Intel Skylake Xeon platform review: 6 moederborden getest

9 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Intel C232/C236 chipset
  3. 3. Korte introductie: moederborden
  4. 4. Ondersteuning voor videokaarten, SLI en Crossfire
  5. 5. Storage
  6. 6. Connectiviteit: USB en Netwerk
  7. 7. Audio en koeling
  8. 8. Foto's en BIOS-screenshots
  9. 9. Hoe hebben we getest
  10. 10. Benchmarks (CPU)
  11. 11. Benchmarks (geheugen en videokaart)
  12. 12. Stroomverbruik
  13. 13. Opstarttijd
  14. 14. USB 3.1 prestaties
  15. 15. Geluidskwaliteit
  16. 16. Conclusie
  17. 17. Besproken producten
  18. 18. Reacties

Inleiding

Sinds de Skylake-generatie heeft Intel het onmogelijk gemaakt om een Xeon-processor te gebruiken in een mainstream moederbord. Hiervoor moet je een exemplaar aanschaffen met speciale workstation-chipsets, namelijk de C232 en C236. In deze vergelijkingstest bekijken we zes verschillende moederborden die met deze twee chipsets zijn uitgerust.


V.l.n.r.: ASUS E3 Pro Gaming V5, ASRock E3V5 WS, Gigabyte X170-Gaming 3 WS, SuperMicro X11SAE

Net zoals bij het desktop-platform zijn er ook van Xeon-processors LGA1151 en LGA2011 varianten. In deze review kijken we voornamelijk naar de LGA1151-processors, die erg op de Core i5 en i7 Skylakes lijken, maar in sommige gevallen wel een stuk goedkoper zijn. Dit kan een reden zijn om een Xeon-systeem aan te schaffen. Meer informatie over de naamgeving van Xeon-processors kan je hier vinden. 

Moederbord Form factor Chipset Gem. prijs
ASRock E3V5 WS ATX Intel C232  € 120 
ASUS E3 Pro Gaming V5 ATX Intel C232 € 151 
Gigabyte X150-Plus WS ATX Intel C232 € 125 
Gigabyte X150M-Pro-ECC Micro-ATX Intel C232 € 122 
Gigabyte X170-Gaming 3 WS ATX Intel C236 € 1691
SuperMicro X11SAE ATX Intel C236 € 272 

1Adviesprijs.

Zoals je kan zien, zijn er twee verschillende chipsets voor het Skylake LGA1151-platform. Op de volgende pagina vind je inleidende informatie over de Xeon-chipsets en vergelijken we ze met de bekende B150- en Z170-chipsets.

Intel C232/C236 chipset

Zoals gezegd moet je bij de Skylake-generatie een moederbord met de C232 of C236 chipset nemen, als je een Xeon-processor wilt kunnen gebruiken. Hoe verhouden deze zich tot de 'gewone' chipsets? In grote lijnen is de C232 chipset vergelijkbaar met de B150-chipset, terwijl je de C236 chipset het beste kan vergelijken met de Z170-chipset. 

  B150 C232
Prijs $28 $34
IGP ondersteuning Ja -
PCIe lanes 8 8
USB-poorten 12 12
SATA600 6 6
SLI/CrossFire - Ja
Rapid Storage Ja -
Virtualisatie Ja -

De C232-chipset biedt de mogelijkheid om lanes op te delen (en zo SLI en CrossFire mogelijk te maken), maar hiervoor moet de fabrikant ook extra chips op het moederbord plaatsen (bijvoorbeeld switches om de lanes op te delen). Soms wordt dit niet geacht de moeite waard te zijn, zoals we ook eerder bij de MSI Z170A PC Mate hebben gezien. Er is daarom ook geen enkel C232-moederbord in deze test dat SLI ondersteunt, hoewel ze wel allemaal CrossFire ondersteunen door het tweede PCI-Express 16x slot te voorzien van vier lanes uit de chipset. 

  Z170 C236
Prijs $47 $49
IGP ondersteuning Ja Ja
PCIe lanes 20 20
SATA600 6 8
USB-poorten 14 14
USB 3.0 10 10
USB 2.0 14 (max) 4
SLI/CrossFire Ja Ja
Virtualisatie Ja Ja

De C236 en Z170-chipsets zijn nagenoeg identiek. C236 biedt ondersteuning voor twee extra SATA600-poorten, maar hij moet enige flexibiliteit missen als het aankomt op USB-poorten. Bij Z170 kunnen USB 3.0-poorten 'ingewisseld' worden voor USB 2.0-poorten, maar bij de C236-chipset zit je aan het vaste aantal van 4 poorten.

