep gericht.

Prijzig

Dat zien we ook terug in de prijs. Mechanische toetsenborden zijn hoe dan ook een stuk duurder dan exemplaren met een membraan, maar het is ook wel duidelijk dat er een hele stevige marge op deze producten rust. Ook in deze test liggen de prijzen van de testdeelnemers weer hoog: de goedkoopste (de Ozone Strike Pro) kost zo’n 110 euro, de duurste (de Cherry MX-Board 6.0) ruim 230 euro. Dat is behoorlijk veel geld en dus mag je ervan uitgaan dat kopers een eenmaal aangeschaft exemplaar niet snel zullen willen vervangen. Wat dat betreft kan je vraagtekens stellen bij het immer grotere aanbod aan merken en producten.

De duurdere modellen onderscheiden zich veelal, maar niet altijd, van de goedkopere met extra functies zoals programmeerbare toetsen en software waarin allerlei aspecten kunnen worden aangepast. Daarnaast is er een keur aan verschillende verlichtingsvormen.

Schakelaars

Afgezien daarvan vertonen de testdeelnemers naast cosmetische verschillen voornamelijk overeenkomsten. Zeker wanneer van dezelfde schakelaars gebruik wordt gemaakt, is de type-ervaring nagenoeg identiek. Naast de populaire Cherry MX-varianten komen we exemplaren tegen van Kaihua (Kailh), Romer-G en Topre.

Om met Cherry te beginnen: deze fabrikant verloor enige tijd geleden zijn patent, waardoor de MX-schakelaars inmiddels openlijk naar hartenlust worden geïmiteerd. Cherry koos wijselijk voor de vlucht naar voren en introduceerde nieuwe varianten. Naast de bekende lineaire rode (lichte aanslag) en zwarte (zwaardere aanslag), de tactile bruine (licht) en witte (zwaarder) en de clicky blauwe (licht) en groene (zwaarder), introduceerde het merk RGB-verlichte versies van zwart, blauw, bruin en rood, en meest recentelijk een roze, stille variant van de rode. Die laatste switches lijken bij gamers de voorkeur te hebben, vanwege de lichte, lineaire aanslag. Wat ons opvalt bij nogal wat toetsenborden met Cherry MX schakelaars is dat de veer hoorbaar is, waardoor je een wat metalig bijgeluid hoort bij het tikken.

Cherry MX Board 6.0
Cherry MX Red schakelaars

Eerder kwamen we in diverse toetsenborden Kailh PG1511-schakelaars tegen, afkomstig van Kaihua. Deze switches zijn vrij rechttoe-rechtaan kopieën van de Cherry MX-exemplaren. Fijnproevers merkten bij deze implementaties dat ze misschien net wat meer speling hadden, waardoor de toets heel licht kon verschuiven op de bevestiging. Dat geldt ook voor de switches zoals we ze tegenkomen op het Razer Blackwidow Chroma toetsenbord in deze test.

Razer BlackWidow Chroma Gaming Keyboard
Razer / Kaihua schakelaar

De ook opgenomen SteelSeries Apex maakt gebruik van een andere schakelaar van Kaihua, die SteelSeries zelf QS1 noemt. Hier is geen enkele speling detecteerbaar. Het ontwerp is dan ook volledig anders en geoptimaliseerd om de toetsen gelijkmatig te verlichten. Diverse testers in het Hardware.Info Lab gaven de voorkeur aan deze schakelaars, vanwege de stillere werking.

SteelSeries Apex M800 Black
SteelSeries QS1 schakelaar

Omron is vooral bekend als fabrikant van schakelaars voor muizen. De meeste luxere (gaming) muizen hebben schakelaars van dit merk, die miljoenen kliks kunnen doorstaan. Het merk maakt net als Kaihua echter nog veel meer schakelaars, waaronder dus ook mechanische exemplaren voor toetsenborden. Naar verluidt ontwikkelde het in samenwerking met Logitech de Romer-G, waardoor we deze switches alleen bij dit merk tegenkomen. In de eerder geteste G710+ paste het Logitech nog  Cherry MX schakelaars toe, in de G910 Orion en G460 Apex in deze test treffen we Omron aan.

Logitech G910 Orion Spark
Logitech Romer-G schakelaar

De Romer-G kenmerkt zich door een lichte aanslag, een korte 3 mm travel en een relatief hoog actuatiepunt van 1,5 mm, vergeleken met de 2 mm van Cherry MX schakelaars. Qua aanslag lijken ze nog het meest op de bruine MX-variant, maar onderliggend zijn ze geheel anders. Het belangrijkste voordeel van het ontwerp is dat het geoptimaliseerd is voor verlichting, wat bij Cherry minder het geval is. Daarnaast garandeert Logitech dat de schakelaars 70 miljoen aanslagen moeten kunnen overleven, versus 50 miljoen voor die van Cherry en 60 miljoen voor die van Razer/Kahua. Ze maken wel iets meer geluid dan de zeer vergelijkbare QS1-schakelaars in de SteelSeries Apex.

Verlichting

De afgelopen jaren hebben we een evolutie gezien van toetsenbordverlichting, van eenvoudige monochrome achtergrondverlichting tot per individuele toets instelbare kleuren. Corsair had tot voor kort een exclusieve overeenkomst met Cherry voor de MX RGB schakelaars, waardoor we die lange tijd alleen bij die fabrikant aantroffen. Ook nu nog neemt Corsair naar eigen zeggen dermate veel MX RGB switches af, dat de rest van de markt maar mondjesmaat kan leveren. Dat heeft in elk geval de concurrentie ertoe aangezet met eigen implementaties te komen, zoals hiervoor beschreven. In deze test valt heel wat te kiezen als je een regenboogtoetsenbord wilt.

