4x MSI A88X Socket FM2+ moederborden review: MSI’s line-up voor Kaveri

8 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. MSI A88XM-E35
  3. 3. MSI A88XI AC
  4. 4. MSI A88XM Gaming en MSI A88X-G45 Gaming
  5. 5. Benchmarks
  6. 6. Stroomverbruik
  7. 7. Geluidskwaliteit
  8. 8. Conclusie
  9. 9. Besproken producten
  10. 10. Reacties

Inleiding

Begin dit jaar introduceerde AMD haar nieuwste generatie APU’s, codenaam Kaveri. De AMD A10-7850K en ook de overigens nog niet heel talrijke langzamere Kaveri CPU’s dienen gecombineerd te worden met een Socket FM2+ moederbord. Die waren al wat langer op de markt, want op zo’n FM2+ bord kun je ook probleemloos een AMD APU van de vorige generatie (Richland) plaatsen.

De A88X is AMD’s topmodel chipset voor Socket FM2+ moederborden en als we kijken naar het assortiment van de grote jongens is het ook de enige chipset die ruim wordt toegepast op zowel goedkopere als wat luxere moederborden. Met onder meer ondersteuning voor 8x Serial ATA 600 en 4x USB 3.0 is er op de feature set van de A88X weinig aan te merken: die is in feite zelfs beter dan bijvoorbeeld van Intels Z87-chipset.

Eerder al testten we een vijftal verschillende Socket FM2+ moederborden met AMD A88X chipset, van ASRock, ASUS en Gigabyte. De grote afwezige in dit rijtje is natuurlijk MSI. Dat gemis maken we vandaag goed met een test van maar liefst vier MSI moederborden met A88X chipset: instapmoederbord A88XM-E35, Mini ITX bord en A88XI AC en Gaming-borden A88XM Gaming en A88X-G45 Gaming.

Op de volgende pagina’s bespreken we de vier moederborden stuk voor stuk los. Bij de tests vergelijken we de borden uiteraard met de vijf eerder geteste Socket FM2+ moederborden.

MSI A88XM-E35MSI A88XI ACMSI A88XM GamingMSI A88X-G45 Gaming

MSI A88XM-E35

De A88XM-E35 is een echt instapmoederbordje met A88X chipset. Met een gemiddelde prijs van nog geen € 53 is het aanzienlijk goedkoper dan de drie andere, maar ook dan alle eerder door ons geteste A88X borden. De uitrusting laat zich dan ook het best omschrijven als “wat de chipset biedt, niet meer, eerder minder”.

MSI A88XM-E35

De A88XM-E35 is een Micro ATX moederbord. Naast de Socket FM2+ processorvoet vinden we twee DDR3 DIMM-sloten. Het bord heeft een PCI-Express x16 slot voor een optionele videokaart en daarnaast PCI-Express x1 en een conventioneel PCI-slot.

Op het bord vinden we een zestal Serial ATA 600 aansluitingen. Er is geen eSATA, wat betekent dat MSI twee van de acht SATA-controllers in de chipset niet gebruikt op dit instapbord. Van de vier USB 3.0 poort die de chipset biedt zijn er twee extern en twee intern uitgevoerd. Daarnaast biedt het bord 4x USB 2.0.

Als onboard geluidskaart gebruikt MSI een wat oudere Realtek ALC887 codec. Een SPDIF-uitgang is er niet. De enkele Gigabit LAN-aansluiting wordt aangestuurd door een Realtek RTL8111G chip. Verder zien we drie fan-aansluitingen, waarvan er twee zijn uitgevoerd als 4-pins.

MSI A88XM-E35

Overklokmogelijkheden heeft het bord nagenoeg niet. De basisklokfrequentie kan slechts 5% verhoogd worden en enkel van het geheugen kan het voltage aangepast worden. Wel zit er in de BIOS een softwarematige “OC Genie” knop, waarmee je de prestaties met één druk op de knop wat kunt verbeteren. Op OC-vlak is de grafische EFI-BIOS vrij kaal, terwijl de BIOS verder prima in elkaar zit en voldoende mogelijkheden biedt. Op het bord vinden we verder geen noemenswaardige hardwarematige of softwarematige extra features.

