Sony RX100 Mk II, QX10 en QX100 review: fotograferen via je smartphone

6 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Sensorformaten
  3. 3. Lens, diafragma en beeldstabilisatie
  4. 4. Beeldverwerking en flits
  5. 5. Sony Cyber-shot DSC-RX100 Mk II
  6. 6. Sony Cyber-shot DSC-QX100
  7. 7. Sony Cyber-shot DSC-QX10
  8. 8. Vergelijkingstabel
  9. 9. Foto's - vergelijking
  10. 10. Foto's - camera's
  11. 11. Conclusie
  12. 12. Besproken producten
  13. 13. Reacties

Inleiding

De opkomst van de smartphone heeft een enorme impuls gegeven aan de amateurfotografie. Natuurlijk, digitale camera's zijn in rap tempo beter en betaalbaarder geworden, maar een camera blijft voor veel mensen een product dat ze kopen voor gelegenheden: feestjes en vakanties. Met het populair worden van feature en smartphones, voorzien van een dataverbinding met internet, is fotograferen voor veel meer mensen een dagelijkse activiteit geworden, omdat je direct kan delen wat je hebt vastgelegd. Echter, je loopt al vrij snel tegen de beperkingen aan van een telefooncamera. Wie eenmaal de smaak van het fotograferen te pakken heeft, wil soms meer dan wat ook een moderne smartphone vermag. Reden voor diverse fabrikanten om hun digitale camera's te voorzien van Wifi-verbindingen en apps om de toestellen te bedienen. Daarmee krijg je er heel wat mogelijkheden bij. Wij gingen aan de slag met Sony's RX100 Mk II, en de speciaal voor smartphones bestemde QX10 en QX100.

Natuurlijk is Sony niet de enige fabrikant die actief is met camera's met Wifi. Eerder bracht Samsung al de Galaxy Camera uit en meer recent de Galaxy S4 Zoom, beide feitelijk camera's waarmee je ook kan bellen en internetten. Beslist een interessante oplossing, maar wel heel camera-centrisch. Voor veel mensen tellen gewicht en omvang van een smartphone zwaarder: die gebruik je nog altijd voor meer dingen dan alleen fotograferen. Maar wat nu als je betere kwaliteit wilt dan je smartphone camera biedt?

Het is opmerkelijk dat de twee klassieke cameramerken, Canon en Nikon, vooralsnog érg terughoudend zijn geweest in het toevoegen van de voor de hand liggende functie van Wifi aan hun modellen. Beide hebben pas zeer recent camera's geïntroduceerd die hier mogelijkheden voor bieden en die zijn vooralsnog erg basaal. Sony en Panasonic, die beide pas met de opkomst van digitale camera's deze markt betraden, zijn aanmerkelijk vooruitstrevender. Wellicht niet zo vreemd, want zij maken een keur aan andere producten die ook voorzien zijn van Wifi. Het besef van de meerwaarde zit allicht dieper in deze bedrijven, maar het blijft vreemd dat de twee grote merken voornamelijk op hun lauweren lijken te rusten en zich louter richten op de traditionele verbeterpunten van camera's. Ook in het high-end segment is dat te zien: de topmodellen spiegelreflexcamera's van deze twee vereisten tot voor kort dure accessoires om ze te voorzien van extra connectiviteit, Sony bouwt het gewoon in de Alpha 7 (en heel wat andere modellen) in. Panasonic was iets terughoudender, maar voegde ook wifi toe aan de GX7 en GM1 micro-four-thirds systeemcamera's. In dit artikel gaan we echter in op compacte modellen, met een vaste lens.

Wifi camera's

Dit zijn producten voor wie echt gegrepen is door fotografie en meer wil dan wat een smartphone kan bieden.

Wij hadden de gelegenheid om uitgebreid aan de slag te gaan met een aantal camera's van Sony met ingebouwde Wifi en functionaliteit om de camera via een app te bedienen, foto's over te zetten naar een smartphone én direct te uploaden naar internet. Voor dit artikel keken we naar de Cyber-shot DSC-RX100 Mk II, de Cyber-shot DSC-QX10 en de Cyber-shot DSC-QX100. Apparaten met adviesprijzen van respectievelijk 749 euro, 199 euro en 450 euro. Een flinke meerprijs dus ten opzichte van een smartphone alleen, en daarom vermelden we maar direct dat dit producten zijn voor wie echt gegrepen is door fotografie en méér wil dan wat een smartphone kan bieden.

Zoals onze lezers zal zijn opgevallen, is de in samenwerking met Examedia opgerichte site FotoVideo.nu sinds enige maanden zelfstandig doorgegaan. Die site is en blijft gespecialiseerd in fotografie en het leveren van gedetailleerde analyses van beeldkwaliteit en zaken die voor de veeleisende fotograaf van belang zijn. Bij Hardware.Info kijken we met name naar camera's als gebruiksproducten en in dit artikel specifiek naar de meerwaarde van een afzonderlijke camera boven het in een telefoon ingebouwd exemplaar. We gaan dus in op het gebruik en functionaliteit, en tonen de nodige voorbeeldfoto's, maar een diepgravende analyse van lens- en beeldeigenschappen behoren niet tot onze mogelijkheden.

