Drie high-end Z170-moederborden vergelijkingstest

16 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Korte introductie
  3. 3. Ondersteuning voor videokaarten, SLI en Crossfire
  4. 4. Storage
  5. 5. Connectiviteit: USB en Netwerk
  6. 6. Audio en koeling
  7. 7. Foto's en BIOS-screenshots
  8. 8. Hoe hebben we getest
  9. 9. Benchmarks (CPU)
  10. 10. Benchmarks (geheugen en IGP)
  11. 11. Stroomverbruik
  12. 12. USB 3.1 prestaties
  13. 13. Geluidskwaliteit
  14. 14. Conclusie
  15. 15. Besproken producten
  16. 16. Reacties

Inleiding

We bespraken tot nu toe een aantal high-end Skylake-moederborden, maar die waren voornamelijk gericht op overklokkers en casemodders. Vandaag bespreken we nieuwe high-end borden van drie fabrikanten: ASUS, SuperMicro en MSI.


De opvallendste naam is SuperMicro. Deze fabrikant die we vooral kennen van servermoederborden wil zich de retailmarkt op vechten onder de officieuze slogan 'consumentenborden van serverkwaliteit'. De C7Z170-OCE is gericht op overklokkers en andere veeleisende consumenten. We zijn natuurlijk erg benieuwd naar wat SuperMicro ons te bieden heeft.

Verder nemen we in deze vergelijkingstest ook een nieuwe variant van de ASUS Maximus VIII Extreme en de MSI Z170A Gaming M9 Ack mee. Die laatste is niet zo zeer gericht op overklokkers en bijvoorbeeld een concurrent voor de ASUS Z170-Deluxe, terwijl de Maximus VIII Extreme Assembly onder andere een nieuw kleurenschema en een 10Gbit-netwerkkaart brengt.

Moederbord Form factor Chipset Gem. prijs
ASUS Maximus VIII Extreme Assembly E-ATX Intel Z170 € 599
SuperMicro C7Z170-OCE E-ATX Intel Z170 € 393
MSI Z170A Gaming M9 Ack ATX Intel Z170 € 334

In deze review gaan we niet opnieuw in op de mogelijkheden van de Intel Z170 chipset. Daarvoor verwijzen we graag terug naar onze initiële Intel Z170 Socket 1151 moederborden vergelijkingstest.

Korte introductie

Hieronder beschrijven we kort de verschillende moederborden.

ASUS Maximus VIII Extreme Assembly

De Assembly is een nieuwe variant op de bestaande Maximus VIII Extreme, die we al eens eerder in een uitgebreide losse review bespraken. Het bord zelf is vrijwel identiek. Nieuw zijn alleen de RGB-verlichting en het nieuwe kleurenschema, dat 'plasma copper' wordt genoemd. Alleen de chipsetverlichting is aan te passen: zo'n mooi schouwspel als bij de Formula zal het dus niet worden.

Asus Maximus VIII Extreme Assembly

Meer verandering zien we in de accessoires. ASUS richt de Assembly meer op gamers, terwijl de originele Extreme vooral een overklokkersbord is. Daarom wordt het ROG OC Panel niet meer meegeleverd. Wel vinden we in de doos twee nieuwe accessoires: een audio-frontpanel en een 10Gb-netwerkkaart. Dat laatste is een serieuze toevoeging: de goedkoopste losse kaarten voor 10 gigabit-ethernet beginnen bij ruim 200 euro. Als je thuis 10Gb-ethernet wil gaan implementeren, mag je dus eigenlijk al dik 200 euro van de prijs van het moederbord afhalen.

Asus Maximus VIII Extreme Assembly
ASUS levert een 10Gb-netwerkkaart mee als accessoire.

Verder levert ASUS een 5,25"-frontpanel mee met 6,3mm- en 3,5mm-jacks voor het aansluiten van een hoofdtelefoon en een microfoonjack. Bovendien zit er op het uitbreidingsapparaat een draaibare volumeknop. Steeds meer kasten worden tegenwoordig zonder 5,25"-bays uitgeleverd, dus daar moet je wel even op letten. Ten slotte komen we in de doos een 802.11ac-antenne en een fan-hub tegen. De on-board WiFi werkt met drie antennes, goed voor een maximumsnelheid van 1.300 Mbit/s. ASUS vraagt gemiddeld 590 euro voor de Assembly.