Corsair Strafe RGB Cherry MX Silent

De vraag is natuurlijk waar dit nuttig voor is, afgezien van de ‘wow factor’. Hoe leuk knipperende of ‘ademende’ leds ook zijn, doorgaans kijk je toch meer naar je scherm dan het toetsenbord. Het nut wordt dan ook in hoge mate bepaald door de instelmogelijkheden. Als er daarvoor software is meegeleverd, kan er meer dan wanneer dat niet het geval is. Ben je op de ingebouwde voorzieningen aangewezen, dan kan je doorgaans de intensiteit instellen, een lichteffect (golven, knipperen, ademen, etc.) en in het beste geval de verlichting per toets in- en uitschakelen. Daarmee kan je bijvoorbeeld zorgen dat alleen de voor je game benodigde toetsen oplichten.

Logitech G910 Orion Spark

Met aparte software is meer mogelijk, niet alleen qua effecten (wat bij met name Corsair enorm uitgebreid ingesteld kan worden) maar ook met nuttige functies, om bijvoorbeeld cooldowns van wapens of toverspreuken weer te geven. Zo kan je dan bijvoorbeeld een toets pas weer laten oplichten, als de functie in je game weer beschikbaar is.

ASUS Strix Tactic Pro

ASUS heeft sinds enige tijd een eigen lijn met gaming-apparatuur, die het de Strix-merknaam heeft gegeven die we ook bij videokaarten van het merk tegenkomen. Met een gemiddelde prijs van nog geen 130 euro is de Strix Tactic Pro een van de goedkopere modellen met een macrofunctie.

Asus Strix Tactic Pro
ASUS Strix Tactic Pro

De uitvoering die wij ontvingen beschikt over Cherry MX Brown switches, en is daarmee zowel geschikt voor wie zowel veel typt als veel gamet. De zeer solide aanvoelende Tactic Pro beschikt net als alle andere modellen in de test over anti-ghosting techniek, waarmee een zeer groot aantal toetsen gelijktijdig kan worden ingedrukt. Het toetsenbord is voorzien van oranje verlichting, waarbij opvalt dat toetsen met een dubbele functie, zoals de cijfertoetsen, niet heel gelijkmatig verlicht zijn.

ASUS heeft de tweede Windows-toets vervangen door een FN-knop, waarmee secundaire functies van de functietoetsen kunnen worden opgeroepen. Daar kan je macro’s aan toekennen; hiervoor zijn ook nog eens tien knoppen links van de reguliere toetsen opgenomen. Ook onder de spatiebalk zitten nog drie macroknoppen. Je kunt macro’s direct met het toetsenbord opnemen, maar ook met de meegeleverde software. De driver is behoorlijk uitgebreid, maar werkt niet heel vlot. Naast de macrofunctionaliteit die je ook hiermee en uitgebreider kunt inregelen, kan je ook profielen voor diverse games te maken en die daaraan koppelen, zodat bij het starten van de game het juiste profiel wordt geladen. Wel storend is dat de laatste stabiele versie van deze software dateert van december 2014; alle versies sindsdien zijn als bètaversie aangeduid, met een laatste van augustus van dit jaar.

Winkel

Prijs

Amazon.de NL

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Shop: Gewoonlijk binnen 1 tot 2 maanden verzonden
Gratis bezorgd v.a. €29 | Nederlandse klantenservice

€ 109,76

Prijsinformatie
€ 109,76
€ 0,00
€ 109,76
Geen voorraad

Cherry MX-Board 6.0

Cherry maakt niet alleen schakelaars, maar ook toetsenborden. Was de MX-Board 3.0 die we vorig jaar bespraken nog een vrij beperkte, maar ook betaalbaar apparaat, het MX-Board 6.0 slaat een heel ander pad in. Met een prijskaartje van tegen de 250 euro is dit met afstand het duurste model in de test. Overigens is de officiële prijs 189 euro, dus wellicht halen de meeste winkels in onze Prijsvergelijker het van een te dure leverancier. Het is hoe dan ook zeer luxe uitgevoerd in aluminium en voorzien van rode verlichting, die in hele kleine stappen in te regelen is. Ook is het voorzien van een fraaie met rubber afgewerkte polssteun, die magnetisch vastklikt aan het toetsenbord zelf.

Cherry MX Board 6.0
Cherry MX-Board 6.0

Een aparte Cherry-toets blokkeert niet alleen de Windows-toets, maar ook de combinaties ALT-F4, ALT-TAB en CTRL-ALT-DEL. Dat klinkt dus goed, maar als we nader gaan kijken, worden we toch wat teleurgesteld. Het blijkt dat de rode MX schakelaars schuil gaan onder keycaps van standaard ABS-plastic, waar het eerder geteste 3.0 bord gebruik maakte van veel harder POM-materiaal.

Ook biedt het bord vrijwel geen extra functionaliteit. Cherry claimt dat de MX-Board 6.0 ’s werelds ‘snelste keyboard’ is dankzij de gebruikte rode schakelaars en een techniek die het Cherry RealKey noemt, wat staat voor volledig analoge signaalverwerking. Gelukkig is dat geen pure marketing: Cherry stelt elke toets met een ander voltage uit te lezen, in plaats van digitaal via een pulse matrix. Waar die laatste methode tot 20 ms vertraging op zou leveren, claimt Cherry dus onmiddellijke detectie van de aanslag. In de praktijk is de MX-Board 6.0 een érg prettig toetsenbord, dat bovendien behoorlijk stil typt – we merkten ook niets van mechanische bijgeluiden van de veren. De MX-Board 6.0 is een ideale keuze voor de purist met een onbeperkt budget – want de prijs, die blijft toch echt erg hoog gezien de beperkte functionaliteit.

