ASRock X99 WS-E en WS-E/10G moederborden review

21 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Eigenschappen (vervolg)
  3. 3. Specificaties en prijzen
  4. 4. Hoe hebben we getest + bClk waardes en BIOS-versies
  5. 5. Benchmarks
  6. 6. Benchmarks (vervolg)
  7. 7. Stroomverbruik
  8. 8. Geluidskwaliteit
  9. 9. Conclusie
  10. 10. Besproken producten
  11. 11. Reacties

Inleiding

ASRock zet de afgelopen tijd flink in op de workstationmarkt en gebruikt daarvoor net als ASUS de WS-benaming. Afgelopen jaar passeerde de X99 WS ons testlab al, die een hoog prijskaartje van zo'n 300 euro had. De borden die we vandaag bespreken, de X99 WS-E en X99 WS-E/10G, kosten nog respectievelijk 200 en ruim 400 euro meer. Onze verwachtingen zijn daarom hooggespannen.


De grootste verandering van de X99 WS-E ten opzichte van de originele WS, is de aanwezigheid van twee PLX PEX 8747-chips. Die zogenaamde bridge-chips delen de beschikbare PCI-Express 3.0-lanes op tot in totaal 64 lanes, genoeg om vier videokaarten van de volle zestien lanes te voorzien. Daar staat wel tegenover dat er bij overschrijding van een temperatuurgrens een klein on-board fannetje aanspringt.

Het is geen moeilijke gok dat het achtervoegsel 10G voor 10 gigabit-ethernet staat. Deze variant is uitgerust met twee 10G-poorten, aangestuurd door een Intel-netwerkcontroller, waarover later meer. Beide socket 2011 v3-borden zijn voorzien van een 12-fasen stroomvoorziening en acht geheugensloten, waarin 16GB-modules volgens de DDR4-standaard geplaatst kunnen worden. De maximale capaciteit komt zo op 128 GB.

ASRock X99 WS-E
De ASRock X99 WS-E.

Dankzij de PLX bridge-chips, hoef je je over PCI-Express-bandbreedte voor je videokaarten geen zorgen meer te maken. Het M.2-slot is daardoor wel gedowngraded naar vier lanes op 2.0-snelheid. Bij gebruik van een 28-lane CPU krijgt de extra netwerkcontroller op de 10G-variant bovendien maar vier van de acht lanes toegewezen. In onderstaande tabel kun je de uitwerking van verschillende samenstellingen overzichtelijk bekijken.

Moederbord1 GPU2 GPU's3 GPU's4 GPU's
40 lane CPU (Core i7 5960X / 5930K)
ASRock X99 WS-E 16 16 / 16 16 / 16 / 16 16 / 16 / 16 / 16
ASRock X99 WS-E/10G 16 16 / 16 16 / 16 / 16 16 / 16 / 16 / 16
28 lane CPU (Core i7 5820K)
ASRock X99 WS-E 16 16 / 16 16 / 16 / 16 16 / 16 / 16 / 16
ASRock X99 WS-E/10G 16 16 / 16 16 / 16 / 16 16 / 16 / 16 / 16

Eigenschappen (vervolg)

De SATA-configuratie van de twee ASRock-borden is een ingewikkeld verhaal. De fabrikant heeft alle tien de SATA600-poorten afkomstig uit de chipset geïmplementeerd, maar heeft daar nog twee aansluitingen aan toegevoegd. Die komen uit een extra Marvell SE9172-controller. De vierde en de vijfde SATA-poort vormen samen een SATA-Express-connector, maar wanneer je die gebruikt in combinatie met het M.2-slot, krijg de M.2-SSD slechts twee PCI-Express 2.0-lanes bandbreedte in plaats van vier. Op het bord zelf zit een zakelijke SATA-DOM-connector, achterop vinden we nog eens een eSATA-aansluiting terug.