ASUS Maximus VIII Extreme Assembly: Prijzen - Specificaties - Foto's 

SuperMicro C7Z170-OCE

SuperMicro is natuurlijk een bekende naam uit de serverwereld, maar maakt nog niet zo lang consumentenborden. Met de C7Z170-OCE probeert het zich voornamelijk op overklokkers te richten. Daarvoor heeft het een zwart-met-groen kleurenschema gekozen, waarmee SuperMicro zich in elk geval onderscheidt van de concurrentie.

SuperMicro C7Z170-OCE

Het bord valt op door het gebruik van een PLX-bridgechip, net als bij de Gigabyte Z170X-Gaming G1. Hierdoor is het mogelijk om twee videokaarten met de volledige zestien PCI-Express 3.0-lanes aan bandbreedte aan te sturen. Het bord is dan ook gecertificeerd voor Nvidia SLI.

Ook komen we USB 3.1 niet alleen achterop, maar ook via een interne header tegen. Hoewel er nog geen officiële standaard voor is, gebruikte ook EVGA al een header die we kennen van USB 3.0 om een 3.1-signaal te transporteren. Of deze relatief kleine spelers in staat zijn om dit tot een standaard te maken, valt te bezien.

Verder is de C7Z170-OCE een vrij standaard Z170-bord: dual Intel LAN, een Realtek ALC1150-audiocodec en een M.2 x4-slot. In SATA-Express gelooft SuperMicro niet meer. Goed verkrijgbaar is hij niet, maar één winkel in de Prijsvergelijker voert hem op het moment van schrijven voor 335 euro.

SuperMicro C7Z170-OCE: Prijzen - Specificaties - Foto's 

MSI Z170A Gaming M9 Ack

De MSI Z170A Gaming M9 Ack is een klassiek 'alles erop en eraan' moederbord. Qua aansluitingen met USB 3.1 en twee M.2-sloten, maar ook wat netwerk betreft. MSI heeft namelijk een Killer DoubleShot Pro-oplossing geïmplementeerd, die bestaat uit een Gigabit-ethernetpoort en 802.11ac-WiFi met een theoretische maximumsnelheid van 867 Mbps.

MSI Z170A Gaming M9 Ack

Ook esthetisch heeft de fabrikant veel aandacht besteed aan de Gaming M9 Ack. Het bord is uiteraard in een zwart-met-rood kleurschema gestoken en van een draakje voorzien, maar daarnaast zijn de PCI-Express-sloten voorzien van metalen versterking en is de VRM-heatsink voorbereid op waterkoeling. Bovendien wordt de achterkant bedekt door een backplate, die het geheel moet verstevigen en de scherpe soldeerpuntjes afdekt.

MSI vraagt gemiddeld 401 euro voor de Gaming M9 Ack, maar dan krijg je er wel een licentie op de streamingsoftware XSplit Gamecaster van twee jaar bij.

MSI Z170A Gaming M9 Ack: Prijzen - Specificaties - Foto's

Ondersteuning voor videokaarten, SLI en Crossfire

Alle moederborden kunnen drie videokaarten aansturen, maar wel op een andere manier. SuperMicro heeft een PLX-chip geïmplementeerd, waardoor er extra veel PCI-Express-lanes beschikbaar zijn. Een vierde x16-slot is er echter niet. ASUS biedt dat wel, maar dan moet je het x4-slot van de chipset gebruiken voor de vierde videokaart.

Moederbord x16-sloten
(waarvan CPU)
2 GPU's 3 GPU's 4 GPU's
ASUS Maximus VIII Extreme Assembly 4 (3) x8/x8 x8/x4/x4 x8/x4/x4/x4
SuperMicro C7Z170-OCE 3 (3) x16/x16 x16/x8/x8 -
MSI Z170A Gaming M9 Ack 3 (2) x8/x8 x8/x8/x4 -

ASUS biedt ondersteuning voor maximaal twee kaarten in SLI en vier in CrossFire: voor SLI mag officieel namelijk geen slot gebruikt worden dat via de chipset loopt. SuperMicro heeft daarvoor ook genoeg lanes, maar de licentie nog niet op orde. Officieel is het dus niet mogelijk. Ten slotte kan de MSI Gaming M9 twee kaarten in SLI en vier in CrossFire aan.

