ASRock X99 Extreme11 moederbord review: 18x SATA

50 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Eigenschappen (vervolg)
  3. 3. Hoe hebben we getest + bClk-waardes en BIOS-versies
  4. 4. Benchmarks
  5. 5. Benchmarks (vervolg)
  6. 6. Stroomverbruik
  7. 7. Geluidskwaliteit
  8. 8. Conclusie
  9. 9. Besproken producten
  10. 10. Reacties

Inleiding

Kennen we de Z77 Extreme11 van ASRock nog? Dat extreme bord had maar liefst veertien SATA-aansluitingen dankzij een extra SAS-controller van LSI. De X99-chipset levert al tien SATA600-poorten van zichzelf, maar op de X99 Extreme11 die recentelijk het testlab bereikte zitten in totaal maar liefst achttien SATA-aansluitingen: nog veel extremer dus. De prijs voor het duurste socket 2011-moederbord heeft ASRock in ieder geval al binnen.

Als je het bord bekijkt, valt naast de enorme hoeveelheid SATA-poorten ook de ventilator op de chipset op. Actieve koeling op een moederbord zien we anno 2014 eigenlijk nooit meer. Nu kan de chipset best passief worden gekoeld, maar onder de heatsink zitten ook nog een LSI SAS 3008-controller en twee PLX PEX8747-switches, die de PCI-Express-lanes opsplitsen.

De aansluitingen voor opslag zijn dus duidelijk het belangrijkste unique selling point van dit moederbord. Er komen zoals gezegd tien SATA600-interfaces uit de chipset, die allemaal intern zijn uitgevoerd. Daarnaast vinden we acht SAS600-poorten terug, waarop je uiteraard ook SATA-disks kunt aansluiten. Achterop zit ook nog eens tweemaal eSATA, maar die poorten delen hun bandbreedte met interne aansluitingen van de Intel-chipset.

SATA-Express is afwezig, maar die standaard was eigenlijk bij de lancering al doodverklaard. Zoals we van ASRock gewend zijn hebben de twee M.2-sockets vier PCI-Express 3.0-lanes bandbreedte, maar het tweede slot is bij een Core i7 5820K met 28-lanes niet bruikbaar, waarover later meer.

MoederbordSATA/SAS600Extra controllerSATA-ExpressM.2 x4M.2 x2
ASRock X99 Extreme11 10+8 LSI SAS 3008 - 2 (3.0) -

ASRock X99 Extreme11

ASRock heeft een 12-fasen stroomvoorziening geïmplementeerd, waarbij het voor 60A-spoelen, Dual-N-Mosfets en Nichicon 12K Platinum-condensators heeft gekozen. Twee Molex-connectors zorgen voor extra prik voor de videokaarten. Alles is gesoldeerd op een zwarte printplaat, terwijl de heatsinks van blauwe tinten zijn voorzien.

Zoals op vrijwel alle Extended-ATX-borden zitten ook op de X99 Extreme11 vijf PCI-Express 3.0 x16-sloten. De lane-indeling bij CrossFire of SLI vind je in de tabel hieronder. Dankzij de twee PLX PEX 8747-switches zijn er extra lanes beschikbaar, waardoor zelfs bij vier videokaarten de volle 16 lanes per kaart beschikbaar zijn. Dat kan zelfs in combinatie met de twee 3.0 x4 M.2-sloten. Als de LSI SAS-controller wordt gebruikt, krijgen de videokaarten in slot vier en vijf nog acht lanes, terwijl de kaarten in slot één en twee nog steeds zestien lanes bandbreedte ontvangen.

De i7 5820K heeft maar 28 lanes en daardoor moet er ergens in gesneden worden. De PLX-bridges geven de vier belangrijkste sloten nog steeds zestien lanes bandbreedte, maar de uplink van de bridges zelf wordt beperkt. De eerste bridge krijgt acht of zestien lanes, afhankelijk van of de SAS-controller wordt gebruikt, terwijl de tweede bridge er altijd acht krijgt. Dat betekent dat er vier lanes van de CPU overblijven voor één M.2-SSD. De onderste M.2-socket kan dan wel worden gebruikt voor communicatie via het SATA-protocol, maar je kunt er dan geen PCI-Express-SSD in kwijt.