MoederbordSATA600Extra controllerSATA ExpressM.2 x4M.2 x2
ASRock X99 WS-E(/10G) 12 Marvell SE9172 1 1 (2.0) -

ASRock X99 WS-E/10G
Aan SATA-poorten geen gebrek.

USB 3.1 vinden we nog niet terug op deze moederborden, maar er zijn wel twee interne USB 3.0-headers en vier USB 3.0-poorten achterop aanwezig. Die laatste poorten lopen via een hub van ASMedia. Exact dezelfde configuratie wordt ook voor USB 2.0 gebruikt, maar uiteraard komen al die aansluitingen gewoon uit de chipset.

MoederbordUSB 3.0 extern (via hub)USB 3.0 intern (Intel)USB 2.0 extern (Intel)USB 2.0 intern (Intel)
ASRock X99 WS-E(/10G) 4 4 4 4

ASRock X99 WS-E

De twee 10 gigabit-netwerkpoorten worden gegenereerd door een Intel X540-controller, die eigenlijk bedoeld is voor middenklasse servers. Op de 10G-versie van de ASRock WS-E/10G zijn er zodoende vier netwerkaansluitingen te vinden, want de twee gigabit-poorten uit de Intel I210AT zitten daar ook op. Volgens ASRock zijn ze alle vier tegelijkertijd te gebruiken via teaming.

MoederbordLAN 1LAN 2LAN 3LAN 4WLAN
ASRock X99 WS-E Intel I210AT Intel I210AT / / /
ASRock X99 WS-E/10G Intel I210AT Intel I210AT Intel X540 Intel X540

ASRock gebruikt de populaire Realtek ALC1150-codec in combinatie met een TI NE5532-koptelefoonversterker, die headsets tot 600 Ohm ondersteunt. Verder worden er condensators van Nichicon toegepast. Een optische S/PDIF-uitgang is achterop geplaatst en DTS Connect wordt ondersteund.

MoederbordAudio chipAudio softwareDTS ConnectS/PDIF
ASRock X99 WS-E(/10G) Realtek ALC1150 - Ja Ja

ASRock X99 WS-E/10G
Je betaalt wat, maar dan heb je ook twee 10 gigabit-ethernetpoorten.

Op het bord zelf treffen we een debug-LED, BIOS-switch en power/reset-knoppen aan. Een leuke extra is de LED-connector die de LAN-activiteit weergeeft, in het geval van de 10G zijn er zelfs twee van die connectors aanwezig. Op het I/O-panel zit nog een clear-CMOS-switch. Qua fan-connectors heeft ASRock opnieuw gekozen voor twee CPU-fans, waarvan één 4-pins, drie chassis-fans, waarvan wederom één PWM, en een 3-pins power-fan.

Bij de moederborden krijg je een flexibele SLI-bridge van 14 cm en twee SLI-brugkaarten voor 3- en 4-way SLI. In de doos vind je verder zes SATA-datakabels en natuurlijk een schroef voor het M.2-slot.

De prijskaartjes zijn zoals gezegd fors. Voor de X99 WS-E vraagt ASRock gemiddeld 545 euro, terwijl de X99 WS-E/10G gemiddeld zelfs 770 euro moet opbrengen. Je krijgt er dan wel drie jaar fabrieksgarantie op.

BIOS-screenshots ASRock X99 WS-E:

BIOS-screenshots ASRock X99 WS-E/10G:

Specificaties en prijzen

Hieronder vind je de specificaties van de ASRock X99 WS-E en WS-E/10G en up-to-date prijzen.