Sensorformaten

Omdat wellicht niet iedereen zich bewust is van de verschillen tussen smartphone camera's en 'gewone' digitale camera's, gaan we eerst in op de mogelijkheden en beperkingen van beide, te beginnen met sensorformaten. Voor de duidelijkheid en voor wie zijn rekenmachine in de aanslag heeft: de aanduiding in (fracties van) inches die camerafabrikanten aanhouden heeft weinig te maken met de daadwerkelijke diagonaal, die in de regel minsten een factor 1,5 kleiner is. Om die reden vermelden we ook de daadwerkelijke hoogte en breedte van beeldsensors.

Smartphone camera's zijn in rap tempo beter geworden, maar het feit dat smartphones dun en licht moeten zijn, stelt flinke beperkingen. Zo is de beeldsensor van de doorsnee smartphone camera hooguit 1/3" (4,8 x 3,6 mm) groot, in de regel zelfs slechts 1/4" (3,2 x 2,4 mm), terwijl die in de doorsnee compactcamera op dit moment 1/2,33" (6,17 x 4,55 mm) groot is. Beide zijn bepaald geen forse formaten, maar allebei zijn ze onderwerp van dezelfde wetmatigheid; hoe kleiner de sensor, hoe kleiner de afzonderlijke beeldpunten op die sensor (bij een gelijk aantal beeldpunten). Hoe kleiner de beeldpunten, hoe meer stroom er 'lekt' tussen de fotocellen - een fenomeen dat zorgt voor digitale beeldruis.

Een echt voordeel van veel pixels is uiteraard dat een uitsnede toch nog een bruikbaar plaatje kan opleveren - het is dus niet geheel onzinnig.

Door verbeteringen in sensortechniek, onder andere back illuminated sensors, worden ook kleine sensors steeds beter. Zogenaamde BSI-sensors zijn anders opgebouwd, waarbij de fotocellen dichter aan het oppervlak liggen en meer licht ze dus bereikt. Ook andere technieken voorkomen lekkage en verhogen daarmee de lichtopbrengst, maar die sijpelen slechts langzaam door naar de camera's in telefoons. Er zijn uiteraard uitzonderingen, zoals de Nokia Lumia 1020, die een sensor heeft die zelfs groter is dan die van veel compactcamera's (1/1,5" ofwel 2/3" - 8,8 x 6,6 mm) - maar die heeft wel 41 megapixels, dus de afzonderlijke fotocellen zijn nog altijd piepklein. Sony bouwde een 1/2,33" sensor in de Xperia Z1, met 20 megapixels. Apple koos voor de iPhone 5S voor een 1/3" sensor, maar wel met slechts 8 megapixels - de fotocellen zijn daar dus relatief groot, wat een flink verschil maakt in hoeveel licht deze kan opvangen en verwerken. HTC bouwde in de One een 4-megapixel sensor in, waardoor de 1/3" afmeting minder beperkend is. Deze resolutie is naar moderne maatstaven echter wel erg beperkt. Zeker aangezien het merendeel van smartphone camerafoto's uiteindelijk online belandt en zelden groter dan zo'n 2 megapixels wordt weergegeven, is het kwestieus of meer dan zo'n 8 à 10 megapixels zinnig zijn, maar zoals wel vaker dicteert hier de marketingwet van de grote getallen. Een echt voordeel van veel pixels is uiteraard dat een uitsnede toch nog een bruikbaar plaatje kan opleveren - het is dus niet geheel onzinnig.

Lens, diafragma en beeldstabilisatie

De andere kant van het verhaal is zoals altijd bij camera's de lens. Die is bij smartphones uiteraard piepklein, maar dat betekent niet dat ze per se slecht zijn: ze zijn immers afgestemd op de minuscule sensors. Zeker bij luxere smartphones zien we relatief lichtsterke lenzen, met een diafragma van F/2.4 of zelfs F/2.0 zoals op de HTC One, of F/2.2 op de iPhone 5.5. Dat is erg lichtsterk - een dergelijke lens op een gewone camera maakt hem al snel behoorlijk prijzig.

Hierbij moeten we ook opmerken dat de lichtgevoeligheid een optelsom is van sensorgrootte en de lens - F/2.0 met een 1/2.22" sensor levert uiteraard een ander resultaat op dan F/2.0 met een APS-C sensor. Ook zegt de diafragmawaarde niets over de lensvervorming, vignettering, groothoek en andere optische eigenschappen. Bovenal beschikt geen enkele telefooncamera over een optische zoommogelijkheid. Een 'cropzoom' waarbij slechts een deel van de pixels wordt getoond werkt bij hoge pixelaantallen wel enigszins om details naar voren te brengen, maar beeldruis wordt dan ook storender. Digitale zoom, waarbij er pixels worden bijgerekend door middel van interpolatie, is hooguit leuk voor marketing.

