Thermalright Silver Arrow IB-E / HR-02 Macho PCGH review: potige CPU-koelers

Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Thermalright HR-02 Macho PCGH 
  3. 3. Specificaties
  4. 4. Hoe test Hardware.Info CPU-koelers?
  5. 5. Grafieken: koeling Socket 1155
  6. 6. Grafieken: koeling Socket 2011
  7. 7. Grafieken: geluidsproductie
  8. 8. Grafieken: efficiëntie
  9. 9. Conclusie
  10. 10. Besproken producten
  11. 11. Reacties

Inleiding

Thermalright stuurde ons een tweetal CPU-koelers die we niet eerder testten. De Silver Arrow IB-E is een high-end exemplaar met ditto prijskaartje. De HR-02 Macho PCGH is een door onze Duitse collega's van PC Games Hardware onder handen genomen versie van de HR-02 Macho Rev. A. Wij hebben beide koelers uitvoerig getest.

Thermalright Silver Arrow IB-E

De Silver Arrow IB-E, waarbij IB-E staat voor Ivy Bridge-Extreme, is de opvolger van de Silver Arrow SB-E (Sandy Bridge-Extreme) die Thermalright een paar jaar geleden op de markt bracht en die wij getest hebben in de speciale Extreme en Special uitvoeringen. Net als bij de voorlopers hebben we van doen met een echt high-end CPU-koeler, wat ook wel duidelijk wordt wanneer we naar de prijs kijken. Gemiddeld betaal je er op het moment van schrijven € 83 voor, al is het product ook al voor minder dan € 70 te koop. Desalniettemin is de Silver Arrow IB-E hiermee één van de duurste luchtkoelers die je kunt kopen en begeeft Thermalright zich hiermee in het marktsegment van bijvoorbeeld de Noctua NH-D15.

Thermalright Silver Arrow IB-E

Dat de koeler een joekel is blijkt wel uit het gewicht en de specificaties. Onze weegschaal gaat de kilo voorbij, 1080 gram om precies te zijn. Volgens onze metingen is de koeler verder 16,4 cm hoog en 15,4 cm breed.

De koeler bestaat uit een tweetal losse koelblokken die door middel van een achttal 6mm heatpipes zijn verbonden met een koperen baseplate. Koelblok en baseplate zijn geheel vernikkeld en op een manier bewerkt waardoor alles netjes glimt, wat de koeler een luxe uitstraling geeft. Zoals bij veel moderne CPU-koelers staat het koelblok een beetje verschoven boven de baseplate, waardoor je niet in de knoei komt met te hoge geheugenmodules. Aangezien het koelblok an sich ook pas een stuk hoger begint dan bij de voorloper zal je ook bij Socket 2011 systemen, waar aan weerszijden van de CPU-koeler geheugenmodules zijn plaatst, niet in de problemen komen, mits je modules niet té hoog zijn.

Thermalright Silver Arrow IB-E

De koeler maakt gebruik van een tweetal ventilators van het type TY-141. Dit zijn 140mm exemplaren die via PWM worden aangestuurd en werken tussen de 900 en 1300 rpm. De ventilators hebben een zevental fanbladen. Het gebruikte lagertype is ons onbekend. Van de kleur - een bruin frame met bruin/grijze fan erin - moet je houden.

Hoewel de Silver Arrow IB-E uiteraard geschikt is voor alle courante CPU-sockets, is de luxe koeler specifiek bedoeld voor Socket 2011 systemen.

Thermalright HR-02 Macho PCGH 

De HR-02 Macho PCGH is een door onze Duitse collega's van PC Games Hardware onder handen genomen versie van de bestaande HR-02 Macho Rev. A koeler. Aangezien de koeler enkel op de Duitse en Nederlandse markt is uitgebracht - al is hij hier en daar ook wel in wat andere landen terug te vinden - staat het product ook enkel op de Duitse site van Thermalright.

Thermalright HR-02 Macho PCGH-Edition

Het enige verschil tussen de normale Macho en de PCGH-editie is de gebruikte ventilator. De normale uitvoering heeft een 900-1300 rpm 140mm PWM-fan, de PCGH-editie heeft een niet-PWM 140mm 800rpm ventilator. Ook de kleur is verschillend: PCGH heeft gewoon voor zwart gekozen. Net als bij de meeste andere specifieke PCGH-producten die op de markt zijn gekomen (bijvoorbeeld de Scythe CPU-koelers en Seasonic voedingen) is ook hier het terugbrengen van de geluidsproductie de belangrijkste drijfveer van de aanpassingen geweest.

