AMD A10-7850K 'Kaveri' review: AMD's nieuwste APU

22 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Drie modellen
  3. 3. Steamroller CPU: ~10% sneller
  4. 4. GCN GPU: nieuwste generatie
  5. 5. HSA: CPU en GPU werken beter samen
  6. 6. Extra's: TrueAudio en nieuwe UVD
  7. 7. Test
  8. 8. Benchmarks (iGPU): 3DMark Cloud Gate
  9. 9. Benchmarks (iGPU): 3DMark Fire Strike
  10. 10. Benchmarks (iGPU): Crysis 3 (1920x1080 Low)
  11. 11. Benchmarks (iGPU): Crysis 3 (1920x1080 Medium)
  12. 12. Benchmarks (iGPU): Hitman Absolution (1920x1080 Low)
  13. 13. Benchmarks (iGPU): Hitman Absolution (1920x1080 Medium)
  14. 14. Benchmarks (iGPU): Tomb Raider (1920x1080 Low)
  15. 15. Benchmarks (iGPU): Tomb Raider (1920x1080 Medium)
  16. 16. Benchmarks (iGPU): Adobe Photoshop CS6
  17. 17. Benchmarks (iGPU): Adobe Photoshop CS6 (OpenCL)
  18. 18. Benchmarks (iGPU): Cinebench 11.5
  19. 19. Benchmarks (iGPU): Tech Arp x264 HD 5.0.1 Pass 1
  20. 20. Benchmarks (iGPU): Tech Arp x264 HD 5.0.1 Pass 2
  21. 21. Benchmarks (iGPU): Cyberlink Espresso 6.7
  22. 22. Benchmarks (iGPU): Cyberlink Espresso 6.7 (GPGPU/QS)
  23. 23. Benchmarks (iGPU): Cyberlink PowerDirector
  24. 24. Benchmarks (iGPU): Cyberlink PowerDirector (GPGPU/QS)
  25. 25. Benchmarks (iGPU): Microsoft Excel 2013
  26. 26. Benchmarks (iGPU): Microsoft Word 2013
  27. 27. Benchmarks (iGPU): IE10 - Futuremark Peacekeeper 2.0
  28. 28. Benchmarks (iGPU): IE10 - Mozilla Kraken
  29. 29. Benchmarks (iGPU): WinRAR 4.20 (512 MB)
  30. 30. Benchmarks (iGPU): TrueCrypt 7.1 AES
  31. 31. Benchmarks (iGPU): TrueCrypt 7.1 AES (+ AES-NI)
  32. 32. Benchmarks (iGPU): PCMark8 v2
  33. 33. Stroomverbruik (iGPU): Cinebench 11.5 (Max)
  34. 34. Stroomverbruik (iGPU): 3DMark Cloud Gate (Gemiddeld)
  35. 35. Stroomverbruik (iGPU): Idle
  36. 36. Benchmarks (HD 7970): Hitman Absolution (1920x1080 Medium)
  37. 37. Benchmarks (HD 7970): Hitman Absolution (1920x1080 High)
  38. 38. Benchmarks (HD 7970): Tomb Raider (1920x1080 Medium)
  39. 39. Benchmarks (HD 7970): Tomb Raider (1920x1080 High)
  40. 40. Stroomverbruik (HD 7970): Cinebench 11.5 (Max)
  41. 41. Stroomverbruik (HD 7970): Idle
  42. 42. Geheugen overklokken
  43. 43. Steamroller vs. Piledriver
  44. 44. Conclusie
  45. 45. Besproken producten
  46. 46. Reacties

Inleiding

AMD introduceert vandaag een nieuwe generatie APU's, codenaam Kaveri, de eerste die volledig geschikt zijn voor HSA, ofwel de Heterogeneous System Architecture. De nieuwe Kaveri generatie combineert een quad-core processor van de Steamroller generatie met een GPU die gebruik maakt van dezelfde Graphics Core Next architectuur als AMD's courante losse videokaarten. Waar de vorige generatie APU's in eerste instantie voor laptops werd geïntroduceerd en later voor desktops op de markt kwam, draait AMD het deze keer om. In deze review bespreken we het nieuwe topmodel A10-7850K. 

AMD A10-7850K Boxed

De nieuwe Kaveri generatie zijn de eerste APU's (Accelerator Processing Unit, AMD's naam voor processors met geïntegreerde videokaart) die volledig geschikt zijn voor HSA ofwel de Heterogeneous System Architecture. Verderop in dit artikel gaan we daar dieper op in, maar in een notendop is het een nieuwe architectuur waarbij CPU- en GPU-kernen binnen één chip beter kunnen samenwerken. De krachtige grafische kernen zijn al sinds jaar en dag AMD's troefkaart en die wil AMD bij deze generatie echt uitspelen: steeds meer "normale" software (lees: niet-games) maakt gebruik van de GPU, mede dankzij open standaarden als OpenCL. De komst van HSA moet dat proces in een volgende stroomversnelling doen belanden. Volgens AMD worden conventionele CPU-prestaties stap voor stap minder belangrijk en is Kaveri zodoende helemaal klaar voor de toekomst.

Het moet gezegd worden, die trend is inderdaad duidelijk zichtbaar. Populaire software als Adobe Photoshop en Premiere maakt tegenwoordig al goed gebruik van GPU's, maar de lijst wordt steeds langer. Tegelijkertijd moeten we ook onderkennen dat de ontwikkelingen rond GPU-versnelde software minder snel gaan dan AMD zou hopen. Zoals we verderop zullen zien is normale CPU-rekenkracht nog altijd een belangrijk gegeven.

De krachtige geïntegreerde GPU kan natuurlijk ook voor zijn primaire doel gebruikt worden: 3D-graphics ofwel gaming. Volgens AMD is de in Kaveri geïntegreerde GPU snel genoeg om de meeste moderne games in Full HD met standaard kwaliteitsinstellingen te spelen. Sterker nog: AMD claimt op basis van de laatste Steam hardware survey dat circa 35% van de gamers gebruik maakt van een videokaart die langzamer is dan de geïntegreerde GPU van Kaveri: voor hen zou upgraden naar een systeem met de nieuwe generatie APU überhaupt al een prestatiewinst met zich meebrengen.

Wij hebben topmodel A10-7850K uitvoerig getest om de vraag te beantwoorden of de nieuwe chip inderdaad zo geweldig is als AMD claimt.

Drie modellen

Kaveri is een chip met 2,41 miljard transistors en een afmeting van 245 mm² die wordt geproduceerd bij GlobalFoundries, gebruikmakend van een 28nm SHP (Super High Performance) productieprocedé. Het gekozen procedé is geoptimaliseerd om chipoppervlak optimaal te benutten, zoals gebruikelijk bij GPU's. 

De processors maken gebruik van een tweetal Steamroller modules, wat in totaal 4 CPU-cores oplevert. Daarnaast vinden we in de chip een achttal GCN-modules, voor een totaal van 512 grafische rekeneenheden. Juist omdat CPU en GPU bij deze generatie beter samenwerken, waarover verderop meer, wil AMD af van het los benoemen van CPU- en GPU-kernen. Vandaar dat men het zelf op houdt dat Kaveri 12 "Compute Cores" heeft, waarvan dus vier CPU en acht GPU.