Hoewel er al jaren wordt gesproken over vloeistof-gebaseerde lenzen die deze mogelijkheid in een zeer compacte behuizing mogelijk moeten maken, zijn die duidelijk nog niet rijp voor productie. Zelfs de dunste compactcamera's met optische zoom, zoals Sony's TX-modellen, zijn aanmerkelijk dikker dan zelfs een uit de kluiten gewassen smartphone: het mechanisme vereist nu eenmaal ruimte.

Optische beeldstabilisatie treffen we nog amper aan in telefooncamera's.

Optische beeldstabilisatie ten slotte kan helpen om de lichtgevoeligheid te vergroten: de sluitertijd kan langer worden, zonder dat bewegingsonscherpte optreedt, wat zorgt voor een langer belichte sensor en dus een helderder foto. Dit is een voorziening die we vooralsnog amper aantreffen in camera's - de Nokia Lumia 1020 en de LG G2 zijn twee voorbeelden. In compactcamera's is die voorziening standaard.

Beeldverwerking en flits

Ten slotte is de beeldverwerking de derde cruciale component en ook daar zijn er de nodige verschillen. Smartphones met een aparte beeldprocessor, of daarvoor gereserveerde delen van de SoC, zijn beter in staat om het beeld van de miniatuursensors en lenzen te vertalen in een bruikbaar plaatje. De balans die daar altijd moet worden gevonden is tussen vervaging (om ruis weg te nemen) en verscherping (om details weer naar voren te halen).

De laatste generatie smartphones maakt prima afbeeldingen voor online toepassingen.

De laatste generatie smartphones (iPhone 5S, HTC One, Nokia Lumia 1020, Sony Xperia Z1, LG G2) doen het lang niet gek in dit opzicht, ook bij weinig licht - binnenshuis met normale verlichting - zijn de gemaakte afbeeldingen prima bruikbaar voor online toepassingen. Sony's Z1 produceert in volautomatische modus 8-megapixel foto's: door data van meerdere pixels samen te voegen wordt ruis tegengegaan. Apple heeft een twee-kleurenflits in de iPhone 5S ingebouwd, die zorgt voor natuurlijker kleuren bij gebruik van de flits.

Over het algemeen zijn foto's met flits echter niet heel geslaagd - de felle, blauw-witte LED-flitsers hebben flinke beperkingen. Een incidenteel model biedt een xenon-flits, maar de effectieve afstand blijft beperkt. Bovendien zijn rode ogen ook met een aparte  instelling om die te voorkomen, zeker niet uit te sluiten. Feitelijk hetzelfde probleem als bij flitsers op compactcamera's: handig als het echt niet anders kan, maar foto's zonder flits hebben de voorkeur. Een luxere compactcamera zoals Sony's RX100 II biedt de mogelijkheid een externe flits te gebruiken, maar in de regel heb je het dan niet over goedkope modellen - dit is echt alleen voor de liefhebber.

Aparte camera of...?

Beeldstabilisatie, optische zoom en een grotere sensor zijn drie factoren waardoor een compactcamera van een paar honderd euro (technisch) betere foto's kan maken dan zelfs de beste, duurste smartphone. Let wel, de instapmodel compactcamera's kan je rustig links laten liggen als je al een topmodel smartphone hebt: de resolutie die effectief wordt geregistreerd is niet hoger en ook de lichtopbrengst is zelden superieur.

Heb je dus de smaak van het fotograferen te pakken, maar wil je een hogere lichtopbrengst, optische zoom en beeldstabilisatie om ook bij weinig licht zonder flits te kunnen fotograferen, dan wordt het tijd om te kijken naar een compactcamera in het middensegment. Echter, dan loop je tegen het probleem aan dat je de foto's eerst op een PC moet zetten, alvorens je ze kan delen - en dat is behoorlijk omslachtig als je gewend bent dat in één handeling na het fotograferen te doen. Daar komen camera's met Wifi en een app om de hoek kijken. Sony's RX100 Mk II is hiervan voorzien en de QX10 en QX100 zijn zelfs speciaal gemaakt om in combinatie met een smartphone te gebruiken. Het vereist een extra handeling, maar de mogelijkheden nemen ook fors toe. We bespreken deze drie modellen en vergelijken ze vervolgens zowel met elkaar als met afbeeldingen van een oudere en een moderne smartphone.