Het koelblok is identiek aan de normale Thermalright Macho Rev A. Een zestal 6mm heatpipes brengt de warmte van de baseplate over naar een potig koelblok. Perforaties in de lamellen zouden er voor moeten zorgen dat de warmteafdracht wordt geoptimaliseerd.

Thermalright HR-02 Macho PCGH-Edition

Ook de Macho is geschikt voor alle courante CPU sockets. De koeler weegt in totaal 860 gram, is 16,4 cm hoog, 15,3 cm breed en 12,7 cm diep. Ook deze koeler is ietwat verschoven ten opzichte van de baseplate om niet in de knoei te raken met hoge geheugenmodules. De koeler kost gemiddeld € 49, al is dat een beetje vertekend door een aantal shops die wel erg hoog in de boom zitten qua prijs. Op sommige plekken is hij al voor € 40 te koop. Het maakt dat de koeler in de regel een euro of vijf duurder is dan onze huidige favoriet in het midden segment, de Scythe Mugen 4 PCGH.

Specificaties

In onderstaande tabel vind je de specificaties van beide geteste koelers:

Algemeen
 
MerkThermalrightThermalright
ProductnaamHR-02 Macho PCGH-EditionSilver Arrow IB-E
Productcode100700719100700413
DetailsProductinfoProductinfo
Eigenschappen
Waterkoeler
Socket 775
Socket 1150/1151/1155/1156
Socket 1366
Socket 2011/2066
Socket FM1/FM2/FM2+
Socket AM2/AM3/AM3+
Gewicht860 gram1080 gram
Hoogte16.4 cm16.4 cm
Breedte15.3 cm15.4 cm
Diepte12.7 cm13.3 cm
Meegeleverde koelpastaThermalright Chill Factor 3Thermalright Chill Factor 3
Fan
Diameter fan140 mm140 mm
Diameter tweede fan140 mm
Optioneel (extra) fan plaatsbaar?
Fancontroller
Extra weerstand voor stillere werking
RPM Min.800 rpm900 rpm
RPM Max.1300 rpm
Fan aansluiting3 pins4 pins
Koelblok
Aantal heatpipes68
MateriaalKoper / AluminiumKoper / Aluminium

Hoe test Hardware.Info CPU-koelers?

We hebben de CPU-koelers getest op identieke wijze als in onze laatste grote CPU-koelers vergelijkingstest.  

We gebruiken geen echte CPU’s, maar professionele CPU-simulators die we exact een vaste hoeveelheid warmte kunnen laten opwekken. De testopstelling is in 2014 geheel opnieuw ingeregeld en gekalibreerd en ook hebben we ten opzichte van tests uit 2013 en eerder veranderingen doorgevoerd qua gebruikte koelpasta en het aantal keren dat we getest hebben. 

We maken gebruik van een tweetal CPU-simulators. Allereerst is er een Socket 1155 chip, die is gemodelleerd naar de thermische eigenschappen van Intels Ivy Bridge processors. Toegegeven, dat is inmiddels een generatie terug, maar aangezien Ivy Bridge qua afmeting en TDP’s vrijwel identiek is aan Haswell, mag je wel concluderen dat wanneer koeler X het bij onze Socket 1155 tests beter doen dan koeler Y, dat dat voor Socket 1150 Haswell CPU’s ook zal gelden. Op dit Socket 1155 platform doen we een tests met 65W, 95W en 125W belasting. 65W en 95W zijn de TDP’s van de standaard Ivy Bridge CPU’s, ruwweg vergelijkbaar ook met Haswell. De 125W test staat gelijk aan een licht overklokte CPU.

De Socket 2011 CPU-simulator is gemodelleerd naar Sandy Bridge-E. Ook hier geldt: niet de nieuwste generatie, maar bij Ivy Bridge-E en Haswell-E is er qua oppervlak niets en TDP’s vrijwel niets veranderd. Ook hier doen we twee tests: 130W en 160W. De eerste is de TDP van de snelste 6-core CPU, de 160W test simuleert een lichte overklok.


De Hardware.Info testopstelling voor CPU-koelers

Alle tests hebben we uitgevoerd met zowel de op de koelers aanwezige fans draaiend op volle snelheid (12V spanning) als lage snelheid (7V spanning). Ook bij de geluidsgrafieken geldt: groen is hoge snelheid, rood is lage snelheid. De temperatuur meten we met in de CPU-simulators geïntegreerde, professionele T-type temperatuursensors. Alle testresultaten normaliseren we naar 20 °C omgevingstemperatuur. Verder testen we alle CPU-koelers minimaal twee keer, op twee verschillende dagen, waarbij we de montage dus ook vier keer (twee keer per socket) hebben uitgevoerd. Als we tussen beide tests verschillen van meer dan 1 °C meten, dan voeren we nog een derde test uit en worden de afwijkende resultaten verwijderd. Alle in de grafieken en op de site te vinden testresultaten zijn het gemiddelde van minimaal twee tests waarbij de resultaten dus slechts zeer beperkt afwijken.

