PCI-Express SSD's review: 8 modellen vergeleken

64 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Bottleneck
  3. 3. Form factor: M.2, 2,5" en PCIe-kaart
  4. 4. Compatibiliteit
  5. 5. Genoeg lanes?
  6. 6. Producten (1/2)
  7. 7. Producten (2/2)
  8. 8. AS SSD
  9. 9. PCMark8
  10. 10. Prestatiescore en conclusie
  11. 11. Besproken producten
  12. 12. Reacties

Inleiding

Iets later dan verwacht is de eerste generatie native PCI-Express SSD’s het afgelopen jaar in de markt gearriveerd. In elk geval een aantal hiervan lost alle beloftes van de snellere interface in. Wij testten de modellen van Plextor, Kingston, Samsung en Intel en vergelijken deze met elkaar én met de snelste SATA600 SSD’s.

 


In een artikel dat we eind 2014 publiceerden voorspelden we dat 2015 het jaar van de PCI-Express SSD zou worden. Ook al duurde het wat langer dan we vorig jaar hoopten, de eerste native PCI-Express SSD’s voor consumenten PC’s zijn nu daadwerkelijk te koop. Hoewel sommige exemplaren niet of nauwelijks sneller zijn dan conventionele Serial ATA 600 SSD’s, laten diverse PCIe SSD’s de nodige benchmarkrecords sneuvelen. Tijd om de balans op te maken van deze eerste generatie: welke PCI-Express gebaseerde SSD’s zijn de aanschaf waard? Of is het nog te vroeg om over te stappen op zo'n nieuwe generatie SSD? Daarnaast gaan we in op wat voor PC je nodig hebt om deze moderne SSD’s te gebruiken.

Bottleneck

Eerst een stukje herhaling: waarvoor is PCI-Express bij SSD’s eigenlijk nodig? Heel simpel: de Serial ATA 600 interface die op dit moment voor vrijwel alle consumenten-SSD’s wordt gebruikt, heeft een theoretische maximumsnelheid van 600 MB/s en piekt in de praktijk rond de 550 MB/s. Die doorvoersnelheid is voor conventionele harde schijven, waarvoor de Serial ATA-standaard oorspronkelijk was bedacht, niet te behalen. Moderne SSD’s halen deze limiet echter eenvoudig, door parallelle aansturing van de flashchips waarop ze data opslaan. Een Serial ATA 1200 standaard zit er (vooralsnog) niet in. Bovendien zou die het probleem slechts gedeeltelijk oplossen, aangezien SSD’s ook 1200 MB/s kunnen halen met de huidige stand van de techniek. Om die reden zoeken SSD-fabrikanten hun heil bij een schaalbare interface die zijn sporen de afgelopen jaren al heeft verdiend: PCI-Express.

De maximale theoretische doorvoersnelheid van PCI-Express schaalt met zowel de versie van het protocol als het gebruikte aantal lanes. PCI-Express 2.0 biedt 500 MB/s per lane, dus 1 GB/s wanneer twee lanes worden gecombineerd en 2 GB/s met vier lanes. PCI-Express 3.0 biedt 1 GB/s per lane en dus 2 GB/s bij twee lanes en 4 GB/s bij vier lanes. Let wel, ook dit zijn theoretische maximumsnelheden. Met protocol overhead meegerekend zou ruwweg zo’n 80% daarvan in de praktijk haalbaar moeten zijn. In het beste geval, PCI-Express 3.0 met vier lanes, kunnen SSD’s dus ruim 6x meer data per seconde verwerken dan met Serial ATA 600.


PCI-Express biedt veel hogere theoretische maximumsnelheden dan Serial ATA 600.

NVMe

Naast de overstap van Serial ATA naar PCI-Express is er nog een andere vernieuwing die moderne SSD’s flink sneller moet maken. Het gebruikte protocol, zeg maar de softwarematige aansturing, gaat ook op de schop. Conventionele SSD’s maken gebruik van het AHCI (Advanced Host Controller Interface) protocol, dat ook gebruikt wordt door harde schijven en oorspronkelijk ook daarvoor is ontwikkeld. AHCI heeft een vrij hoge CPU-overhead en is nooit bedacht op het parallel kunnen verwerken van veel IO-opdrachten, iets wat conventionele harde schijven niet goed kunnen. SSD’s zijn daar echter juist heel goed in.

Het nieuwe NVMe (Non Volatile Memory Express) protocol moet die bottlenecks wegenemen. Het protocol heeft een veel lagere CPU-belasting en kan veel meer instructies parallel verwerken, naast vele andere optimalisaties. NVMe zorgt ervoor dat de hoge snelheid van PCI-Express echt benut kan worden.

PCI-Express en NVMe zijn echter niet onlosmakelijk met elkaar verbonden. Sterker nog, de meeste PCI-Express SSD’s maken op dit moment net als Serial ATA 600 SSD’s gewoon gebruik van het AHCI-protocol. De Intel SSD 750 is in deze test de enige SSD die gebruikmaakt van NVMe.

