ASUS Z97-Pro Gamer review: betaalbaar Socket 1150 voor gamers

27 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Z97-Pro Gamer
  3. 3. Specificaties en prijzen
  4. 4. Hoe hebben we getest + bClk-waardes
  5. 5. Benchmarks: 3DMark
  6. 6. Benchmarks: Cinebench 11.5
  7. 7. Benchmarks: Passmark 8 (CPU en geheugen)
  8. 8. Stroomverbruik: 3DMark Vantage (gemiddeld)
  9. 9. Stroomverbruik: Cinebench 11.5 (max)
  10. 10. Stroomverbruik: Idle (gem. over 5 minuten)
  11. 11. Geluidskwaliteit
  12. 12. Conclusie
  13. 13. Besproken producten
  14. 14. Reacties

Inleiding

ASUS was met de Republic of Gamers serie de eerste moederfabrikant die producten specifiek gericht op een gamers doelgroep op de markt bracht. Tegenwoordig is dat geen uitzondering meer: ASRock, Gigabyte en MSI hebben alle ook specifiek op gamers gerichte moederborden en lijken marktaandeel van de RoG-borden af te snoepen. Daarvoor zijn twee redenen aan te wijzen: allereerst leggen de andere fabrikanten goedkopere Gaming-borden in de winkel, daarnaast is hun marketing wellicht wat effectiever. Laten we wel wezen: "MSI Z97 Gaming 5" of "ASUS Maximus VII Ranger", van welk van beide productnamen is het meest duidelijk dat het product is gericht op gamers? Als antwoord op de meer betaalbare Gaming-borden van de concurrentie heeft ASUS nu sinds enige tijd ook op deze doelgroep gerichte borden buiten de RoG-reeks op de markt. Vorige maand publiceerden we al een review van de ASUS H97-Pro Gamer, ASUS stuurde ons nu ook de Z97 variant, die we uiteraard ook onderhanden hebben genomen. 

 Asus Z97-Pro Gamer
ASUS Z97 Pro Gamer

We zouden deze review eigenlijk met drie zinnen af kunnen maken, want de Z97-Pro Gamer is in feite de H97-Pro Gamer, maar dan met de Z97-chipset in plaats van de H97 en mede daardoor een extra PCI-Express x16 slot. Even in herhaling: de H97 en Z97 bieden beide volledige ondersteuning voor alle Socket 1150 Intel 4de generatie Core "Haswell" processors. Er zijn twee belangrijke verschillen: de Z97 biedt officiële ondersteuning voor het via de multiplier overklokken van de K-processors, de H moet dat missen. Daarnaast kan de Z-variant de 16 PCI-Express 3.0 lanes vanuit de CPU opdelen in 2x 8 lanes en is daarmee geschikt voor SLI en Crossfire. Vandaar door het extra x16-slot op de Z97-Pro Gamer. Het derde slot van het Z97 bord is gelijk aan het tweede slot van de H97-variant en is met vier lanes verbonden met de chipset: leuk voor een PCI-Express SSD, maar niet voor een videokaart.

Z97-Pro Gamer

Zoals het "hoort" bij gaming moederborden is de Z97-Pro Gamer uitgevoerd in een zwart/rode kleurstelling. Op het ontwerp van het bord is eigenlijk niets aan te merken. Naast de genoemde PCI-Express x16 sloten met 16/0/4 of 8/8/4 lanes biedt het bord nog 2x PCI-Express x1 en en twee maal PCI. ASUS heeft een achttal Serial ATA 600 aansluitingen op het bord geïmplementeerd, waarvan twee gedeeld in een SATA Express slot. Dit wordt aangestuurd door een losse controller. Een M.2 SSD is ook aanwezig, maar is wel een type met slechts twee lanes. USB 3.0 biedt het bord zes keer, waarvan vier keer extern. USB 2.0 is er twee keer.

De onboard geluidsoplossing is gebaseerd op de Realtek ALC1150 audio-codec, de beste chip uit de Realtek stal. DTS Connect ondersteuning, zoals we die bij veel luxere ASUS borden tegenkomen, moeten we missen. Speciaal voor de gamers doelgroep wordt de Realtek codec ondersteund door ELNA-condensators en een hoofdtelefoonversterker van 300 Ohm. Bovendien is het audiocircuit door middel van 'shielding' afgesloten van de rest van het PCB. Op veel moederborden voor gamers zien we tegenwoordig een Killer netwerkchip, maar ASUS houdt het bij een Intel I218V-chip. Wat ons betreft ook een prima keuze, want de bijgeleverde Gamefirst-software voorziet in praktisch alle foefjes die we kennen van de Killer-chip.