Naast de CPU- en GPU-kernen bevat Kaveri een dual-channel DDR3-geheugencontroller. De officiële snelheid is 2133 MHz, maar 2400 MHz geheugen werkt volgens AMD ook prima en overklokkers kunnen zelfs nog verder gaan. De chip bevat verder een PCI-Express controller die geschikt is voor de nieuwste PCI-Express 3.0 generatie. Via deze interface wordt niet alleen een optionele losse videokaart aangestuurd, maar ook de chipset.

De processor komt in eerste instantie enkel voor desktop op de markt en maakt daarvoor gebruik van de Socket FM2+ processorvoet. FM2+ is een nieuwe versie van de bestaande FM2 processorvoet en is backwards compatible. Dat betekent dat je in een Socket FM2+ moederbord zowel FM2+ als FM2 processors kunt plaatsen. Andersom is er geen compatibiliteit: de FM2+ Kaveri processors werken enkel in officiële FM2+ moederborden en dus niet in bestaande FM2 exemplaren. Recent hebben we al een aantal Socket FM2+ moederbord met de AMD A88X chipset getest.

Kaveri komt in eerste instantie in drie modellen op de markt. Het topmodel is de A10-7850K, waarbij de vier CPU-cores en 8 GPU-cores alle zijn ingeschakeld. De CPU werkt standaard op 3,7 GHz met een 4 GHz Turbo-klokfrequentie. Dat laatste is 10% minder dan bij voormalig topmodel A10-6800K uit de Richland generatie. Volgens AMD komt dit omdat het gebruikte 28nm SHP procedé niet is geoptimaliseerd voor hoge CPU-klokfrequenties. De lagere klokfrequentie zou echter gecompenseerd moeten worden dankzij de nieuwe CPU-architectuur. De chip heeft 4 MB L2-cache. De 8 GPU-cores, ofwel 512 shader units, werken op 720 MHz. De chip heeft verder de AMD TrueAudio DSP's aan boord, waarover verderop meer. De K bij de modelnaam geeft aan dat de chip volledig multiplier-unlocked is. Overklokkers kunnen zich dus uitleven.

Het tweede model is de A10-7700K. In vergelijking met de 7850K is allereerst de GPU standaard wat lager geklokt: 3,4 GHz basisfrequentie met een 3,8 GHz Turbo. Daarnaast zijn slechts zes van de acht GPU-kernen ingeschakeld, wat neerkomt op 384 beschikbare shader units.

Ten slotte is er de A8-7600, met eveneens vier CPU- en zes GPU-kernen. Deze is echter nog iets lager geklokt: 3,3 GHz standaard en 3,8 GHz Turbo.

Alle vier de chips hebben wat AMD noemt een configureerbare TDP: standaard is die 95W, maar in de BIOS kun je hem naar wens op de watt nauwkeurig instelling tussen de 65W en 45W. De A8-7600 is daar voor gespecialiseerd. Door het verlagen van de TDP daalt het maximale stroomverbruik, maar gaan natuurlijk ook de prestaties wat omlaag. Toekomstige mobiele varianten van Kaveri kunnen zelfs met een 15W TDP-limiet werken.

In onderstaande tabel zie je de eigenschappen van de drie aangekondigde chips.

Algemeen
 
MerkAMDAMDAMD
ProductnaamA10-7700K BoxedA10-7850K BoxedA8-7600 Boxed
ProductcodeAD770KXBJABOXAD785KXBJABOXAD7600YBJABOX
DetailsProductinfoProductinfoProductinfo
Processor
ProcessorserieA10A10A8
CPU-coreKaveriKaveriKaveri
CPU-socketSocket FM2+Socket FM2+Socket FM2+
Klokfrequentie3.4 GHz3.7 GHz3.1 GHz
Max. turbo klokfrequentie3.8 GHz4.0 GHz3.8 GHz
Aantal cores4 cores4 cores4 cores
Aantal threads444
HyperThreading / SMT
Multiplier343731
Multiplier unlocked
Bussnelheid / bClk100 MHz100 MHz100 MHz
Geïntegreerde geheugencontrollerDDR3-2133 (Dual Channel)DDR3-2133 (Dual Channel)DDR3-2133 (Dual Channel)
Thermal design power95 W95 W65 W
Productie-procedé28 nm28 nm28 nm
Die-grootte245 mm²245 mm²245 mm²
Aantal transistors2410 mln2410 mln2410 mln
UitvoeringBoxedBoxedBoxed
Koeler meegeleverd
Geheugencontroller
Geïntegreerde geheugencontroller
GeheugentypeDDR3DDR3DDR3
Geheugensnelheid2133 MHz2133 MHz2133 MHz
Geheugenkanalen222
Video
Geïntegreerde GPU
GPU typeAMD Radeon R7 SeriesAMD Radeon R7 SeriesAMD Radeon R7 Series
GPU klokfrequentie720 MHz720 MHz720 MHz
Aantal rekenkernen384512384
DirectX versieDirectX 11.2DirectX 11.2DirectX 11.2
Cache
L2-cache4096 kB4096 kB4096 kB
L3-cache0 MB0 MB0 MB
Instructieset
IA-64
MMX
SSE
SSE2
SSE3
SSE4A
SSE4.1
SSE4.2
x86-64
XD-bit
AVX
AVX2

Prijzen

AMD-partner Alternate.nl liet ons weten dat de AMD A10-7850K € 169,90 gaat kosten, terwijl de A10-7700K voor € 149,90 over de toonbank zal gaan. Hiermee positioneert AMD haar nieuwe topmodel APU op het prijspunt van Intels Core i5 4570 en dus ruim onder de populaire Core i5 4670K. De A10-7700K zit ongeveer op het prijsniveau van de Core i5 4440.


Zo ziet AMD de positionering van Kaveri. Let wel; de gekozen benchmarks maken alle optimaal gebruik van de GPU.

In de perspresentatie claimt AMD dat Battlefield 4 bij alle nieuwe AMD A10 chips wordt gebundeld. Aangezien die game los zo'n € 44 kost is dat natuurlijk een uitstekende deal. Helaas wist Alternate.nl ons te melden dat men van niets weet. Het kan dus zijn dat de bundel enkel voor Amerika geldt. De vraag staat uit bij AMD, zodra we antwoord hebben laten we het weten. Ga er voor nu vanuit dat als je een A10 koopt, dat Battlefield er niet bij zit.

AMD A10-7850K Boxed
Een volledig die-shot van Kaveri

Steamroller CPU: ~10% sneller

Het CPU-gedeeldt van Kaveri is gebaseerd op Steamroller, de derde generatie van de Bulldozer-architectuur. In Steamroller zijn de nodige optimalisaties doorgevoerd ten opzichte van de 2e generatie Bulldozer, codenaam Piledriver, zoals we die kennen van de bestaande A10 en A8 Richland CPU's als ook de laatste generatie AMD FX-processors, codenaam Vishera.

Nog altijd is het zo dat de architectuur werkt met zogenaamde modules, waarin twee integer-cores en één floating point-cores worden gecombineerd.  Nieuw ten opzichte van Piledriver is dat beide integer-cores nu elk een eigen instructie decoder hebben. De CPU kan tot 25% meer instructies tegelijkertijd in een wachtrij zetten om verwerkt te worden. AMD heeft verder de frontend van de CPU een flinke opknapbeurt gegeven: de branch predictor is flink verbeterd, waardoor het aantal verkeerd gegokte vertakkingen volgens de fabrikant met 20% is gereduceerd. Ook is de instructiecache verbeterd, waardoor het aantal cache misses amet gemiddeld 30% is afgenomen, aldus AMD. Ten slotte zou de processor veel sneller data naar cache en geheugen weg moeten kunnen schrijven.