Sony Cyber-shot DSC-RX100 Mk II

Sony introduceerde eind 2012 een bijzondere compactcamera, de RX100, voorzien van een 1" sensor (13,2 x 8,8 mm) en een F/1.8 diafragma (in groothoek, tenminste). Hij is niet goedkoop, maar produceert beelden die zeker niet onderdoen voor instapmodellen spiegelreflexcamera's, terwijl hij een fractie van de omvang heeft. Een beetje broek- of jaszak past hij wel in. Een fraai model, maar bij introductie al vroegen we ons af waarom Sony hem niet had voorzien van Wifi. Het antwoord kwam een paar maanden later, met de introductie van de iets hoger gepositioneerde RX100 Mk II.

Sony Cyber-shot DSC-RX100 II

Dit model heeft niet alleen Wifi, maar ook een flitsschoen en een kantelbaar scherm, wat meer mogelijkheden biedt voor originele hoeken om vanuit te fotograferen. Het prijskaartje was ook hoger: waar de RX100 al voor minder dan 600 euro te koop was, kostte de RX100 Mk II 749 euro. Inmiddels treffen we dit model in onze Prijsvergelijker voor gemiddeld zo'n 670 euro, met een laagste prijs van 620 euro. Nog altijd niet mis voor een compactcamera, maar zoals wel vaker gaat een reductie in omvang gepaard met een stijging in prijs.

Sony Cyber-shot DSC-RX100 II

De RX100 II meet ongeveer 6 x 10 x 4 cm, hij is net wat dikker en zwaarder dan de kleine broer. Dat ligt voornamelijk aan het kantelbare scherm. De sensor is net als bij de RX100 een 20-megapixel exemplaar, maar het is een andere dan in de RX100, een BSI-exemplaar, waardoor de maximale ISO-waarde nog wat hoger ligt. In de praktijk is ISO-3200 nog bruikbaar. Door de flits/accesoirevoet is het een veelzijdiger apparaat dan de RX100, maar accessoires maken hem natuurlijk ook minder handzaam. De belangrijkste toevoeging naar onze mening is de combinatie van Wifi en NFC, wat ervoor zorgt dat je met een smartphone die hier ook over beschikt verbinding kan maken door simpelweg de twee bij elkaar te houden. Voer de WPA-code in die in het scherm van de RX100 II staat en je kan aan de slag.

Sony Cyber-shot DSC-QX100 Black

De voorwaarde hiervoor is dat je de juiste app installeert: Sony Play Memories Mobile heet die, beschikbaar voor iOS en Android. Hiermee kan je de camera bedienen en ook bladeren door foto's op het toestel, deze overzetten naar je smartphone en eventueel uploaden naar een online dienst - vanuit Android naar vrijwel iedere denkbare, vanuit iOS naar de meestgebruikte, waaronder uiteraard Facebook en Flickr.

Sony Cyber-shot DSC-RX100 II

Sony's automatische witbalans is zeer goed, zelfs bij gekleurd licht weet hij in de meeste gevallen natuurlijke beelden te produceren.

De RX100 II is een serieuze, high-end compactcamera en beschikt dus ook over alle denkbare handmatige bedieningsopties; maar hij schiet onder vrijwel alle omstandigheden uitstekende foto's in automatische stand. Sony's automatische witbalans is zeer goed, zelfs bij gekleurd licht weet hij in de meeste gevallen natuurlijke beelden te produceren. Wil je echter volledige controle, dan staan je P/A/S/M-modi ter beschikking. Ook scherpstellen kan desgewenst handmatig. Om de lens bevindt zich een draaiwiel waar je een groot aantal functies aan kan toekennen, van ISO-waarde tot scherpstellen - zelfs zoomen kan, maar in de praktijk zijn we daar niet enthousiast over: de lens reageert nu eenmaal nooit zo direct als bij een echte handmatige zoom.

In het gebruik is de RX100 II een heel veelzijdige camera, met meer functies dan we hier kunnen bespreken. Om vast te houden is hij niet ideaal, de handgreep is eigenlijk wat klein - een compromis om het kleine formaat te behouden, Sony levert een aparte accessoire voor wie meer grip wil, de AGR1. In automatische stand zijn de foto's zoals gezegd vrijwel altijd geslaagd - ook bij weinig licht. Is er écht weinig licht, dan kan bewegingsonscherpte een probleem worden en moet je uitwijken naar een handmatige belichtingsinstelling en meer ruis op de koop toe nemen. Het voornaamste minpunt van de camera is dat de minimale brandpuntsafstand vrij ver weg licht, waardoor mooie macro-opnames soms lastig zijn. Ook is hij niet extreem snel in het opstarten, maar in de meeste situaties ruimschoots voldoende snel. De accu gaat prettig lang mee in de praktijk, zeker als je de flits niet gebruikt - wat zelden nodig is.