Moederbord1 GPU2 GPU's3 GPU's4 GPU's
40 lane CPU (Core i7 5960X / 5930K)
ASRock X99 Extreme11 (zonder M.2 x4) 16 16 / 16 16 / 16 / 16 16 / 16 / 16 / 16
ASRock X99 Extreme11 (met 1x M.2 x4) 16 16 / 16 16 / 16 / 16 16 / 16 / 16 / 16
ASRock X99 Extreme11 (met 2x M.2 x4) 16 16 / 16 16 / 16 / 16 16 / 16 / 16 / 16
28 lane CPU (Core i7 5820K)
ASRock X99 Extreme11 (zonder M.2 x4) 16 16 / 8 16 / 16 / 16 16 / 16 / 16 / 16
ASRock X99 Extreme11 (met 1x M.2 x4) 16 16 / 8 16 / 16 / 16 16 / 16 / 16 / 16

ASRock X99 Extreme11

Eigenschappen (vervolg)

Op het I/O-panel zitten vier USB 3.0-poorten, waarvan er twee rechtstreeks afkomstig zijn van de chipset. De andere twee poorten komen uit een ASMedia ASM1042-controller, die één PCI-Express 2.0-lane naar tweemaal USB 3.0 omzet - geen hub dus. Het aantal van vier externe USB 3.0 poorten is gezien de verdere uitrusting van het bord wellicht wat karig, al kunnen wij eigen geen reden bedenken waarom je vijf of meer connectors zou willen gebruiken. Naast de externe USB 3.0 connectors tellen we ook nog vier USB 2.0-poorten. Intern vind je twee USB 3.0-headers en evenveel USB 2.0-headers, die hun bandbreedte allemaal betrekken uit de chipset.

MoederbordUSB 3.0 extern (Intel)USB 3.0 extern (extra)USB 3.0 intern (Intel)USB 3.0 intern (extra)USB 2.0 extern (Intel)USB 2.0 intern (Intel)
ASRock X99 Extreme11 2 2 (ASMedia ASM1042) 4 - 4 4

ASRock X99 Extreme11

Het Extreme11 bord heeft twee Gigabit-netwerkaansluitingen. De eerste ethernetpoort wordt aangestuurd door een Intel I218V-controller, de andere door een Intel I211AT. Draadloos internet is niet aanwezig. Wel levert ASRock de XFast LAN-software mee, waarmee je dataverkeer van bepaalde programma's voorrang kunt geven.

MoederbordLAN 1LAN 2WLAN
ASRock X99 Extreme11 Intel I218V Intel I211AT -

Ook op dit bord wordt de audio geregeld door een Realtek ALC1150-codec. Onder de kreet Purity Sound 2 vallen verder audiocondensators van Nichicon, een TI NE5532-amplifier voor hoofdtelefoons en shielding, waarmee het PCB van de audiovoorziening wordt geïsoleerd.

MoederbordAudiochipAudiosoftwareDTS ConnectS/PDIF
ASRock X99 Extreme11 Realtek ALC1150 - Ja Ja

Intern treffen we in totaal zes fan-connectors aan: twee voor de CPU (1x 4-pins, 1x 3-pins), drie voor de casefans (1x 4-pins, 2x 3-pins) en één 3-pins power-fan. Verder beschikt de X99 Extreme11 ook over dual-BIOS, power- en resetknoppen en een debug-LED. Ook ASRocks HDD Saver-feature, waarmee je je harde schijven en SSD's via het moederbord van stroom kunt voorzien, is aanwezig.

Gemiddeld kost de ASRock X99 Extreme11 op dit moment 671 euro. Daarmee is het officieel het duurste X99-moederbord; op bijna 200 euro afstand van de nummer twee zelfs.

Hoe hebben we getest + bClk-waardes en BIOS-versies

We hebben de ASRock X99 Extreme11 net als alle eerder onder handen genomen X99-moederborden getest in combinatie met een Intel Core i7 5960X-processor, een 16 GB Corsair Dominator Platinum DDR4-geheugenkit (geklokt op 2.133 MHz @ 13-13-13-31-2T), een OCZ Vertex 4 128 GB SSD, een Nvidia GeForce GTX 750 Ti-videokaart en een Corsair CX750M-voeding. Alle tests voeren we uit onder Windows 8.1 x64.

Alle borden worden op hun standaardinstellingen getest, zoals ze uit de doos komen. Vanzelfsprekend zijn prestaties en stroomverbruik afhankelijk van de standaard tuning. Vroeger speelden moederbordfabrikanten geregeld vals door de bClk stiekem standaard een klein beetje te verhogen. Wij en andere reviewsites waren daar nooit echt van gediend en de verschillende fabrikanten hebben hun leven n gebeterd. Zoals te zien in onderstaande grafiek werken alle tot nu toe geteste X99 borden keurig (afgerond) op 100 MHz bClk.

Een trucje dat veel fabrikanten wel toepassen is het standaard agressiever maken van de Turbo-modus dan de Intel standaard voorschrijft. Zo behoort (volgens Intel dan) de maximale Turbo-stand van 3,5 GHz bij de 5960X enkel plaats te vinden wanneer slechts een beperkt aantal cores in gebruik is. Het gros van de borden heeft echter wat wij noemen een "agressieve Turbo" en schaalt ook wanneer alle cores in gebruik zijn op naar de maximale waarde. Dat zien we duidelijk terug in de CPU-benchmarks op de volgende pagina. Uiteraard is het altijd mogelijk om zelf een agressieve Turbo in te stellen.