AMD houdt het al dan niet expres allemaal een beetje vaag, maar onder de streep zou het erop neer moeten komen, zo laat men ons weten, dat de IPC (Instructions per Clock) of in normale mensentaal de prestaties op identieke klokfrequentie met gemiddeld zo'n 10% zijn toegenomen ten opzichte van Piledriver, met uitschieters boven de 20%. Dat is absoluut een mooie prestatie, maar toch wat minder dan we op gehoopt hadden en zeker niet genoeg om de achterstand op Intel in te lopen. Daar komt nog eens bij dat de CPU-cores in het Kaveri-topmodel zo'n 10% lager geklokt zijn dan bij het topmodel uit de Richland generatie, wat in feite betekent dat de prestatiewinst van Steamroller daardoor weer vrijwel geheel teniet gedaan wordt. Dat zien we verderop ook in de benchmarks.

Op onze vraag aan AMD's CTO Joe Macri of men er niet beter voor had kunnen kiezen om Kaveri zes CPU-kernen en wat minder GPU-kernen te geven, kregen we een resoluut nee te horen. Volgens Macri is er maar weinig software die optimaal van meer dan vier CPU-kernen gebruik kan maken. Juist de software die wel geschikt is om te draaien op veel CPU-kernen - denk aan multimedia toepassingen als foto- en videobewerking - kan volgens Macri veel beter worden omgeschreven om gebruik te maken van GPU-cores, aangezien algoritmes dan nóg sneller en efficiënter kunnen draaien. Daar heeft hij ongetwijfeld gelijk in, maar zolang nog niet alle multi-threaded software is omgeschreven om (optimaal) gebruik te maken van de GPU blijft AMD een significant nadeel ten opzichte van Intel hebben.

GCN GPU: nieuwste generatie

De geïntegreerde GPU is waar het traditioneel om draait bij AMD APU's en zo ook bij de Kaveri generatie. Was de GPU van de vorige generatie (Richland) nog gebaseerd op de VLIW4-architectuur van de Radeon HD 6900-kaarten, de GPU binnen Kaveri is gebaseerd op de Graphics Core Next architectuur, zoals die ook gebruikt wordt in AMD's Radeon HD 7000-serie kaarten als ook in de nieuwe AMD R7 en R9 modellen. Qua grafische techniek zitten de APU's dus op hetzelfde niveau als AMD's losse kaarten.

Dankzij de GCN-architectuur biedt Kaveri ondersteuning voor DirectX 11.2, maar daarnaast ook voor AMD's eigen Mantle API. Tijdens de persintroductie van Kaveri was AMD eindelijk wat loslippiger over deze nieuwe API. Men toonde een demo van de Nitrous game-engine van Oxide Games die met 1000+ objecten in beeld dankzij Mantle ruim 3x sneller werkte dan met DirectX. Een duidelijk best case example, maar desalniettemin indrukwekkend. Daarnaast gaf AMD aan dat Battlefield 4 op een Kaveri-systeem met AMD Radeon R9 290X zo'n 45% sneller werkt met Mantle dan met DirectX. We blijven erbij: we moeten het zelf testen eer we een echt oordeel over de waarde van de API geven, maar AMD maakt ons op z'n minst steeds nieuwsgieriger.

De GPU in Kaveri is opgebouwd uit 8 zogenaamde GCN Compute Units die elk weer uit 64 shader units bestaan, 512 in totaal dus. De GPU heeft verder een enkele geometry processor en een tweetal render backends, die in totaal 64 pixels per klokslag kunnen verwerken.

Saillant detail: het aantal GPU-cores is dus hoger dan bij AMD's instap videokaarten, de R7 240 en R7 250 (respectievelijk 320 en 384 shader units). Overigens profiteren die losse kaarten natuurlijk wel van eigen geheugen waar een rechtstreekse verbinding mee bestaat, terwijl de geïntegreerde GPU het geheugen moet delen met de CPU-cores. Overigens kun je de GPU van Kaveri combineren met met zo'n R7 240 of R7 250 voor een Hybrid Crossfire configuratie.

De GPU in Kaveri heeft geen specifiek modelnummer gekregen. AMD spreekt puur over "AMD R7 Graphics". De GPU is ten slotte geschikt voor het aansturen van 4K-schermen via DisplayPort 1.2

HSA: CPU en GPU werken beter samen

De belangrijkste vernieuwing in Kaveri is iets waar we slechts met toekomstige software profijt van kunnen hebben. Kaveri is de eerste chip die werkt volgens het Heterogeneous System Architecture ofwel kortweg HSA principe. In een notendop zorgt HSA er voor dat CPU- en GPU-kernen beter kunnen samenwerken. HSA is overigens niet iets waar AMD als enige aan werkt: in de zogenaamde HSA Foundation die de standaard ontwikkeld zitten meer grote namen als ARM, Qualcomm en Samsung, naast vele andere partijen. Het maakt dat HSA in de toekomst ook onderdeel zal gaan worden van onder meer de ARM-architectuur. De belangrijkste ontbrekende in het lijstje is natuurlijk Intel en dat is uiteraard een bedreiging voor AMD. Aan de andere kant: met x86-64 is het AMD eerder gelukt om als eerste een nieuwe standaard in de PC-wereld te introduceren en Intel te laten volgen. HSA kan gebruikt worden via de nieuwste versie van de OpenCL API, versie 2.0, waarmee CPU- en GPU-kernen ingeschakeld kunnen worden voor parallelle workloads.

HSA binnen Kaveri bestaat uit twee belangrijke vernieuwingen die eerder niet mogelijk waren. Allereerst is er de Heterogeneous Unified Memory Architecture, kortweg hUMA. Deze architectuur maakt het mogelijk dat GPU en GPU op identieke wijze de beschikking hebben over het gehele interne geheugen van de PC en ook gebruik kunnen maken van dezelfde gedeeltes van het geheugen, om zo efficiënt data uit te wisselen. Zonder hUMA moest tot nu toe voor GPGPU-applicaties data altijd van een door de CPU gereserveerd gedeelte van het geheugen gekopieerd worden naar een door de GPU gereserveerd gedeelte. Afgezien van het feit dat data hiermee dubbel in het geheugen staan en er veel nutteloze kopieeracties plaats vinden, zorgt het potentieel ook voor problemen om de data synchroon te houden. Dankzij hUMA is die zogenaamde coherence verankerd en kunnen CPU en GPU tegelijkertijd in hetzelfde geheugen werken als ze bezig zijn met dezelfde taak en zijn dus al die problemen voorbij.

Daarnaast is er Heterogeneous Queuing ofwel hQ. Deze techniek maakt er een eind aan dat de GPU per definitie als tweederangs processor werkt. hQ maakt het mogelijk dat CPU en GPU als gelijken elkaar opdrachten kunnen laten uitvoeren. Dus niet alleen kan de CPU betaalde taken overdragen aan de GPU, zoals nu gebruikelijk is, maar ook andersom. De combinatie van hUMA en hQ moet het mogelijk maken dat CPU en GPU veel beter kunnen samenwerken aan taken.

