Android op je TV: 10 Android-sticks review

42 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Soorten en maten
  3. 3. Aansluitingen
  4. 4. Veel van hetzelfde
  5. 5. In de praktijk
  6. 6. Doen of niet?
  7. 7. Besproken producten
  8. 8. Reacties

Inleiding

Ze zijn al een tijdje te koop, sticks en kastjes met Android die je op je tv aan kunt sluiten. Wij gingen aan de slag met 10 van die apparaten, om eens te kijken wat er allemaal mogelijk is.


De eerste vraag die wellicht op komt borrelen bij het lezen van de intro van dit verhaal is waarom je eigenlijk Android op je tv zou willen hebben. Een van de voornaamste redenen die wij zien voor het bestaansrecht van Android-sticks is dat je hiermee op een vrij simpele manier een Smart TV-upgrade aan je tv kunt toevoegen. De meeste moderne televisies hebben een netwerkaansluiting en beschikken over een selectie (voorgeïnstalleerde) toepassingen. Oudere modellen hebben dit nog niet. Door er een Android-stick op aan te sluiten, maak je ze dus eigenlijk ‘Smart’. Ook als er al wel toepassingen op staan, heeft een Android-stick in theorie wel degelijk meerwaarde. Het verschilt weliswaar per merk welke toepassingen er op een Smart TV staan, maar voor alle tv’s geldt dat het aantal beschikbare apps beperkt is. Die beperking heb je bij Android niet. Hiermee kun je alles installeren wat je maar wilt.

Apps die in ieder geval in theorie interessant zijn om op je tv te kunnen gebruiken zijn videodiensten zoals Youtube, NPO (Nederland 1, 2 en 3) en het recent in Nederland geïntroduceerde Netflix. Daar zijn apps voor beschikbaar. De aantrekkingskracht van Android op de televisie is niet alleen beperkt tot videodiensten. Internetten vanaf de bank op de televisie of het bijhouden van Facebook en Twitter zijn wat ons betreft ook interessante beloftes. In combinatie met de versie van XBMC voor Android-sticks, kan het in theorie ook de mediaspeler vervangen. Al met al zijn er wat ons betreft best goede argumenten aan te dragen om een Android-stick aan te schaffen.


Met een Android stick kun je je bestaande TV een goedkope "Smart TV upgrade" geven.

De test

Om uit te zoeken hoe goed of juist hoe slecht Android-sticks in de praktijk bevallen, hebben we er niet minder dan 13 aangevraagd. Vijf ervan komen van www.androidmediacenter.nl, zes van Android-Warehouse.com, één van Conrad.nl en één hadden we zelf liggen. We hebben de twee online shops gevraagd om zelf een selectie te maken van interessante modellen. Daaruit kwamen gedeeltelijk dezelfde apparaten naar voren, maar uiteindelijk zijn we toch op 10 verschillende producten uitgekomen. Daarnaast hebben we van de eerste twee shops ook de nodige apparaten ontvangen waarmee je de sticks kunt bedienen. Die hebben we dus ook getest. In de vergelijkingstabel staan de specifieke karakteristieken van de verschillende sticks. In wat volgt bespreken we het veld als geheel en lichten we er specifieke modellen uit. 

Soorten en maten

De naam ‘Android-sticks’ in de ondertitel doet vermoeden dat het allemaal apparaten zijn in de vorm van sticks. Dat is echter niet waar. Er zijn ook apparaten die worden aangeduid met de termen ‘TV Box’ en ‘Mini PC’. Om het allemaal een beetje overzichtelijk te houden, hebben we gekozen voor een uniforme benaming.

Er zijn ruwweg drie verschillende soorten Android-sticks. Allereerst zijn er de sticks die je rechtstreeks in een hdmi-aansluiting van een televisie kunt steken. In deze test zijn dat de CX-919, de Point of View HDMI Smart TV en de Ugoos UM2. Deze sticks kun je afhankelijk van je toestel netjes wegwerken. Dan moet de hdmi-aansluiting op je tv dat natuurlijk wel toelaten. Als je alleen naar achteren gerichte aansluitingen hebt en je hebt je tv heel dicht tegen de muur staan, dan past dit type stick er niet in. Er wordt echter ook een verloopkabeltje meegeleverd, dus aansluiten kan altijd.