Over de beeldkwaliteit van de RX100 II hebben we niets te klagen. Zoals gezegd doet hij het in automatische stand al uitstekend, het is lastig om een níet geslaagde foto te maken. Op de redactie hebben zijn zelfs de collega's die naar eigen zeggen niets met fotografie hebben enthousiast. De engine maakt kleuren soms iets te verzadigd in standaardmodus; dat kan je aanpassen, maar je kan ook schieten in Sony's RAW-formaat en met bijvoorbeeld Lightroom de digitale negatieven naar wens 'ontwikkelen'.

Kortom, de RX100 II is een prachtige camera, maar wel een met een stevige prijs: bijna-SLR-kwaliteit in een veel kleinere verpakking is nu eenmaal niet goedkoop. Wil je minder uitgeven, dan heeft Sony een tweetal interessante alternatieven voor je, die we op de volgende pagina's bespreken.

Sony Cyber-shot DSC-QX100

Op IFA in september 2013 lanceerde Sony twee bijzondere accessoires voor smartphones. Niet alleen voor de eigen Xperia-modellen, maar ook compatibel met andere Android en zelfs iOS-toestellen. De Cyber-shot DSC-QX100 en QX10 zien eruit als opzetlenzen, zoals je die soms aangeboden ziet voor smartphones. Waar dat echter puur optische accessoires zijn, betreft het hier volwaardige camera's, die eigenlijk maar twee zaken missen: in de eerste plaats een eigen LCD-scherm dat dienst doet voor de bediening en als zoeker en daarnaast een ingebouwde flitser. Je kunt ze los gebruiken, maar ook middels een meegeleverde klem monteren op de meeste smartphones, tot een breedte van 7,5 cm. Op IFA toonde Sony ook een adapter voor tablets, en voor de eigen Z1-smartphone is er een speciale hoes met ingebouwd bevestigingspunt. Onlangs bracht het merk voor beide modellen een firmware-update, die een een paar interessante verbeteringen met zich meebrachten. We bespreken eerst de QX100.

Sony Cyber-shot DSC-QX100 Black

De QX100, een vrij grote cylinder met een gewicht van 165 gram, heeft een adviesprijs van 450 euro en we treffen hem voor niet heel veel minder geld in onze Prijsvergelijker aan. Dat is een stevige prijs, maar dat heeft alles te maken met de inhoud. De metalen behuizing bevat namelijke dezelfde Zeiss-optiek als de Sony RX100 II (28-100 mm bereik, uitgedrukt als 35mm equivalent) en dat is niet de enige overeenkomst: ook beeldsensor (1" 20 MP BSI CMOS) en engine zijn identiek. Voor lokale opslag is er een micro-SD-geheugenkaartslot, dat samen met een micro-USB-aansluiting schuilgaat achter een klepje op de zijkant. Extern treffen we verder drie knoppen aan: een tuimelschakelaar voor zoomen en een sluiterknop. Daarnaast is er een aan-uitknop bovenop. De accu is een NP-BN, 600 mAh en volgens CIPA-opgave goed voor 220 foto's.

Sony Cyber-shot DSC-QX100 Black

De QX100 maakt net als de QX10 gebruik van een smartphone voor de bediening. Op het doorgaans grote en goede scherm van een moderne smartphone kan je de nodige zaken instellen, alsmede het resultaat bekijken: gemaakte foto's worden via de peer-to-peer wifi-verbinding doorgestuurd. Verbinding maken is zeer eenvoudig: schakel de camera in en laat je smartphone verbinding maken met het bijbehorende Wifi access point. Voer vervolgens in de Sony Play Memories Mobile app de WPA2-code in die binnenin het accucompartiment van de camera staat en je hebt verbinding. Daarna is het een kwestie van de app opstarten en de camera aanzetten - verbinding maken gaat binnen enkele seconden. Soms duurt het langer, als er veel storing is, maar onze ervaring van enige maanden is dat het vaker wel dan niet erg snel gaat. Heeft je smartphone NFC, dan gaat het nog wat sneller, de twee bij elkaar houden is dan voldoende. Maar ook zonder NFC gaat het rap, het Wifi access point wordt automatisch gedetecteerd.

Met de verbinding gemaakt, kan je vervolgens foto's schieten. Die worden standaard, heel snel, in 2 megapixel resolutie doorgestuurd naar je smartphone en in volledige 20-megapixel resolutie opgeslagen op een micro-SD kaartje in de camera (niet meegeleverd), maar je kan ook de volledige 20-megapixel foto doorsturen. Dat duurt dan wel een paar seconden.

Sony Cyber-shot DSC-QX100 Black

In de Play Memories app kan je een behoorlijk aantal zaken instellen als je niet kiest voor een van de twee automatische modi. Sinds de 2.0 update van de firmware is er naast aperture priority ook shutter priority toegevoegd; een volledig handmatige modus ontbreekt vooralsnog. Ook is er een P(rogram) modus waarin je witbalans en belichtingscompensatie kan instellen en de camera diafragma en sluiter regelt.