Form factor: M.2, 2,5" en PCIe-kaart

Naast de interface en het protocol is er nog iets van belang bij PCI-Express SSD’s, namelijk de form factor, oftewel de fysieke uitvoering van de SSD. Daarvan zijn er bij PCI-Express drie opties: een 2,5” drive, een M.2-module en een PCI-Express uitbreidingskaart. Van elk van die opties bestaan – om het lekker overzichtelijk te houden – weer varianten.

Intel 750 Series 1.2TB (2.5")
Samsung SM951 256GB (AHCI)
Intel 750 Series 400GB (PCIe x4)
De drie form-factors voor PCI-Express SSD's. Van boven naar onder: 2,5", M.2 en PCIe uitbreidingskaart.

Een 2,5” drive ziet eruit als een conventionele SSD die weer simpelweg het formaat overnam van notebook harde schijven. Om een 2,5” drive via PCI-Express aan te sluiten is er echter een andere connector nodig dan Serial ATA. Je hebt dan twee mogelijkheden: allereerst de SATA Express connector, die we echter al vrijwel dood kunnen verklaren voordat de eerste producten op de markt zijn gekomen. SATA Express, waarvan een aansluiting op diverse moderne moederborden terug te vinden is, kan namelijk maximaal twee PCI-Express lanes huisvesten en is daarmee direct al niet geschikt voor de snelste PCI-Express SSD’s. In de serverwereld vinden we daarnaast nog de SFF-8639 connector, waar wél een PCIe x4 signaal doorheen geloodst kan worden. Die connector begint nu mondjesmaat ook geaccepteerd te worden in de consumentenmarkt en is daardoor omgedoopt tot "U.2". Hoewel de genoemde Intel 750 consumenten-SSD ook als 2,5” drive met zo’n U.2-connector verkrijgbaar is, is de PCI-Express uitbreidingskaart uitvoering een stuk populairder, al is het maar omdat er nog vrijwel geen moederborden met U.2 connector zijn.

Asus Z170-Deluxe
Sommige fabrikanten leveren bij hun meest luxe Socket 1151 (Skylake) moederborden een M.2 naar U.2 converter mee.

De M.2 form factor ligt meer voor de hand; deze is primair bedoeld voor laptops, aangezien M.2 modules veel kleiner en dunner zijn dan 2,5” drives. Let wel, de M.2 connector ondersteunt zowel Serial ATA als PCI-Express. Het is dus zeker niet zo dat iedere M.2 SSD ook een PCI-Express SSD is. Sterker nog, de meeste M.2 SSD’s die je op dit moment koopt maken gebruik van de SATA-interface. Daar komt bij dat er verschillende varianten van M.2 zijn. Een M.2 slot van het B-type met een inkeping aan de ene kant bevat maximaal twee PCI-Express lanes, een slot van het M-type maximaal vier lanes. PCI-Express M.2 SSD’s met een controller met twee lanes hebben in de regel beide inkepingen en passen zodoende zowel in een B- als een M-slot. Een PCI-Express SSD met vier lanes, zoals de SM951 in deze review, past alleen in een specifiek M-type slot.

Er zijn steeds meer desktop moederborden met M.2-sloten. Bij de vorige Intel chipset generatie (Intel Z97 en H97) was de aanwezigheid van M.2 sloten met vier PCIe lanes, een M-type dus, echter een uitzondering. Bij de nieuwste generatie moederborden voor de Intel 6de generatie Core-processors, ofwel de Z170 en H170 borden, is de aanwezigheid van een M-type M.2 slot juist (vrijwel) standaard.


M.2 is er in meerdere varianten. Alleen een M-type slot biedt vier PCIe lanes.

Ten slotte is er nog de PCI-Express uitbreidingskaart, die in een normaal PCI-Express x4 of x16 uitbreidingsslot van een desktopmoederbord geplaatst kan worden. Dit is de eenvoudigste form factor en alleen geschikt voor desktop PC’s. Daarin is een PCI-Express insteekslot een stuk gebruikelijker dan M.2-sloten, laat staan U.2 connectors. Sommige fabrikanten van PCI-Express M.2 SSD’s bundelen deze dan ook met adapterkaarten om ze in een PCI-Express slot te gebruiken.

Compatibiliteit

Verschillende PCI-Express versies en aantallen lanes, twee verschillende protocollen en drie form-factors; de wereld van PCI-Express SSD’s is alles behalve overzichtelijk. Daar komt nog eens bij dat het in gebruik nemen van de producten potentieel ook nog wat uitdagingen biedt.