Waar we voorheen gebruikmaakten van standaard, goedkope no-name koelpasta, maken we bij deze nieuwe test exclusief gebruik van Gelid GC-Supreme koelpasta. Niet alleen zorgt deze koelpasta voor betere resultaten, de no-name koelpasta zorgde voor veel te veel variatie. Verder hebben we voor deze test ook de hoeveelheid gebruikte koelpasta gestandaardiseerd: ca. 30 mg bij de Socket 1155 CPU-simulator en ca. 35 mg bij Socket 2011.

Gelid GC-Supreme 7g
Alle koelers zijn getest in combinatie met Gelid GC-Supreme

De geluidsproductie van de CPU-koelers testen we in onze geluidsdichte box met behulp van een professionele Brüel&Kjaer 2238 geluidsdrukmeter. Ook deze tests voeren we uit op hoge (12V) en lage (7V) snelheid. De metingen doen we op 10 centimeter afstand. Dat maakt dat de resultaten wat hoger uitvallen dan de opgaven van de fabrikanten (die dit over het algemeen op 1 meter doen). Onze geluidsdichte box is niet alleen te klein om op 1 meter afstand te meten, de kortere afstand maakt het ook mogelijk om nauwkeuriger te meten, doordat de verschillen in absolute zin groter worden.

An het eind van het artikel vind je ook een grafiek met efficiëntie scores die we hebben berekend voor Socket 1155 95W en Socket 2011 130W. Deze efficiëntiescores zijn een maat voor de combinatie van goede koeling met laag geluid. We berekenen de score door de temperatuur en de geluidsproductie (voor beide geldt lager = beter) met elkaar te vermenigvuldigen en dan te inverteren om een hoger = beter getal te krijgen. Ten slotte normaliseren we de scores zodat de beste koeler 100 punten krijgt. Toegegeven, het is goochelen met getallen en wetenschappelijk gezien hebben de eenheden geluidsdruk en temperatuur natuurlijk helemaal niets met elkaar te maken en zitten ze ook niet in dezelfde schaal. Toch geven de efficiëntiescores wel een goed beeld van de algemene prestaties van de koelers.

Koelers vanaf € 35

In de grafieken hebben we CPU-koelers met een prijs vanaf circa € 35 opgenomen. De Silver Arrow IB-E is in de grafieken te herkennen aan rode balkjes, de HR-02 Macho PCGH aan groene balkjes.

Grafieken: koeling Socket 1155

Hieronder de koelprestaties met de Socket 1155 CPU-simulator

Op 95W op hoge draaisnelheid (12V) zit de Silver Arrow IB-E in de top 3 op een vergelijkbaar niveau als de Noctua NH-D15. De Silver Arrow SB-E Extreme koelt nog een stuk beter, maar is zoals we verderop zullen zien ook véél luidruchtiger. De Macho PCGH vinden we vrij laag in de grafiek, maar zoals we verderop zullen zien is dat gekoppeld aan een lage geluidsproductie. 

Op lage draaisnelheid (7V) zit de Silver Arrow IB-E nog steeds in de top, 35,8 °C is echt een uitstekend resultaat. De Macho PCGH moet het opnieuw niet van de koelprestaties hebben, al is er in absolute zin niet op aan te merken: we meten nog altijd een resultaat ruim beneden de 50 °C.

Met de CPU-simulator ingesteld op 125W zien we een vergelijkbaar beeld als in de eerste twee grafieken, uiteraard met iets hogere temperaturen.

Grafieken: koeling Socket 2011

Hieronder de koelprestaties gemeten met de Socket 2011 CPU-simulator

Met 130W houdt de Silver Arrow IB-E de temperatuur zeer ruim onder de 40 °C. Een viertal koelers weten nog iets beter te koelen. Opnieuw valt de Macho PCGH qua koelprestaties tegen in vergelijking met andere koelers, maar hier moeten we nogmaals bij vermelden dat een blik op de geluidsproductie op de volgende pagina hier zeker een verklaring voor geeft. 

Op lage draaisnelheid zakt de Silver Arrow IB-E iets weg ten opzichte van de concurrentie, maar blijft de aansluiting met de top intact. De 160W metingen bevestigen het beeld dat we al kregen bij 130W.