Sony Cyber-shot DSC-QX100 Black

In de praktijk zijn de foto's van de QX100 niet van die van de RX100 II te onderscheiden, met de beeldkwaliteit is dan ook weinig mis. Ook de prijs valt gezien de kwaliteit mee. Toch zijn we niet zo enthousiast over de QX100 als we aanvankelijk waren. Dat heeft alles te maken met de vorm en het gewicht: hoewel niet bepaald zwaar, is het voor een accessoire toch wat onhandzaam. Ook vastmaken aan een smartphone met de meegeleverde clip-on houder is niet ideaal, je hebt dan een behoorlijk topzwaar geheel in handen. Zeker omdat een flits ontbreekt, evenals een flitsschoen, RAW-opnames en de genoemde automatische modus, is een 'gewone' RX100 naar onze mening interessanter als je gewoon een goede camera zoekt in deze prijsklasse.  Die kost gemiddeld niet veel meer dan dit apparaat. Natuurlijk mis je dan wel de mogelijkheid je foto's direct online te zetten of te delen via e-mail. Wil je dat wel, maar met een handzamer toestel, dan is de QX10 paradoxaal genoeg naar onze mening de betere optie.

Sony Cyber-shot DSC-QX10

De QX10 is op precies hetzelfde principe gebaseerd als de QX100, maar dan in de meeste opzichten een stapje terug. Toch moet je deze compacte en lichtgewicht accessoire beslist niet onderschatten. Gemiddeld kost hij zo'n 180 euro, een stuk minder dan de grote broer, en je hebt hem al met wat zoeken voor iets meer dan 150 euro. Ten opzichte van de QX100 lever je in op de sensor en de lenskwaliteit. Ook de 'body' is van plastic in plaats van metaal. Toch vinden we de QX10 van de twee de interessantere optie.

Sony Cyber-shot DSC-QX10 Black

De belangrijkste reden is het gewicht: deze camera weegt minder dan 100 gram en is in inactieve toestand nog geen 3,5 cm dik. Hij kan dus altijd en overal mee, in je jaszak, tas of met een koord om je pols. Je merkt niet dat je hem bij je hebt. Ook bevestigd met een clip aan je smartphone heeft hij amper invloed op hoe je die vasthoudt, wat het fotograferen aanmerkelijk vereenvoudigt.

De QX10 heeft een 'gewone' 18 megapixel 1/2.33" CMOS sensor, vergelijkbaar met wat tegenwoordig praktisch standaard is in instapcamera's, en combineert dat met een 10x zoomlens met een 35 mm equivalent bereik van 25-250 mm. Dat is 10x optische zoom; uiteraard is het aan het uiteinde van dat bereik niet meer erg lichtsterk (F/5.9), maar overdag is dat geen bezwaar en een echt groot verschil met een smartphonecamera. Net als bij de QX100 is de lens optisch gestabiliseerd.

Ook de QX10 beschikt over NFC voor het nog sneller koppelen met een geschikte smartphone. Het micro-SD slot zit in hetzelfde compartiment als de accu, in plaats van onder een apart klepje als bij de QX100. Ondanks dat het toestel van plastic is, is het behoorlijk stevig. Wij hebben het apparaat (per ongeluk) meerdere keren laten vallen, maar het werkt nog altijd als een trein. De opdruk bij bijvoorbeeld de aan-uitknop is in de loop der tijd wel behoorlijk weggesleten.

Sony Cyber-shot DSC-QX10 Black

Overigens kan je zowel de QX-camera's ook via de micro-USB-aansluiting met een PC verbinden, dan doen ze zich voor als extern station en kan je de foto's direct van de geheugenkaart kopiëren. We schreven al dat deze standaard in 2-megapixelformaat naar de camera worden gekopieerd, maar moeten ook nog opmerken dat de naamgeving dan geheel anders is. Hecht je daaraan, dan is het dus een extra reden om een geheugenkaart te gebruiken en de daarop weggeschreven versies te gebruiken voor bijvoorbeeld archivering. De camera's werken ook zonder geheugenkaart en je kan dus ook de volledige versie naar je smartphone doorsturen.

Foto's maken kan met beide modellen via de Play Memories app, die je ook kan gebruiken voor het bedienen van zoom en sluiter. Daarvoor zitten echter ook fysieke knoppen op de QX-camera's, dus je kan ook je smartphone puur als zoeker gebruiken en met je andere hand de camera bedienen. Maar je kan ook de QX op een (uitschuifbare) monopod zetten en die hoog boven je hoofd houden en 'afdrukken' met de app, bijvoorbeeld. Door het geringe gewicht en omvang, gecombineerd met de 'afstandsbediening' krijg je er de nodige creatieve compositiemogelijkheden bij.

