Drie ASUS-geluidskaarten voor gamers: Strix Raid DLX, Raid Pro en Soar review

92 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Hardwarematige verschillen
  3. 3. Software en features
  4. 4. Testverantwoording
  5. 5. Testresultaten
  6. 6. Vergelijking met on-board audio
  7. 7. Specificaties
  8. 8. Conclusie
  9. 9. Besproken producten
  10. 10. Reacties

Inleiding

Tijdens Computex zagen we ze voor het eerst, na Firstlook lagen ze ook in de Benelux in de winkels en inmiddels hebben ze ook ons testlab gepasseerd: drie nieuwe geluidskaarten van ASUS. Zoals de Strix-naamgeving doet vermoeden, richt de fabrikant deze producten specifiek op gamers. Van relatief betaalbaar tot duur gaat het om de ASUS Strix Soar, Raid Pro en Raid DLX.


Op het eerste gezicht lijken de drie geluidskaarten flink op elkaar, vooral omdat ze allemaal dezelfde behuizing delen. De metalen cover zou nut hebben om interferentie van buitenaf te verminderen, maar ziet er natuurlijk ook gewoon strak uit. Het gele 'oog' van de uil is bovendien voorzien van een LED'je.

Alle drie de insteekkaarten maken gebruik van een PCI-Express x1-aansluiting en hebben een C-Media CM6632AX als kloppend hart. De belangrijkste verschillen worden gevormd door de gekozen DAC en koptelefoonversterker, die per uitvoering verschillen. De aansluitingen komen in alle gevallen overeen: vijf 3,5mm-jackuitgangen, een lijningang van hetzelfde formaat en een S/PDIF-uitgang vinden we op alle kaarten terug, waarbij die laatste aansluiting is gecombineerd met de side-out. Ten slotte beschikt elke kaart nog over een connector voor de externe console, die enkel bij de Raid Pro en Raid DLX wordt meegeleverd.

Asus Strix Raid DLX
De externe console krijg je bij de twee duurste varianten.

Hardwarematige verschillen

Zoals gezegd heeft ASUS op elk model geopteerd voor een audiochip van C-Media. De CM6632AX is geschikt voor de verwerking van 24-bits geluid met een sample-rate van 192 kHz, zowel bij het opnemen als het afspelen van geluid. Intern vormt een 8051-microcontroller de basis van de chip, verbonden met 64 kB flashgeheugen waar de firmware op staat.

Asus Strix Raid DLX

De DAC verschilt wel per model. De twee goedkoopste kaarten, de Strix Soar en Raid Pro, beschikken over een ESS SABRE9006A. Deze achtkanaals digital-to-analog-converter heeft volgens zijn fabrikant een maximaal dynamisch bereik van 120 decibel, maar voor de Soar en Raid Pro geeft ASUS respectievelijk 110 en 116 dB op. De duurste van het stel, de Raid DLX, maakt gebruik van een ESS SABRE9016. Deze DAC heeft een dynamic-range van 124 dB en kan harmonische vervorming tot 110 dB tegengaan.

ASUS heeft voor de koptelefoonversterkers gewinkeld bij Texas Instruments, maar daarbij wel telkens een ander type uitgezocht. De Soar heeft een LME49720NA, een amplifier met ondersteuning voor 600Ω-koptelefoons en een PSRR/CMRR die boven de 120 dB uit zou moeten komen. De Raid Pro beschikt over een TPA6120 met een maximale signaal/ruisverhouding van 128 dB, terwijl de Raid DLX gebruikmaakt van een LME49600.

Alle drie de kaarten vereisen stroomtoevoer via een zespins PEG-connector. Dat is niet noodzakelijk omdat ze zoveel stroom verbruiken, maar volgens ASUS levert deze stekker 'schonere' stroom dan het PCI-Express-slot.

Asus Strix Raid DLX
De metalen behuizing zou interferentie verminderen, maar ziet er ook gewoon strak uit.

Software en features

Ondersteuning voor Dolby Digital Live! en DTS Connect missen de geluidskaarten, waardoor ze geen surroundgeluid kunnen uitsturen via de digitale S/PDIF-uitgang. De software biedt echter veel opties, waaronder het genereren van 7.1-kanaals virtueel surroundgeluid. Daarvoor levert ASUS zijn Sonic Studio-pakket mee.