Korte introductie: moederborden

Voor deze test hebben we borden binnengekregen van ASRock, ASUS en SuperMicro. Daarnaast stuurde Gigabyte ons maar liefst drie modellen op. MSI is ook van plan om een Xeon-bord op de markt te brengen, maar helaas konden we hiervan niet tijdig een testsample krijgen. 

Over het algemeen bieden de moederborden minder functionaliteit dan je zou zien op een Z170 of B150 moederbord in dezelfde prijsklasse. Er zijn bijvoorbeeld maar drie moederborden met USB 3.1-functionaliteit. Daarnaast zien we vaak een minder uitgebreide stroomvoorziening voor de CPU dan bij de mainstream Skylake moederborden. Uiteraard heeft dit te maken met het feit dat je Xeon-processors toch niet kan overklokken. Ook ondersteunen sommige moederborden niet de IGP die sommige Xeons hebben, waardoor ze daar ook geen fases voor nodig hebben. Het verschil is daarom soms kleiner dan het lijkt.

ASRock

De ASRock E3V5 WS lijkt primair bedoeld te zijn voor workstations, gezien de naam en de ongewone afmetingen. Niettemin is dit het enige ASRock-moederbord met ondersteuning voor Xeon-processors. Opmerkelijk genoeg ondersteunt hij geen M.2, terwijl goedkopere borden dit wel doen. Voor de rest heeft ASRock zich beperkt tot de basisfunctionaliteit: een Realtek ALC892 audiocodec en een Intel netwerkcontroller. Het aantal fases is ook niet bepaald indrukwekkend: vijf, hoewel dit door de heatsinks op de MOSFETs waarschijnlijk geen problemen zou moeten opleveren voor Xeon-processors. Het primaire selling point van dit moederbord is dan ook de relatief lage prijs van 123 euro.

ASRock E3V5 WS: Prijzen - Specificaties - Foto's 



ASUS

We hebben dit jaar gezien dat de Pro Gaming lijn van ASUS behoorlijk wat indruk wekt, vanwege de goede prijs/kwaliteitverhouding. Aangezien dit moederbord voor gamers bedoeld is, heeft ASUS er bijvoorbeeld een goede audiocodec op geplaatst. Toch mist hij ook functionaliteit die de Z170 Pro Gaming wel had. SLI is bijvoorbeeld onmogelijk, hoewel de C232-chipset er in theorie ondersteuning voor biedt. Ook heeft de E3 Pro Gaming maar acht fases voor de CPU-stroomvoorziening, vergeleken met tien van de Pro Gaming. Sommige andere functionaliteit van een high-end moederbord is wel aanwezig: je hebt bijvoorbeeld USB 3.1-functionaliteit dankzij een ASMedia ASM1142 controller die op het moederbord zit. Ook beschik je over een M.2-slot, en heeft hij een goede Realtek ALC1150 audiocodec. Gemiddeld kost hij 151 euro, waarmee hij in de buurt komt van de 160 euro die je betaalt voor de Z170 Pro Gaming. 

ASUS E3 Pro Gaming V5: Prijzen - Specificaties - Foto's 

Gigabyte

Gigabyte heeft ons maar liefst drie Xeon moederborden opgestuurd, twee met de C232 chipset en een met C236. We beginnen met de twee moederborden met C232. Het verschil dat onmiddellijk opvalt is dat de X150M-Pro ECC een Micro-ATX form factor heeft, terwijl de X150-Plus WS 'gewoon' ATX is. Dit zijn basismodellen: ze bieden de mogelijkheden van de chipset, maar ook niet veel meer dan dat. Zo hebben ze wel een M.2-slot en een iets oudere audiocodec, maar daar blijft het ook bij. Ze zijn het best vergelijkbaar met de minder uitgebreide B150-borden. Qua specificaties en mogelijkheden zijn ze grotendeels identiek, maar voor professionele gebruikers biedt de X150M-Pro ECC nog de mogelijkheid om ECC-geheugen te gebruiken.

Het interessantste Gigabyte-moederbord model voor gamers is de X170-Gaming 3 WS. Qua functionaliteit lijkt hij sprekend op de Gigabyte Z170 Gaming 3. Wel is het uiterlijk anders. In plaats van rood-zwart is het Xeon-bord beige-zwart. Voor de rest lijkt het PCB identiek te zijn aan dat van de Z170 Gaming 3. Dat betekent ook dat hij met uitzondering van het overklokken de volledige functionaliteit van een Z170-moederbord heeft, inclusief de mogelijkheid om twee videokaarten in SLI te gebruiken. Daarnaast heeft hij een Intel Alpine Ridge controller voor USB 3.1-functionaliteit, twee M.2-sloten, een Realtek ALC1150 codec. Gigabyte verwacht dat de X170-Gaming 3 WS eind mei op de markt zal komen, en de adviesprijs is 169 euro. 