Tijdens de perspresentatie gaf AMD diverse voorbeelden van hoe GPGPU-code dankzij HSA en OpenCL 2.0 een stuk korter, eenvoudiger en efficiënter kan worden dan dat nu het geval is. Met de nodige ontwikkeltools is AMD druk in de weer om softwareontwikkelaars warm te laten lopen voor HSA. Zoals we al schreven kan middels OpenCL gebruik gemaakt worden van de nieuwe HSA-features. AMD heeft verder een open source uitbreiding getiteld APARAPI op Java-ontwikkeld, die OpenCL code binnen Java mogelijk maakt. APARAPI voor Java 8 zal verdere HSA functies mogelijk maken en bij Java 9 codenaam Sumatra zal HSA-support helemaal in 's werelds meest populaire programmeertaal ingebakken zitten. Verder heeft AMD haar eigen APP SDK en MEDIA SDK waar developers standaard code uit kunnen gebruiken inmiddels geüpdate om beter gebruik te kunnen van de nieuwe mogelijkheden van Kaveri. 

AMD toonde al een demonstratie van een met HSA-code geoptimaliseerde versie van de spreadsheet applicatie van Libreoffice die tot acht keer sneller dan een Core i5 financiële berekeningen kan uitvoeren. Ook toonde men een HSA-geoptimaliseerde versie van Corel Aftershot, die veel sneller kleurbewerkingen aan foto's kan doen. Maar laat één ding duidelijk zijn: de echte HSA-revolutie moet nog gaan plaatsvinden.


Steeds meer open source software maakt gebruik van GPU-acceleratie. AMD hoopt op een snelle opmars van HSA.

Extra's: TrueAudio en nieuwe UVD

Naast de CPU- en GPU-kernen biedt Kaveri ook nog enkele dedicated chip-gedeeltes voor bepaalde functies, accelerators in AMD-jargon. Allereerst bevat de processor de AMD TrueAudio DSP's zoals we die kennen van de AMD Radeon R9 290(X) en AMD Radeon R7 260(X). TrueAudio is een op technologie van Cadence Tensilica gebaseerde DSP die hardwarematig zeer efficiënt diverse audio-gerelateerde berekeningen kan uitvoeringen, waaronder zaken als 3D-audio en omgevingseffecten. Door dergelijke berekeningen door een speciale DSP te laten uitvoeren, kan de CPU worden vrijgespeeld voor andere zaken. Op pagina 6 van onze Radeon R9 290X review zijn we dieper in gegaan op de AMD TrueAudio technologie en vind je diverse voorbeelden. De nieuwe Thief game die spoedig uit moet komen zal als eerste gebruik maken van TrueAudio.


TrueAudio zit nu ook in AMD's APU's.

Daarnaast heeft AMD de geïntegreerde UVD videodecoder verder verbeterd. Nog steeds biedt de chip hardwarematige ondersteuning voor H.264 en MPEG2 video en is er topklasse post-processing zoals pixel-adaptive deïnterlacing en ruisonderdrukking. Nieuw is een verbeterde frame interpolatie, waarbij de GPU op slimme wijze tussenframes berekend wanneer 24 Hz filmcontent wordt bekeken op een 50 Hz of 60 Hz scherm. Daarnaast heeft AMD de H.264 decoder minder gevoelig voor fouten gemaakt, zodat ook slecht gecodeerde bestanden of fouten in H.264 als gevolg van missende segmenten in streams beter kunnen worden opgevangen. 


AMD's UVD video-decoder is verbeterd...

Verder is ook de VCE video-encoder verbeterd. De nieuwe VCE 2.0 versie biedt naast I- en P- nu ook ondersteuning voor B-frames in H.264. Dat betekent dat nieuwe beelden niet alleen gebaseerd kunnen zijn op oudere frames, maar ook op toekomstige exemplaren. Verder is er ondersteuning voor YUV444 I-frames, wat nodig is om met zo hoog mogelijke kwaliteit 60 Hz Wireless Display functionaliteit te kunnen bieden.


... en ook van de VCE video-encoder is er een nieuwe versie.

Hardwarematige ondersteuning voor de gloednieuwe H.265 / HEVC codec, die veel gebruikt zal gaan worden voor 4K-content, maakt nog geen onderdeel uit van UVD, maar ook op dit vlak is er goed nieuws. Samen met Telestream heeft AMD een van HSA gebruikmakende HEVC-codec ontwikkeld die met zeer beperkte CPU-belasting 4K HEVC-content kan afspelen op Kaveri. Of, hoe en in welke vorm die codec voor consumenten beschikbaar komt is ons helaas nog niet duidelijk, maar het feit dat de chip hiermee dus impliciet geschikt is voor 4K HEVC is goed nieuws voor wie een HTPC wil samenstellen. Overigens wil AMD met HSA ook graag samenwerken met Open Source projecten, dus het zou ons niets verbazen als er spoedig een HSA-geschikte, van OpenCL gebruik makende, open source H.265 codec verschijnt. 

Test

We hebben de AMD A10-7850K processor op dezelfde manier getest als onze vorig jaar gepubliceerde test van 45 processors en onze Intel Haswell test. Resultaten uit deze reviews zullen we in deze artikelen dan ook als referentie gebruiken. In de grafieken is de AMD A10-7850K rood, diens voorloper AMD A10-6800K geel, bestaande Intel processors blauw en AMD processors groen. 

Alle tests zijn uitgevoerd onder Windows 8 Professional 64-bit. De verschillende processors hebben we uiteraard op verschillende moederborden getest, een compleet overzicht vind je hieronder. Alle CPU's zijn voorzien van 8 GB Corsair Vengeance geheugen, ingesteld op de maximale snelheid die door de processors officieel wordt ondersteund. Voor processors met triple- of quad-channel geheugencontroller is de capaciteit verhoogd naar 12 GB en 16 GB, waarbij we ons ervan hebben vergewist dat geen van onze benchmarks daadwerkelijk meer dan 8 GB gebruikt. Het gros van de benchmarks is gedraaid met geïntegreerde GPU. Voor processors zonder geïntegreerde GPU hebben we een AMD Radeon HD 7750 videokaartje geplaatst. Daarnaast hebben we op alle processors ook een aantal (game) benchmarks gedraaid in combinatie met een AMD Radeon HD 7970 GHz Edition videokaart. Voor deze 7970 gebruikten we AMD Catalyst driver versie 13.2 beta 7. Alle testsystemen hebben we voorzien van een OCZ Vertex 4 128GB SSD en een Corsair CX750M 750W voeding. De stroommetingen zijn gedaan met professionele EMU 1.X4 stroommeter.