Moederbord Max. kaarten in SLI Max. kaarten in CF
ASUS Maximus VIII Extreme Assembly 2 4
SuperMicro C7Z170-OCE 2 3
MSI Z170A Gaming M9 Ack 2 3

Storage

De grootste verbetering in de Z170-chipset is uiteraard de enorme toename en verbetering van de PCI-Express lanes. De bandbreedte is verdubbeld en het aantal is meer dan verdubbeld. Deze lanes kunnen weer worden gebruikt voor USB 3.1-controllers en nieuwe SSD-aansluitingen (zoals M.2 en SATA-Express). Doorgaans krijgt bij Z170 elke SATA-Express-poort twee PCI-Express 3.0 lanes en elk M.2-slot vier PCI-Express 3.0 lanes, waardoor de maximale bandbreedte respectievelijk 16 Gbit/sec en 32 Gbit/sec is. Realiseer je wel dat gebruik van een SATA-Express poort ten koste gaat van twee SATA600-poorten, en soms nog andere functionaliteit op het moederbord, zoals M.2-sloten, waarmee de poort zijn lanes deelt.

ASUS is de enige die een ASMedia-controller inzet om het aantal SATA600-poorten uit te breiden van zes naar acht. Verder valt MSI op door een tweede M.2-slot te monteren.

Moederbord SATA600 SATA Express M.2 x4 Extra PCIe
ASUS Maximus VIII Extreme Assembly 8 2 1 (3.0 x4) 2 (3.0 x1)
SuperMicro C7Z170-OCE 6 - 1 (3.0 x4) 2 (3.0 x4)
MSI Z170A Gaming M9 Ack 6 2 2 (3.0 x4) 3 (3.0 x1)

Connectiviteit: USB en Netwerk

De meeste door ons geteste Z170-moederborden hebben twee USB 3.1-poorten, waarbij vrijwel altijd gebruikgemaakt wordt van de ASMedia ASM1142 controller. Sommige borden van Gigabyte en ASUS zijn hierop een uitzondering, deze zijn namelijk uitgerust met de Intel Alpine Ridge.

ASUS onderscheidt zich met maar liefst vier USB 3.1-poorten, die allemaal op het I/O-paneel terug te vinden zijn. SuperMicro is juist de enige die het signaal beschikbaar maakt via een interne header, zodat je hem op je behuizing kunt aansluiten.

Hieronder zie je een tabel. "Extern" verwijst naar poorten die je aantreft op het I/O-paneel, terwijl "headers" verwijst naar aansluitingen op het moederbord voor poorten op behuizingen en panelen.

Moederbord USB 3.1 extern (I/O) USB 3.1 intern USB 3.0 extern/headers USB 2.0 extern/headers
ASUS Maximus VIII Extreme Assembly 1A + 1C (Intel Alpine Ridge)
2A (ASMedia ASM1142)
- 4 / 4 0 / 6
SuperMicro C7Z170-OCE 1C (ASMedia ASM1142) 2 (ASMedia ASM1142) 2 / 2 2 / 4
MSI Z170A Gaming M9 Ack 1A + 1C (ASMedia ASM1142) - 2 / 4 3 / 2

Connectiviteit: Netwerk

De Intel Z170-chipset biedt een geïntegreerde LAN-controller, waardoor moederbordfabrikanten relatief goedkoop de netwerkcontroller van de chipset kunnen implementeren. We vinden bij deze generatie moederborden daarom vrijwel uitsluitend moederborden met een Intel of Killer-netwerkcontroller. Qualcomms Killer-netwerkkaarten geven door middel van QoS-software prioriteit aan gamingdata, iets wat lag tijdens het gamen zou moeten verminderen. Dit is echter moeilijk te bewijzen of weerleggen.