Het bord doet echter wat het moet doen: de prestaties zijn dan wellicht wat lager dan gemiddeld, de verschillen op dit vlak zijn absoluut gezien klein. Mede dankzij de kale uitrusting is de MSI A88XM-E35 idle het zuinigste van alle door ons geteste Socket FM2+ moederborden en ook onder load behoort de A88XM-E35 tot de zuinigste. De onboard geluidskaart behaalt nog altijd een signaal/ruis-verhouding van meer dan 90 dB(A); dat is niet bijzonder, maar wel prima.

Lang verhaal kort: de MSI A88XM-E35 bewijst dat je voor zo’n vijf tientjes al een prima werkend, no-nonsense Socket FM2+ bord kunt aanschaffen. Een prima keuze voor wie een simpel instap-PC’tje wil samenstellen.

MSI A88XI AC

De AMD Kaveri APU’s blijken, net als hun voorlopers, prima keuzes voor HTPC’s. Mede voor het doel van kleinbehuisde huiskamer PC’tjes heeft MSI de Mini-ITX A88XI AC uitgebracht, een bordje dat het opneemt tegen onder andere de eerder geteste Gigabyte F2A88XN WiFi en ASRock FM2A88X-ITX+.

MSI A88XI AC

Het MSI bordje heeft zoals gebruikelijk twee DDR3 DIMM-sloten en biedt PCI-Express x16 als enige uitbreidingsslot.

Het bordje biedt vier keer Serial ATA 600, vier keer USB 3.0 (waarvan twee keer intern) en zes keer USB 2.0 (waarvan eveneens twee keer intern). Ook dit bord heeft een Realtek ALC887 als audio-codec, maar nu heeft MSI wél een SPDIF-uitgang geplaatst. Een Realtek RTL8111G chip doet opnieuw dienst als controller voor Gigabit LAN, maar daarnaast heeft het bord in een mini-PCIe slot een Intel Wireless-AC 7260 module, die 2x2 (867 MBps) 802.11ac WLAN en Bluetooth 4.0 biedt. Voor het aansluiten van een scherm bij HDMI, DVI en VGA voorhanden.

Ook dit bordje is overduidelijk niet bedoeld voor overklokken en heeft daar net als de A88XM-E35 weinig tot geen mogelijkheden voor. De prestaties liggen opnieuw in lijn met andere A88X borden en ook dit bord is relatief zunig.

MSI A88XI AC

Met een gemiddelde prijs van zo’n € 97 is het MSI bord zo’n vijf euro duurder dan de genoemde Mini-ITX borden van ASRock en Gigabyte. De verschillen zijn klein. ASRock biedt zes in plaats van vier keer SATA600 (al is dit voor de meeste Mini-ITX systemen volstrekt overbodig), heeft eSATA en gebruikt een betere audio-codec in de vorm van de Realtek ALC1150. Gigabyte en MSI hebben echter een Intel 802.11ac WLAN-module, waar ASRock het met 802.11n moet doen. Dat Gigabyte en ASRock wat meer overklokmogelijkheden hebben is voornamelijk voor de bühne. Qua prestaties mag zeker ASRock dan wel net wat hoger scoren, MSI’s energieverbruik is aanzienlijk lager dan dat van de bordjes van zowel ASRock als Gigabyte.

MSI A88XM Gaming en MSI A88X-G45 Gaming

Ten slotte stuurde MSI ons twee Socket FM2+ moederborden uit hun gaming serie. De Micro-ATX A88XM Gaming en ATX A88X G45-Gaming hebben minstens net zo veel overeenkomsten als verschillen en daarom bespreken we deze borden tegelijkertijd.