Algemeen
 
MerkASRockASRock
ProductnaamX99 WS-EX99 WS-E/10G
Productcode90-MXGW30-A0UAYZ90-MXGWM0-A0UAYZ
DetailsProductinfoProductinfo
Processor / Chipset
FormaatATXExtended ATX
Ondersteunde processor(s)Intel Core i7 / XeonIntel Core i7 / Xeon
CPU socketSocket 2011-3Socket 2011-3
Intel Coffee Lake compatible
Type processorbusDMIDMI
ChipsetIntel X99Intel X99
Geheugen
Type geheugenDDR4DDR4
Type modulesDIMMDIMM
ECC ondersteuning
Hoogst instelbare geheugensnelheidDDR4-2666DDR4-2666
Aantal geheugenkanalen44
Aantal geheugensloten88
Intel XMP compatible
Maximum intern geheugen128 GB128 GB
DDR3 SODIMM-sloten00
DDR3 DIMM-sloten00
DDR4 DIMM-sloten88
Uitbreidingssloten
PCI-Express x16 sloten77
PCI-Express x8 sloten00
PCI-Express x4 sloten00
PCI-Express x1 sloten00
Totaal aantal lanes alle PCI-Express x16 sloten6464
Mini PCI-Express aansluitingen00
PCI-sloten00
Multi-GPU
Nvidia SLI compatible
Nvidia SLI (2-way)
Nvidia SLI (3-way)
Nvidia SLI (4-way)
AMD CrossFire compatible
AMD CrossFire (3-way)
AMD CrossFire (4-way)
Connectiviteit
USB 2.0 - Totaal99
USB 2.0 - extern44
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - Totaal88
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - extern44
USB 3.1 (USB 3.1 Gen 2) - Totaal00
USB 3.1 (USB 3.1 Gen 2) - extern (type-a + type-c)00
IEEE 1394 controller
IEEE 1394 - Aansluitingen achterzijde00
Thunderbolt
Storage
Serial ATA aansluitingen (totaal)1212
Serial ATA 300 aansluitingen00
Serial ATA 600 aansluitingen1212
Serial ATA Express aansluitingen11
eSATA aansluitingen11
mSATA aansluitingen00
M.2 aansluitingen11
M.2 slot 1 typePCIe 2.0 x4 (2 GB/s)PCIe 2.0 x4 (2 GB/s)
Extra PATA (RAID) controller
Extra SATA (RAID) controller
RAID 0 ondersteuning
RAID 1 ondersteuning
RAID 5 ondersteuning
RAID 10 ondersteuning
Video
D-Sub (VGA) uitgang
DVI uitgang
HDMI uitgang
DisplayPort uitgang
Audio
Onboard audio - Kanalen7.17.1
Onboard audio - Codec chipRealtek ALC1150Realtek ALC1150
Onboard audio - Codec typeHDAHDA
S/PDIF ingang
S/PDIF uitgang
Dolby Digital Live
DTS Connect
Bijgevoegde audiosoftwareCreative X-Fi MB5Creative X-Fi MB5
Netwerk
Aantal netwerkaansluitingen24
LAN - ChipIntel WG-I210ATIntel WG-I210AT
LAN - Snelheid1000 Mbit/s1000 Mbit/s
LAN 2 - ChipIntel WG-I210ATIntel X540
LAN 2 - Snelheid1000 Mbit/s10000 Mbit/s
Bluetooth
Stroomcircuit
Totaal aantal chokes1212
Koeling / Overklokken
Fan aansluitingen (totaal)66
Fan aansluitingen (4-pin)22
Fan aansluitingen (PWM)22
Fan snelheid afhankelijk van temperatuur
VRM koelingPassiefPassief
Chipset koelerActief/PassiefActief/Passief
Maximale FSB/bClk frequentie300 MHz300 MHz
Max. CPU voltage2 V2 V
Max. VRIN voltage2.3 V2.3 V
Max. VCCIO voltage1.5 V1.5 V
Max. VCCSA voltage+0.6 V+0.6 V
Max. geheugen voltage1.8 V1.8 V
North bridge / PCH 1.05V/1.09V voltage tweaking (maximaal)1.5 V1.5 V
PCH 1.5V / IMC / I/O voltage tweaking (maximaal)1.8 V1.8 V
CPU Ring voltage tweaking (maximaal)2 V2 V
I/O Analoog voltage tweaking (maximaal)1.5 V1.5 V
Windows software voor overklokken meegeleverd
Multiplier instelbaar
PCI-Express klokfrequentie instelbaar
Heatsinks op cpu stroomvoorziening
CPU Turbo Modus uitschakelbaar
HyperThreading/SMT uitschakelbaar
Cores uitschakelbaar
PCI-Express sloten hardwarematig uitschakelbaar
Voltage meetpunten op moederbord
Bevestiging koelblokkenSchroevenSchroeven
Overig
Onboard speaker
100% Solid Condensators
BIOS typeEFIEFI
Dual BIOS
Boot-menu in BIOS
Flash-programma in BIOS
BIOS profielen
Type probleemdiagnoseHEX-displayHEX-display
Probleem diagnose
On-board Power / Reset switch
On-board Clear CMOS switch
Trusted Platform Module
BIOS-chip(s) vervangbaar
Lucid VirtuMVP software
Direct-naar-BIOS knop
Intel turbo spec