Asus Z97-Pro Gamer

Het bord heeft een 8-fase CPU-stroomvoorziening en biedt 5 fan-aansluitingen. De BIOS biedt alle overkloksettings zoals je die van luxe ASUS moederborden gewend bent, maar hardwarematige overklokfeatures ontbreken. ASUS richt zich met dit bord ook uitdrukkelijk niet op overklokkers, waar men met de RoG-producten juist wel een gecombineerde doelgroep van gamers en overklokkers heeft.

Met een gemiddelde prijs van € 152 is de Z97-Pro Gamer zo'n 25 euro duurder dan de genoemde H97-Pro Gamer (klik hier voor een vergelijkingstabel). Het bord is zo'n 10 euro goedkoper dan het goedkoopste Z97 bord uit de RoG reeks, de Maximus VII Ranger, maar tegelijkertijd weer zo'n 10 euro duurder dan het volgens onze prijsvergelijker meest populaire bord uit dit segment, de MSI Z97 Gaming 5. Als we een vergelijkingstabel met deze borden bekijken zien we dat de Maximus VII Ranger op zich weinig meerwaarde biedt, behalve de uitgebreide set RoG-software, die we hier besproken hebben. De specificaties van de Z97-Pro Gamer zijn verder nagenoeg identiek aan die van het MSI bord: verschillen zijn dat MSI kiest voor een Killer-chip (wat ons betreft geen voor- of nadeel), MSI voltagemeetpunten heeft (meer wie dat gebruikt koopt vermoedelijk een meet op overklokkers gericht bord) en MSI software van Creative bij de onboard geluidskaart bundeld. Hardwarematig twee vrijwel identieke borden dus, de vraag is of dat ook voor de benchmarks geldt...

Hieronder vind je screenshot van de BIOS van het bord.

Specificaties en prijzen

In onderstaande tabel vind je de specificaties van de ASUS Z97-Pro Gamer en daaronder een overzicht met up-to-date prijzen.

Algemeen
 
MerkAsus
ProductnaamZ97-Pro Gamer
Productcode90MB0KZ0-M0EAY0
DetailsProductinfo
Processor / Chipset
FormaatATX
Ondersteunde processor(s)Intel Core i3 / i5 / i7
CPU socketSocket 1150
Intel Coffee Lake compatible
Type processorbusDMI
ChipsetIntel Z97
Geheugen
Type geheugenDDR3
Type modulesDIMM
ECC ondersteuning
Hoogst instelbare geheugensnelheidDDR3-3200
Aantal geheugenkanalen2
Aantal geheugensloten4
Intel XMP compatible
Maximum intern geheugen32 GB
DDR3 SODIMM-sloten0
DDR3 DIMM-sloten4
DDR4 DIMM-sloten0
Uitbreidingssloten
PCI-Express x16 sloten3
PCI-Express x8 sloten0
PCI-Express x4 sloten0
PCI-Express x1 sloten2
Totaal aantal lanes alle PCI-Express x16 sloten20
Mini PCI-Express aansluitingen0
PCI-sloten2
Multi-GPU
Nvidia SLI compatible
Nvidia SLI (2-way)
Nvidia SLI (3-way)
Nvidia SLI (4-way)
AMD CrossFire compatible
AMD CrossFire (2-way)
AMD CrossFire (3-way)
AMD CrossFire (4-way)
Connectiviteit
USB 2.0 - Totaal8
USB 2.0 - extern2
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - Totaal6
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - extern4
IEEE 1394 controller
IEEE 1394 - Aansluitingen achterzijde0
Thunderbolt
Storage
Serial ATA aansluitingen (totaal)6
Serial ATA 300 aansluitingen0
Serial ATA 600 aansluitingen6
Serial ATA Express aansluitingen1
eSATA aansluitingen0
mSATA aansluitingen0
M.2 aansluitingen1
M.2 slot 1 typePCIe 2.0 x2 (1 GB/s)
Extra PATA (RAID) controller
Extra SATA (RAID) controller
RAID 0 ondersteuning
RAID 1 ondersteuning
RAID 5 ondersteuning
RAID 10 ondersteuning
Video
D-Sub (VGA) uitgang
DVI uitgang
HDMI uitgang
Aantal HDMI uitgangen1
DisplayPort uitgang
Audio
Onboard audio - Kanalen7.1
Onboard audio - Codec chipRealtek ALC1150
Onboard audio - Codec typeHDA
S/PDIF ingang
S/PDIF uitgang
Dolby Digital Live
DTS Connect
Bijgevoegde audiosoftwareCreative X-Fi MB5
Netwerk
Aantal netwerkaansluitingen1
LAN - ChipIntel WG-I218V
LAN - Snelheid1000 Mbit/s
Bluetooth
Stroomcircuit
Totaal aantal chokes8
Koeling / Overklokken
Fan aansluitingen (totaal)5
Fan aansluitingen (4-pin)5
Fan snelheid afhankelijk van temperatuur
VRM koelingPassief
Chipset koelerPassief
Maximale FSB/bClk frequentie300 MHz
Max. CPU voltage1.92 V
Max. VRIN voltage3.040 V
Max. VCCIO voltage+0.99 V
Max. VCCSA voltage+0.999 V
Max. geheugen voltage1.92 V
North bridge / PCH 1.05V/1.09V voltage tweaking (maximaal)1.5 V
PCH 1.5V / IMC / I/O voltage tweaking (maximaal)2 V
CPU Ring voltage tweaking (maximaal)1.92 V
I/O Analoog voltage tweaking (maximaal)+0.99 V
Windows software voor overklokken meegeleverd
Multiplier instelbaar
PCI-Express klokfrequentie instelbaar
Heatsinks op cpu stroomvoorziening
CPU Turbo Modus uitschakelbaar
HyperThreading/SMT uitschakelbaar
Cores uitschakelbaar
PCI-Express sloten hardwarematig uitschakelbaar
Voltage meetpunten op moederbord
Bevestiging koelblokkenSchroeven
Overig
Onboard speaker
100% Solid Condensators
BIOS typeEFI
Dual BIOS
Boot-menu in BIOS
Flash-programma in BIOS
BIOS profielen
Probleem diagnose
On-board Power / Reset switch
On-board Clear CMOS switch
Trusted Platform Module
BIOS-chip(s) vervangbaar
Lucid VirtuMVP software
Direct-naar-BIOS knop
Intel turbo spec