Zolang een SSD gebruikmaakt van de AHCI interface is er niet veel aan de hand: “als hij past, werkt hij ook”. Echter, booten vanaf een PCI-Express AHCI SSD kan, zeker bij oudere PC’s, voor problemen zorgen. Moederborden met een M.2 slot hebben in de regel wel een BIOS/EFI-versie die geschikt is om te booten van PCIe SSD’s. Plaats je een variant uitgevoerd als uitbreidingskaart in een oudere PC, dan is echter niet gegarandeerd dat je kunt booten. Wanneer je niet een moederbord van pak 'm beet maximaal twee jaar oud hebt (lees: Intel Z97/H97, Intel Z170/H170 of Intel X99 chipset), kan je voor aanschaf maar beter goed kijken naar de compatibiliteitslijst van de SSD-fabrikant.

Maakt de SSD gebruik van het NVMe-protocol, dan komt er nog wat meer bij kijken. Allereerst moet het besturingssysteem NVMe ondersteunen. Vanaf Windows 8.1 en Windows Server 2012 R2 heeft Microsoft native support ingebakken en kun je Windows dus direct installeren en booten vanaf een NVMe-opslagapparaat. Voor oudere Windows-versies zal je drivers moeten installeren. In de Intel-chipset drivers zit tegenwoordig NVMe support ingebakken. Bij Linux is NVMe-ondersteuning aanwezig vanaf kernel versie 3.3.

De Intel NVMe driver is beschikbaar voor Windows 7, Windows 8, Windows Server 2008 R2 en Windows Server 2012. Hierin krijg je de SSD dus probleemloos aan de praat, maar zal booten niet mogelijk zijn. Ook wanneer je gebruikmaakt van een modern OS met native NVMe support, bijvoorbeeld Windows 8.1 of Windows 10, is het alsnog aan te raden om van Intels NVMe driver gebruik te maken, aangezien die sneller is dan de variant van Microsoft.


Een modern moederbord én een modern OS (zoals Windows 8.1 of 10) is een vereiste wil je probleemloos gebruik maken van NVMe SSD's.

Verder heb je nog één ding nodig om te kunnen booten van een NVMe SSD, namelijk een BIOS/EFI versie die compatible is met UEFI standaard 2.3.1 of hoger. Helaas is het vrijwel onmogelijk erachter te komen of je die hebt; met een nieuwste generatie moederborden mag je ervan uitgaan dat je goed zit.

Wellicht vraag je je af hoe het zit met de compatibiliteit van AMD-moederborden. Helaas valt daar weinig positiefs over te melden: er zijn geen AMD-moederborden met M.2-sloten, en het is volstrekt onduidelijk of en welke AMD-borden kunnen booten vanaf een PCI-Express uitbreidingskaart. Dit heeft er alles mee te maken dat er de laatste paar jaar geen nieuwe moederbordgeneratie van AMD is uitgekomen, terwijl de moederbordfabrikanten tamelijk laks zijn met het uitbrengen van nieuwe BIOS-versies voor AMD-borden.

Genoeg lanes?

Afgezien van de compatibiliteitsperikelen is er nog een kwestie die momenteel de adoptie van PCI-Express SSD’s in de weg staat: veel oudere platformen hebben in feite niet voldoende PCI-Express lanes.

Bij het Socket 2011 v3 (Intel X99) platform is dat niet aan de orde: processors hebben afhankelijk van het type 28 of 40 PCIe 3.0 lanes beschikbaar. Geen wonder dat de meeste X99-borden, met de exemplaren van Gigabyte als grote uitzondering, een M.2 slot met vier lanes hebben. Daardoor is het probleemloos mogelijk om een videokaart met de volle 16-lanes aan te sturen en tegelijk een PCI-Express SSD uitbreidingskaart met vier lanes in een tweede slot te steken. Pas bij meerdere videokaarten loop je mogelijk tegen een gebrek van lanes aan, zeker bij de Core i7 5820K die slechts 28 lanes biedt. De meeste borden zijn overigens dermate slim ontworpen dat ze in dergelijke gevallen één of meer videokaarten een beperkter aantal lanes toewijzen.

Ook bij de moederborden voor Intels 6de generatie Core (Skylake) processors is er geen probleem. Zoals je al kon lezen in onze vergelijkingstest van Intel Z170 chipset moederborden biedt de nieuwe Z170 chipset tot 20 PCI-Express 3.0 lanes bovenop de 16 die de processor al heeft, met als gevolg dat het moederbordfabrikanten geen enkel probleem is om één om meedere M.2 sloten met vier lanes te plaatsen en het ook geen probleem is om een PCI-Express uitbreidingskaart SSD te plaatsen zonder dat dit gevolgen heeft voor de prestaties van je videokaart. Voor de betaalbaardere H170 chipset geldt hetzelfde. Ofwel: als je zo'n nieuwste generatie moederbord koop: no worries!