Hoe hebben we getest + bClk waardes en BIOS-versies

We hebben de ASRock X99 WS-E en WS-E/10G net als alle eerder onder handen genomen X99-moederborden getest in combinatie met een Intel Core i7 5960X processor, een 16 GB Corsair Dominator Platinum DDR4-geheugen (geklokt op 2133 13-13-13-31-2T), een OCZ Vertex 4 128 GB SSD, een Nvidia GeForce GTX 750 Ti videokaart en een Corsair CX750M voeding. Alle tests voeren we uit onder Windows 8.1 x64.

Alle borden worden op hun standaardinstellingen getest, zoals ze uit de doos komen. Vanzelfsprekend zijn prestaties en stroomverbruik afhankelijk van de standaard tuning. Vroeger speelden moederbordfabrikanten geregeld vals door de bClk stiekem standaard een klein beetje te verhogen. Wij en andere reviewsites waren daar nooit echt van gediend en de verschillende fabrikanten hebben hun leven n gebeterd. Zoals te zien in onderstaande grafiek werken alle tot nu toe geteste X99 borden keurig (afgerond) op 100 MHz bClk.

Een trucje dat veel fabrikanten wel toepassen is het standaard agressiever maken van de Turbo-modus dan de Intel standaard voorschrijft. Zo behoort (volgens Intel dan) de maximale Turbo-stand van 3,5 GHz bij de 5960X enkel plaats te vinden wanneer slechts een beperkt aantal cores in gebruik is. Het gros van de borden heeft echter wat wij noemen een "agressieve Turbo" en schaalt ook wanneer alle cores in gebruik zijn op naar de maximale waarde. Dat zien we duidelijk terug in de CPU-benchmarks op de volgende pagina. Uiteraard is het altijd mogelijk om zelf een agressieve Turbo in te stellen.

In de grafieken zijn alle eerder geteste X99 moederborden blauw, de ASRock X99 WS-E en WS-E/10G kun je herkennen aan rode balkjes. We hebben de borden getest met BIOS-versie P1.10.

Benchmarks

We hebben een aantal benchmarks gedraaid die primair CPU-prestaties en de daarmee gepaard gaande tuning meten. Beide ASRock-borden hebben duidelijk geen 'agressieve Turbo', zoals we op de vorige pagina beschreven. De X99 WS-E en zijn kompaan staan daarom vaak onderaan.

Benchmarks (vervolg)

De geheugenprestaties, gemeten met Passmark 8 MemoryMark, zijn echter prima in orde. Ook in 3DMark Vantage scoren de moederborden redelijk goed.

Stroomverbruik

Het stroomverbruik hebben we gemeten in drie standen: idle (waarbij we een gemiddelde van 5 minuten bepalen), het maximale verbruik tijdens Cinebench 11.5 en het gemiddelde verbruik tijdens 3DMark.

De bridge-chips van PLX zijn gebakken op het 40nm-procedé en blijken heel wat stroom te verbruiken. In idle zijn beide borden daardoor grootverbruikers, met 76 à 77 watt.