SuperMicro is de enige die een tweede LAN-poort biedt, maar ontbeert WiFi waar ASUS en MSI dat wel op hun borden hebben gestopt. ASUS gebruikt een 802.11ac-chip die een theoretische maximumsnelheid van 1.300 Mb/s heeft en is daarmee de snelste.

In de tabel ontbreekt de losse 10Gb-netwerkkaart die je bij het ASUS-moederbord krijgt en gebruikmaakt van controllers van Tehuti Networks en Aquantia. Die past mooi bij de 10Gb-switch dio ASUS op CES aankondigde.

Moederbord LAN LAN 2 WLAN
ASUS Maximus VIII Extreme Assembly Intel WG-I219V  - 802.11ac
1.300 Mb/s
SuperMicro C7Z170-OCE Intel WG-I219V Intel WGI210AT  -
MSI Z170A Gaming M9 Ack Killer E2400

Killer Wireless-AC 1535
867 Mb/s

Audio en koeling

Wat betreft audiochips hoef je je bij moderne moederborden vrijwel geen zorgen meer te maken. Deze zijn namelijk bijna allemaal uitgerust met een goede audiocodec, zoals de Realtek ALC1150. De daadwerkelijke prestaties hangen echter af van de kwaliteit van de implementatie, waardoor de geluidskwaliteit bij moederborden met goede audiocodecs toch veel varieert.

ASUS en MSI hebben duidelijk het meeste werk gestoken in hun audiovoorzieningen, met onder meer een ESS DAC, hoofdtelefoonversterkers van Ti en audiocondensatoren van bekende merken. Alle borden hebben een S/PDIF-uitgang, maar enkel ASUS ondersteunt DTS Connect. SuperMicro gebruikt wel een ALC1150, maar combineert die met merkloze caps en levert ook geen audiosoftware mee.

Moederbord Audio chip Versterker Audio caps DAC S/PDIF DTS Connect Audiosoftware
ASUS Maximus VIII Extreme Assembly Realtek ALC1150 Ti RC4580 Nichicon ESS ES9023P Ja Ja Supreme FX
SuperMicro C7Z170-OCE Realtek ALC1150 - Onbekend - Ja - -
MSI Z170A Gaming M9 Ack C-Media CMI8738 Ti OPA1652 Nippon Chemi-Con ESS ES9016K2M Ja - Nahimic

Koeling en overklokopties

Bepaalde functies op een moederbord maken het overklokkers makkelijker. Meer stroomfases zouden het overklokken bijvoorbeeld stabieler kunnen maken, maar de resultaten hiervan hangen ook sterk af van de kwaliteit van de implementatie. Met behulp van een probleemdiagnose HEX-scherm kan daarnaast eenvoudig op het moederbord afgelezen worden wat voor probleem er is. Als zich on-board power/reset-knoppen bevinden op het bord, wordt het mogelijk om het moederbord te gebruiken op een testbench en zonder kast.

Verder is het aantal fanaansluitingen op het moederbord van belang, en of deze al dan niet PWM ondersteunen. Met PWM kan de draaisnelheid van de fan veel preciezer geregeld worden dan wanneer dit met het voltage moet gebeuren. Ook heeft dit dan geen invloed op hoeveel licht eventuele LEDs op de fan geven. In principe horen 4-pin fanaansluitingen ondersteuning te bieden voor PWM, maar dit blijkt in de praktijk lang niet altijd het geval. Daarom testen wij sinds kort moederborden om het daadwerkelijke aantal PWM fanaansluitingen vast te stellen.

SuperMicro heeft duidelijk nog niet veel overklokkersborden gemaakt, want voltagemeetpunten ontbreken. Professionele overklokkers zullen daarom al gauw afhaken bij dit bord. MSI heeft de direct-to-BIOS-knop tegenwoordig geïmplementeerd als een long-press op de powerknop. Dat werkt niet alleen bij de on-board aanknop, maar ook bij die op je kast. Handig!