Bij het Socket 1150 platform (Haswell / Broadwell) is de situatie penibeler. Haswell- en Broadwell-processors hebben een PCI-Express 3.0 controller met 16 lanes en daarnaast nog vier lanes die gebruikt worden voor de verbinding met de chipset. Die chipset heeft op zijn beurt nog acht PCI-Express 2.0 lanes voor extra controllerchips en uitbreidingssloten beschikbaar. In feite zijn al die 16 PCIe 3.0 lanes van de CPU bestemd voor een losse videokaart. Bij moederborden met de Intel Z97 chipset kunnen de 16 lanes van de CPU verdeeld worden, zodat er 8 door de videokaart en 8 voor andere doeleinden zoals een SSD kunnen worden gebruikt. Bij andere chipsets kan dat niet. Dat maakt dat je een snelle PCI-Express SSD eigenlijk enkel op Z97-borden kunt gebruiken: plaats je de SSD in een tweede PCI-Express x16 slot, dan krijgt de SSD netjes vier snelle lanes. De videokaart wordt dan wel teruggezet naar 8 lanes, maar dat levert doorgaans geen significant prestatieverlies op. Bij borden met andere chipsets (H97, B85) is een eventueel tweede PCI-Express x16 slot aangesloten met vier PCIe 2.0 lanes vanuit de chipset.

De M.2 sloten op Socket 1150 borden zijn vrijwel zonder uitzondering van het B-type met twee PCI-Express 2.0 lanes vanuit de chipset, oftewel maximaal 1 GB/s. Het aantal uitzonderingen is op één hand te tellen: de ASRock Z97 Extreme6, ASRock Z97 Extreme9 en de ASUS Maximus VII Impact. Bij deze borden is er een M-type M.2 slot met vier 3.0 lanes vanuit de CPU, waarbij de videokaart dus slechts 8 lanes krijgt als je een SSD plaatst. Alleen op deze Z97-borden kun je een M.2 SSD met vier PCI-Express lanes op volle snelheid laten werken. Bij andere Z97 borden zal je een adapter moeten gebruiken om dat te bereiken.

Het maakt dus dat de PCI-Express SSD-revolutie eigenlijk pas sinds enkele weken, nu het nieuwe Z170 Skylake platform is, écht kan beginnen. Enkel bij deze nieuwste generatie moederborden werkt alles in alle gevallen zonder problemen en issues op optimale snelheden.

Asus Z170-Deluxe
Het in augustus 2015 geïntroduceerde nieuwe Skylake platform, met Z170 en H170 chipset moederborden, is als eerste helemaal voorbereid op PCI-Express SSD's.

Producten (1/2)

Bij moderne desktops met een moederbord met Intel X99, Z97 of Z170 chipset zit je met een PCI-Express SSD vrijwel zonder uitzondering wel goed, mits die is uitgevoerd als uitbreidingskaart, of als M.2 maar dan geplaatst op een adapter. M.2 SSD’s met een controller met vier PCIe lanes voor directe plaatsing op een moederbord werken met vrijwel ieder X99 bord, uitgezonderd producten van Gigabyte, met de drie eerder genoemde Z97 borden en met (vrijwel) alle Z170 moederborden.

Doordat de doelgroep voor PCI-Express SSD’s door deze beperkingen vooralsnog vrij klein is en je bovendien redelijk ingelezen moet zijn wil je aan de slag gaan, durven de meeste SSD-fabrikanten het nog niet aan om PCI-Express SSD’s in de winkel te leggen. Op het moment van schijven kun je bij Plextor en Kingston terecht voor M.2 varianten, die in beide gevallen direct met een adapter gebundeld worden. Intel heeft een SSD die enkel als 2,5” of als uitbreidingskaart verkrijgbaar is, maar als enige ook NVMe biedt. Samsung biedt haar PCI-Express gebaseerde SSD’s op het moment van schrijven enkel als OEM aan laptopfabrikanten aan, maar deze M.2 SSD’s zijn gelukkig op een beperkt aantal plekken ook los verkrijgbaar. Maar er zit genoeg in de pijplijn: kort geleden kondigden Kingston en OCZ bijvoorbeeld al native PCIe SSD's aan, en andere fabrikaten zullen ook volgen. Het zou ons niet verbazen dat de keuze in PCIe SSDs over een jaar minstens verdrievoudigd is.

Tijd om de tot nu toe door ons geteste PCI-Express SSD’s, waarvan stuk voor stuk online uitgebreide reviews zijn verschenen, nog eens kort aan je voor te stellen.

Plextor M6e Black Edition

Plextor was de eerste die een PCI-Express SSD in de losse verkoop gooide: de M6e verscheen al begin 2014 en was lange tijd de enige in zijn soort. Sinds enige tijd is er de M6e Black Edition, technisch 100% hetzelfde product, maar met een stoerder uiterlijk, waardoor het product beter past in een high-end PC.