CM Storm NovaTouch TKL

Het eerste van de twee toetsenborden van CM Storm die we voor deze test bespreken is de NovaTouch TKL. Zoals de naam al aangeeft betreft het een exemplaar zonder numeriek eiland, handig voor spelers van first person shooters die de muis dichterbij kunnen houden, maar ook vanuit ergonomisch oogpunt geen slecht idee.

CM Storm NovaTouch TKL
CM Storm NovaTouch TKL

De NovaTouch gebruikt een ander soort schakelaars dan de meeste andere in deze test. De Topre switches zijn zogenaamde hybride exemplaren, die een mechanisch deel combineren met capacitieve contacten. Het zorgt voor een zeer lichte aanslag, wat aangenaam typt. Qua constructie is de NovaTouch TKL oersolide uitgevoerd en ook de afneembare USB-kabel is lekker stevig. Dat is in deze test echter eerder regel dan uitzondering. Cooler Master levert losse O-ringen mee om de aanslag iets te verkorten en nog extra te dempen. De toetsen moeten zeer slijtvast zijn, maar zijn niet verlicht.

Omdat de toetsen al bij een zeer kleine aanslag een toetsindruk registreren, moet het mogelijk zijn om zeer snel commando’s in games te geven. Ook voor snelle typers is dit aangenaam. Voor dat plezier moet je wel diep in de buidel tasten, want dit toetsenbordje kost maar liefst 180 euro gemiddeld, terwijl het voor die investering geen verlichting, macrotoetsen of mediaknoppen biedt.

Meer lezen over de NovaTouch TKL kan je ook in onze eerdere review.

CM Storm QuickFire XTi

Het tweede model van Cooler Masters gaming merk is de QuickFire XTi. Met een gemiddelde prijs van 133 euro is deze een stuk goedkoper dan de Novatouch, maar wel voorzien van een numeriek gedeelte. Toch is het een heel compact model, iets waar dan ook de nadruk op lag bij de ontwikkeling.

CM Storm QuickFire XTi
CM Storm QuickFire XTi

De QuickFire XTi is voorzien van verlichting en een macrofunctie. Die laatste moet je bedienen zonder tussenkomst van software. De verlichting kan je instellen in 35 verschillende gradaties tussen blauw en rood, voornamelijk varianten op paars dus. Dat kan met allerlei effecten, maar ook met wat zinniger toepassingen, zoals alleen de gebruikte toetsen laten oplichten. Heel intuïtief werkt het niet, maar je kan het wel allemaal instellen zonder dat er software aan te pas komt.

Dat geldt ook voor de macrofunctie: je kunt macro’s opnemen, toekennen aan specifieke knoppen en weer afspelen, allemaal zonder tussenkomst van een profieleditor. Dat betekent ook dat je macro’s in het toetsenbord worden bewaard en dus werken op ongeacht welke computer je het op aansluit. Dat is overigens geen unieke feature; de beperkte footprint van het bord is dat daarentegen wél.

Meer lezen over de QuickFire XTi kan je ook in onze eerdere review.

Corsair Strafe

Corsair heeft in korte tijd een reputatie opgebouwd met mechanische toetsenborden en is met twee exemplaren in deze test vertegenwoordigd. De eerste die we bespreken is de Strafe MX Red, zoals de naam aangeeft voorzien van rode Cherry schakelaars.

Corsair Strafe MX Red
Corsair Strafe

Bij het typen produceren die bij dit bord een wat metaalachtig geluid, veroorzaakt door de ingebouwde veer. Er zijn ook uitvoeringen met schakelaas in andere kleuren. Het toetsenbord is voorzien van rode verlichting; de doorschijnende delen van de toetsen zijn voorzien van een soort ballonachtig rubber, om slijtage te voorkomen. Dat voel je behoorlijk bij het typen en wij zijn er niet onverdeeld enthousiast over. Dat geldt ook voor de keuze om de opdruk van de cijfertoetsen om te draaien, ten einde de verlichting optimaal door de cijfers te laten schijnen. Dat is nodig omdat de Cherry verlichting de toetsen niet gelijkmatig verlicht, een euvel waar alle toetsenborden met deze techniek mee kampen. Desalniettemin zullen fervente typisten ervan gruwen. Verder opvallend is het voelbare patroontje op de spatiebalk – wellicht bedoeld voor meer grip, maar het nut in de praktijk is voor ons niet duidelijk. De spatiebalk misslaan is iets wat zelden voor zal komen. Een andere voorziening die ons de wenkbrauwen doet rijzen is de kabel: 7,5 millimeter dik, zeer stug en daardoor lastig een plek te geven. Er loopt een tweede USB-aansluiting door, maar voor die enkele USB-poort op het toetsenbord had Corsair het niet hoeven doen wat ons betreft.

Corsair levert haar bekende profielsoftware mee. Die is extreem uitgebreid, maar daardoor ook niet heel gebruiksvriendelijk. Je moet je er echt in verdiepen. Al bij al is de Strafe een prima en uitgebreid toetsenbord, dat bovendien een van de goedkoopste modellen in de test is.

Corsair Strafe RGB Silent

Het tweede model van Corsair in deze test is ook een Strafe, maar dan voorzien van RGB-verlichting en een bijzonder soort toetsen. De Strafe RGB Cherry MX Silent is namelijk uitgerust met nieuwe ‘Silent’ switches, die erg weinig geluid maken.