Hoe hebben we getest + bClk-waardes

We hebben de ASUS Z97-Pro Gamer op dezelfde manier getest als de eerder geteste Haswell-moederborden met bijvoorbeeld een Z97- of H97-chipset. We testen de borden in combinatie met een Intel Core i7 4770K-processor, 2x 4 GB Corsair Vengeance Pro DDR3-1600 geheugen, integrated graphics, een OCZ Vertex 4 128 GB SSD, een Corsair CX750M-voeding en Windows 8 Pro x64 als besturingssysteem. 

In de grafieken vind je alle 53 door ons geteste H97-- en Z97-moederborden. De ASUS Z97-Pro Gamer herken je aan de rode balkjes.

We testen alle borden op hun standaardinstellingen, zoals ze uit de doos komen. Vanzelfsprekend zijn prestaties en stroomverbruik afhankelijk van de standaard tuning. Vroeger speelden moederbordfabrikanten geregeld vals door de bClk stiekem standaard een klein beetje te verhogen. Wij en andere reviewsites waren daar nooit echt van gediend en de verschillende fabrikanten lijken hun leven te hebben gebeterd. Zoals te zien in onderstaande grafiek werken veruit de meeste door ons geteste Z97-borden keurig standaard op 100 of 99,8 MHz. De 100,1 MHz van een aantal ASRock en MSI borden zien we door de vingers.

Benchmarks: 3DMark

De Performance-score in 3DMark Vantage is uitstekend.

Benchmarks: Cinebench 11.5

In de Cinebench-benchmark, die puur leunt op CPU-prestaties, zien we ruwweg twee verschillende scores. Ongeveer de helft van de borden heeft wat we noemen standaard een agressieve Turbo, wat betekent dat wanneer alle cores belast worden (zoals bij Cinebench) de CPU toch naar z'n maximale Turbo-stand wordt gebracht, 3,9 GHz in het geval van de door ons gebruikte 4770K. Andere borden doen het zoals het hoort (volgens Intel dan) en Turbo'en bij vier cores in gebruik naar 200 MHz lager, 3,7 GHz bij de 4770K.

Overigens kun je zelf natuurlijk bij alle borden de Turbo-waardes aanpassen, zodat je borden zonder agressieve Turbo hetzelfde effect kunt laten hebben. Dit bord heeft de agressieve Turbo standaard niet aanstaan, maar laat duidelijk zijn: je past het zelf makkelijk aan en bij de volgende BIOS-versie kan het zo maar anders zijn.

De Z97-Pro Gamer is duidelijk een bord zonder agressieve turbo standaard ingesteld. 8,14 punten is dan een normale score.