Tronsmart CX-919
Een stick zoals de CX-919 steek je rechtstreeks in een hdmi-aansluiting van de tv.

De CX-919 en de Point of View zijn duidelijk platter dan de UM2. In ons testtoestel pasten die twee net wat beter in een naar de zijkant gerichte hdmi-aansluiting, waarbij het hele apparaat dus achter de tv verdwijnt.

Niet alle exemplaren die de vorm van een stick hebben, kunnen rechtstreeks op een tv aangesloten worden. De Tronsmart MK808II, Tronsmart MK908II, MK808B vallen in deze categorie. Deze zien er niet echt anders uit, maar moeten via een hdmi-kabel aangesloten worden, net als bijvoorbeeld een Blu-rayspeler of een mediaspeler. Dat zorgt ervoor dat je ze niet zo discreet weg kunt werken, maar biedt aan de andere kant wel meer vrijheid in de plaatsing. Ze passen over het algemeen ook prima in hdmi-aansluitingen die naar achter gericht zijn.

Tronsmart MK908II
De Tronsmart MK908II sluit je via een verloopkabeltje aan.

Een derde categorie is die van de echte kastjes. De E-M6 MX Box XBMC Android TV Box, MK888 Android TV Box, MiniX Neo X7, Storex Linkbox vallen in deze categorie. Deze grotere apparaten zijn niet meer zo onopvallend aanwezig als de sticks. Een plaatsje in de buurt van de mediaspeler, settopbox of Blu-rayspeler ligt voor de hand. Als je eigenlijk al wel genoeg losse doosjes en kastjes in de buurt van je televisie hebt staan, dan is dit wellicht niet de interessantste oplossing. Je hebt op deze doosjes wel duidelijk meer aansluitingen (zie onder), dus ze bieden wel degelijk een meerwaarde boven de sticks. Je kunt ervoor kiezen om ze ergens achter de tv op te hangen. Op de MK888 zijn daar zelfs al bevestigingspunten voor aangebracht.

MiniX Neo X7
Als je het niet erg vindt om nog een extra kastje te hebben, dan is de MiniX Neo X7 een optie.

De prijzen van de verschillende modellen zijn op zich niet laag. De meeste zijn te koop voor prijzen zo tussen de 90 en 120 euro. De MK808B zit daar duidelijk onder en de MiniX Neo X7 er duidelijk boven. Aangezien de meeste shops de producten niet met de officiële merknaam verkopen - die vaak zelfs vrijwel onmogelijk te achterhalen is! - laat staan met identieke product- of streepjescodes, is het vinden van producten als deze via een prijsvergelijker vrijwel onbegonnen werk. Een aantal van de geteste modellen kun je wel vinden via ongecategoriseerd zoeken.

De prijzen lijken wellicht wat hoog, maar het potentieel van de apparaten is in theorie groot, dus wat ons betreft zijn ze niet onredelijk. Ze moeten dan natuurlijk wel bieden wat ze beloven. Of dat zo is, zien we verderop.

Aansluitingen

Een Android-stick heeft minimaal een hdmi-aansluiting nodig om aan te sluiten op een tv en een aansluiting voor de stroomadapter. De voeding gaat bij de stick-modellen in deze test via micro usb, net als bijvoorbeeld bij Android-smartphones het geval is. Alleen de MK808B gebruikt nog de wat ouderwetse mini usb-aansluiting. De sticks eisen echter behoorlijk wat vermogen, dus een usb-aansluiting van de tv gebruiken als voeding is er in de meeste gevallen niet bij. De grotere exemplaren sluit je aan via een normale stroomaansluiting (een pinnetje).