Asus Strix Raid DLX
De Sonic Studio-software presenteert alle instellingen op een overzichtelijke manier.

In de software kunnen alle instellingen worden aangepast wat in- en output betreft. Verder zijn er verschillende optimalisatie-opties beschikbaar, zoals bass-boost, een setting die de 'helderheid' van stemmen moet verbeteren en een compressor. Ook de equalizer kan natuurlijk worden gewijzigd, naar presets of handmatig. Ook de Sonic Radar is van de partij, waarmee visueel wordt weergegeven waar geluid precies vandaan komt - handig voor in games waarbij je wil weten waar iemand loopt of schiet.

De twee duurste kaarten komen met een externe bedieningsunit, waarmee je het volume kunt aanpassen en met één druk op de knop de zogenaamde Raid Mode aan kunt zetten. Dat heeft niets te maken met het combineren van harde schijven, maar is in feite een preset met onder andere equalizer-, virtual surround- en volumesettings. Als je gaat gamen kun je zo eenvoudig naar je favoriete instellingen switchen, zonder dat je de software in hoeft. De console beschikt daarnaast nog over twee 3,5mm-jacks voor een hoofdtelefoon en een microfoon. Hij wordt verbonden met de geluidskaart via jackplugs, waarbij de stekker van de anderhalve meter lange kabel aan de kant van de unit een HDMI-connector heeft.

Asus Strix Raid DLX
De externe console laat je direct naar een preset switchen met de Raid Mode.

Testverantwoording

Een goede geluidskaart bevat veelal een lagere ruis bij hetzelfde geluidsniveau, minder vervorming in de geluidsweergave en heeft een groter dynamisch bereik, waardoor het geluid een breder bereik heeft. Daarnaast is de frequency response belangrijk, wat aangeeft hoe natuurgetrouw het geluidsniveau van de toonhoogtes tussen 20Hz en 20KHz is. Een vlakke curve is het mooist. Daarin verschillen geluidskaarten echter niet veel, maar koptelefoons, speakers en versterkers des te meer. Dit vertaalt zich in testresultaten die uitgedrukt worden in decibel. Daarmee kan het verschil aangegeven worden tussen geluidskaarten. Belangrijk bij deze waarde is om te weten dat iedere verdubbeling in geluidsniveau 3dB extra betekent. Dus twee keer 50dB is samen 53dB. Dat betekent dus dat een verschil van 100dB en 118dB groter is dan simpelweg 18dB.

Veelvoorkomend op moederborden zijn nu de Realtek ALC1150 en ALC887 geluidschips, die afhankelijk van het moederbord worden ondersteund met extra componenten. Extra toevoeging van condensatoren en op-amps dragen bij aan betere geluidprestaties. Later in deze review vergelijken we de testresultaten van de losse geluidskaarten met die van een high-end audio-oplossing op een modern gaming-moederbord.

Verder is het belangrijk dat er zo min mogelijk harmonische verstoring aanwezig is in het geluid, wat wordt uitgedrukt in procenten. Een harmonische afwijking betekent dat, wanneer bijvoorbeeld 1 kHz wordt uitgestuurd, er ook op 2 kHz en vaak de daaropvolgende 4 kHz en 8 kHz een signaal wordt uitgestuurd, wat niet in de bron aanwezig is. Hoe kleiner dit percentage dus is, des te beter.

Daarnaast is er ook nog de stereo-crosstalk die zich vertaalt in decibel. Als op het linker-audiokanaal een geluid wordt uitgestuurd, is het niet de bedoeling dat dit weergalmt op het rechter-audiokanaal. Hoe groter het verschil in decibel, des te minder crosstalk er aanwezig is. Doordat componenten verder uit elkaar liggen dan op een moederbord, is er minder snel sprake van stereo-crosstalk op een losse geluidskaart. Hoe dichter componenten op elkaar liggen, des te meer kunnen deze elkaar beïnvloeden, waardoor stereo-crosstalk ontstaat.

Testresultaten

We maken voor onze geluidstests gebruik van Rightmark Audio Analyzer, waarmee we meten met een loop van uitgangssignaal naar ingangssignaal hoe goed het geluid terugkomt. Dat betekent dat het resultaat afhankelijk is van de zwakste schakel, wat vaak de lijningang is.