De beeldkwaliteit is uiteraard minder goed dan die van de RX100 II en de QX100, maar dat wil niet zeggen dat deze slecht is. Bij daglicht levert de QX10 uitstekende foto's, met meer detail en minder ruis dan een smartphone camera levert; de kwaliteit bij kunstlicht en slechte lichtomstandigheden is veel beter dan die van iedere telefooncamera. Ook bijvoorbeeld de 20 megapixel sensor van de Xperia Z1 legt het af tegen de 18-megapixel sensor van de QX10 - de lens van de laatste is duidelijk beter. Alleen de zoom is bij weinig licht feitelijk onbruikbaar - de optiek heeft zijn grenzen, evenals de beeldstabilisatie. Net als bij de QX100 en de RX100 is de automatische stand uitstekend; gelukkig, want handmatig valt er afgezien van ISO-waarde en belichtingscompensatie weinig in te stellen in de app.

Vergelijkingstabel

Algemeen
 
MerkSonySonySony
ProductnaamCyber-shot DSC-QX10 BlackCyber-shot DSC-QX100 BlackCyber-shot DSC-RX100 II
ProductcodeDSCQX10BDSCQX100BDSCRX100M2
DetailsProductinfoProductinfoProductinfo
Body
Type cameraCompactcameraCompactcameraCompactcamera
Cameraresolutie18.2 MPixel20.2 MPixel20.2 MPixel
Sensor
Beelden per seconde2.5 fps
SensortypeBSI CMOSBSI CMOSBSI CMOS
Sensorformaat1/2.3"1"1"
Totaal aantal megapixels18.9 MPixel20.2 MPixel
Aantal autofocuspunten25
ISO gevoeligheid minimaal100160160
ISO gevoeligheid maximaal128002560012800
Videoresolutie1920x10801920x10801920x1080
Video framerate30 fps30 fps60 fps
ProcessorBionzBionzBionz
Camera
Live view
Ingebouwde flitser
Zelfontspanner
Sluitertijd (min.)1/2000 sec1/1600 sec1/2000 sec
Sluitertijd (max.)8 sec.4 sec.30 sec.
Beeldscherm / zoeker
Type beeldschermLCDLCD
Kantelbaar scherm
Schermdiagonaal3 inch
Digitale zoom0 x0 x2 x
Viewfinder
Verbindingen
Audio/video uitgang
PictBridge compatible
USB 2.0 aansluiting
USB 3.0 aansluiting
Bluetooth
Near Field Communication (NFC)
HDMI-aansluiting
Type HDMI-aansluitingMicro HDMI (Type D)
WiFi verbinding
Geïntegreerde GPS
Externe flitser aansluiting
MicrofoonStereoStereoStereo
Fysieke eigenschappen
KleurZwartZwartZwart
Lengte6.18 cm6.25 cm5.81 cm
Breedte6.24 cm6.25 cm10.16 cm
Diepte3.33 cm5.55 cm3.83 cm
Gewicht90 gram179 gram280 gram
Batterijduur (CIPA)220 foto's220 foto's350 foto's
Schokbestendig
Stofbestendig
Waterbestendig
Opslag
MicroSD
MicroSDHC
MicroSDXC
SD
SDHC
SDXC
Compact Flash
Memory Stick Pro Duo
xD-Picture Card
MultiMediaCard
XQD
Lenseigenschappen
Optische zoom10 x3.6 x3.6 x
Beeldstabilisator
Brandpuntsafstand (min.)4.45 mm10.4 mm10.4 mm
Brandpuntsafstand (max.)44.5 mm37.1 mm37.1 mm
Brandpuntsafstand (min.) (35mm equiv.)25 mm28 mm28 mm
Brandpuntsafstand (max.) (35mm equiv.)250 mm100 mm100 mm
Maximaal diafragma (uitgezoomd)f/3.3f/1.8f/1.8
Maximaal diafragma (ingezoomd)f/5.9f/4.9f/4.9
Opnamemodi
3D
HDR
Night shot
Panorama
Panorama (auto)
Portret
Weinig licht

Foto's - vergelijking

Hieronder zie je een aantal één-op-één vergelijkingen tussen de camera van een iPhone 4, Sony Xperia Z1, QX10, QX100 en RX100 II. Alle foto's zijn in automatische stand genomen.

Foto's - camera's

Op deze pagina zie je de nodige foto's die met de drie besproken camera's zijn gemaakt. Door erop te klikken, kan je ze in grotere formaten bekijken, inclusief het originele formaat. We hebben geprobeerd met alle camera's in elk geval een aantal ongeveer dezelfde foto's te maken. Omdat de widgets van Flickr ondanks onze beste pogingen niet alleen de foto's per set laten zien, maar de sets door elkaar lijken te halen, staat er per camera een directe link naar de betreffende set op Flickr bij.

Sony Xperia Z1

De Z1 maakt in standaard automatische modus 16:9 foto's van 8 megapixels; we hebben om die reden een aantal foto's ook in P-modus gemaakt, waarin hij in 4:3 verhouding schiet met 20 megapixels. Daarbij is het best lastig de camera zo vast te houden dat je geen vinger in beeld krijgt - zoals op een foto ook te zien. Dit kwam vaak genoeg voor dat het een nadeel is van de positionering van de camera in deze smartphone.