Gigabyte X150-Plus WS: Prijzen - Specificaties - Foto's 

Gigabyte X150M-Pro-ECC: Prijzen - Specificaties - Foto's 

Gigabyte X170-Gaming 3 WS: Prijzen - Specificaties - Foto's 

SuperMicro

We hebben eerder consumentenborden van SuperMicro gezien, maar dit lijkt meer op een serverbord. Dit is duidelijk te zien aan de BIOS, die als een van de weinige die we testen nog 'ouderwets' is en niet de grafische schil heeft die we tegenkomen op nieuwere moederborden. Uiteraard ondersteunt hij wel EFI. De rest van de mogelijkheden die je verwacht van een modern Skylake-moederbord zit er ook gewoon op, zoals USB 3.1 en M.2. Ook is hij naast de Gigabyte X170-Gaming 3 WS het enige product in deze test met ondersteuning voor SLI.

Naast deze mogelijkheden heeft hij extra opties die hem meer geschikt maken voor workstations en servers. Zo heeft hij alle acht SATA600-poorten die de C236-chipset ondersteunt. Daarnaast heeft hij twee Intel netwerkcontrollers: de controller die ondersteund wordt door de chipset en een extra Intel I210AT. Een andere mogelijkheid die goed is voor professionele doeleinden is de Disk On Module van SuperMicro, waarmee je een flashchip op het systeem kan prikken. Sommige andere componenten die zijn gebruikt, komen ook niet vaak voor op borden die bestemd zijn voor de gemiddelde consument. De audiochip is bijvoorbeeld een Realtek ALC888, die we op nieuwere borden vrijwel niet meer terugzien. Als server/workstation-bord heeft de SuperMicro dan ook een forse prijs die begint bij 242 euro. 

SuperMicro X11SAE: Prijzen - Specificaties - Foto's 

Ondersteuning voor videokaarten, SLI en Crossfire

Hoewel ook de goedkopere C232-chipset ondersteuning biedt voor het opdelen van lanes (en SLI daarmee mogelijk maakt), zien we dat geen enkele fabrikant gebruikmaakt van deze mogelijkheid. Alleen de twee C236-moederborden ondersteunen SLI. Bij de overige moederborden heb je alleen de mogelijkheid om twee videokaarten in CrossFire te draaien met een laneopstelling van x16/x4 (uit onze tests is gebleken dat dit weinig negatief effect heeft op de prestaties).

Moederbord 16x sloten
(waarvan CPU)
2 GPU's 3 GPU's 4 GPU's
ASRock E3V5 WS 2 (1) x16/x4 - -
ASUS E3 Pro Gaming V5 2 (1) x16/x4 - -
Gigabyte X150-Plus WS 2 (1) x16/x4 - -
Gigabyte X150M-Pro-ECC 2 (1) x16/x4 - -
Gigabyte X170-Gaming 3 WS 3 (2) x8/x8 x8/x8/x4 -
SuperMicro X11SAE 2 (2) x8/x8 - -

De SuperMicro X11SAE en Gigabyte X170-Gaming 3 WS ondersteunen 2-way SLI, maar alleen de Gigabyte kan drie kaarten in CrossFire aan.

Moederbord Max. kaarten in SLI Max. kaarten in CF
ASRock E3V5 WS 2
ASUS E3 Pro Gaming V5 - 2
Gigabyte X150-Plus WS - 2
Gigabyte X150M-Pro-ECC - 2
Gigabyte X170-Gaming 3 WS 2 3
SuperMicro X11SAE 2 2

Storage

Ook de Xeon chipsets profiteren van de toegenomen bandbreedte van de PCI-Express lanes bij Skylake. Het voornaamste voordeel hiervan is dat het mogelijk wordt om mogelijkheden voor snellere storage-apparaten te implementeren, zoals PCI-Express SSD's. We zien ook dat alle moederborden in de test een M.2-slot hebben, met uitzondering van de ASRock E3V5 WS. Hetzelfde geldt voor een extra PCI-Express slot voor SSD's, dat alleen ontbreekt op de SuperMicro X11SAE. De Gigabyte X170-Gaming 3 WS heeft de meeste mogelijkheden op dit vlak, namelijk twee M.2-sloten en een extra PCI-Express slot. Ondanks het feit dat de C236-chipset standaard ondersteuning biedt voor acht SATA-poorten, zien we er ook op de Gaming 3 gewoon zes. Hoogstwaarschijnlijk komt dit doordat de indeling van de Gaming 3 identiek is aan die van de Gigabyte Z170X-Gaming 3.