In de onderstaande grafieken vinden we de Strix-geluidskaarten vaak terug in de subtop van het high-end segment. Daarbij valt op dat de Strix Raid DLX duidelijk beter presteert dan de twee goedkopere varianten, waartussen het stuivertje wisselen is. De betere DAC in de Raid DLX is hierbij de bepalende factor.

Vergelijking met on-board audio

Het on-board geluid op moederborden is de laatste jaren steeds beter geworden. Voor de meerderheid van de gebruikers zal het zelfs meer dan genoeg zijn, omdat 'normaal' 16-bits geluid beperkt is tot een dynamisch bereik 96 dB. Dat haalt tegenwoordig bijna elk moederbord. Toch zijn er gebruiksscenarios waarbij een grotere dynamic-range behulpzaam kan zijn. 24-bit audio heeft bijvoorbeeld een theoretisch maximaal bereik van 144 decibel.

In onderstaande tabel hebben we een moederbord met een uitstekende implementatie van de Realtek ALC1150-codec, de ASUS B150 Pro Gaming D3, naast de vandaag geteste geluidskaarten gezet. Helemaal rechts vind je de testresultaten van de ASUS Xonar Essence STX II 7.1, één van de beste losse geluidskaarten die wij ooit hebben getest. Dat is een as good as it gets-scenario voor geluidskaarten, maar bedenk wel dat de Essence STX II 7.1 bijna 250 euro kost.

De Realtek ALC1150-codec zit tegenwoordig op veel moederborden.

Het ruisniveau van de ASUS Strix-kaarten ligt met 112 en 115 dB flink lager dan de ongeveer 105 dB van de beste Realtek ALC1150-implementaties, al heb je héle goede oren en 24-bit geluid nodig om dat te kunnen horen. De afwijkingen in de geluidscurve/frequency-response tonen veelal geen merkbaar verschil tussen een on-board en een losse geluidskaart.

Bij on-board geluidskaarten is al vaak 0,005% harmonische verstoring aanwezig, terwijl de geluidskaarten in dit artikel slechts 0,0013% behalen. Zo zeggen die getallen misschien weinig, maar omgezet naar dB betekent dat 87,1 dB voor de ALC1150 en rond de 97 dB voor de Strix-kaarten. De Xonar Essence STX II 7.1 onderdrukt afwijkingen zelfs met 104 dB.

Opvallend genoeg presteren de Strix-kaarten juist wat slechter dan de Realtek-codec wat stereo crosstalk betreft. Alleen de peperdure Xonar-geluidskaart van ASUS weet die te overtreffen.

  Realtek ALC1150 ASUS Strix Soar ASUS Strix Raid Pro ASUS Strix Raid DLX ASUS Xonar Essence STX II 7.1
  ASUS B150 Pro Gaming D3        
Frequency response [+] dB 0,02 0,04 0,01 0,01 0,01
Frequency response [-] dB 0,04 0,09 0,12 0,1 0,11
Noise level dB(A) 105,4 112 111,7 114,9 118,5
Dynamic range dB(A) 105,3 111,8 110,9 114,9 118,4
Total Harmonic Distortion (THD) % 0,0044 0,0015 0,0015 0,0013 0,0006
Total Harmonic Distortion (THD) dB 87,1 96,5 96,5 97,7  104,4
Intermodulation Distortion (IMD) + Noise % 0,005 0,002 0,002 0,002 0,001
Stereo crosstalk dB 100,1 93,8 93,5 94 105,3
IMD+N (Swept frequency) % 0,005 0,003 0,003 0,002 0,001

Specificaties

Op deze pagina vind je alle specificaties en testresultaten van de ASUS Strix Raid DLX, Raid Pro en Soar.