Zoals gebruikelijk zijn ook deze MSI Gaming moederborden uitgevoerd in de zwart/rode-kleurstelling die we ook van andere borden uit dezelfde serie kennen. De PCB is zwart (en dus niet donkerbruin zoals bij de vorige twee borden) en het bekende drakenlogo mag niet ontbreken.

MSI A88XM Gaming
MSI A88XM Gaming

MSI A88X-G45 Gaming
MSI A88X-G45 Gaming

Beide borden hebben uiteraard een Socket FM2+ processorvoet en vier DDR3 DIMM-sloten. Het Micro-ATX bord biedt twee PCI-Express x16 sloten (16 lanes in totaal) en twee maal PCI-Express x1. Het ATX bord biedt drie PCI-Express x16 sloten, drie keer PCI-Express x1 en een conventioneel PCI-slot. Van de drie x16 sloten delen de eerste twee 16 lanes vanuit de processor: 16/0 of 8/8 dus. Het derde slot heeft vier lanes vanuit de chipset en is daarmee niet bepaald geschikt voor een videokaart.

Beide borden bieden keurig de acht Serial ATA 600 aansluitingen zoals beschikbaar middels de A88X chipset. Het aantal USB 3.0 poorten is door middel van extra controllers verhoogd naar zes bij de A88XM en acht bij de A88X-G45. In beide gevallen is er één interne connector voor twee USB 3.0 frontpanel aansluitingen. USB 2.0 bieden beide borden acht keer.

MSI A88XM Gaming

Een MSI gaming moederbord zou geen MSI gaming moederbord zijn als er niet een Killer E2205 netwerkchip op zou zitten. De geclaimde voordelen ervan zijn wat ons betreft grotendeels te classificeren als slimme marketing, maar de chips zetten een prima netwerkverbinding op bieden uitstekende drivers. De “Audio Boost” onboard geluidskaart combineert een Realtek ALC1150 audiocodec, het huidige topmodel van Realtek, met een koptelefoon voorversterker met ondersteuning voor headsets met hoge impendantie.

Beide borden hebben een zes-fase CPU-stroomvoorziening. Op het Micro-ATX bord vinden we drie CPU-fan aansluitingen, alle 4-pins. Bij het ATX-bord zijn daar twee 3-pin aansluitingen aan toegevoegd. De beide gaming-borden bieden in tegenstelling tot de borden op de vorige pagina’s wel goede overklokmogelijkheden, zowel in de BIOS (waar voor Socket FM2+ borden relatief veel voltage tweaking mogelijkheden aanwezig zijn) als hardwarematig. Rechtsonder op beide borden vinden we naast onboard power- en resetknoppen ook MSI’s OC Genie knop waarmee het systeem versneld kan worden. Een switch naast de OC Genie knop bepaalt hoe zwaar de standaard overklok is. Verder hebben beide borden een onder extreme overklokkers geliefde slow mode knop, waarmee de CPU in één klap naar de laagst mogelijke snelheid kan worden teruggezet, zodat je na een benchmarkrun op kritiek hoge snelheid “veilig” screenshots kunt maken.

Beide borden presteren uitstekend: op de benchmarkresultaten is niets aan te merken, de onboard geluidsoplossingen zitten rond de 100 dB(A) signaal/ruis-verhouding en ook qua stroomverbruik doen beide borden het zeer goed. Sterker nog: de A88XM Gaming is de zuinigste van alle door ons geteste Socket FM2+ moederborden.

MSI A88X-G45 Gaming

De prijs van beide borden is wel wat hoger dan de tot nu toe geteste Socket FM2+ borden. Voor de Micro-ATX variant betaal je gemiddeld € 113 en voor de ATX-versie gemiddeld € 119. Ter vergelijking, voor de eveneens specifiek op gamers gerichte Gigabyte G1.Sniper A88X betaal je gemiddeld € 100. Waar het Gigabyte bord voornamelijk qua naam “Gaming” is, maakt MSI voor haar AMD gaming-borden daadwerkelijk andere/betere keuzes qua netwerk- en audio-oplossingen.