Moederbord SATA600 SATA Express M.2 x4 Extra PCIe
ASRock E3V5 WS 6  - 1 (4x 3.0)
ASUS E3 Pro Gaming V5 6 - 1 (4x 3.0) 1 (4x 3.0)
Gigabyte X150-Plus WS 6 1 1 (4x 3.0) 1 (4x 3.0)
Gigabyte X150M-Pro-ECC 6 1 1 (4x 3.0) 1 (4x 3.0)
Gigabyte X170-Gaming 3 WS 6 3 2 (4x 3.0) 1 (4x 3.0)
SuperMicro X11SAE 8 - 1 (4x 3.0) -

Van de Gigabyte hebben we een pre-release sample gekregen zonder instructieboekje, maar gezien de andere gelijkenissen is het hoogstwaarschijnlijk dat de gedeelde lanes ook identiek zijn aan die van de Z170X-Gaming 3. Dat zou betekenen dat de M.2-sloten ieder de bandbreedte van een SATA-Express poort delen. Geen ramp, gezien het feit dat SATA-Express een dode standaard is, maar je raakt wel twee SATA-poorten kwijt.

Connectiviteit: USB en Netwerk

De meeste moederborden in deze test hebben hetzelfde aantal USB-poorten: vier keer USB 3.0 en twee keer USB 2.0 op het backpanel, en headers voor twee USB 3.0 en vier USB 2.0 poorten respectievelijk. De Gigabyte X170-Gaming 3 WS heeft een USB 3.0 poort minder, maar je krijgt er wel een extra header voor twee poorten voor terug. De SuperMicro heeft twee USB 2.0 en twee USB 3.0 poorten en headers voor maar liefst zes USB 2.0 en USB 3.0 poorten.

Verder hebben drie modellen een USB 3.1-controller. De ASUS E3 Pro Gaming V5 en SuperMicro X11SAE hebben een ASMedia ASM1142 controller, terwijl de Gigabyte X170-Gaming 3 WS is uitgerust met de Intel Alpine Ridge. De SuperMicro heeft twee Type A poorten, waar dit een keer Type A en een keer Type C is voor de Gigabyte en ASUS.

In de tabel hieronder verwijst "Extern" naar poorten die je aantreft op het I/O-paneel, terwijl "headers" verwijst naar aansluitingen op het moederbord voor poorten op behuizingen en panelen.

Moederbord USB 3.1 extern (I/O) USB 3.0 extern/headers USB 2.0 extern/headers
ASRock E3V5 WS 4 / 2 2 / 4
ASUS E3 Pro Gaming V5 1A + 1C (ASMedia ASM1142) 4 / 2 2 / 4
Gigabyte X150-Plus WS - 4 / 2 2 / 4
Gigabyte X150M-Pro-ECC - 4 / 2 2 / 4
Gigabyte X170-Gaming 3 WS 1A + 1C (Intel Alpine Ridge) 3 / 4 2 / 4
SuperMicro X11SAE 2A (ASMedia ASM1142) 2 / 6 2 / 6

Netwerk

Net zoals de desktop chipsets van Skylake, bieden ook C232 en C236 een geïntegreerde netwerkcontroller. De I219LM en I219V zijn daarom ook identiek, met uitzondering van het feit dat de I219LM ondersteuning biedt voor Intel vPro (handig voor bedrijven). De meeste moederborden maken hier gebruik van, met uitzondering van de Gigabyte X170-Gaming 3 WS, die een Killer E2200 controller aan boord heeft. Verder heeft de SuperMicro X11SAE naast de geïntegreerde MAC nog een Intel netwerkcontroller, namelijk de I210AT.