Corsair Strafe RGB Cherry MX Silent
Corsair Strafe RGB Silent

Dat kunnen we bevestigen, al is de aanslag wel wat sponziger dan bij gewone rode schakelaars, waar ze qua ervaring nog het meest mee gemeen hebben. Het typt in de praktijk lekker, al merken we ook hier weer de coating over de doorschijnende symbolen op de toetsen. Bij deze Strafe levert Cherry wel een polssteun mee, naast de extra gaming keycaps die we ook bij de ‘gewone Strafe aantroffen. Dat tikt toch net wat plezieriger. Helaas heeft ook deze Strafe de ronduit ridicuul dikke, zware kabel en een enkele USB-poort die dat moet goedmaken. Afgezien van de nodige witte accenten ziet de RGB Silent Strafe er net zo uit als de standaard tegenhanger, waarbij de toetsen dus niet ‘verzonken’ zijn maar als het ware vrij staan op de onderplaat.

Hoewel smaken zullen verschillen, vinden we de Silent schakelaars een mooie aanvulling op het assortiment. Of ze de meerprijs ten opzichte van de gewone Strafe rechtvaardigen, daar zijn we niet direct over uit.  Gelukkig krijg je met de Strafe ook de fraaie RGB-verlichting tot je beschikking, en daar kan je nuttige dingen mee doen, zoals cooldowns visueel inzichtelijk maken op je toetsenbord. Je betaalt wel zo’n 170 euro voor dit toetsenbord, maar binnen de categorie RGB-modellen is dat momenteel marktconform.

G.Skill Ripjaws KM780 RGB

G.Skill is bekender als fabrikant van extreme geheugenmodules, maar het merk is onlangs ook in de markt voor gaming invoerapparatuur gestapt. De Ripjaws KM780 is direct een statement van jewelste, want het is het meest extreme ontwerp in de test, dat van zowat elke denkbare feature voorzien is.

G.Skill Ripjaws KM780 RGB MX-Brown Black
G.Skill Ripjaws KM780 RGB

RGB-verlichting, macrotoetsen die je kan programmeren vanaf het bord en vanuit een profieleditor, aparte mediaknoppen, een volumeknop met led-display: alles zit erop. Een polssteun is ook inbegrepen, en dan zitten er nog audio-aansluitingen en een USB-poort op het bord. Daarnaast zit een schakelaar om te wisselen tussen N-key rollover en 6-key-rollover. Bovendien levert G.Skill een apart doosje met rode gaming keycaps mee en zit aan het toetsenbord een geleider voor je muiskabel bevestigd. Die gaming toetsen zijn weinig succesvol, ze staan erg ver omhoog en zijn erg glad. Een leuke functie is de ingebouwde timer-functie, waarmee je jezelf met behulp van de verlichting een seintje kan geven. De onhandig dikke kabel is met afstand de langste in de test, 222 cm.

Ons testmodel was voorzien van bruine Cherry MX schakelaars, met een solide aanslag. We merkten geen bijgeluiden van de veer. Voor complexe instellingen kan je de profieleditor gebruiken. Die is behoorlijk uitgebreid, en gelukkig levert G.Skill een nette handleiding op de eigen website. Al bij al zijn we eigenlijk best te spreken over de KM780. Weliswaar is het design behoorlijk extreem (en lijkt met een schuin oog naar bepaalde producten van Corsair gekeken te zijn), qua compleetheid heeft het weinig concurrenten en de software is een van de meer gebruiksvriendelijke in zijn soort.

Winkel

Prijs

bol.com Plaza

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Bestel en betaal voor 23:59 en je hebt het product morgen in huis.

€ 139,95

Prijsinformatie
€ 139,95
€ 0,00
€ 139,95
Op voorraad

Logitech Orion Spark G910

Logitech had al enige tijd een capabel mechanisch toetsenbord, de G710+, maar de deelnemer aan deze test doet daar nog een stapje bovenop. Voor de Orion Spark G910 ontwikkelde het bedrijf speciale nieuwe schakelaars in samenwerking met Omron.

Logitech G910 Orion Spark
Logitech Orion Spark G910

De Romer-G switches moeten tot 70 miljoen aanslagen hun werk blijven doen en zijn geoptimaliseerd voor RGB-verlichting. Daarmee is de G910 dan ook uitgerust. De toetsen zijn alle voorzien van een duidelijke inkeping, wat in de praktijk opmerkelijk prettig werkt om je vingers op de juiste plek te doen belanden. Een heel vervelende uitzondering is de linkershift, die is ingekort om ruimte te maken voor een tweede pipe/backslash toets. Dat is bijzonder storend als je veel typt. De aanslag van het keyboard is kort en direct, het zijn uitstekende toetsen voor zowel games als voor veeltypisten.

Verder zien we negen macrotoetsen, de mogelijkheid direct met het toetsenbord en vanuit de profieleditor software macro’s te maken en toe te wijzen, aparte mediatoetsen en een volumeregelaar. Een aparte feature is het uitschuifbare Arx Dock, waarin je een smartphone kan plaatsen. Met een aparte app kan je daar allerlei systeem informatie op tonen.

De Logitech Gaming software is bijzonder uitgebreid en met afstand het best ontworpen van alle deelnemers in de test. Instellingen wijzigen, profielen aanmaken en functies toekennen is een fluitje van een cent. De instellingen voor de verlichting zijn niet zo uitgebreid als bij bijvoorbeeld Corsair, maar je moet wel heel veeleisend zijn wil je hier niet mee uit de voeten kunnen.

Meer lezen over de G910 kan in onze eerdere, aparte review.