De exacte specificaties van de testsystemen zijn terug te vinden in onderstaande tabel:

Type processorSocket 775Socket 1150Socket 1155Socket 1156Socket 1366
Moederbord Gigabyte GA-EP45-UD3P Gigabyte Z87X-UD3H ASUS P8Z77-V Pro MSI P55-GD65 MSI Big Bang-XPower
Chipset Intel P45 Intel Z87 Intel Z77 Intel P55 Intel X58
Geheugen Corsair XM2 8 GB DDR2-800 Corsair Vengeance 8GB DDR3-1600 Corsair Vengeance 8GB DDR3-1600 Corsair Vengeance 8GB DDR3-1600 Corsair Vengeance 12GB DDR3-1333
SSD OCZ Vertex 4 128GB OCZ Vertex 4 128GB OCZ Vertex 4 128GB OCZ Vertex 4 128GB OCZ Vertex 4 128GB
Voeding Corsair CX750M 750W Corsair CX750M 750W Corsair CX750M 750W Corsair CX750M 750W Corsair CX750M 750W
Videokaart (IGP tests) AMD Radeon HD 7750 - - AMD Radeon HD 7750 AMD Radeon HD 7750
Videokaart (overige tests) AMD Radeon HD 7970 GHz Edition AMD Radeon HD 7970 GHz Edition AMD Radeon HD 7970 GHz Edition AMD Radeon HD 7970 GHz Edition AMD Radeon HD 7970 GHz Edition
OS Windows 8 Professional x64 Windows 8 Professional x64 Windows 8 Professional x64 Windows 8 Professional x64 Windows 8 Professional x64

Type processor

Socket 2011Socket AM3+Socket FM1Socket FM2Socket FM2+
Moederbord ASUS P9X79-V Pro ASUS M5A99X Evo Gigabyte GA-A75-UD4H ASUS F2A85-V Pro ASUS A88X-Pro
Chipset Intel X79 AMD 990X AMD A75 AMD A85XA AMD A88X
Geheugen Corsair Vengeance 16GB DDR3-1600/1866 Corsair Vengeance 8GB DDR3-1866 Corsair Vengeance 8GB DDR3-1866 Corsair Vengeance 8GB DDR3-1866 Corsair Vengeance 8GB DDR3-2133
SSD OCZ Vertex 4 128GB OCZ Vertex 4 128GB OCZ Vertex 4 128GB OCZ Vertex 4 128GB OCZ Vertex 4 128GB
Voeding Corsair CX750M 750W Corsair CX750M 750W Corsair CX750M 750W Corsair CX750M 750W Corsair CX750M 750W
Videokaart (IGP tests) AMD Radeon HD 7750 AMD Radeon HD 7750 - - -
Videokaart (overige tests) AMD Radeon HD 7970 GHz Edition AMD Radeon HD 7970 GHz Edition AMD Radeon HD 7970 GHz Edition AMD Radeon HD 7970 GHz Edition AMD Radeon HD 7970 GHz Edition
OS Windows 8 Professional x64 Windows 8 Professional x64 Windows 8 Professional x64 Windows 8 Professional x64 Windows 8 Professional x64

Benchmarks (iGPU): 3DMark Cloud Gate

Cloud Gate is onderdeel van de nieuwe 3DMark en een 3D-benchmark gebaseerd op DirectX 10 code, primair bedoeld voor videokaarten met het prestatieniveau van geïntegreerde GPU's.

De nieuwe A10-7850K behaalt in deze benchmark 6973 punten, zo'n 15% meer dan de voorloper en net wat minder dan de Intel Core i7 4770K. Intel pakt de winst echter enkel in deze niet veeleisende grafische benchmark...

Benchmarks (iGPU): 3DMark Fire Strike

Fire Strike is het DirectX 11 onderdeel van de nieuwe 3DMark. Deze benchmark is primair bedoeld voor losse videokaarten, maar kan uiteraard ook gebruikt worden voor het vergelijken van prestaties van geïntegreerde GPU's met DirectX 11 ondersteuning.

Hier zien we een flinke prestatiewinst: waar de A10-6800K op 1073 punten eindigt, komt de A10-7850K op 1494 punten. Dat is flink meer dan een losse AMD Radeon R7 240 en ook aanzienlijk meer dan een Intel Core i5 of i7 uit de Haswell generatie. 

Benchmarks (iGPU): Crysis 3 (1920x1080 Low)

3DMark is een handige tool om relatieve prestatieverschillen vast te stellen, maar voor prestaties in de echte wereld moeten we kijken naar echte games. Crysis 3 draaien we in DirectX 11 modus en op 1920x1080 resolutie. We gebruiken twee instellingen: Low en Medium.

Op low settings komen we op 20,9 fps, een fractie meer dan de vorige generatie A10, maar wel een nieuwe topscore.

Benchmarks (iGPU): Crysis 3 (1920x1080 Medium)

Crysis 3 draaien we in DirectX 11 modus en op 1920x1080 resolutie. We gebruiken twee instellingen: Low en Medium.

Ook hier een significante, maar niet overweldigende prestatietoename van AMD's A10-7850K ten opzichte van de A10-6800K.

Benchmarks (iGPU): Hitman Absolution (1920x1080 Low)

Hitman Absolution draaien we in DirectX 11 modus en op 1920x1080 resolutie. We gebruiken twee instellingen: Low en Medium.

Hier komt de nieuwe A10-7850K APU op 27,6 fps, iets meer dan de 25,9 fps die we met de A10-6800K behaalden.

Benchmarks (iGPU): Hitman Absolution (1920x1080 Medium)

Hitman Absolution draaien we in DirectX 11 modus en op 1920x1080 resolutie. We gebruiken twee instellingen: Low en Medium.

Ook bij Medium settings gaat de A10-7850K aan kop, met 24,4 fps.

Benchmarks (iGPU): Tomb Raider (1920x1080 Low)

Tomb Raider draaien we in DirectX 11 modus en op 1920x1080 resolutie. We gebruiken twee instellingen: Low en Medium.

Tomb Raider op 'low' draait de AMD A10-7850K prima met gemiddeld 44,5 fps. Dat is opnieuw aanzienlijk meer dan een Core i5.

Benchmarks (iGPU): Tomb Raider (1920x1080 Medium)

Tomb Raider draaien we in DirectX 11 modus en op 1920x1080 resolutie. We gebruiken twee instellingen: Low en Medium.

Met Medium settings is de nieuwe A10-7850K van AMD ruim 50% sneller dan Intels Core i5.

Benchmarks (iGPU): Adobe Photoshop CS6

In onze Adobe Photoshop CS6 benchmark voeren we achter elkaar een groot aantal veel gebruikte bewerkingen uit op een 25 Megapixel foto. Het resultaat is de totale verwerkingstijd van alle bewerkingen.

Bij deze eerste CPU-benchmark is de nieuwe AMD A10-7850K opvallend genoeg iets langzamer dan zijn voorloper. 

Benchmarks (iGPU): Adobe Photoshop CS6 (OpenCL)

In een tweede Photoshop CS6 test hebben we wel enkele effecten opgenomen die door OpenCL versneld worden. Dat zijn er overigens maar een handje vol en in de praktijk zul je ze slechts af en toe gebruiken. Onderstaande grafiek geeft dus zeker geen goed beeld van de algemene prestaties van Photoshop CS6, maar het geeft wel aan wat OpenCL kan bijdragen. 

In deze OpenCL test is de A10-7850K duidelijk wat sneller dan de A10-6800K, maar desalniettemin blijft een gelijk geprijsde Core i5 buiten schot.

Benchmarks (iGPU): Cinebench 11.5

Cinebench 11.5 is een benchmark gebaseerd op de Maxon Cinema 4D professionele 3D-rendering benchmark. Cinebench is volledig multi-threaded en schaalt dus uitstekend op multi-core processors. 