Z1 set op Flickr

Sony Cyber-shot DSC-QX10

De QX10 heeft een flink (10x) zoombereik, maar aan het uiteinde van dat bereik blijft niet veel scherpte over en worden de kleuren wat flets. Bij weinig licht is de zoom feitelijk niet meer bruikbaar aan het uiteinde van het bereik.

QX10 set op Flickr

Sony Cyber-shot DSC-QX100

De QX100 maakt feitelijk identieke foto's aan de RX100 II.

QX100 set op Flickr

Sony Cyber-shot DSC-RX100 II

De RX100 II is in automatische modus ideaal om onder vrijwel alle omstandigheden een bruikbaar plaatje te krijgen.

RX100 II set op Flickr

Fujifilm X20

Ter vergelijking hebben we nog een aantal foto's gedupliceerd met de Fujifilm X20, een betaalbare klassieke compactcamera met een aantal bijzondere eigenschappen en uitstekende beeldkwaliteit - maar zonder Wifi of smartphone verbinding.

X20 set op Flickr

Conclusie

Een Wifi-verbinding maakt een 'ouderwetse' compactcamera weer een stuk interessanter, althans in combinatie met een smartphone en de mogelijkheid afbeeldingen (vrijwel) direct online te plaatsen. Het vergt nog altijd meer stappen dan direct vanaf een smartphone, maar de mogelijkheden van een aparte camera in de wat betere klasse gaan nog altijd verder dan die van een smartphone. Niet alleen optische zoom en stabilisatie, maar ook de beeldkwaliteit is duidelijk een meerwaarde.

De grote vraag is of je een aparte camera kiest, of een model zoals de QX-camera's. Vooralsnog levert alleen Sony die, al heeft ook Kodak een vergelijkbaar concept aangekondigd. Indien mobiliteit je eerste vereist is, is de QX10 naar onze mening de beste keuze. In de regel gaat het verbinding maken snel; zolang je niet onmiddellijk een foto hoeft te maken, schiet je hiermee een duidelijk beter plaatje dan ook met de beste ingebouwde camera's, waarbij de optische zoom mooi meegenomen is. Dat geldt ook voor de extra compositiemogelijkheden. Wel blijft het een eerste-generatie-product: de verbinding heeft sporadisch kuren en bij storing daarvan kan het lastig zijn om ermee te werken. In 9 van de 10 gevallen werkt het echter vlekkeloos.

Wil je écht betere foto's en heb je geen behoefte aan verwisselbare lenzen, dan is de RX100 II een erg mooie keuze. Je kan foto's ook later overzetten naar je smartphone en uploaden, maar ook je telefoon als afstandsbediening gebruiken voor bijvoorbeeld groepsfoto's waar je zelf ook op staat. Er hangt wel een stevig prijskaartje aan - je kan ook een aardige instap-SLR of systeemcamera kopen voor de vraagprijs, maar die zal duidelijk groter zijn. Alleen Panasonics Lumix DMC-GM1, die we nog apart zullen bespreken, is een potentiële concurrent, met een nog grotere sensor, en de mogelijkheid andere lenzen te gebruiken. De prijs is nagenoeg gelijk. Voordeel van Panasonic is dat de app (op dit moment) meer functies van de camera ontsluit dan bij Sony.

De QX100 is als concept heel interessant, maar in de praktijk toch wat te groot en te zwaar om als accessoire functioneel te zijn. Bovendien is de prijs weliswaar een stuk lager dan de RX100 II, maar je mist ook wel heel wat functies. Voor de meeste gebruikers is de QX10 een interessantere optie - daarvan zijn we zelfs zo gecharmeerd, dat we die met een Gold Award belonen. Het lichte gewicht en de voor het formaat uitstekende beeldkwaliteit, in combinatie met toevoeging van de functies die juist op een smartphone afwezig zijn, maakt het naar onze mening tot een echte innovatie. Als je houdt van fotograferen, maar niet met zware of extra apparatuur op weg wilt, moet je deze beslist overwegen.

Sony Cyber-shot DSC-RX100 II Sony Cyber-shot DSC-QX10

Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Gold Award Sony Cyber-shot DSC-QX10 Black

Sony Cyber-shot DSC-QX10 Black

  • Compactcamera
  • 18.2 MPixel
Niet verkrijgbaar
Sony Cyber-shot DSC-QX100 Black

Sony Cyber-shot DSC-QX100 Black

  • Compactcamera
  • 20.2 MPixel
Niet verkrijgbaar
Silver Award Sony Cyber-shot DSC-RX100 II

Sony Cyber-shot DSC-RX100 II

  • Compactcamera
  • 20.2 MPixel
  • 2.5 fps

€ 379,00

19 winkels
0
*