Plextor bundelt de M.2 M6e met een adapterkaart voor plaatsing in een PCI-Express x4 of x16 slot. Voor een paar euro minder kan je de M.2 modules ook los, zonder adapter kopen. Deze SSD’s zijn gebaseerd op een Marvell 88SS9183 controller, die gebruikmaakt van een PCI-Express 2.0 x2 interface. Dat beperkt de interface tot 1 GB/s, slechts iets meer dan Serial ATA 600. De M.2 modules passen dan ook in zowel B- als M-type sloten. Naast de genoemde controllers vinden we op de M6e SSD’s Toshiba 19nm MLC ToggleFlash geheugenchips van de tweede generatie (A19). Het door ons geteste 256GB exemplaar biedt volgens de specificaties leessnelheden tot 770 MB/s en schrijfsnelheden tot 580 MB/s, wat al aangeeft dat je geen prestaties moet verwachten die ver boven die van SATA600 uitkomen. De beloofde 4k random lees- en schrijfsnelheden zijn respectievelijk 105.000 en 100.000 Iops. Naast een 256GB model zijn er ook 128GB en 512GB modellen.

De M6e Black Edition kost omgerekend 97 cent per GB. Ter vergelijking: de snelste Serial ATA 600 SSD’s kosten op het moment van schrijven zo’n 60 à 65 cent per GB, wat de Plextor dus zo’n 50% duurder maakt. Dat prijsniveau is momenteel gebruikelijk voor PCIe SSD’s, zoals we ook zien bij de andere modellen. Plextor heeft dus geen prijsvoordeel ten opzichte van de andere producten.

Productpagina Plextor M6e Black Edition 128GB
Productpagina Plextor M6e Black Edition 256GB (getest)
Productpagina Plextor M6e Black Edition 512GB

Plextor M6e Black Edition review (februari 2015)

Plextor M6e Black Edition 256GB
De Plextor M6e Black Edition is een nieuwe uitvoering van de M6e met een ander uiterlijk. Qua prestaties verschilt deze PCI-Express SSD niet veel van de snelste SATA600 SSD’s.

Kingston HyperX Predator

Kingston introduceerde niet al te lang geleden de Kingston HyperX Predator PCI-Express SSD. Net als bij Plextor is het een M.2-product dat optioneel wordt gebundeld met een geschikte adapter voor gebruik in een standaard PCI-Express x4 of x16 sleuf. Kingston gebruikt de Marvell 88SS9293 controller, die een PCI-Express 2.0 x4 interface heeft, met dus een maximale theoretische doorvoersnelheid van 2 GB/s. Vanwege de vier lanes past de M.2-module enkel in M.2-sloten van het M-type. Ook Kingston combineert de controller met Toshiba A19 flashgeheugen, net als Plextor. Ondersteuning voor encryptie moet de Predator missen.

Het door ons geteste 480GB exemplaar biedt volgens de specificaties leessnelheden tot 1400 MB/s en schrijfsnelheden tot 1000 MB/s. Dat is al aanzienlijk meer dan bij de Plextor M6e. De opgegeven random lees- en schrijfsnelheden zijn respectievelijk 117.000 en 70.000 Iops.

De HyperX Predator 480GB kost gemiddeld 488 euro, ofwel omgerekend 1,02 euro per GB. Dat is zonder meer fors te noemen.

Productpagina Kingston HyperX Predator 240GB
Productpagina Kingston HyperX Predator 240GB M.2
Productpagina Kingston HyperX Predator 480GB (getest)
Productpagina Kingston HyperX Predator 480GB M.2

Kingston HyperX Predator review (mei 2015)

Kingston HyperX Predator 480GB (PCIe x4)
Net als de Plextor M6e is de Kingston HyperX Predator een M.2 SSD op een adapter. De Kingston maakt wel gebruik van een PCI-Express verbinding met vier lanes.

Producten (2/2)

Hieronder het vervolg van de korte introductie van de door ons geteste PCI-Express SSD's.

OCZ RevoDrive 350

In de tabel en grafieken hebben we ook nog de OCZ RevoDrive 350 meegenomen, een wat oudere PCI-Express SSD. Deze SSD is niet “native” PCI-Express, maar in feite opgebouwd uit vier Serial ATA 600 SSD-controllers, die vervolgens gecombineerd zijn in een soort RAID 0 configuratie. Toen de RevoDrive 350 uitkwam begin 2014 was het bij gebrek aan snelle native PCI-Express SSD’s nog een valide optie. Inmiddels zijn er native PCI-Express SSD’s die een stuk sneller zijn en bovenal veel goedkoper. We tonen de resultaten van de RevoDrive dan ook voornamelijk ter referentie.

Productpagina OCZ RevoDrive 350 240GB
Productpagina OCZ RevoDrive 350 480GB (getest)
Productpagina OCZ RevoDrive 350 960GB

OCZ RevoDrive 350 review (april 2014)

OCZ RevoDrive 350 480GB

Samsung XP941 en SM951

Er is een belangrijk verschil tussen de PCI-Express SSD’s van de Samsung enerzijds en die van Plextor, Kingston en Intel anderzijds: die van Samsung zijn officieel niet los te koop, maar levert het bedrijf puur aan OEM-klanten, bijvoorbeeld laptopfabrikanten. Via "duistere wegen" worden de M.2 SSD’s toch op een klein aantal plekken los verkocht, waaronder bij Megekko.nl, dat ons een sample van de nieuwe SM951 kon leveren voor deze test.