Dit is natuurlijk een CPU-benchmark pur sang en we zien hier heel mooi dat de toegenomen IPC van Steamroller wordt gecompenseerd door de lagere klokfrequentie. De uiteindelijke score van de nieuwe A10 is slechts een fractie hoger dan die van de voorloper en staat in de schaduw van Intels quad-core CPU's.

Benchmarks (iGPU): Tech Arp x264 HD 5.0.1 Pass 1

De Tech Arp x264 benchmark encodeert 1080p video middels de veel gebruikte open-source x264 encoder. De benchmark gebruikt revisie 2200 van deze encoder en voert 2-pass encoding uit. De tweede pass is het zwaarst en duurt dus het langst, maar schaalt ook het best op meerdere cores. Eerst kijken we echter naar Pass 1.

Hier komen we met de AMD A10-7850K uit op 30,2 fps, een fractie minder dan de A10-6800K.

Benchmarks (iGPU): Tech Arp x264 HD 5.0.1 Pass 2

In deze grafiek zie je snelheid bij de complexere tweede pass.

Hier zien we wel een duidelijke prestatiewinst voor de A10-7850K: van 8,2 fps naar 9,1 fps. Maar opnieuw geldt: in een duidelijke CPU-workload als dit zijn gelijk geprijsde Core i5's duidelijk sneller.

In Cyberlink MediaShow Espresso 6.7 converteren we 30 minuten video in Full HD resolutie naar een 4 Mbps H.264 MP4-bestand met 720p resolutie (1280x720). Bij deze eerste test hebben we GPU-acceleratie volledig uitgeschakeld, zowel voor decoding als encoding. Dat betekent dat de CPU-cores hier al het werk verrichten.

We meten een zeer beperkte prestatiewinst van de A10-7850K ten opzichte van de vorige generatie. Opnieuw compenseren verbeterde IPC en lagere klokfrequentie elkaar.

In Cyberlink MediaShow Espresso 6.7 converteren we 30 minuten video in Full HD resolutie naar een 4 Mbps H.264 MP4-bestand met 720p resolutie (1280x720). In deze tweede test hebben we harde acceleratie ingeschakeld, zowel voor decoding als encoding. Hardwarematige video-encoders, zoals Intel Quick Sync, hebben we voor deze test indien aanwezig ook ingeschakeld.

Hier zien we echt een enorme prestatietoename van de A10-7850K: van 617 seconden naar 500 seconden. Tegelijkertijd is dat weinig bevredigend: dankzij Quick Sync kunnen we dezelfde taak op een Intel Core i5 uit de Haswell generatie in minder dan anderhalve minuut uitvoeren.

In Cyberlink PowerDirector exporteren we een videobewerkingsproject van 1 minuut, voorzien van diverse effecten, titels en overgangen, naar 1080p H.264 video. Bij deze test hebben we GPU-acceleratie volledig uitgeschakeld.

Opnieuw is de prestatiewinst van de A10-7850K miniem. Hier is het verschil tussen de A10 en een i5 wel kleiner.

In Cyberlink PowerDirector exporteren we een videobewerkingsproject van 1 minuut, voorzien van diverse effecten, titels en overgangen, naar 1080p H.264 video. Bij deze tweede run hebben we GPU-acceleratie voor het berekenen van bepaalde effecten wel ingeschakeld. 

Met een resultaat van 108 seconden zit AMD hier vrijwel op het niveau van een Core i5 4670K

Benchmarks (iGPU): Microsoft Excel 2013

In de grafiek vind je de tijd die nodig is om de formules in een zeer complexe Excel-file met financiële berekeningen volgens het Monte Carlo algoritme door te rekenen in Microsoft Excel 2013. Excel werkt in de laatste versies volledig multi-threaded. 

In deze benchmark blijkt de Steamroller-architectuur van de A10-7850K vrijwel niet beter de presteren dan Piledriver, de nieuwe CPU is dankzij de lagere klokfrequentie zelfs wat langzamer.

Benchmarks (iGPU): Microsoft Word 2013

In deze grafiek vind je de tijd die nodig is om een Word-bestand van 1000 pagina's tekst te converteren naar een PDF-document middels Microsoft Word 2013.

Hier zien we wel een verbetering voor de A10-7850K, maar Intel blijft heer en meester.

Benchmarks (iGPU): IE10 - Futuremark Peacekeeper 2.0

De Futuremark Peacekeeper browser benchmark test de zowel de grafische verwerkingskracht als JavaScript verwerkingssnelheid. Wij draaien de benchmark in Internet Explorer 10, de standaard browser van Windows 8.

We hadden het al eerder gezien; Haswell en Windows 8 c.q. Internet Explorer 10 lijken elkaars beste vrienden. De nieuwe A10-7850K weet de score van z'n voorloper niet te verbeteren.

Benchmarks (iGPU): IE10 - Mozilla Kraken

De Mozilla Kraken browser benchmark voert diverse complexe berekeningen uit op JavaScript niveau en schaalt dus goed met snellere processors. Wij draaien de benchmark in Internet Explorer 10, de standaard browser van Windows 8.

Ook in Kraken presteert de nieuwe A10-7850K chip van AMD iets langzamer ten opzichte van zijn voorloper.

Benchmarks (iGPU): WinRAR 4.20 (512 MB)

In WinRAR 4.20 meten we hoe lang het duurt om een uit willekeurige data bestaand bestand van exact 512 MB in te pakken.

Ook hier blijkt de nieuwe A10-7850K niet sneller dan zijn voorloper, integendeel zelfs.

Benchmarks (iGPU): TrueCrypt 7.1 AES

Met behulp van de ingebakken benchmark van TrueCrypt 7.1 bepalen we hoe snel de processors AES-encryptieberekeningen uit kunnen voeren. Deze worden op veel plekke gebruikt, bijvoorbeeld voor het versturen van data over beveiligde internetverbindingen (HTTPS/SSL). Bij deze test zijn de AES-NI instructies die AES-berekeningen versnellen niet ingeschakeld.

De A10-7850K blijkt zo'n 10% sneller dan zijn voorloper. 

Benchmarks (iGPU): TrueCrypt 7.1 AES (+ AES-NI)

Met behulp van de ingebakken benchmark van TrueCrypt 7.1 bepalen we hoe snel de processors AES-encryptieberekeningen uit kunnen voeren. Deze worden op veel plekke gebruikt, bijvoorbeeld voor het versturen van data over beveiligde internetverbindingen (HTTPS/SSL). Voor deze tweede run hebben we AES-NI voor processors die het ondersteunen ingeschakeld.

Zowel Intel als AMD ondersteunen in de nieuwste generaties AES-NI. Opnieuw zien we een prestatiewinst van 10%, maar AMD blijft in de schaduw van Intel staan.

Benchmarks (iGPU): PCMark8 v2

In deze review nemen we voor het eerst ook PCMark8 v2 benchmarks mee, mede op verzoek van AMD - laat dat duidelijk zijn. Het verzoek is naar onze mening terecht; in de V2 versie van PCMark8 zijn veel van de workloads versneld door middel van OpenCL code, die op de GPU draait. Je kunt kiezen om deze OpenCL versnelling al dan niet in te schakelen. 

In Conventional modus is er geen versnelling. In benchmarkontwikkelaar Futuremarks eigen woorden: "This reflects how the majority of software works today, with the score providing a performance baseline."  In Accelerated modus is de versnelling er wel. Futuremark schrijft hierover: "Accelerated mode allows workloads to use OpenCL acceleration, anticipating the way software will work in the future."  