Moederbord bClk aanpasbaar Fan-aansluitingen (PWM) Fases Voltage meetpunten Koelblokken Probleem diagnose Power / reset knoppen BIOS-chips vervangbaar Direct to BIOS
ASUS Maximus VIII Extreme Assembly Ja 6 (6) 13 Ja Schroeven Ja Ja Ja -
SuperMicro C7Z170-OCE Ja 5 (5) 9 - Schroeven Ja Ja Ja -
MSI Z170A Gaming M9 Ack Ja 5 (2) 11 Ja Schroeven Ja Ja - Ja

Voltages

Verder hebben we vastgesteld wat de maximaal instelbare voltages zijn bij de diverse borden. Hieronder vind je een overzicht.

Moederbord Vcpu Vmem Vpch Vsa Vio
ASUS Maximus VIII Extreme Assembly 1,7 V 2 V 1,8 V 1,8 V 1,8 V
SuperMicro C7Z170-OCE 2 V 1,52 V 1,315 V 1,73 V 1,315 V
MSI Z170A Gaming M9 Ack 1,55 V 1,8 V  2 V 2 V 2 V

Foto's en BIOS-screenshots

Hieronder zie je de foto's en BIOS-screenshots die we hebben gemaakt van de drie moederborden die in deze review zijn besproken.

ASUS Maximus VIII Extreme Assembly


SuperMicro C7Z170-OCE


MSI Z170A Gaming M9 Ack

Hoe hebben we getest

We hebben de Intel Z170 moederborden alle getest in combinatie met een Intel Core i7 6700K processor, 8 GB Corsair Vengeance DDR4-geheugen (geklokt op 2133 13-13-13-36-2T), een OCZ Arc 240 GB SSD, en een Corsair CX750M voeding. Alle tests voeren we uit onder Windows 8.1 x64.

Alle borden worden op hun standaardinstellingen getest, met uitzondering van Package en Core C-states, die op C8 worden gezet. Dit hebben we altijd gedaan om het stroomverbruik zoveel mogelijk in de perken te houden. Helaas is later gebleken dat deze C-states een nogal negatief effect hebben op de de prestaties van bijvoorbeeld storage en USB. Dit was nooit een probleem, totdat we USB 3.1 begonnen te testen. Hierbij zakken de prestaties nogal ver terug, meer bij sommige merken dan bij andere.

Vanzelfsprekend zijn prestaties en stroomverbruik ook afhankelijk van de standaard tuning. Vroeger speelden moederbordfabrikanten geregeld vals door de bClk stiekem standaard een klein beetje te verhogen. Wij en andere reviewsites waren daar nooit echt van gediend en de verschillende fabrikanten hebben hun leven gebeterd. Zoals te zien in onderstaande grafiek is de maximale afwijking die we kunnen vinden 0,5%.

Een trucje dat veel fabrikanten wel toepassen is het standaard agressiever maken van de Turbo-modus dan de Intel standaard voorschrijft. Zo behoort (volgens Intel dan) de maximale Turbo-stand van 4,2 GHz bij de 6700K enkel plaats te vinden wanneer slechts één core in gebruik is. Het gros van de borden heeft echter wat wij noemen een "agressieve Turbo" en schaalt ook wanneer alle cores in gebruik zijn op naar de maximale waarde. Dat zien we duidelijk terug in de CPU-benchmarks op de volgende pagina. Uiteraard is het altijd mogelijk om zelf een agressieve Turbo in te stellen.

In onderstaande tabel vind je de voor deze test gebruikte BIOS versies:

Moederbord BIOS-versie
ASUS Maximus VIII Extreme Assembly 1202 
SuperMicro C7Z170-OCE 1.0 
MSI Z170A Gaming M9 Ack 1.20 

De volgende grafiek toont de standaard bClk-waardes.

Benchmarks (CPU)

We hebben een aantal benchmarks gedraaid die primair CPU-prestaties en de daarmee gepaard gaande tuning meten. Allereerst Cinebench 11.5, de bekende 3D-rendering benchmark die vrijwel uitsluitend schaalt met CPU-prestaties en vrijwel niet met geheugenprestaties en andere zaken. In deze tests doen de moederborden met agressieve turbo het consequent beter dan de andere.

SuperMicro houdt zich als keurige nette serverfabrikant aan Intels officiële turbo-spec, terwijl ASUS en MSI met hun 'agressieve turbo' hoger in de grafieken eindigen. Dit zien we in alle CPU-tests terugkomen.