De XP941 is alweer een ouder model, gebaseerd op een Samsung controller met typenummer S4LNO53X01, die gebruikmaakt van een PCI-Express 2.0 x4 interface. Deze M.2 SSD’s kunnen dus enkel in een M-slot gebruikt worden. Opvolger SM951 heeft een controller met typenummer S4LN058A01 en een PCI-Express 3.0 x4 interface en mede daardoor ook hogere snelheden. Deze controller is gecombineerd met Samsung 19nm ToggleFlash geheugen: Samsung gebruikt dus nog niet haar state-of-the-art 3D V-Nand op deze SSD’s. De SM951 zoals wij die hebben getest maakt net als voorloper XP941 en de SSD’s van Plextor en Kingston gebruik van het AHCI-protocol. Er bestaat ook een NVMe versie van de SSD, maar die konden we helaas nog niet testen.

Bij het door ons geteste 256GB exemplaar belooft Samsung leessnelheden tot 2150 MB/s en schrijfsnelheden tot 1200 MB/s. Het beloofde aantal Iops bij random acties is beperkt, 90.000 respectievelijk 70.000, maar zoals we verderop zullen zien is de SSD in de praktijk sneller dan de specificaties doen vermoeden. Het 256GB model kost gemiddeld 237 euro, ofwel 93 cent per GB. Daarmee is Samsung duidelijk goedkoper dan Kingston.

Aangezien het hier om een OEM-product gaat, zit er geen officiële fabrieksgarantie op. Voor garantie moet je dus bij de winkel zijn waar je het product koopt. Er wordt om dezelfde reden ook geen adapter meegeleverd. Een geschikte adapter zoals de Addonics ADM2PX4 koop je al voor zo’n 23 euro.

Productpagina Samsung XP941 128GB
Productpagina Samsung XP941 256GB (getest)
Productpagina Samsung XP941 512GB (getest)
Productpagina Samsung SM951 128GB
Productpagina Samsung SM951 256GB (getest)
Productpagina Samsung SM951 512GB

Samsung XP941 review (juni 2014)

Samsung SM951 review (mei 2015)

Samsung SM951 256GB (AHCI)
De Samsung SM951 wordt officieel alleen als OEM-product geleverd. Deze PCIe 3.0 x4 M.2 SSD is bloedsnel, juist in typische consumententoepassingen.

Intel SSD 750

Ten slotte is er de Intel SSD 750, een product dat niet bedoeld is voor laptops, maar specifiek gericht is op high-end desktop PC’s. De SSD 750 is een afgeleide van Intels DC P3700 server SSD. Waar die laatste is voorzien van speciaal server-grade flashgeheugen dat 10 volledige drive writes per dag ondersteunt, zit op de goedkopere SSD 750 normaal, consumer-grade flashgeheugen van het 20nm MLC type uit de Intel/Micron-fabriek. De Intel CH29AE41AB0 controller werkt met een PCI-Express 3.0 x4 interface en kan flashgeheugen met 18 kanalen parallel aansturen: fors meer dan de gebruikelijke acht kanalen van op consumenten gerichte SSD-controllers. Dat draagt bij aan de hoge snelheden, net als het feit dat de Intel SSD 750 de eerste op consumenten gerichte SSD met NVMe interface is.

De SSD 750 bestaat in drie capaciteiten, 400GB, 800GB en 1,2TB. Intel stuurde ons in eerste instantie enkel een 1,2TB exemplaar, maar dankzij Informatique.nl konden we ook de 400GB uitvoering testen, waarvoor dank. In beide gevallen belooft Intel leessnelheden tot 2400 MB/s en schrijfsnelheden tot 1200 MB/s. Mede dankzij NVMe zijn het vooral de beloofde random lees- en schrijfprestaties die in het oog springen: 440.000 respectievelijk 290.000 Iops bij het 1,2TB model en iets minder bij het 400GB model.

De SSD 750 bestaat als PCI-Express x4 uitbreidingskaart en in 2,5” uitvoering met SFF-8639 controller. Een M.2-variant is er niet en hoef je dankzij het grote aantal flashchips en het stroomverbruik dat oploopt tot 25W ook niet te verwachten. Dit is echt een pure desktop SSD. De prijs valt gezien de prestaties eigenlijk reuze mee: met 1,06 euro per GB voor het 400GB model en 93 cent per GB voor het 1,2 TB model zijn de prijzen vergelijkbaar met die van de andere PCIe SSD’s.