Grafieken: geluidsproductie

In onderstaande grafiek vind je de geluidsproductie, gemeten op 10 centimeter afstand.

Hier is zoals al geschreven direct duidelijk waarom Macho PCGH in de koelingsgrafieken niet bepaald bovenaan stond. Zelfs op hoogste draaisnelheid meten we niet meer dan 30 dB(A) en daarmee is het de stilste CPU-koeler die we de afgelopen maanden hebben getest. Gemeten op 10 cm. afstand is 30 dB(A) de grens voor "onhoorbaar stil". Ofwel, zelfs als je de Macho PCGH op maximale snelheid laat draaien, hoor je hem niet. Op lage draaisnelheid zakt de geluidsproductie tot 22 dB(A), wat echt stiller dan stil is. 

De Silver Arrow IB-E komt op hoge draaisnelheid uit op 47 dB(A), vergelijkbaar met bijvoorbeeld de Noctua NH-D15. Hij is sowieso een stuk stiller dan de Thermalright Silver Arrow SB-E Extreme of SilverStone HE01, wat op hoogste snelheid echt stofzuigers zijn. Op lage snelheid komen we uit op 33 dB(A), opnieuw een resultaat vergelijkbaar met de NH-D15. Het resultaat komt net boven de magische grens van 30 dB(A) uit, maar ook op 33 dB(A) is weinig aan te merken.

Grafieken: efficiëntie

Hieronder de grafieken van de door ons berekende efficiëntiescores, een maat voor de relatie tussen koeling en geluidsproductie. Bij deze berekeningen zijn de scores genormaliseerd zodat de beste uit onze laatste vergelijkingstest 100 punten krijgt.

Om met de Silver Arrow IB-E te beginnen; op hoge snelheid komen we uit op 78 punten, op lage snelheid op 81 resp. 80 punten. In vergelijking met de directe concurrent, de Noctua NH-D15, eindigt Thermalright net iets lager. Dat was al te verwachten op basis van de resultaten die we op de vorige pagina's hebben gezien; de NH-D15 koelt in de regel een fractie beter en is een fractie stiller. 

De Macho PCGH stoot op hoge snelheid qua efficiëntiescore de Scythe Mugen 4 PCGH van de troon met een nieuwe topscore. Op lage snelheid is de efficiëntie wat lager, maar aangezien de Macho PCGH op hoge draaisnelheid al onhoorbaar stil is, heeft het überhaupt geen nut om de koeler op een lager voltage in te stellen.

Conclusie

De Thermalright Silver Arrow IB-E is een prima high-end koeler, met dito koelprestaties. In de koeling grafieken vindt de koeler steevast aansluiting in de top, zij aan zij met een aantal koelers die een stuk luidruchtiger zijn. Hoewel er op de prestaties weinig af te dingen is, weet de koeler het niet tot de top van ons favorietenlijstje in dit segment te schoppen; de vrijwel even prijzige Noctua NH-D15 koelt telkens een fractie beter en is een fractie stiller en is daarmee een nipt beter keuze. Verlies in dit segment vooral ook de Noctua NH-U14S niet uit het oog, een koeler die op wonderbaarlijke wijze met minder oppervlak (en een lagere prijs) vergelijkbare resultaten boekt.

De Thermalright HR-02 Macho PCGH is wat ons betreft een topper. Het is de stilste koeler die we de afgelopen maanden hebben getest: zelfs op hoogste draaisnelheid (de fan ingesteld op 12V) meten we slechts 30 dB(A) op 10 centimeter afstand. Hij is dus zelfs dan onhoorbaar stil. Het heeft dan ook volstrekt geen nut om de koeler op een lager voltage in te stellen. Zelfs wanneer we onze Socket 2011 CPU-simulator instellen op 160W blijft de temperatuur onder de 50 °C.

De Macho PCGH stoot zeker niet de Mugen 4 PCGH van de troon; dat is wat ons betreft een wat betere all-round koeler en die is ook net wat goedkoper. Maar voor wie een zo laag mogelijke geluidsproductie een topprioriteit is, is de Thermalright HR-02 Macho PCGH zonder enige twijfel de beste keuze.


Thermalright HR-02 Macho PCGH-Edition

 


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Thermalright HR-02 Macho PCGH-Edition

Thermalright HR-02 Macho PCGH-Edition

  • Socket 115x
  • Socket 20xx
  • 860 gram
  • 140 mm
Niet verkrijgbaar
Thermalright Silver Arrow IB-E

Thermalright Silver Arrow IB-E

  • Socket 115x
  • Socket 20xx
  • 1080 gram
  • 140 mm
Niet verkrijgbaar
0