Alle sticks en doosjes hebben verder ten minste één volwaardige usb-aansluiting. Die is ook echt nodig om een dongel op aan te sluiten waar een afstandsbediening mee communiceert. Zonder een dergelijk apparaat kun je vrij weinig met een Android-stick. Extra usb-aansluitingen zijn natuurlijk mooi meegenomen. Daar kun je dan bijvoorbeeld externe schijven of usb-sticks op aansluiten waarop bestanden staan die je af wilt spelen. Je kunt er ook een adapter op aansluiten waarmee je een bedrade netwerkaansluiting toevoegt aan het apparaat. Dit voor het geval dat het draadloze signaal niet voldoet. De echte kastjes in deze test hebben tot vier volwaardige usb-aansluitingen. Bij de sticks moet je het doen met maximaal twee. Meerdere modellen hebben echter ook een usb on-the-go-aansluiting. Daarop kun je een verloopkabeltje aansluiten dat er een volwaardig exemplaar van maakt.

In een geheugenkaartaansluiting is ook bij alle apparaten voorzien. Bij de sticks is dat een micro-sd-aansluiting, bij de grotere exemplaren een volwaardige sd-kaartsleuf. Dat laatste is handig als je bijvoorbeeld meteen de foto’s wilt kunnen laten zien die je hebt gemaakt met je digitale camera.

Als je ook per se audio-uitgangen op je Android-stick wilt hebben, zoals spdif en coax (digitaal) of gewoon een av uitgang, dan ontkom je in dit testveld niet aan de grotere exemplaren. Dat zijn de enige die dit bieden, al heb je voor spdif bij de MK888 nog wel een verloopje nodig.


Als er geen bekabelde aansluitingsmogelijkheid aanwezig is, dan kun je dat met een verloopje toevoegen.

WiFi

Alle apparaten in de test beschikken over wifi. Dat is natuurlijk nodig om verbinding te maken met internet, bijvoorbeeld als je apps wilt installeren of wilt browsen. De grotere exemplaren in de test hebben daarnaast een aansluiting voor een bekabeld netwerk. Als het niet nodig is, zouden we altijd gebruikmaken van de draadloze mogelijkheid. In onze testsituatie voldeed WiFi in vrijwel alle gevallen, maar daar was de afstand tussen de router en de stick behoorlijk klein; ze bevonden zich beide in dezelfde ruimte. Alleen de al wat gedateerde (en goedkoopste) MK808B liet op dit punt steken vallen.

Hoe de WiFi van de verschillende apparaten bij je thuis presteert, hangt uiteraard af van de specifieke situatie waarin je de stick wilt gaan gebruiken. Je moet zeker van de sticks geen wonderen verwachten, omdat daar simpelweg de ruimte ontbreekt voor voldoende antennes. We hebben ze niet open kunnen maken, maar we vermoeden dat we hier te maken hebben met 150N-verbindingen.

De MiniX Neo X7 springt het meest in het oog op dit vlak. Die beschikt namelijk over een dual-band WiFi-module. Met name als de router en het apparaat zich in dezelfde ruimte bevinden, is het handig om via 5 GHz te kunnen verbinden. Er is dan meer bandbreedte beschikbaar en je zit andere 2,4GHz-verbindingen niet in de weg.

Veel van hetzelfde

Als we eenmaal aan de slag gaan met de sticks, dan valt op dat ze heel erg veel op elkaar lijken. De kleuren van de interface verschillen tussen de merken, maar het is duidelijk dat we hier te maken hebben met apparaten die onder de oppervlakte niet veel van elkaar verschillen. We zien ook grotendeels dezelfde apps op de apparaten staan.

Als we wat dieper graven, zien we dat er voor zover we kunnen nagaan maar een apparaat in deze test is dat een SoC gebruikt die niet van Rockchip afkomstig is. De E-M6 heeft een Amlogic-SoC onder de motorkap. Voor het overige treffen we alleen de RK3066 en de RK3188 aan, waarbij we wel aan moeten tekenen dat we er bij de Storex niet achter konden komen waar die gebruik van maakt.