Benchmarks: Passmark 8 (CPU en geheugen)

Dan Passmark 8. De onderste grafiek (Passmark 8 MemoryMark, een benchmark voor geheugenprestaties), is misschien nog wel het meest interessant. 2564 punten voor de geheugentest is een gemiddeld resultaat. 

We zien weer duidelijk welke borden zijn uitgerust met een agressieve Turbo en welke niet. Qua CPU-prestaties zit de Z97-Pro Gamer daarom wat lager dan gemiddeld.

Stroomverbruik: 3DMark Vantage (gemiddeld)

Dan het stroomverbruik. Dat hebben we op drie manieren gemeten. Allereerst meten we het gemiddelde stroomverbruik tijdens een volledige run van 3DMark Vantage. Hierbij wordt zowel CPU als GPU flink belast. Daarnaast meten we het maximale verbruik tijdens het draaien van de CPU-benchmark Cinebench 11.5. Ten slotte hebben we ook het idle-verbruik gemeten, waarbij we een gemiddelde over een periode van 5 minuten hebben bepaald.

Tijdens het rondje 3DMark blijft het stroomverbruik beperkt tot gemniddeld 71,5 watt voor het complete systeem. Dat is redelijk zuinig, al is MSI's Z97 Gaming 5 nog duidelijk zuiniger. 

Stroomverbruik: Cinebench 11.5 (max)

Aan het stroomverbruik tijdens Cinebench kun je precies aflezen of een bord wel of geen agressieve Turbo heeft. Dit bord heeft die niet, maar ook in verhouding tot andere borden die dezelfde instellingen gebruiken is de Z97-Pro Gamer erg energiezuinig. Prima dus!

Stroomverbruik: Idle (gem. over 5 minuten)

Dan het idle-verbruik, gemiddeld over een periode van vijf minuten. Je pc zal doorgaans meer idlen dan vol belast worden, dus het idle-verbruik is belangrijker dan dat onder load. Opvallend is dat het idle-verbruik van dit bord duidelijk hoger uitkomt dan de recent geteste H97-Pro Gamer. 34,8 watt vinden we een tikkeltje te veel van het goede.

Geluidskwaliteit

Met de loopback-test van Rightmark Audio Analyzer, waarbij we uitgang en ingang van de onboard geluidskaarten met elkaar verbinden, hebben we de kwaliteit van de onboard geluidskaarten getest. Aan kop gaan overduidelijk bijna alle borden, waaronder deze ASUS, met Realtek ALC1150. Die bieden allemaal een signaal/ruis-verhouding van zo'n 104 dB à 105 dB. Dat is méér dan uitstekend, beter dan de theoretisch maximale signaal/ruis-verhouding van 96 dB van 16-bits geluid.

Kijken we naar de stereo crosstalk, ofwel de mate waarin signaal bestemd voor het linker kanaal te horen is op het rechter kanaal en vice versa, dan zien we vergelijkbare resultaten. Vrijwel alle Realtek ALC1150-borden zitten tussen de -96 en -100 dB, uitstekend, zo ook deze keer. De harmonische vervorming is bij alle borden erg laag, zo ook bij dit bord.

Conclusie

De Z97-Pro Gamer is een uitstekend Z97 bord, op de featureset en op de prestaties is eigenlijk weinig tot niets aan te merken. Het predicaat "Gamer" is zoals bij veel Z97-borden natuurlijk voornamelijk marketing, maar toch: de gebruikte geluidskaart en de bij de netwerkkaart gebundelde software maken dat het bord wel degelijk zeer geschikt is voor deze doelgroep.

Vergelijken we de ASUS Z97-Pro Gamer met het in dit segment populaire MSI Z97 Gamer 5 moederbord, dan moeten we eigenlijk een gelijkspel uitroepen. Er zijn weinig tot geen redenen te bedenken waarom één van beide borden een duidelijk betere keuze is dan de ander. 

Dan blijft de prijs over en daar zien we de traditionele premium die je betaalt voor een ASUS logo op de doos: de ASUS Z97-Pro Gamer is gemiddeld zo'n 10 euro duurder dan de MSI Z97 Gaming 5. Het maakt dat voor wie geen merk-voorkeur heeft, het MSI bord de meest logische keuze is. Maar nogmaals; schuif je de € 10 opzij, dan heb je aan beide borden als gamer een even goed product.

Asus Z97-Pro Gamer


Besproken product

Vergelijk  

Product

Prijs

Asus Z97-Pro Gamer

Asus Z97-Pro Gamer

  • ATX
  • Socket 1150
  • Intel Z97
  • DDR3
Niet verkrijgbaar
0
*