Benchmarks (geheugen en IGP)

Via de Passmark 8 MemoryMark benchmarks bepalen we de prestaties van het geheugen. Vergeet niet: ook CPU-klokfrequentie dus de turbo-modus heeft hier enige invloed op.

SuperMicro doet het relatief slecht als het op geheugen- en 3D-prestaties aankomt, maar absoluut zijn de verschillen vrij klein. Bij de GPU-test spelen sommige fabrikanten vals door de klokfrequentie van de IGP aan te passen, naar beneden om stroom te besparen of juist omhoog om hier beter te presteren.

Stroomverbruik

Het stroomverbruik hebben we gemeten in drie standen: idle (waarbij we een gemiddelde van 5 minuten bepalen), het maximale verbruik tijdens Cinebench 11.5 en het gemiddelde verbruik tijdens 3DMark. Pas wel op, want sommige fabrikanten klokken de IGP van de processor sinds kort standaard onder, om in dit soort tests beter uit de bus te komen. Daarnaast testen we de moederborden niet zoals ze uit de doos komen, we zetten de C-states van zowel Package als Core op C8 - en dit heeft negatieve effecten op prestatievlak, vooral als het aankomt op storage (SSD's en USB 3.1).

MSI doet het in idle meestal goed en dat zien we hier wederom terug: 31,2 watt is prima. De borden van SuperMicro en vooral ASUS trekken veel meer stroom uit de voeding.

Onder belasting zijn de MSI- en ASUS-borden met hun agressieve turbo juist minder zuinig.

USB 3.1 prestaties

Omdat USB 3.1 nog geen onderdeel is van de chipset, moeten de moederbordfabrikanten gebruikmaken van extra controllerchips om de nieuwe interface te kunnen bieden. We testen de USB 3.1-aansluitingen met een externe SSD-behuizing van ASUS, die we ook gebruikten bij onze eerste kennismaking met het nieuwe protocol. Daarin zitten twee Samsung 840 Evo-SSD's van 500 GB, die werken in een RAID-0-configuratie. 

ASUS levert bij zijn Z170-moederborden een USB 3.1 "Boost"-driver, die zijn werk duidelijk doet. We meten snelheden tot ruim boven de 750 MB/s bij de ASUS borden. De moederborden van MSI scoren een stuk minder goed, maar dit komt deels doordat we de C-states inschakelen. Dit beperkt het idle stroomverbruik, maar leidt ook tot slechtere USB 3.1-prestaties, vooral bij MSI.

Het ASUS-bord doet het dan ook uitstekend in deze tests: met bijna 786 MB/s lezen en 793 MB/s schrijven in Atto Disk Benchmark sneuvelen er bijna records. Het MSI-bord vestigt zich onderaan de middenmoot, terwijl de resultaten van SuperMicro laag en inconsistent zijn. Vooral in de schrijftests zijn die simpelweg ondermaats.

Geluidskwaliteit

De geluidskwaliteit van moederborden testen we met behulp van de loopback test van Rightmark Audio Analyzer. Let wel: we testen dus tegelijkertijd de kwaliteit van de uitgang en de ingang van de onboard geluidskaarten. De "zwakste schakel" bepaalt het resultaat.

De dynamic range en noise level tests zijn erg vergelijkbaar en tonen ook vrijwel identiek resultaten. De dynamic range test meet het verschil in volume tussen het hardste en zachtste weer te nemen signaal, de noise level test meet het verschil tussen het hardste geluid en het ruisniveau.

Om de getallen even in perspectief te plaatsen: de hoogste dynamic range c.q. noise level die met 16-bit geluid in theorie mogelijk is, is 96 dB. 99,9% van het geluid dat je beluistert op je PC (CD's, MP3's, YouTube, games, ...) is 16-bit en de grafieken bewijzen dus dat de hardware in vrijwel alle gevallen geen enkele beperking is. De hogere scores kunnen we enkel behalen door met 24-bit audio te testen. We kunnen ons overigens niet voorstellen dat er ook maar iemand is die het verschil tussen 91 dB en 100 dB signaal/ruis-verhouding daadwerkelijk kan horen.