De RK3066 en RK3188 zijn zeker geen onbekende SoC’s voor ons. Als je weleens een tablet uit het budgetsegment in handen hebt gehad, bijvoorbeeld van Yarvik, dan is de kans heel groot dat ook jij er al bekender mee bent dan je denkt. De RK3066 is de oudere en minst krachtige van de twee. Hij bestaat uit twee Cortex-A9-kernen die zijn geklokt op 1,6 GHz en de oude vertrouwde quadcore ARM Mali-400 als GPU. Dat is voor huidige begrippen zeker geen hardloper meer, maar langzaam is hij ook zeker niet. Het werkgeheugen bedraagt 1 GB.

De RK3188 bestaat niet uit twee, maar uit vier Cortex-A9-kernen en is dus beduidend krachtiger. De chip is gebakken op 28nm, terwijl de RK3066 is gebakken op 40nm. Dat heeft niet altijd een bijzonder groot effect op de prestaties, maar wel op de productiekosten. Grafisch doet hij het op het eerste gezicht niet beter dan de RK3066, want ook hier treffen we een quad-core ARM Mali-400 aan. De kloksnelheid van de GPU is echter ongeveer verdubbeld. Al met al is het een duidelijk krachtiger SoC.  

De Amlogic AML8726-MX uit de E-M6 is vergelijkbaar met de RK3066, maar is net iets minder krachtig. Hij beschikt ook over twee Cortex-A9-kernen, maar die zijn net iets lager geklokt, op 1,5 GHz in plaats van 1,6 GHz. Het grootste verschil zit hem in de GPU. Bij de Rockchip is dat de quad-core-variant van ARM Mali-400, terwijl dat op deze Amlogic de dual-core-variant is. Voor het gebruik als mediaspeler, bijvoorbeeld in combinatie met XBMC is echter van belang dat alle SoC’s die we hebben aangetroffen de NEON-instructieset ondersteunen.

Eny Technology EM6
Ben je op zoek naar een vervanger voor je mediaspeler, dan is de E-M6 een interessant apparaat. Daar staat XBMC al op. Je kunt dat op de andere apparaten ook zelf installeren.

In de praktijk

Aangezien we te maken hebben met apparaten die intern veel op elkaar lijken, is het niet vreemd dat ze in de praktijk ook grotendeels identiek functioneren. Met uitzondering van de MK808B, werken ze in de praktijk soepel. Bij de MK808B lijkt een gedeelte van het probleem te zitten in de wat matige WiFi.

Het leeuwendeel van de testdeelnemers maakt gebruik van een zeer herkenbare Android-interface, zoals je die ook op tablets aantreft. Het is in vrijwel alle gevallen Android 4.2. Alleen de Point of View HDMI Smart TV (Android 4.1) en de Storex Linkbox (Android 2.3) hebben een eigen schil over het besturingssysteem heen gelegd, speciaal voor gebruik op televisies. Dat is niet bepaald een succes wat ons betreft. Als je Android gewend bent, is een andere interface alleen maar verwarrend. Daarnaast ziet het app-overzicht er met name bij de Point of View behoorlijk lelijk uit. De icoontjes zijn daar opgeblazen, zonder dat de resolutie ervan is aangepast. De Storex Linkbox lijkt als pure mediaspeler ontworpen. Een link naar de Play Store van Google konden we niet ontdekken in ieder geval. Je kunt er natuurlijk wel gewoon apps op installeren, maar dat lijkt niet het voornaamste doel te zijn van dit model. Het startscherm is ook meer het scherm van een mediaspeler dan dat van een Android-apparaat.

Custom ROM

Als je niet gecharmeerd bent van de interface die standaard op een Android-stick zit, dan kun je er in sommige gevallen ook een custom ROM op installeren. Voor de MK908II die in deze test zit, heeft developer Finless een ROM gemaakt. Net als bij smartphones kun je ook bij Android-sticks niet zomaar iedere custom ROM op ieder device flashen. Hou daar dus rekening mee. Voor deze test was het niet haalbaar om het flashen van de ROM op de MK908II uit te proberen.