Algemeen
 
MerkAsusAsusAsus
ProductnaamStrix Raid DLXStrix Raid ProStrix Soar
Productcode90YB00H0-M1UA0090YB00I0-M1UA0090YB00J0-M1UA00
DetailsProductinfoProductinfoProductinfo
Specificaties
InterfacePCI-ExpressPCI-ExpressPCI-Express
ChipC-Media CM6632AXC-Media CM6632AXC-Media CM6632AX
Kanalen7.17.17.1
Max. sample freq. afspelen192 kHz192 kHz192 kHz
Max. resolutie afspelen24 bit24 bit24 bit
Max. sample freq. opnemen192 kHz192 kHz192 kHz
Max. resolutie opnemen24 bit24 bit24 bit
Signaal/ruis-verhouding124 dB116 dB110 dB
DACESS SABRE9016ESS SABRE9006AESS SABRE9006A
Koptelefoon versterkerTI LME49600TI TPA6120TI LME49720NA
Ondersteuning real-time surround encoding
Dolby Digital Live!
DTS Connect
Aansluitingen
SPDIF output - optisch
SPDIF output - coaxiaal
SPDIF input - optisch
SPDIF input - coaxiaal
Intel HD frontpanel connector
HDMI
HDMI standaard
RCA lijnuitgang
RCA lijningang
Phono voorversterker
Koptelefoon uitgang
Microfoon ingang
Kanalen analoog uit888
Audio test Windows 7
Frequency response [+]0.01 dB0.01 dB0.04 dB
Frequency response [-]0.1 dB0.12 dB0.09 dB
Noise level114.9 dB(A)111.7 dB(A)112 dB(A)
Dynamic range114.9 dB(A)110.9 dB(A)111.8 dB(A)
Total Harmonic Distortion (THD)0.0013 %0.0015 %0.0015 %
Total Harmonic Distortion (THD) in dB97.7 dB96.5 dB96.5 dB
Intermodulation Distortion (IMD) + Noise0.0019 %0.0022 %0.0023 %
Stereo crosstalk94 dB93.5 dB93.8 dB
IMD+N (Swept frequency)0.0024 %0.0027 %0.0027 %

Conclusie

We moeten conclusies van geluidskaartenreviews tegenwoordig altijd beginnen met de zure mededeling dat deze producten voor de meeste mensen niet nuttig zijn. Dat is voornamelijk toe te schrijven aan de zeer goede geluidskwaliteit van moderne on-board audio-oplossingen. Om echt voordeel van een losse geluidskaart te kunnen merken, moet je bijvoorbeeld een kwalitatief goede hoofdtelefoon hebben en 24-bit audio luisteren - en het verschil kunnen horen natuurlijk.

Voor gebruik in een home-cinema-opstelling zijn de Strix-kaarten minder geschikt, doordat ondersteuning voor Dolby Digital Live! of DTS Connect ontbreekt. Gamers kunnen echter wel iets hebben aan de extra features, zoals surround-virtualisatie en de ingebouwde equalizer. We vinden de externe console een meerwaarde, vooral doordat je met de Raid Mode direct kunt wisselen naar vooraf ingestelde settings als je in-game gaat. Bij veel on-board implementaties en headsets moet je daarvoor eerst de software induiken.

De Strix Soar is qua geluidskwaliteit vrijwel gelijk aan de Raid Pro, maar mist de console. Wij denken dat het gebruiksgemak daarvan de relatief forse meerprijs waard is. De Strix Raid DLX biedt een nog hogere geluidskwaliteit, maar komt qua prijs in het vaarwater van bijvoorbeeld de iets duurdere Xonar Essence STX II 7.1, een kaart die wat minder specifieke gaming-features heeft, maar als geluidskaart wel een veel completer product is. Voor de echte audiofiel worden daarbij zelfs verschillende setjes op-amps meegeleverd.

Uiteindelijk besluiten we de ASUS Strix Raid Pro met een Excellent Choice-award naar huis te sturen, dankzij de uitstekende geluidskwaliteit en de handige bedieningsunit. We adviseren je echter wel om goed na te denken of je überhaupt wel een losse geluidskaart nodig hebt, voordat je naar de winkel rent.


ASUS Strix Raid Pro


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Asus Strix Raid DLX

Asus Strix Raid DLX

  • PCI-Express
  • 7.1

€ 169,97

13 winkels
Asus Strix Raid Pro

Asus Strix Raid Pro

  • PCI-Express
  • 7.1

€ 109,99

16 winkels
Asus Strix Soar

Asus Strix Soar

  • PCI-Express
  • 7.1

€ 78,95

17 winkels
0
*