De ASUS Maximus VIII Extreme Assembly maakt zijn uitgebreide beloften op audiogebied waar: de resultaten zijn uitstekend. Meer valt er naar onze ervaring niet te halen uit de Realtek ALC1150-codec: een zeer goede implementatie dus. MSI zit daar iets onder, terwijl SuperMicro punten laat liggen: de gebruikte audiochip kan echt veel beter, mits hij wordt gecombineerd met componenten van hogere kwaliteit.

De stereo crosstalk test in hoeverre geluid voor het ene kanaal (links of rechts) doorklinkt op het andere kanaal.

Ten slotte meten we met RMAA de total harmonic distortion, in feite een gemiddelde van de vervorming in het frequentiedomein. De verschillen lijken groot, maar ook hier kijken we met een enkele uitzondering naar een verschil tussen uitstekend en meer dan uitstekend.

Conclusie

We beloonden de Maximus VIII Extreme als ultiem overklokkersbord, maar de Assembly haalt de focus juist van overklokken af en moet het ultieme bord voor gamers zijn. Daaronder valt volgens ASUS blijkbaar RGB-verlichting, maar het is zonde dat die beperkt blijft tot één locatie op het moederbord. De testresultaten zijn doorgaans uitstekend en de audiovoorziening springt er echt uit: die behoort tot de beste die we ooit hebben getest.

Bovendien heeft de 10Gb-netwerkkaart die ASUS meelevert echt toegevoegde waarde: een dergelijke ethernetadapter kost los al snel 250 euro. Dat is bijna de helft van de totale prijs van de Assembly. Was je van plan om je huis te voorzien van 10 Gigabit-ethernet, dan kan het dus opeens een erg interessante keuze worden. Ook de potente WiFi-adapter spreekt ons aan: voor een dergelijke krachtige 3x3-oplossing ben je normaliter zo'n 50 euro kwijt. Laat duidelijk zijn dat normale gamers genoeg hebben aan een veel goedkoper bord - bij ASUS zelf kun je dan bijvoorbeeld terecht voor de Z170 Pro Gaming - maar als je het geld ervoor over hebt, haal je wel een dijk van een moederbord in huis. Aanraden kunnen we het niet, maar we snappen het wel als je dit bord in huis haalt.

MSI belooft ook veel, maar weet op veel aspecten net niet helemaal te overtuigen, bijvoorbeeld wat geluidsimplementatie en USB 3.1-prestaties betreft. Buiten dat vinden we de meerwaarde ten opzichte van een normaal gamingbord beperkt. Met 802.11ac-WiFi en een wat spectaculairder uiterlijk is het dan snel afgelopen. Bovendien vragen we ons af waarom er op zo'n duur bord voor is gekozen om niet alle 4-pins fanconnectors daadwerkelijk PWM te laten ondersteunen. Wil je een bord rond dit prijspunt, dan lijkt ons de ASUS Z170-Deluxe ons een veel aantrekkelijkere keuze.

SuperMicro ten slotte komt net kijken in deze markt. Dat waarderen we zeer - meer concurrentie is altijd goed - maar we merken wel nog wat beginnersfoutjes op. Een overklokkersbord zonder voltagemeetpunten is eigenlijk een beetje raar en de audio-implementatie is onder de maat en bijna zonde van de ALC1150. Ook de USB 3.1-prestaties vallen tegen: andere moederborden met dezelfde controller presteren vaak stukken beter. Als SuperMicro deze feedback ter harte neemt, zijn we benieuwd waar de fabrikant in de toekomst mee komt.


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Asus Maximus VIII Extreme Assembly

Asus Maximus VIII Extreme Assembly

  • Extended ATX
  • Socket 1151
  • Intel Z170
  • DDR4
Niet verkrijgbaar
MSI Z170A Gaming M9 Ack

MSI Z170A Gaming M9 Ack

  • ATX
  • Socket 1151
  • Intel Z170
  • DDR4

€ 707,00

1 winkel
SuperMicro C7Z170-OCE

SuperMicro C7Z170-OCE

  • ATX
  • Socket 1151
  • Intel Z170
  • DDR4

€ 324,16

2 winkels
0
*