Bediening

Een van de belangrijkste onderdelen van het omgaan met een Android-stick in de praktijk is de bediening. Android is zoals bekend natuurlijk bedoeld voor gebruik in combinatie met aanraakschermen. Dat is bij een tv een lastig verhaal. Een afstandsbediening is dus bittere noodzaak. Een standaard afstandsbediening voldoet dan niet, omdat je hiermee niet of heel lastig de interface kunt bedienen. De aanraakbediening moet op de een of andere manier gesimuleerd worden. Er zijn afstandsbedieningen die een combinatie bieden van toetsenbord en touchpad, maar er zijn er ook die dankzij een ingebouwde gyroscoop gebruikt kunnen worden als ‘aanwijzer’.


De afstandsbedieningen die wij hebben geprobeerd, overtuigen niet echt.

Hier ligt op dit moment het grote probleem van de Android-sticks. Van de ‘afstandsbedieningen’ die we hebben getest, weet geen enkel exemplaar echt te overtuigen. Bedienen is mogelijk, maar het gaat over het algemeen verre van soepel. Met een afstandsbediening met gyroscoop is het weliswaar mogelijk om met behulp van bewegingen de muisaanwijzer over het scherm te laten gaan, maar heel erg accuraat is dat over het algemeen niet. Het went gedeeltelijk wel, maar een echt vloeiende bediening zat er bij ons in ieder geval niet in. Net aan werkbaar is een term die beter past. De afstandsbedieningen met touchpad en toetsenbord die we hebben getest, zijn dan weer primair gemaakt voor gebruik in combinatie met Windows. Allerlei handige Android-knoppen ontbreken.

Voor de apparaten in deze test met een Rockchip-chip (de meeste dus), is er ook een smartphone-app beschikbaar, de RKRemote. De app werkt op zich redelijk, maar ook dit gaat verre van vloeiend. Het is kennelijk nog niet zo eenvoudig om een interface voor aanraakbediening te bedienen zonder het scherm aan te raken.

Interface in HD

De meeste tv’s zijn tegenwoordig voorzien van een Full HD-scherm. De Android-interface die je op je tv ziet, is echter bij alle sticks beperkt tot 720p. Je kunt de resolutie wel op 1080p zetten, maar voor de interface maakt dat geen verschil. Als je de stick op 1080p instelt, dan zou hij wel gewoon films in 1080p af moeten spelen. Via XBMC kan dat voor zover we hebben kunnen zien wel, maar kun je tegen problemen aanlopen bij bepaalde SoC’s. Dan moet je daar dus weer een workaround voor installeren. Ideaal is het niet, maar er zijn wel behoorlijk wat fora waar je terecht kunt voor advies.

Doen of niet?

Als we kijken naar het landschap van apparaten die op een tv aangesloten kunnen worden om daar functies aan toe te voegen, dan komt automatisch de vraag bovendrijven of een Android-stick een goede aankoop is.

Als gadget voor de liefhebber van wat minder courante technologie is het een interessant concept, de flexibiliteit en de mogelijkheden van Android aan een tv toevoegen. In theorie kan hij dus ook de mediaspeler vervangen. Zeker als je nog geen Smart TV heeft, is het zoals gezegd in potentie een aantrekkelijk product.

In de praktijk zijn we behoorlijk te spreken over het gebruik van Netflix op deze sticks en doosjes. Deze dienst ontsluit een hele wereld van online content, ook voor tv’s die niet verbonden kunnen worden met het thuisnetwerk. Dat is absoluut een groot pluspunt. Een Apple TV zit met een prijs van ongeveer 100 euro in hetzelfde segment als de sticks in deze test en biedt deze dienst ook aan. Daarmee is het echter niet mogelijk om ook allerlei andere toepassingen te installeren. Dat kan op Android-sticks dus wel. Mediaspelers met Netflix zijn er verder nog niet echt.

Het probleem zit hem dus zoals gezegd in de bediening. Is die goed, dan is een Android-stick voor iedereen die een ‘Smart TV upgrade’ zoekt een erg interessant product, dat ook de mediaspeler kan vervangen. Is die niet goed, dan moet je voorbereid zijn op af en toe wat ergernissen tijdens het bedienen ervan. Onze ervaring is in ieder geval niet erg positief op dit vlak.