Logitech Atlas Spectrum G410

Logitechs tweede deelnemer aan deze test maakt van dezelfde Romer-G toetsen en RGB-verlichting gebruik als de Orion Spark, maar is verder in vrijwel ieder ander opzicht een heel ander product. Dat merk je direct als je het uit de doos haalt, de G410 Atlas Spectrum is namelijk een TKL ofwel Ten Key Less model, zonder numeriek gedeelte.

Logitech G410 Atlas Spectrum
Logitech Atlas Spectrum G410

Het is ook qua constructiekwaliteit een ander verhaal: het voelt licht en goedkoop aan, ook omdat het gebruikte plastic minder degelijk overkomt. De Arx-houder voor een smartphone is bij dit model een uitneembaar en niet bijzonder stevig aanvoelend stuk plastic. De toetsen maken merkbaar meer lawaai bij het typen, met name de spatiebalk klinkt ronduit goedkoop. Opmerkelijk is dat het aan de voorkant een opstaande rand heeft, dat is verre van ergonomisch – de reden hiervoor is ons niet duidelijk. Vergeleken met de G910 ontbreken ook aparte macrotoetsen en mediaknoppen. Wel is de uitgebreide Gaming Software beschikbaar, waarmee je macro’s kan definiëren en toewijzen aan knoppen,  en allerlei verlichtingsinstellingen doen, die je ook weer kunt koppelen aan profielen. Helaas heeft ook de G410 de korte shift ten faveure van een overbodige tweede pipe/backslash-toets. De toetsen zijn heel anders afgewerkt dan die van de G910, en missen de bijzondere contouren van het laatstgenoemde model. Als je eenmaal weet dat het prijsverschil tussen de G410 en de G910 maar een paar tientjes is, is het lastig een argument te kiezen om de G410 te kopen – tenzij je per se een TKL-toetsenbord met Romer-G toetsen wilt.

MSI GK-701

MSI werkt voor gaming-randapparatuur vaak samen met SteelSeries, maar de GK-701 markeert de start van een eigen lijn aan gaming-producten. Het toetsenbord valt op door zijn matzwarte afwerking in iets wat we nog net softouch plastic zouden kunnen noemen. De rode draak van het merk markeert de beoogde doelgroep, maar afgezien daarvan ziet her er eigenlijk als een heel gewoon toetsenbord uit. Dat is niet per se een nadeel.

{PHOTO|L32779-1}
MSI GK-701

Ons testexemplaar is gebouwd rond bruine Cherry MX toetsen en dat typt in elk geval lekker. We horen ook geen storende metalige geluiden van de gebruikte veren, dus dat is ook positief. De overhangende onderzijde is weinig functioneel, liever hadden we een echte polssteun gezien, maar het is prettiger dan een heel smalle rand. De GK-701 heeft mediatoetsen als secundaire functie van een rij functietoetsen, maar verder zitten er geen bijzondere functies op. De rode verlichting kan je in drie niveaus instellen, en met de mode-toets kan je wisselen tussen drie verschillende verlichtingsschema’s. Een gaming-knop is aanwezig om de Windows-toets uit te schakelen en uiteraard ondersteunt de GK-701 N-key rollover. Kortom, de basis is prima.

MSI vraagt 120 euro voor dit toetsenbord en dat is niet duur. Toch blijft het lastig het zonder meer aan te raden, want voor een of twee tientjes meer heb je een model met beduidend meer functionaliteit. Rond de 100 euro zou het echt een aanrader zijn.

Winkel

Prijs

Cdromland.nl

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00
€ 0,00
Officiële dealer
Shop: binnen 24 uur

€ 69,95

Prijsinformatie
€ 69,95
€ 0,00
€ 69,95
Op voorraad

Megekko

Betaalmogelijkheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00 + 2,0%
€ 0,00
Officiële dealer
Shop: binnen 24 uur

€ 69,95

Prijsinformatie
€ 69,95
€ 0,00
€ 69,95
Op voorraad

Ozone Strike Pro

De Ozone Strike Pro is het goedkoopste toetsenbord in deze test, want hij kost maar iets meer dan 110 euro – als je hem kan vinden, want hij wordt maar bij weinig winkels verkocht. Dat is jammer, want het is voor dat geld best een interessante optie.

Ozone Strike Pro (US)
Ozone Strike Pro

Hij is in stemmig matzwart afgewerkt en voorzien van een kleine polssteun. Het snoer bevat ook audiostekkers voor in- en uitgangen op het toetsenbord, en lust daarnaast een enkele USB-poort door. Er is verlichting aanwezig, wit voor de meeste toetsen en rood voor QWE-ASD en de cursortoetsen. Desgewenst kan je alleen die laten oplichten. Opvallend is dat je direct vanaf het toetsenbord zowel de polling rate als de snelheid waarmee de toetsen reageren kunt instellen. Verder kan je desgewenst de QWE-ASD toetsen met één toetscombinatie laten werken als cursortoetsen. Het is ook mogelijk de Insert, Home, Page Up, Delete, End en Page Down knoppen als macrotoetsen en F5 t/m F12 doubleren als multimediaknoppen. Naast de zaken die je direct vanaf het toetsenbord kan inregelen is het ook mogelijk het een en ander in te stellen via de profieleditor software. Die heb je sowieso nodig om macro’s te maken. Daar zijn vrij uitgebreide mogelijkheden voor, al gaat het niet zover als bijvoorbeeld bij Corsair en Logitech. Er zijn ook maar zes toetsen die als macrotoetsen kunnen fungeren. Maar toch, als je alles zo bij elkaar bekijkt heb je voor een relatief bescheiden bedrag een behoorlijk compleet mechanisch toetsenbord. Het is dat diverse concurrenten voor een tientje meer nog duidelijk meer bieden en beter verkrijgbaar zijn, anders was de Ozone Strike Pro een regelrechte aanrader geweest.