Moederbord LAN LAN 2
ASRock E3V5 WS Intel I219LM  -
ASUS E3 Pro Gaming V5 Intel I219LM  -
Gigabyte X150-Plus WS Intel I219V -
Gigabyte X150M-Pro-ECC Intel I219LM -
Gigabyte X170-Gaming 3 WS Killer E2200 -
SuperMicro X11SAE Intel I210AT Intel I219LM

Audio en koeling

Bij de Skylake-generatie zijn we er gewend aan geraakt dat de meeste moederborden zijn uitgerust met een goede audiochip, zoals de Realtek ALC1150. Bij een B150-bord van 120 euro mag je er gerust van uitgaan dat hij een ALC1150 heeft. Bij de Xeon-moederborden in dezelfde prijsklasse is dit niet het geval. Alleen de ASUS E3 Pro Gaming V5 en de Gigabyte X170-Gaming 3 WS hebben een ALC1150. Ook zijn de twee uitgerust met een koptelefoonversterker van Texas Instruments, hoewel die van de Gigabyte wel wat beter is. 

Moederbord Audio chip Versterker Audio caps S/PDIF
ASRock E3V5 WS Realtek ALC892  - ELNA -
ASUS E3 Pro Gaming V5 Realtek ALC1150 Ti RC4580 Nichicon Ja
Gigabyte X150-Plus WS Realtek ALC892 - Nippon Chemi-Con -
Gigabyte X150M-Pro-ECC Realtek ALC892 - Nippon Chemi-Con -
Gigabyte X170-Gaming 3 WS Realtek ALC1150 Ti OP2134 Nichicon -
SuperMicro X11SAE Realtek ALC888 - ? Ja 

Koeling

Overklokken is uiteraard onmogelijk met Xeon-processors, maar fases en goede fanaansluitingen blijven belangrijk. Je wilt bijvoorbeeld dat dat temperatuur en geluidsproductie van je systeem zo laag mogelijk blijven, wat je kan bereiken door fans met PWM in te stellen. Daarnaast zijn fases niet alleen van belang voor overklokkers. Als de fases te warm worden, wat bij een kleiner aantal fases of fases van minder goede kwaliteit nog weleens wil gebeuren bij constante belasting, dan kan het systeem instabiel worden. 

Het aantal fases is een stuk kleiner dan we zien op vergelijkbare mainstream Skylake-moederborden. Vooral de X150-Plus WS en X150M-Pro-ECC van Gigabyte hebben er weinig: slechts 4 en 3 respectievelijk. Dit komt echter deels doordat van deze modellen alleen de Gigabyte X170-Gaming 3 WS ondersteuning biedt voor de IGP - wat weer een aantal fases kost.

Moederbord Fan-aansluitingen (PWM) Fases Koelblokken BIOS-chips vervangbaar
ASRock E3V5 WS 3 (3) 5 Push-pins Ja
ASUS E3 Pro Gaming V5 4 (4) 8 Push-pins Ja
Gigabyte X150-Plus WS 3 (1) 4 Push-pins -
Gigabyte X150M-Pro-ECC 4 (1) 3 Push-pins -
Gigabyte X170-Gaming 3 WS 5 (1) 7 Push-pins -
SuperMicro X11SAE 5 (5) 6  Push-pins -

Foto's en BIOS-screenshots

Hieronder zie je de foto's en BIOS-screenshots die we hebben gemaakt van de vijf moederborden die in deze review zijn besproken.

ASRock E3V5 WS

ASUS E3 Pro Gaming V5

Gigabyte X150-Plus WS



Gigabyte X150M-Pro ECC

Gigabyte X170-Gaming 3 WS

SuperMicro X11SAE

Hoe hebben we getest

We hebben de Xeon moederborden alle getest in combinatie met een Intel Xeon E3-1275 v5 processor, 8 GB Corsair Vengeance DDR4-geheugen (geklokt op 2133 13-13-13-36-2T), een OCZ Arc 240 GB SSD, en een Corsair CX750M voeding. Alle tests voeren we uit onder Windows 8.1 x64.

Alle borden worden op hun standaardinstellingen getest, met uitzondering van Package en Core C-states, die op C8 worden gezet. Dit hebben we altijd gedaan om het stroomverbruik zoveel mogelijk in de perken te houden. Helaas is later gebleken dat deze C-states een nogal negatief effect hebben op de de prestaties van bijvoorbeeld storage en USB. Dit was nooit een probleem, totdat we USB 3.1 begonnen te testen. Hierbij zakken de prestaties nogal ver terug, meer bij sommige merken dan bij andere.

Vanzelfsprekend zijn prestaties en stroomverbruik ook afhankelijk van de standaard tuning. Vroeger speelden moederbordfabrikanten geregeld vals door de bClk stiekem standaard een klein beetje te verhogen. Wij en andere reviewsites waren daar nooit echt van gediend en de verschillende fabrikanten hebben hun leven gebeterd. Zoals te zien in onderstaande grafiek is de maximale afwijking die we kunnen vinden 0,5%.