Productpagina Intel 750 400GB (2.5")
Productpagina Intel 750 400GB (HHHL) (getest)
Productpagina Intel 750 800GB (2.5")
Productpagina Intel 750 800GB (HHHL)
Productpagina Intel 750 1.2TB (2.5")
Productpagina Intel 750 1.2TB (HHHL)

Intel SSD 750 1.2TB review (april 2015)

Intel SSD 750 400Gb review (juni 2015)

Intel 750 Series 400GB (PCIe x4)
De Intel SSD 750 is de enige consumenten SSD met NVMe-protocol. Qua prestaties is deze van een server product afgeleide SSD onovertroffen.

AS SSD

Wij hebben alle genoemde PCI-Express SSD’s uitvoering getest op een systeem bestaande uit een Intel Core i5 Haswell processor en een ASRock Z97 Extreme6 moederbord. Voor onze tests sluiten we de SSD’s aan als secundaire schijf, naast een op Serial ATA 600 gebaseerde bootdisk. In de tabellen vind je testresultaten van de genoemde PCI-Express SSD’s alsmede van de snelste Serial ATA 600 SSD van dit moment, de Samsung 850 Pro.

We tonen in dit artikel slechts een deel van alle gedraaide benchmarks, in deze vergelijkingstest vind je een volledig overzicht van alle resultaten, alsmede in de op de vorige twee pagina's gelinkte losse reviews van de verschillende SSD's.

Allereerst kijken we naar een aantal low-level testresultaten, zoals opgeleverd door de AS SSD testsoftware. Om te beginnen de sequentiële leessnelheid. De Samsung 850 Pro SSD’s komen tot zo’n 516 MB/s. De Plextor M6e is met 642 MB/s niet veel sneller. De Samsung X941’s halen leessnelheden tot boven de 1050 MB/s. Echt feest wordt het pas bij de Samsung SM951 en de Intel SSD 750. De SM951 256GB komt op net geen 2 GB/s en de Intel SSD 750 gaat daar zelfs nipt overheen! Bij de sequentiële schrijfsnelheden zijn het opnieuw de SM951 en de SSD 750 die de voorsprong nemen. De Plextor M6e is met 538 MB/s niet sneller dan wat er maximaal met SATA600 mogelijk is. De Kingston HyperX Predator doet het met 860 MB/s dan al een stuk beter, maar het zijn de SM951 en SSD 750 die rond de 1200 MB/s uitkomen.

Kijken we naar de random 4K-snelheden, dan valt allereerst op dat met queue-depth 1, ofwel één instructie parallel, de Samsung SM951 duidelijk sneller is dan de rest. Juist omdat veel consumentensoftware met een lage queue depth werkt, is dat een niet onbelangrijk detail. Met QD64 gaat de Intel SSD 750 met ruim 1300 MB/s ruim aan kop, maar zijn ook de Samsung SM951 en in mindere mate de Kingston Predator duidelijk sneller dan SATA600 SSD’s. Bij random 4K writes pakt Intel zowel met QD1 als QD64 een ruime voorsprong; hier zie je echt de voordelen van NVMe en het parallel aansturen van veel flashchips. Met ruim 1000 MB/s voor het 1,2 TB model en ruim 900 MB/s voor het 400 GB model is de SSD 750 veel sneller dan alle andere modellen. De SM951 en Predator doen het met scores rond de 370 MB/s ook duidelijk beter dan SATA-drives. De Samsung is met QD1 duidelijker sneller dan de Kingston, wat opnieuw voordelen biedt bij consumentensoftware.

PCMark8

De AS SSD scores geven mooi aan wat de SSD’s in specifieke omstandigheden kunnen. Hoe zit het met de prestaties bij normaal gebruik van standaard consumentensoftware? Daarvoor kijken we altijd graag naar de PCMark8 storage benchmark, die is gebaseerd op zogenaamde traces van echte software. Wat we zien bij de storage scores is dat deze niet bijster veel hoger zijn dan bij SATA600 drives. Dat is op zich niet gek, omdat snelle SATA600-drives zelden de bottleneck zijn bij het gebruiken van software. Hierbij moeten we echter niet vergeten dat in die normale score ook alle idle tijd van de schijf is meegerekend, de tijd die software iets anders doet dan de HDD of SSD aanspreken. Extraheren we alleen de onderliggende snelheid van de I/O-operaties, dan zien we opnieuw grote verschillen. De Samsung 850 Pro SATA600 SSD’s komen uit rond de 280 MB/s. De Plextor M6e Black Edition en Kingston HyperX Predator zijn met waardes rond de 330 MB/s slechts beperkt sneller. De Intel SSD 750 komt boven de 520 MB/s uit en de Samsung SM951 dankzij de goede prestaties bij lage queue-depth zelfs boven de 550 MB/s!

Wat merk je hier nu van? I/O-operaties die met een normale SSD al “instantaan” zijn, worden voor je gevoel niet sneller. Echter, hoe zwaarder de applicaties / workload en hoe meer opslag de beperkende factor is, hoe meer je het zal merken. Een systeem met een SM951 of Intel 750 voelt onmiskenbaar sneller dan een systeem met een SATA600 SSD. Uiteraard niet zo’n groot verschil als tussen een HDD en een SSD, maar wel degelijk merkbaar.