Razer BlackWidow Chroma

De Razer BlackWidow Chroma is het topmodel van Razers toetsenborden, met een prijskaartje van zo'n 170 euro. Voor dat bedrag krijg je een in strak zwart uitgevoerd toetsenbord met de nodige extra functies, maar ook wel enige beperkingen. Het is een solide toetsenbord, maar voelt wel wat 'plastic' aan.

Razer BlackWidow Chroma Gaming Keyboard
Razer BlackWidow Chroma

De BlackWidow Chroma heeft RGB-verlichting, wat de forse prijs grotendeels verklaart. De toetsen verschillen weinig van de bij modellen met Cherry-schakelaars gebruikelijke vormgeving, maar Razer heeft ze wel voorzien van opdruk in het eigen karakteristieke lettertype. Voor de schakelaars gebruikt Razer geen Cherry, maar groene Kailh-schakelaars van Kahua. Wel zijn die voorzien van een Razer opdruk en Razer claimt dat ze nog langer meegaan dan die van Cherry, namelijk 60 miljoen aanslagen. In de praktijk lijken ze qua aanslag op Cherry Blue schakelaars, met een niet bijzonder lichte aanslag, een duidelijke tactile feedback en een behoorlijk hoorbare veer. Wat opvalt, is dat er enige speling zit in de toetsen: ze kunnen enigszins van links naar rechts bewegen. Dat is duidelijk meer het geval dan bij Cherry switches. Razer claimt een vereiste actuatiekracht van 50 cN, maar wij meten eerder dichter bij 60 cN. In de praktijk typt het prima en ook in games hebben we geen klachten, maar Razers marketing over deze switches mag je met een korreltje zout nemen. Ze zijn niet per se slechter dan Cherry schakelaars, maar ook zeker niet per se beter.

Qua extra functies biedt de BlackWidow Chroma vijf macrotoetsen, die zowel 'on the fly' als via de Razer Synapse software geprogrammeerd kunnen worden (dat kan ook met vrijwel alle andere toetsen). Verder heeft het toetsenbord doorlusaansluitingen voor een usb-poort en audio in- en uitgangen.

De Razer Synapse software is zeer uitgebreid en kan zich meten met die van Logitech en Corsair - Razer laat hier weinig liggen. Ook de verlichting is zeer gedetailleerd configureerbaar. Aardig is dat de software ook andere Razer randapparatuur kan bedienen en het ook mogelijk maakt om die apparatuur vanaf het toetsenbord te bedienen. Daarvoor is zelfs een speciale 'Inter-device' knop op het toetsenbord aanwezig. Zo kan je bijvoorbeeld de gevoeligheid van je muis vanaf het toetsenbord aanpassen.

Het voordeel van de Synapse software is dat al je instellingen 'in de cloud' worden bewaard, en gekoppeld aan je persoonlijke account. Zo heb je dus al je instellingen voor je favoriete games altijd bij de hand: erg handig. Het nadeel is, dat je een account moet maken en je Razer van een hele hoop data over je gamegedrag moet voorzien. Zonder account werkt de Synapse software niet. Dat is wat ons betreft een brug te ver, maar de beslissing is uiteraard aan de lezer om hier wel of niet in mee te gaan.

Roccat Ryos MK Pro Red

Roccat kon ons nog niet hun nieuwste RGB-toetsenbord sturen, dat we wel al te zien kregen op onder andere Computex. In deze test nemen we dan ook het huidige topmodel mee, de gemiddeld 170 euro kostende Ryos MK Pro.

Roccat Ryos MK Pro Red
Roccat Ryos MK Pro Red

Eerder bespraken we dit al in de uitvoering met zwarte Cherry MX toetsen, het model dat we voor deze test ontvingen heeft rode schakelaars. Die tikken toch wel een stuk lichter en daarmee, naar onze mening, aangenamer. De Ryos MK Pro kenmerkt zich door uitermate solide bouwkwaliteit en een enorme berg features. Zo zitten er audiopoorten en een usb-aansluiting op, plus aparte macrotoetsen. Voor mediafuncties moet je de functietoetsen gebruiken in combinatie met de bekende FN-knop, die zien we toch liever apart.

Roccat blinkt van oudsher uit met uitgebreide software en je kunt dan ook erg veel inregelen met de profieleditor, waaronder macro’s en lichteffecten, die je aan vijf verschillende profielen kunt toekennen. Toch doet de software wat gedateerd en vooral onoverzichtelijk aan. We weten dat Roccat werkt aan een grote update die de besturing van alle Roccat apparatuur in één interface moet verenigen – maar vooralsnog is het even wachten voordat die ook de toetsenborden ondersteunt. De Ryos MK Pro is nog altijd een formidabel toetsenbord, maar voor deze prijs kan je tegenwoordig uitgebreidere en gebruiksvriendelijkere opties koppen. Wij zijn vooral benieuwd naar de opvolger.

Roccat Ryos TKL Pro

De compacte versie van de MK Pro van Roccat bekeken we nog niet eerder. De Ryos TKL Pro is net zo solide gebouwd, maar mist naast het numerieke gedeelte meer features.