In onderstaande tabel vind je de voor deze test gebruikte BIOS versies:

Moederbord BIOS-versie
ASRock E3V5 WS P1.00
ASUS E3 Pro Gaming V5 0211
Gigabyte X150-Plus WS F2
Gigabyte X150M-Pro-ECC F1
Gigabyte X170-Gaming 3 WS E1
SuperMicro X11SAE 1.0

De volgende grafiek toont de standaard bClk-waardes.

Benchmarks (CPU)

We hebben een aantal benchmarks gedraaid die primair CPU-prestaties en de daarmee gepaard gaande tuning meten. Allereerst Cinebench 11.5, de bekende 3D-rendering benchmark die vrijwel uitsluitend schaalt met CPU-prestaties en vrijwel niet met geheugenprestaties en andere zaken.

Zoals zo vaak zien we hierbij geen verschillen. Eigenlijk zijn de CPU-tests alleen maar zinvol om eventuele problemen met moederborden te laten zien. Hier is daar in ieder geval geen sprake van.

Benchmarks (geheugen en videokaart)

Via de Passmark 8 MemoryMark benchmarks bepalen we de prestaties van het geheugen. Geen schokkende verschillen hier, waarbij we de borden zonder agressieve turbo opnieuw iets lager terugvinden. (Vergeet niet: ook CPU klokfrequentie heeft hier enige invloed op.)  

Opvallend genoeg presteert het bord van SuperMicro een stuk slechter in de 3DMark Vantage test. Voor de rest verschillen de scores niet zo heel erg veel. Afgezien van de SuperMicro is het verschil tussen het snelste en langzaamste model 1,8%. Nagenoeg nihil dus.

Stroomverbruik

Het stroomverbruik hebben we gemeten in drie standen: idle (waarbij we een gemiddelde van 5 minuten bepalen), het maximale verbruik tijdens Cinebench 11.5 en het gemiddelde verbruik tijdens 3DMark. Bij deze Xeon-moederborden komt het verbruik veel hoger uit dan bij de gewone Skylake Z170-modellen, omdat we ze niet met een IGP testen, maar met een losse Nvidia GeForce GTX 970. Houd er ook rekening mee dat de gebruikte Xeon-processor lager geklokt is dan de standaard Core i7 6700k die we met moederborden testen, waardoor het stroomverbruik onder load weer wat lager kan zijn.

In idle verbruikt de ASUS E3 Pro Gaming V5 meer dan de Gigabyte X170-Gaming 3 WS, terwijl hij onder load weer een stuk zuiniger is. In 3DMark Vantage zijn de SuperMicro X11SAE en Gigabyte X150-Plus WS het zuinigst, maar in het geval van de SuperMicro wordt dit deels verklaard doordat de 3D-prestaties gewoon minder goed zijn dan die van de andere moederborden.

Opstarttijd

Een potentieel probleem met Xeon-borden is de opstarttijd. Bij workstation en servermoederborden met de Xeon-processor gaat het opstarten vaak tergend traag. Hoewel alle moederborden in deze test zijn ontwikkeld voor de consumentenmarkt (met uitzondering van de SuperMicro), leek het ons een goed idee om te testen of het opstarten hiermee niet langzamer zou gaan.

De Gigabyte X170-Gaming 3 WS presteert het beste in deze test, met een opstarttijd van 17 seconden. De ASUS E3 Pro Gaming V5 start het langzaamst op: het duurt 27 seconden voordat je in Windows zit, maar liefst 10 seconden langer. Ter vergelijking: het opstarten met de ASUS Maximus VIII Ranger duurde eveneens 17 seconden. Dit ligt dus aan dit specifieke bord.

USB 3.1 prestaties

Omdat USB 3.1 nog geen onderdeel is van de chipset, moeten de moederbordfabrikanten gebruikmaken van extra controllerchips om de nieuwe interface te kunnen bieden. We testen de USB 3.1-aansluitingen met een externe SSD-behuizing van ASUS, die we ook gebruikten bij onze eerste kennismaking met het nieuwe protocol. Daarin zitten twee Samsung 840 Evo-SSD's van 500 GB, die werken in een RAID-0-configuratie. 

Het komt niet vaak voor dat de moederborden van ASUS overtroffen worden als het aankomt op USB 3.1-prestaties, maar hier zien we dat zowel de Gigabyte X170-Gaming 3 WS als de SuperMicro X11SAE beter presteren dan de ASUS E3 Pro Gaming V5. De Intel Alpine Ridge controller van de Gigabyte presteert duidelijk beter dan de ASM1142 chip op de ASUS en de Supermicro.