Dat woord future is natuurlijk de crux. Zoals we al schreven is GPU-versnelde software nog altijd in opkomst, maar mede door OpenCL is het de afgelopen twee jaar wel in een stroomversnelling geraakt. We zijn het wel met AMD en Futuremark eens dat GPU-versnelling van software in de toekomst veel gebruikelijker zal worden.

Wie exact wil weten welke workloads de drie PCMark8 onderdelen bevatten en welke daarvan OpenCL versneld zijn, kan de PCMark8 v2 Technical Guide doornemen. Wij houden het voor nu even bij de resultaten. Aangezien we de benchmarks pas kort voor het verschijnen van deze review zijn gaan gebruiken, moeten we ons even beperken tot de resultaten van minder dan een handvol CPU's.

PCMark8 v2 - Work


(blauw = conventional / rood = accelerated)

PCMark8 v2 - Home


(blauw = conventional / rood = accelerated)

PCMark8 v2 - Creative


(blauw = conventional / rood = accelerated)

We zien dat de AMD A10-7850K in accelerated modus de Intel Core i5 4670K duidelijk voorbij gaat. In conventionele modus is dat, zoals te verwachten, niet het geval.

Stroomverbruik (iGPU): Cinebench 11.5 (Max)

In onderstaande grafiek zie je het maximale stroomverbruik tijdens de Cinebench 11.5 benchmark. Let wel: het gaat hier om het stroomverbruik van de complete testsystemen. Bij de CPU's zonder geïntegreerde GPU, zoals de AMD FX-chips, hebben we er een zuinige Radeon HD 7550 bijgeplaatst.

Dit is positief: de nieuwe A10-7850K blijkt zo'n 15 watt minder stroom te verbruiken dan z'n voorloper, de A10-6800K. Wel blijft het verbruik hoger dan een Core i5 uit de Haswell generatie.

Stroomverbruik (iGPU): 3DMark Cloud Gate (Gemiddeld)

In onderstaande grafiek zie je het gemiddelde stroomverbruik tijdens het draaien van de 3DMark Cloud Gate benchmark. Let wel: het gaat hier opnieuw om het stroomverbruik van de complete testsystemen.

De betere GPU-prestaties van de A10-7850K hebben duidelijk ook een wat hoger energieverbruik tot gevolg, zoals duidelijk te zien in de grafiek.

Stroomverbruik (iGPU): Idle

In onderstaande grafiek zie je het gemiddelde idle-verbruik, gemeten over een periode van vijf minuten. Let wel: het gaat hier om het stroomverbruik van de complete testsystemen.

We komen voor de A10-7850K uit op 42W en dat is zo'n 7W méér dan de A10-6800K. Overigens ligt dat niet aan het gebruikte Socket FM2+ moederbord, want wanneer we de A10-6800K op het ASUS A88X-Pro bord plaatsen meten we een vergelijkbare waarde als op het F2A85-V Pro bord waar de oorspronkelijke resultaten vandaan komen. Wellicht dat er met BIOS-optimalisaties nog wel wat te winnen valt. 

Benchmarks (HD 7970): Hitman Absolution (1920x1080 Medium)

We kijken ook nog even naar de prestaties in combinatie met een krachtige semi-courante videokaart. Hitman Absolution in combinatie met de AMD Radeon HD 7970 GHz Edition draaien we in DirectX 11 modus en op 1920x1080 resolutie. We gebruiken twee instellingen: Medium en High.

In Medium komen we uit op 46,9 fps, iets meer dan z'n voorloper, maar aanzienlijk minder dan een recente Core i5.

Benchmarks (HD 7970): Hitman Absolution (1920x1080 High)

Hitman Absolution in combinatie met de AMD Radeon HD 7970 GHz Edition draaien we in DirectX 11 modus en op 1920x1080 resolutie. We gebruiken twee instellingen: Medium en High.

Ook hier een prestatiewinst, maar niet voldoende om de i5's bij te houden.

Benchmarks (HD 7970): Tomb Raider (1920x1080 Medium)

Tomb Raider in combinatie met de AMD Radeon HD 7970 GHz Edition draaien we in DirectX 11 modus en op 1920x1080 resolutie. We gebruiken twee instellingen: Medium en High.

Tomb Raider is duidelijk GPU-gelimiteerd: alles scores boven de circa 185 fps zijn vrijwel willekeurig. De nieuwe A10 sluit aan in dit rijtje.

Benchmarks (HD 7970): Tomb Raider (1920x1080 High)

Tomb Raider in combinatie met de AMD Radeon HD 7970 GHz Edition draaien we in DirectX 11 modus en op 1920x1080 resolutie. We gebruiken twee instellingen: Medium en High.

Ook hier is er een duidelijke GPU-bottleneck.

Stroomverbruik (HD 7970): Cinebench 11.5 (Max)

In onderstaande grafiek zie je het maximale stroomverbruik tijdens de Cinebench 11.5 benchmark wanneer de CPU is gecombineerd met een AMD Radeon HD 7970. We doen deze test om een appels-met-appels vergelijking te kunnen maken op dit vlak tussen CPU's met en zonder geïntegreerde GPU. Let wel: het gaat hier om het stroomverbruik van de complete testsystemen.

Wederom verbruikt de nieuwe A10 in deze benchmark minder dan z'n voorloper, maar meer dan een Intel Core i5.

Stroomverbruik (HD 7970): Idle

In onderstaande grafiek zie je het gemiddelde idle-verbruik, gemeten over een periode van vijf minuten. We doen deze test om een appels-met-appels vergelijking te kunnen maken op dit vlak tussen CPU's met en zonder geïntegreerde GPU. Let wel: het gaat hier om het stroomverbruik van de complete testsystemen.

Idle meten we opnieuw een watt of 7 meer dan de 6800K.

Geheugen overklokken

Waar de officiële geheugenondersteuning van de nieuwe A10 processors DDR3-2133 is, ondersteunen de CPU's volgens AMD ook probleemloos DDR3-2400. Sterker nog: tijdens de perspresentatie zei AMD expliciet dat sneller geheugen zeker bij games een aanzienlijke prestatiewinst kan opleveren. Die claim valideren we natuurlijk graag.

We hebben een aantal van onze benchmarks - primair games en andere taken die gebruik maken van de geïntegreerde GPU - naast de standaard waardes met DDR3-2133 nogmaals gedraaid met DDR3-1866 en DDR3-2400. De benchmarkresultaten lijken in veel gevallen inderdaad keurig te schalen met geheugensnelheid, zoals te zien in onderstaande tabel.

Vooral de twee games springen er uit: DDR3-2400 ten opzichte van DDR3-1866 betekent een stijging van zo'n 15% van de prestaties. Dat is zéér aanzienlijk. In 3DMark zien we ook een flinke stijging. In de GPU-versnelde Cyberlink benchmarks is het verschil aanzienlijk lager; bij pure CPU-workloads is er vrijwel geen verschil.