Roccat Ryos TKL Pro Mechanical Gaming Keyboard MX Brown (US)
Roccat Ryos TKL Pro

Zo zijn er geen dedicated macrotoetsen aanwezig en zien we ook geen audio- en usb-aansluitingen. Wel beschikt het over dezelfde verlichting (blauw) en instelmogelijkheden van de grote broer, inclusief de veelzijdige, maar weinig overzichtelijke Ryos driver software. Ons testmodel was voorzien van bruine schakelaars, maar hij zou ook met rode, zwarte en blauwe Cherry MX schakelaars leverbaar moeten zijn. In onze Prijsvergelijker zien we overigens alleen de blauwe variant terug. De nadruk ligt op functionaliteit. In het eigen geheugen kunnen 470 macro’s worden opgeslagen en met de shift-FN toetscombinatie kan je alle toetsen een tweede functie toewijzen. Het is hiermee een keuze die je biedt wat je als door de wol geverfde gamer wenst, maar zich niet echt onderscheidt qua gebruiksgemak of uiterlijk.  De prijs is met zo’n 150 euro stevig, niet veel goedkoper dan de grotere variant. Dat is echter gebruikelijk voor TKL-modellen.

Sharkoon Shark Zone MK80 RGB

Sharkoon is sinds enige tijd ook actief met randapparatuur en dat doet het merk niet met half werk. Het assortiment gaming muizen is erg groot en ook op het gebied van toetsenborden weet Sharkoon van wanten. Het topmodel is de Shark Zone MK80, een RGB-verlicht exemplaar met een heel interessant prijskaartje. Gemiddeld kost de MK80 namelijk 'slechts' 140 euro en dat is een paar tientjes minder dan veelkleurig verlichte concurrenten.

Sharkoon Shark Zone MK80 RGB Red
Sharkoon Shark Zone MK80 RGB

De Shark Zone MK80 maakt gebruik van Kailh-schakelaars van Kahua, maar het zijn wel duidelijk andere dan die van Razer - al zien ze er op het eerste gezicht identiek uit, afgezien van de kleur. Deze zijn rood, maar dat is niet hetzelfde als 'Cherry rood'. Onze meting geeft een actuatiekracht van 55 cN aan en dat komt eerder overeen met zwarte schakelaars van Cherry - ze zijn dus wel lineair, net als de rode en zwarte van Cherry. Sharkoon zelf claimt 50 cN, maar onze metingen geven aan dat het toch wat zwaarder is.Daar moet je wel mee willen leven.

Als je dat kan, heeft de MK80 veel te bieden voor zijn geld. Weliswaar zijn er geen aparte macrotoetsen, maar vrijwel alle toetsen zijn wel programmeerbaar, zowel on-the-fly als met de hiervoor bestemde software van Sharkoon. Het toetsenbord heeft de mogelijkheid vijf verschillende profielen op te slaan, er is 4MB geheugen ingebouwd. Er zit een (erg) stevige kabel aan, waarmee je twee extra usb-poorten kan doorlussen, plus audio-aansluitingen op het toetsenbord voor een headset. Ook is een polssteun meegeleverd. Die klik je wat gammeltjes vast aan de metalen stang onder het toetsenbord, maar het werkt wel en is een voorziening die veel concurrenten nogal eens weglaten. Onderop zitten grote rubbers waarmee het apparaat muurvast blijft liggen. Het is kortom niet de indruk die je van een 'budget' oplossing verwacht, al is dat in deze context een relatief begrip. Qua stevigheid is de MK80 prima, al kunnen we het met moeite licht torderen, wat bij de (nog) duurdere modellen niet mogelijk is. Voor normaal gebruik is het nog altijd overbemeten stevig.

De software is niet de meest overzichtelijke of gebruiksvriendelijke, maar wel heel uitgebreid qua instelmogelijkheden. Je kan macro's programmeren en de verlichting per toets instellen. Een optie om bijvoorbeeld cooldowns van een game weer te geven hebben we dan weer niet gevonden, dat is vooralsnog vrij uitzonderlijk. Wellicht dat een update die mogelijkheid toevoegt. Ook de verlichting kan aan vijf verschillende profielen worden gekoppeld en in het toetsenbord zelf worden opgeslagen, zodat je je instellingen altijd bij je hebt.

SteelSteries Apex M800

Het laatste model in de test is afkomstig van SteelSeries, dat we eerder al apart op onze website bespraken. De Apex M800 is wat bijzonders, in meerdere opzichten.

SteelSeries Apex M800 Black
SteelSteries Apex M800

Het heeft als enige in de test een nieuw type schakelaars van Kaihua, die SteelSeries de QS1 heeft gedoopt. Deze lijken qua constructie erg op de Romer-G’s van Logitech, maar hebben een kortere aanslag van 3 mm. De M800 is voorzien van RGB-verlichting, die door de constructie van de schakelaars de toetsen mooi gelijkmatig verlicht. In de praktijk typt het erg lekker, al is de korte aanslag wel even wennen – het doet denken aan een goed notebooktoetsenbord, maar dan beter.

Kijken we naar de functionaliteit, dan is het van de nodige gemakken voorzien, maar we missen ook het een en ander, zoals aparte mediatoetsen. Wel zijn er twee usb-poorten ingebouwd, er zijn zes aparte macrotoetsen en je kan met behulp van de profieleditor nog veel meer macro’s definiëren en toekennen aan profielen. Ook voor de verlichting zijn er uitgebreide mogelijkheden.

De software oogt aanvankelijk overzichtelijk, maar veel opties zitten wat diep weggestopt – een beetje het tegenovergestelde van hoe Roccat te werk gaat. In het dagelijks gebruik is de Apex M800 een van onze favorieten, terwijl het je qua gaming features eigenlijk aan niets wezenlijks ontbreekt. Het enige pijnpunt is de prijs, je mag gemiddeld zo’n 200 euro voor dit toetsenbord neertellen, waarmee het een van de duurste modellen in de test is.