Geluidskwaliteit

De geluidskwaliteit van moederborden testen we met behulp van de loopback test van Rightmark Audio Analyzer. Let wel: we testen dus tegelijkertijd de kwaliteit van de uitgang en de ingang van de onboard geluidskaarten. De "zwakste schakel" bepaalt het resultaat.

De dynamic range en noise level tests zijn erg vergelijkbaar en tonen ook vrijwel identieke resultaten. De dynamic range test meet het verschil in volume tussen het hardste en zachtste weer te nemen signaal, de noise level test meet het verschil tussen het hardste geluid en het ruisniveau.

Om de getallen even in perspectief te plaatsen: de hoogste dynamic range c.q. noise level die met 16-bit geluid in theorie mogelijk is, is 96 dB. 99,9% van het geluid dat je beluistert op je PC (CD's, MP3's, YouTube, games, ...) is 16-bit en de grafieken bewijzen dus dat de hardware in vrijwel alle gevallen geen enkele beperking is. De hogere scores kunnen we enkel behalen door met 24-bit audio te testen. We kunnen ons overigens niet voorstellen dat er ook maar iemand is die het verschil tussen 91 dB en 100 dB signaal/ruis-verhouding daadwerkelijk kan horen.

De Gigabyte X170-Gaming 3 WS en de ASUS E3 Pro Gaming hebben de Realtek ALC1150 aan boord, wat duidelijk betere geluidsprestaties oplevert dan de lager gepositioneerde audiocodecs van de andere moederborden.

De stereo crosstalk-test test in hoeverre geluid voor het ene kanaal (links of rechts) doorklinkt op het andere kanaal. 

Ten slotte meten we met RMAA de total harmonic distortion, in feite een gemiddelde van de vervorming in het frequentiedomein. De verschillen lijken groot, maar ook hier kijken we naar een verschil tussen uitstekend en meer dan uitstekend. 

Conclusie

Hieronder zie je nog de belangrijkste specificaties van de besproken moederborden in één oogopslag:

Moederbord SATA M.2 USB 3.1 USB 3 
ext./int.
USB 2 
ext./int.
Audio LAN Fases Fans
(PWM)
Gem.
prijs
ASRock E3V5 WS 6 - - 4 / 2 2 / 4 ALC892 Intel 5 3 (3) € 120
ASUS E3 Pro Gaming V5 6 1 ASMedia 4 / 2 2 / 4 ALC1150 Intel  8 4 (4) € 151
Gigabyte X150-Plus WS 6 1 - 4 / 2 2 / 4 ALC892 Intel  4 5 (1) € 125
Gigabyte X150M-Pro-ECC 6 1 - 4 / 2 2 / 4 ALC892 Intel  3 5 (1) € 122
Gigabyte X170-Gaming 3 WS 6 2 Intel 3 / 4 2 / 4 ALC1150 Killer  7 5 (1) € 169
SuperMicro X11SAE 8 1 ASMedia 2 / 6 2 / 6 ALC888 Intel (2)  6 5 (5) € 272

Laten we eerst kijken naar de goedkopere moederborden. De ASRock E3V5 WS en de Gigabyte X150-Plus WS zijn volwaardige ATX-moederborden, hoewel de form factor van de ASRock niet zo heel erg lijkt op die van standaard ATX-moederborden. Ze zijn voornamelijk bedoeld voor mensen die een goedkoop bord willen hebben en niet geïnteresseerd zijn in extra's. Je ziet daarom een beperkt aantal fases voor de CPU-stroomvoorziening, minder goede audiocodecs en geen USB 3.1-functionaliteit. Dit verhaal gaat ook op voor de Gigabyte X150M-Pro-ECC, dat ongeveer hetzelfde biedt in Micro-ATX formaat.

Welk van deze drie moederborden is de beste keuze? De ASRock mist als enige model in de test een M.2-slot, maar hij heeft wel vijf fases voor de CPU-stroomvoorziening en PWM op zijn drie fanaansluitingen. De twee borden van Gigabyte hebben minder fases en slechts één faanaansluiting met PWM, maar wel twee zonder en een M.2-slot. Op dit moment lijkt de meerwaarde van een M.2-slot misschien beperkt op een goedkoper moederbord dat niemand zou combineren met een Samsung 950 Pro, maar de prijzen van M.2 SSD's zullen nog wel gaan dalen zodra andere fabrikanten die markt betreden. We vinden de Gigabyte X150-Plus WS daarom een betere keuze dan de ASRock E3V5 WS.