Prestatiescore en conclusie

Uiteraard hebben we de SSD’s onze complete sets benchmarks laten doorlopen. Op basis van de belangrijkste benchmarks berekenen we al sinds 2013 een Hardware.Info Prestatiescore, die we destijds hebben genormaliseerd tot 100 punten voor de snelste SSD van dat moment. De 850 Pro’s, de snelste SATA600 SSD’s van nu, komen in deze berekening op 110 punten. Met een score van 98 punten scoort de Plextor M6e hier wat onder, terwijl de Samsung XP941 en Kingston HyperX Predator met scores van respectievelijk 112 en 114 punten ook niet overtuigend sneller zijn dan de snelste SATA600 drives. Anders is dat voor de Samsung SM951 met 158 punten en de Intel SSD 750 met 247 punten. Deze PCI-Express SSD’s bieden een duidelijke meerwaarde.

Of je een PCI-Express SSD moet kopen voor je PC hangt voornamelijk af van je huidige hardware. Heb je een moderne configuratie met een Intel X99, Z79 of liefst zelfs Z170 chipset? Twee duimen omhoog, zeker als je ook nog Windows 8(.1) of Windows 10 gebruikt. Heb je een ouder of meer budget-gericht systeem, bespaar je dan de potentiële problemen.

Voor een high-end desktop lijkt de Intel SSD 750 de snelste keuze. De 1,2TB uitvoering is natuurlijk onbetaalbaar, maar de aanschaf van de 400 GB uitvoering is te overzien. Op basis van onze testresultaten mogen we concluderen dat deze niet veel langzamer is dan de grote broer. De Samsung SM951 is een minstens net zo goede keuze: dankzij de M.2 interface past deze ook in kleinere apparaten, mits er een geschikt M-type M.2-slot is. Een Mini-ITX pc met een ASUS Maximus VII Impact en de SM951 is bijvoorbeeld een mooie combinatie. Vooral de uitstekende prestatie bij lage queue depths maken de SM951 ideaal voor consumententoepassingen.

Klik hier voor een uitgebreide vergelijkingstabel van de in dit artikel besproken SSD's.


Intel SSD 750 400GB
Intel SSD 750 1.2TB


Samsung SM951 256GB


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Ultimate Intel 750 Series 1.2TB (PCIe x4)

Intel 750 Series 1.2TB (PCIe x4)

  • 1200 GB
  • PCI-Express 3.0 x4
  • Intel CH29AE41AB0
  • 2500 MB/s
  • 1200 MB/s
  • PCIe x4 uitbreidingskaart
Niet verkrijgbaar
Ultimate Intel 750 Series 400GB (PCIe x4)

Intel 750 Series 400GB (PCIe x4)

  • 400 GB
  • PCI-Express 3.0 x4
  • Intel CH29AE41AB0
  • 2200 MB/s
  • 900 MB/s
  • PCIe x4 uitbreidingskaart
Niet verkrijgbaar
Kingston HyperX Predator 480GB (PCIe x4)

Kingston HyperX Predator 480GB (PCIe x4)

  • 480 GB
  • PCI-Express 2.0 x4
  • Marvell 88SS9293
  • 1400 MB/s
  • 1000 MB/s
  • PCIe x4 uitbreidingskaart

€ 399,00

1 winkel
Gold Award OCZ RevoDrive 350 480GB

OCZ RevoDrive 350 480GB

  • 480 GB
  • PCI-Express 2.0 x8
  • SandForce SF-2282
  • 1800 MB/s
  • 1700 MB/s
  • PCIe x8 uitbreidingskaart

€ 421,08

2 winkels
Plextor M6e Black Edition 256GB

Plextor M6e Black Edition 256GB

  • 256 GB
  • PCI-Express 2.0 x2
  • Marvell 88SS9183
  • 770 MB/s
  • 580 MB/s
  • PCIe x4 uitbreidingskaart
Niet verkrijgbaar
Excellent Samsung SM951 256GB (AHCI)

Samsung SM951 256GB (AHCI)

  • 256 GB
  • PCI-Express 3.0 x4
  • Samsung S4LN058A01
  • 2150 MB/s
  • 1200 MB/s
  • M.2 2280
Niet verkrijgbaar
Samsung XP941 256GB

Samsung XP941 256GB

  • 256 GB
  • PCI-Express 2.0 x4
  • 1080 MB/s
  • 800 MB/s
  • M.2 2280
Niet verkrijgbaar
Samsung XP941 512GB

Samsung XP941 512GB

  • 512 GB
  • PCI-Express 2.0 x4
  • Samsung S4LNO53X01
  • 1170 MB/s
  • 950 MB/s
  • M.2 2280
Niet verkrijgbaar
0
*