Conclusie

Na het testen van 16 verschillende mechanische toetsenborden kunnen we in elk geval stellen dat als het gaat om typen, de meeste modellen erg op elkaar lijken. Dat komt vooral door de gebruikte techniek; alles met Cherry MX heeft dezelfde toetsgroottes en –afstand. De Logitech en SteelSeries modellen onderscheiden zich echt, en ook de NovaTouch TKL van  CM Storm heeft een eigen karakteristiek.

Als we kijken naar het hele testveld, hebben we enige duidelijke favorieten. De SteelSeries Apex M800 en de G.Skill Ripjaws KM780 belonen we beide met een Ultimate Product award: beide hebben hun eigen sterke punten, zonder ergens echte steken te laten vallen. De M800 heeft qua toetstechniek nipt onze voorkeur, terwijl de KM780 qua uitgebreidheid net even voor ligt. Heb je wat minder te besteden, dan is van de RGB-modellen de Logitech Orion Spark een keuze waar je niet omheen kan. Alleen de kleine linkershift verdient een waarschuwing. Toch geven we hem een Ultimate Product award. Wil je wat minder uitgeven en toch vrijwel alle functies en mogelijkheden tot je beschikking hebben, dan is de Sharkoon Shark Zone MK80 een model dat je zeker moet overwegen. Het biedt veel waar voor zijn geld, maar overtuigt voldoende om niet een Great Value, maar zelfs een Excellent Choice award te ontvangen.

Ook Corsair krijgt een Excellent Choice award voor de zeer complete en toch alleszins betaalbare (binnen dit segment) Strafe MX Red, en een Innovation Award voor de stille toetsen van de Strafe RGB Silent. De Ozone Strike Pro is matig verkrijgbaar, maar biedt wel kwaliteit voor de betrekkelijk lage vraagprijs - een Great Value Award is dan ook op zijn plaats. De ASUS Strix Tactic Pro krijgt een eervolle vermelding, maar ASUS moet de software verbeteren om voor een award in aanmerking te komen. Een eervolle vermelding ten slotte is er ook voor de Cherry MX-Board 6.0, een van de prettigst typende borden in deze test – maar de prijs is dermate hoog, dat we deze niet zonder meer kunnen aanraden.

Ter afsluiting kunnen we nog opmerken dat geen van de geteste toetsenborden een slechte koop is. Alle zijn uitermate solide producten. Verschillen qua toetstechniek zullen ook deels persoonlijke smaak zijn. Zeker bij gebruik van dezelfde toetstechniek wegen prijs en software wat zwaarder dan normaal. Wanneer een product dus niet expliciet wordt aanbevolen, is dat vermoedelijk omdat ofwel de prijs relatief hoog is, ofwel omdat de software minpunten opleverde.

De Logitech G810 bereikte ons niet op tijd voor deze test, maar zal binnenkort wel nog aan bod komen op onze site.


G.Skill Ripjaws KM780
SteelSeries Apex M800
Logitech G910 Orion Spark 


Sharkoon Shark Zone MK80
Corsair Strafe MX Red


Ozone Strike Pro


Corsair Strafe RGB Silent


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Asus Strix Tactic Pro

Asus Strix Tactic Pro

  • Toetsenbord
  • Qwerty
  • Mechanisch toetsenbord

€ 109,76

1 winkel
Cherry MX Board 6.0

Cherry MX Board 6.0

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord
Niet verkrijgbaar
CM Storm NovaTouch TKL

CM Storm NovaTouch TKL

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord
Niet verkrijgbaar
CM Storm QuickFire XTi

CM Storm QuickFire XTi

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord
Niet verkrijgbaar
Corsair Strafe MX Red

Corsair Strafe MX Red

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord
Niet verkrijgbaar
Corsair Strafe RGB Cherry MX Silent

Corsair Strafe RGB Cherry MX Silent

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord
Niet verkrijgbaar
G.Skill Ripjaws KM780 RGB MX-Brown Black

G.Skill Ripjaws KM780 RGB MX-Brown Black

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord

€ 139,95

1 winkel
Logitech G410 Atlas Spectrum

Logitech G410 Atlas Spectrum

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord
Niet verkrijgbaar
Logitech G910 Orion Spark

Logitech G910 Orion Spark

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord
Niet verkrijgbaar
MSI GK-701 Gaming Keyboard US (MX Brown)

MSI GK-701 Gaming Keyboard US (MX Brown)

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord

€ 69,95

2 winkels
Ozone Strike Pro (US)

Ozone Strike Pro (US)

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord
Niet verkrijgbaar
Razer BlackWidow Chroma Gaming Keyboard

Razer BlackWidow Chroma Gaming Keyboard

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord
Niet verkrijgbaar
Roccat Ryos MK Pro Red

Roccat Ryos MK Pro Red

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord
Niet verkrijgbaar
Roccat Ryos TKL Pro Mechanical Gaming Keyboard MX Brown (US)

Roccat Ryos TKL Pro Mechanical Gaming Keyboard MX Brown (US)

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord
Niet verkrijgbaar
Sharkoon Shark Zone MK80 RGB Red

Sharkoon Shark Zone MK80 RGB Red

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord
Niet verkrijgbaar
SteelSeries Apex M800 Black

SteelSeries Apex M800 Black

  • Toetsenbord
  • Qwerty US
  • Mechanisch toetsenbord
Niet verkrijgbaar
0