AMD A10-7850KDDR3-1866DDR3-2133DDR3-24002400 vs 1866
3DMark Cloud Gate 6779 6973 7116 5,0%
3DMark FireStrike 1459 1494 1568 7,5%
Hitman - Low 26,0 fps 27,6 fps 30,0 fps 15,4%
Hitman - Medium 22,8 fps 24,4 fps 26,3 fps 15,4%
Tomb Raider - Low 41,7 fps 44,5 fps 47,3 fps 13,4%
Tomb Raider - Medium 30,7 fps 33,0 fps 34,7 fps 13,0%
Cyberlink Mediashow Espresso + acc 501 sec. 500 sec. 495 sec. 1,2%
Cyberlink PowerDirector + acc 107 sec. 107 sec. 103 sec. 3,9%

Van de ene kant is dit een interessant gegeven voor wie een AMD A10 set-up wil gaan bouwen: het kiezen van wat sneller geheugen loont zonder meer. Tegelijkertijd legt deze test ook overduidelijk de vinger op de zere plek: AMD's geheugencontroller, waar de afgelopen generatie weinig spectaculaire verbeteringen aan zijn doorgevoerd, is overduidelijk één van de grootste bottlenecks in de architectuur. Geen wonder dat AMD voor de APU's van de Xbox One en Playstation 4 andere, complexe/dure oplossingen bedacht, zoals embedded DRAM of GDDR5-geheugen. 

DDR3-2133 geheugen begint gelukkig goed betaalbaar te worden. DDR3-2400 of sneller is al snel te duur voor het type PC waar je een AMD A10 in plaatst.

Steamroller vs. Piledriver

Ten slotte komen we nog even terug op de nieuwe CPU-architectuur, codenaam Steamroller. Om de exacte prestatiewinst ten opzichte van de vorige generatie in kaart te brengen hebben we de AMD A10-6800K (Richland met Piledriver cores) en AMD A10-7850K (Kaveri met Steamroller cores) beide vast op 3,7 GHz ingesteld, met een uitgeschakelde Turbo-modus. Vervolgens hebben hebben we een aantal CPU-benchmarks gedraaid.

We zien dat AMD's claim dat de IPC in sommige gevallen meer dan 20% is toegenomen klopt: zowel in x264 Pass 2 als in TrueCrypt meten we zelfs een toename van meer dan 22%. In Cinebench 11.5 komen we uit op een dikke 11%. Er zijn ook voorbeelden waar Steamroller langzamer is, bijvoorbeeld in de Excel 2013 Monte Carlo benchmark. 

Op basis van deze steekproef met N = 6 komen we uit op een gemiddelde van ruim 14%, maar daar zitten klaarblijkelijk dus een paar best case scenario's tussen. Zoals geschreven geeft AMD zelf aan op basis van een veel grotere set benchmarks gemiddeld op zo'n 10% uit te komen. Die 10% wordt, zoals we in veel van onze benchmarks hebben gezien, helaas weer teniet gedaan door de lagere klokfrequentie.

Steamroller vs. PiledriverRichland 3,7 GHzKaveri 3,7 GHzVerschil
Cinebench 11.5 3,12 3,48 11,54%
x264 Pass 1 26,32 fps 29,63 fps 12,58%
x264 Pass 2 7,28 fps 9,01 fps 23,76%
TrueCrypt 430 MB/s 525 MB/s 22,09%
TrueCrypt+AES 1700 MB/s 2100 MB/s 23,53%
Excel 2013 Monte Carlo 14,9 sec. 15,8 sec. -5,90%

Conclusie

AMD's nieuwe Kaveri APU is een technisch interessant product: het is de eerste processor die werkt volgens het HSA-principe, waarbij CPU- en GPU-cores op een efficiënte en gelijkwaardige manier kunnen samenwerken. Helaas lopen we hier direct tegen het bekende kip-ei probleem aan: HSA-geoptimaliseerde software is er nog niet echt, zeker niet als we kijken naar mainstream software. Het maakt dat dit grote voordeel van AMD in eerste instantie voornamelijk theoretisch blijft, waarbij het natuurlijk de vraag is of het AMD gaat lukken om zonder Intel aan boord voldoende developers zover te krijgen om PC-software met HSA-support te ontwikkelen.

Richten we ons even op software van vandaag de dag, dan moeten we concluderen dat AMD's nieuwe APU het opnieuw primair van z'n videokaart moet hebben. De Steamroller CPU-kernen mogen dan wel bewezen sneller zijn dan hun Piledriver voorlopers, door een lagere klokfrequentie wordt dat voordeel weer teniet gedaan.

De GPU maakt in de nieuwe generatie gebruik van de GCN-architectuur en is daarmee familie van AMD's nieuwste generaties losse GPU's en de GPU's in de Xbox One en Playstation 4. Dat heeft zonder meer voordelen, zeker met Mantle in het achterhoofd. Zoals we in de benchmarks kunnen zien had AMD op dit vlak al een serieuze voorsprong op Intel en is die voorsprong verder verhoogd, zij het dat in daadwerkelijke games het prestatieverschil tussen de A10-7850K en A10-6800K wat kleiner is dan we hadden verwacht. De claim dat je vrijwel alle moderne games probleemloos in Full HD kunt spelen op een Kaveri CPU durven wij niet helemaal te onderschrijven, maar je komt in ieder geval een heel eind. Laat één ding duidelijk zijn: als je gaat gamen en geen serieuze losse videokaart gaat kopen is AMD zonder enige twijfel een veel betere keuze dan Intel.

De extra's zijn ook prima: hoewel we er wegens de korte tijd die we hadden niet veel verder in hebben kunnen duiken, is het te prijzen dat AMD haar UVD-technologie verder heeft verbeterd. De belofte van een HSA-geschikte HEVC decoder en volledige 4K-ondersteuning maakt de Kaveri-chips een ideale keuze voor HTPC's. Ook de komst van TrueAudio is te prijzen, al moet ook die technologie zich nog bewijzen. Daarnaast blijft het prettig dat AMD's APU's vrijwel allemaal unlocked zijn, zodat je als liefhebber er eenvoudig nog wat meer prestaties uit kunt persen.

Een tegenvaller is dat de AMD A10-7850K wel een flink stuk duurder is dan de AMD A10-6800K: € 169 versus € 130. Kijken we naar prijs/prestatieverhouding met bestaande software, die is de die 'oude' 6800K simpelweg een stuk beter. Ofwel: je moet geloven in het HSA-verhaal om op dit moment voor de nieuwe A10-7850K te kiezen.

Maken we de vergelijking met de Intel Core i5 4670K, wat AMD zelf ook graag doet, of om een eerlijke vergelijking te maken met de Core i5 4570, dan is die Core i5 wanneer je gebruik gaat maken van een losse, serieuze videokaart voor alle denkbare gebruiksdoelen een betere keuze. Zoek je een betaalbaar systeem zonder videokaart, wil je gamen en/of zie je net als AMD (en wij) de trend dat meer en meer software GPU-versneld is, dan is Kaveri een betere keuze.


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

AMD A10-7700K Boxed

AMD A10-7700K Boxed

  • Socket FM2+
  • 3.4 GHz
  • 4 cores
  • 95 W
  • 28 nm
  • Geïntegreerde GPU
Niet verkrijgbaar
AMD A10-7850K Boxed

AMD A10-7850K Boxed

  • Socket FM2+
  • 3.7 GHz
  • 4 cores
  • 95 W
  • 28 nm
  • Geïntegreerde GPU
Niet verkrijgbaar
0
*