Zeker de A88XM Gaming is voor wie wil gaan gamen op een AMD systeem dan ook zeker de moeite waard. De ATX-uitvoering biedt feitelijk weinig toegevoegde waarde: twee videokaarten combineren op een AMD A10 systeem is al weinig zinnig, laat staan meer.

Benchmarks

We hebben de A88X borden getest in combinatie met een AMD A10-6800K processor, 2x 4GB Corsair Vengeance DDR3-2133 geheugen, geïntegreerde graphics, een OCZ Vertex 4 128GB SSD, een Corsair CX750M voeding en Windows 8 x64 als besturingssysteem. 

In de benchmarks zien we dat de prestaties van de MSI borden in lijn met eerder geteste A88X borden liggen. De A88XM-E35 is duidelijk wat langzamer dan gemiddeld, maar de absolute verschillen zijn klein.

Stroomverbruik

Voor het stroomverbruik hebben we een drietal tests gedaan. In de bovenste grafiek zie je het idle-verbruik op de Windows desktop, gemiddeld over een tijdsduur van vijf minuten. De tweede grafiek toont het gemiddelde stroomverbruik tijdens een complete run van 3DMark Fire Strike op de geïntegreerde GPU. De derde grafiek toont het maximale stroomverbruik tijdens Cinebench 15.

Qua stroomverbruik scoren alle vier de MSI borden zeer goed. De A88XM Gaming is het zuinigste Socket FM2+ bord dat we tot nu toe getest hebben.

Geluidskwaliteit

De analoge geluidskwaliteit van de moederborden hebben we getest met de loopback test van Rightmark Audio Analyzer. De beide Gaming-serie borden presteren erg goed vanwege de Realtek ALC1150 codec.

Conclusie

De geteste MSI Socket FM2+ moederborden laten een prima indruk achter. Klik hier voor een vergelijkingstabel van alle negen tot nu toe door ons geteste Socket FM2+ AMD A88X moederborden.

De MSI A88XM-E35 bewijst dat je voor zo’n vijf tientjes al een prima werkend, no-nonsense Socket FM2+ bord kunt aanschaffen. Een prima keuze voor wie een simpel instap-PC’tje wil samenstellen.

De MSI A88XI AC moet zich zowel qua prijs als qua features meten met de eerder geteste Mini ITX borden van ASRock en Gigabyte. De aanwezigheid van 802.11ac WLAN en een laag stroomverbruik maken het MSI-bord voor HTPC-doeleinden zeker interessant.

Van de twee Gaming-moederborden is zeker de A88XM Gaming een uitstekende keuze voor wie een AMD Socket FM2+ systeem met dit primaire doel wil samenstellen. Het bord is voor de doelgroep beter geschikt dan de eerder geteste Gigabyte G1.Sniper A88X. De ATX-uitvoering biedt zoals we al schreven weinig toegevoegde waarde: twee videokaarten combineren op een AMD A10 systeem is al weinig zinnig, laat staan meer.


MSI A88XM Gaming


MSI A88XM-E35


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

MSI A88X-G45 Gaming

MSI A88X-G45 Gaming

  • ATX
  • Socket FM2+
  • AMD A88X
  • DDR3
Niet verkrijgbaar
MSI A88XI AC

MSI A88XI AC

  • Mini ITX
  • Socket FM2+
  • AMD A88X
  • DDR3
Niet verkrijgbaar
Bronze Award MSI A88XM-E35

MSI A88XM-E35

  • Micro ATX
  • Socket FM2+
  • AMD A88X
  • DDR3
Niet verkrijgbaar
Silver Award MSI A88XM Gaming

MSI A88XM Gaming

  • Micro ATX
  • Socket FM2+
  • AMD A88X
  • DDR3
Niet verkrijgbaar
0
*