In de grafieken is de ASRock X99 OC Formula is te herkennen aan de rode balkjes. We hebben het bord getest met BIOS versie P1.10.

Benchmarks

We hebben een aantal benchmarks gedraaid die primair CPU-prestaties en de daarmee gepaard gaande tuning meten. In de drie onderstaande benchmarks zie je duidelijk dat ASRock geen gebruikmaakt van een opgevoerde Turbo Modus, zoals we die op de vorige pagina beschreven.

Benchmarks (vervolg)

De geheugenprestaties zijn prima. Voor de score in 3DMark Vantage geldt hetzelfde.

Stroomverbruik

Het stroomverbruik hebben we gemeten in drie standen: idle (waarbij we een gemiddelde van 5 minuten bepalen), het maximale verbruik tijdens Cinebench 11.5 en het gemiddelde verbruik tijdens 3DMark.

Door de vele extra controllers, switches en andere chips zal het niemand verbazen dat de X99 Extreme11 op de ASUS X99-E WS na het minst zuinige moederbord is.

Onder load zien we hetzelfde, maar het verschil met zuinigere borden is in werkelijkheid nog wat groter - veel van die borden passen namelijk een agressieve Turbo toe.

Uiteraard moeten de switches tijdens een rondje 3DMark Vantage hard aan de slag. Het stroomverbruik ligt dan ook flink hoger dan dat van goedkopere ASRock-borden.

Geluidskwaliteit

De geluidskwaliteit van moederborden testen we met behulp van de loopback test van Rightmark Audio Analyzer. Let wel: we testen dus tegelijkertijd de kwaliteit van de uitgang en de ingang van de onboard geluidskaarten. De "zwakste schakel" bepaalt het resultaat.

De dynamic range en noise level tests zijn erg vergelijkbaar en tonen ook vrijwel identiek resultaten. De dynamic range test meet het verschil in volume tussen het hardste en zachtste weer te nemen signaal, de noise level test meet het verschil tussen het hardste geluid en het ruisniveau.

Om de getallen even in perspectief te plaatsen: de hoogste dynamic range c.q. noise level die met 16-bit geluid in theorie mogelijk is, is 96 dB. 99,9% van het geluid dat je beluistert op je PC (CD's, MP3's, YouTube, games, ...) is 16-bit en de grafieken bewijzen dus dat de hardware in vrijwel alle gevallen geen enkele beperking is. De hogere scores kunnen we enkel behalen door met 24-bit audio te testen. We kunnen ons overigens niet voorstellen dat er ook maar iemand is die het verschil tussen 91 dB en 100 dB signaal/ruis-verhouding daadwerkelijk kan horen.

Zowel de dynamic range als de signaal/ruis-verhouding zijn erg goed, maar behoren niet tot de absolute top. Het verschil zal in de praktijk eigenlijk niet waarneembaar zijn.

De stereo crosstalk test mee in hoeverre geluid voor het ene kanaal (links of rechts) doorklinkt op het andere kanaal. 95 dB is een prima resultaat.

Tenslotte meten we met RMAA de total harmonic distortion, in feite een gemiddelde van de vervorming in het frequentiedomein. 

Conclusie

De ASRock X99 Extreme11 is een product op zich - geen enkel ander X99-moederbord komt ook maar in de buurt bij het aantal SATA-aansluitingen op dit bord. Dankzij de PLX-switches hebben de videokaarten altijd zestien lanes ter beschikking, terwijl er dan zelfs met een 28-lane CPU een 3.0 x4 M.2-SSD gebruikt kan worden. Over de audio- en netwerkchips hebben we niets te klagen.

Naast zijn exorbitant hoge prijs heeft de Extreme11 nog een paar nadelen. Zo is het stroomverbruik duidelijk hoger dan dat van de meeste andere borden, al hangt dat voornamelijk samen met alle extra chips, die ook weer functionaliteit toevoegen. Jammer is ook dat ASRock heeft gekozen voor actieve koeling op het moederbord: kleine fans zijn nooit echt stil.

Voor een moederbord van 700 euro had het van ons nog best wat extremer gemogen: integreer een Thunderbolt-aansluiting van het nieuwste type en eventueel ook nog 802.11ac-WiFi: dan heb je pas écht een ultiem moederbord met alles erop en eraan, voor als het je toch al niet uitmaakt hoeveel je spendeert. De awards houden we in de kast, maar voor een zeer selecte doelgroep zal dit een zeer compleet moederbord zijn.

ASRock X99 Extreme11


Besproken product

Vergelijk  

Product

Prijs

ASRock X99 Extreme11

ASRock X99 Extreme11

  • ATX
  • Socket 2011-3
  • Intel X99
  • DDR4
Niet verkrijgbaar
0
*