Testuitslag

Welke door ons geteste Android-stick het best is, hangt voor een belangrijk deel af van je specifieke wensen. Wil je een exemplaar dat rechtstreeks in de tv geprikt kan worden, dan heeft de CX-919 onze voorkeur. Die is net wat slanker vormgegeven dan de Ugoos UM2 en past daardoor beter. De Point of View laat het behoorlijk liggen qua interface en maakt gebruik van wat oudere hardware. Van de sticks die via een hdmi-kabel aangesloten moeten worden, valt de MK808B wat ons betreft af. Die is weliswaar goedkoop, maar presteert aantoonbaar minder dan de andere twee. De MK908II is de modernste en krachtigste van de twee, maar de MK808II kan ook nog prima mee en is goedkoper. Wij zouden toch voor de eerste gaan, vanwege de modernere componenten. Kijken we naar de doosjes, dan is de MiniX Neo X7 een erg fraai en compleet product, maar wel behoorlijk duur. De E-M6 MX Box en de MK888 kosten ongeveer evenveel en zijn beide interessant. De MK888 is moderner, maar de E-M6 heeft XBMC al geïnstalleerd. Je kunt XBMC ook zelf installeren, maar dat is natuurlijk wel wat extra werk. Beide zijn wat ons betreft het overwegen waard, al is de spdif-oplossing van de MK888 niet echt handig. De Storex Linkbox zouden we links laten liggen. Die is door het gebruik van Android 2.3 niet bij de tijd en de interface is verder ook geen succes.

Point of View HDMI Smart TV
De Point of View HDMI Smart TV mag dan van een bekend merk zijn, qua interface laat men punten liggen en de hardware is verouderd.

Conclusie

We hebben in dit artikel wat beter gekeken naar het fenomeen Android-sticks. Ze beloven veel en kunnen dat technisch voor een groot gedeelte ook waarmaken. Qua bediening is het alleen nog behoorlijk behelpen. De CX-919, Tronsmart MK908II, E-M6 MX Box en MK888 Android TV Box zijn de interessante modellen in hun categorieën. Echt aanraden kunnen we Android-sticks als productgroep echter nog niet, behalve als het gadget-gehalte je aanspreekt en je geen problemen hebt met af en toe wat priegelen. Want het is in potentie echt wel interessant en met Netflix is er een zeer interessante app voor beschikbaar. Als vervanger voor de mediaspeler is een Android-stick of –doosje qua rekenkracht geschikt. Ook daar wordt het plezier behoorlijk belemmerd door de haperende bediening.

Klik hier voor een vergelijkingstabel van de geteste apparaten.


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Eny Technology EM6

Eny Technology EM6

  • Amlogic AML8726-MX
  • 8 GB
  • 1 GB
Niet verkrijgbaar
MiniX Neo X7

MiniX Neo X7

  • Rockchip RK3188
  • 16 GB
  • 2 GB
Niet verkrijgbaar
Point of View HDMI Smart TV

Point of View HDMI Smart TV

  • Rockchip RK3066
  • 8 GB
  • 1 GB
Niet verkrijgbaar
Storex LinkBox

Storex LinkBox

  • 8 GB
Niet verkrijgbaar
Tronsmart CX-919

Tronsmart CX-919

  • Rockchip RK3188
  • 8 GB
  • 2 GB
Niet verkrijgbaar
Tronsmart MK808B

Tronsmart MK808B

  • Rockchip RK3066
  • 8 GB
  • 1 GB
Niet verkrijgbaar
Tronsmart MK808II

Tronsmart MK808II

  • Rockchip RK3188
  • 8 GB
  • 1 GB
Niet verkrijgbaar
Tronsmart MK888

Tronsmart MK888

  • Rockchip RK3188
  • 8 GB
  • 2 GB
Niet verkrijgbaar
Tronsmart MK908II

Tronsmart MK908II

  • Rockchip RK3188
  • 8 GB
  • 2 GB
Niet verkrijgbaar
Ugoos UM2

Ugoos UM2

  • Rockchip RK3188
  • 8 GB
  • 2 GB
Niet verkrijgbaar
0
*