Ondanks dat de ASRock-borden geen agressieve turbomodus hebben, verbruiken ze ook onder load pittig wat. De WS-E zit op 183 watt, de WS-E/10G is door zijn extra netwerkcontroller een paar watt onzuiniger.

Ook in de 3DMark-test toppen de ASRock-borden de grafiek, zij het aan de onderkant. Beide borden verbruiken ruim 150 watt.

Geluidskwaliteit

De geluidskwaliteit van moederborden testen we met behulp van de loopback test van Rightmark Audio Analyzer. Let wel: we testen dus tegelijkertijd de kwaliteit van de uitgang en de ingang van de onboard geluidskaarten. De "zwakste schakel" bepaalt het resultaat.

De dynamic range en noise level tests zijn erg vergelijkbaar en tonen ook vrijwel identiek resultaten. De dynamic range test meet het verschil in volume tussen het hardste en zachtste weer te nemen signaal, de noise level test meet het verschil tussen het hardste geluid en het ruisniveau.

Om de getallen even in perspectief te plaatsen: de hoogste dynamic range c.q. noise level die met 16-bit geluid in theorie mogelijk is, is 96 dB. 99,9% van het geluid dat je beluistert op je PC (CD's, MP3's, YouTube, games, ...) is 16-bit en de grafieken bewijzen dus dat de hardware in vrijwel gevallen geen enkele beperking is. De hogere scores kunnen we enkel behalen door met 24-bit audio te testen. We kunnen ons overigens niet voorstellen dat er ook maar iemand is die het verschil tussen 91 dB en 100 dB signaal/ruis-verhouding daadwerkelijk kan horen.

De ASRock-borden presteren, zoals te verwachten, precies gelijk. 104 dB(A) is een uitstekend resultaat.

De stereo crosstalk test mee in hoeverre geluid voor het ene kanaal (links of rechts) doorklinkt op het andere kanaal. Het resultaat is wederom prima.

Tenslotte meten we met RMAA de total harmonic distortion, in feite een gemiddelde van de vervorming in het frequentiedomein. De balkjes lijken lang, maar merkbaar is deze mate van harmonische vervorming nog allerminst.

Conclusie

De ASRock X99 WS-E en X99 WS-E/10G zijn bijzondere moederborden die zeker niet voor iedereen zijn weggelegd. Niet alleen door hun astronomische prijzen, maar ook door de exclusieve features die bijna niemand zal gebruiken, maar als je ze gaat gebruiken, kun je er bijna niet omheen.

Het enige goede vergelijkingsmateriaal is eigenlijk de ASUS X99-E WS, een soortgelijk bord dat een paar tientjes goedkoper is. Ook ASUS past PLX bridge-chips toe, maar heeft wel gewoon een PCI-Express 3.0 x4 M.2-slot. De stroomvoorziening is bij ASUS wat minder uitgebreid, terwijl er weer meer PWM-fans aangestuurd kunnen worden. Qua prestaties en stroomverbruik is het een beetje lood om oud ijzer, dus mede gezien de wat lagere prijs lijkt het ASUS-bord in dit segment de betere keuze.

Met de WS-E/10G brengt ASRock bedraad netwerk met een snelheid van 10 gigabit per seconde voor het eerst naar consumenten. Het prijskaartje is hoog, maar losse insteekkaartjes met twee 10G-poorten zijn ook zeker niet goedkoop. We kunnen ons bovendien praktijkvoorbeelden indenken, zoals videobewerkers die vanaf een NAS of fileserver monteren. In ieder geval is een Innovation Award voor dit moederbord volledig op z'n plaats.


ASRock X99 WS-E/10G


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

ASRock X99 WS-E

ASRock X99 WS-E

  • ATX
  • Socket 2011-3
  • Intel X99
  • DDR4
Niet verkrijgbaar
ASRock X99 WS-E/10G

ASRock X99 WS-E/10G

  • Extended ATX
  • Socket 2011-3
  • Intel X99
  • DDR4
Niet verkrijgbaar
0
*