De SuperMicro X11SAE is meer bedoeld voor servers en workstations, niet zozeer voor consumenten die goedkoper uit willen zijn met een Xeon-processor. Dat kan je niet alleen zien aan de dubbele netwerkcontroller en het fikse prijskaartje, maar ook aan de ouderwetse, blauwe BIOS-schil die hij gebruikt. Je hebt echter wel acht SATA-poorten, M.2 en de mogelijkheid om twee videokaarten te plaatsen, dus het zou heel goed kunnen dat er op basis hiervan een goed workstation in elkaar te sleutelen is. De focus van deze review is echter consumentengebruik, en wat dat betreft komt hij er niet echt uit als een aanrader.

Asus E3 Pro Gaming V5 Gigabyte X150-Plus WS
ASUS E3 Pro Gaming V5 en Gigabyte X170-Gaming 3 WS.

Eigenlijk de enige twee moederborden die een beetje interessant zijn voor gamers en consumenten zijn de ASUS E3 Pro Gaming V5 en de Gigabyte X170-Gaming 3 WS. Mede door hun goede audiofunctionaliteit lijken ze meer mainstream dan workstation borden, ondanks het feit dat "WS" voorkomt in de naam van het Gigabyte-bord. Zeker in het geval van het Gigabyte-bord zien we met uitzondering van het overklokken de volwaardige functionaliteit van een Z170-bord. Dit zou niet moeten verbazen, aangezien het PCB identiek is aan dat van de Gigabyte Z170X-Gaming 3. Je kan daarom ook prima SLI draaien, terwijl de ASUS die mogelijkheid niet biedt. Daarnaast kan de Gigabyte overweg met een IGP, die sommige Xeon-processors hebben. Verrassend genoeg presteert de Gigabyte ook beter wat betreft USB 3.1, traditioneel het sterke punt van ASUS.

Op enkele vlakken is de ASUS beter dan de Gigabyte. Hij heeft bijvoorbeeld een S/PDIF optische uitgang en ondersteunt PWM op alle fanaansluitingen, terwijl bij de Gigabyte alleen de CPU-fanaansluiting ondersteuning biedt voor PWM. Ook de stroomvoorziening is beter: de ASUS heeft acht fases voor de CPU-stroomvoorziening en de Gigabyte zeven. Dat de Gigabyte een IGP ondersteunt heeft hier het nadeel dat daar fases aan worden toegekend. De ASUS biedt dit voor een prijs die twee tientjes lager ligt dan die van Gigabyte. Alles in overweging nemende vinden we niettemin de Gigabyte de betere keuze, en we reiken hem daarom ook een Excellent Choice Award uit. Helaas is de verwachting dat hij pas eind mei op de markt zal komen.

Gezien het feit dat de moederborden duurder zijn dan vergelijkbare niet-Xeon modellen en minder functionaliteit hebben, is het trouwens raadzaam om goed te kijken of je daadwerkelijk goedkoper uit bent met een Xeon-processor. Zeker bij de lager gepositioneerde modellen in deze test is het maar de vraag: je kan voor minder geld vaak een beter moederbord krijgen met de gewone Skylake-chipset. Dan mag de Xeon-processor een stuk goedkoper zijn, wil de meerprijs van het moederbord goedgemaakt worden.


Gigabyte X170-Gaming 3 WS


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

ASRock E3V5 WS

ASRock E3V5 WS

  • ATX
  • Socket 1151
  • Intel C232
  • DDR4

€ 95,90

1 winkel
Asus E3 Pro Gaming V5

Asus E3 Pro Gaming V5

  • ATX
  • Socket 1151
  • Intel C232
  • DDR4
Niet verkrijgbaar
Gigabyte X150-Plus WS

Gigabyte X150-Plus WS

  • ATX
  • Socket 1151
  • Intel C232
  • DDR4

€ 129,90

1 winkel
Gigabyte X150M-Pro ECC

Gigabyte X150M-Pro ECC

  • Micro ATX
  • Socket 1151
  • Intel C232
  • DDR4
Niet verkrijgbaar
Gigabyte X170-Gaming 3 WS

Gigabyte X170-Gaming 3 WS

  • ATX
  • Socket 1151
  • Intel C236
  • DDR4
Niet verkrijgbaar
SuperMicro X11SAE

SuperMicro X11SAE

  • ATX
  • Socket 1151
  • Intel C236
  • DDR4

€ 227,95

7 winkels
0
*