Quantis 3D SoundSystem: psychoakoestich 3D geluid

13 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Golfveldsynthese
  3. 3. Zes luidsprekers in één behuizing
  4. 4. Geluidskwaliteit
  5. 5. Geen Dolby Digital, geen DTS
  6. 6. Conclusie
  7. 7. Reacties

Inleiding

Ruimtelijk geluid uit één luidspreker is de heilige graal waar menig fabrikant naar op zoek is. Het Nederlandse Quantis denkt die nu gevonden te hebben met haar LSW-1 3D-SoundSystem dat werkt op basis van golfveldsynthese.

De naam Quantis zal niet direct bij iedereen een belletje doen rinkelen, maar toch heeft menigeen een product van het Nederlandse merk in huis. Ongeveer de helft van de CI+ CAM modules die gebruikt worden in het netwerk van Ziggo zijn namelijk afkomstig van Quantis. Het 3D-SoundSystem is een product uit een heel andere hoek en het eerste audioproduct dat Quantis op de markt brengt. Het bijzondere aan het kleine audiosysteem is dat het niet middels reflecties probeert om een ruimtelijk geluid te produceren, maar hiervoor gebruik maakt van Wave Field Synthesis, ofwel golfveldsynthese. Voordeel van deze techniek boven andere virtuele surroundoplossingen die vooral gebruik maken van psychoakoestische trucjes, is dat het belooft niet gebonden te zijn aan één sweet spot in de ruimte, maar overal een ruimtelijk geluid moet bieden. Het LSW-1 systeem van quantis heeft een adviesprijs van 499 euro, waarmee het in potentie een goede concurrent kan zijn voor speakerbars uit het betaalbare segment.

Quantis LSW-1 3D-SoundSystem

Golfveldsynthese

Golfveldsynthese is geen hippe marketingterm die door Quantis bedacht is om het systeem te verkopen, maar een goed gedocumenteerd natuurkundig principe (wiki). Door meerdere luidsprekers op onderling gelijke afstand naast elkaar te plaatsen kunnen door samenwerking van deze luidsprekers geluidsgolven opgewekt en fysiek ‘gestuurd’ worden. Het maakt hierbij niet uit of de luisteraar zich recht voor de luidsprekersetup bevindt, of ergens aan de zijkant, het ruimtelijke effect wordt immers niet gesuggereerd maar écht opgewekt met de samenwerkende luidsprekers. Virtuele geluidsbronnen krijgen zo een vaste plek in of – ook mogelijk – buiten de ruimte en als luisteraar kan je je overal in dat geluidsveld begeven.


Professionele golfveldsynthese in een testruimte van het Fraunhofer Institute for Digital Media Technology

Het 3D SoundSystem van Quantis maakt hiervoor gebruik van technologie van Sonic Emotion, die hiervoor de signaalprocessor en software levert. Aangezien er (nog) geen geluidsbronnen beschikbaar zijn die informatie over plaatsing van geluiden bevatten, maakt de oplossing van Sonic Emotion gebruik van verschillende technieken om op basis van stereobronnen een 3D geluidsbeeld te creëren. Zo worden inkomende signalen geanalyseerd op aanwezigheid van gerichte en diffuse geluiden waarna wordt gekeken hoe het geluid in de ruimte geplaatst moet worden. Op basis van deze informatie wordt vervolgens berekend hoe het luidsprekersysteem aangestuurd moet worden om de juiste golfveldsynthese te verkrijgen en het geluid in de ruimte te plaatsen.

Zes luidsprekers in één behuizing

Het systeem van Quantis bestaat uit een relatief kleine luidsprekerunit die bij voorkeur vlak bij de televisie geplaatst dient te worden. Het apparaat bevat een aantal bedieningstoetsen aan de bovenzijde, en is dan ook niet bedoeld om dienst te doen als onderzetter waarop de voet van een TV geplaatst kan worden, iets wat we de laatste maanden wij bij een aantal andere audiosystemen zien. Komt het niet uit om het apparaat recht onder of voor de televisie te zetten, dan is middels een knop achterop de unit aan te geven of deze links of rechts van het scherm is opgesteld. Op basis hiervan worden correcties op het geluidsbeeld toegepast die het geluid circa één meter weten op te schuiven, met verrasend goed resultaat.

Quantis LSW-1 3D-SoundSystem

Het apparaat bevat geen display, maar wel een serie leds die aangeven welke ingang geselecteerd is en in welke geluidsmodus het apparaat werkt. Externe bronnen kunnen aangesloten worden via coaxiale en optische digitale ingangen, analoog cinch of via Bluetooth. Instellingen en het volume zijn aan te passen middels knoppen bovenop het apparaat zelf, en met de meegeleverde afstandsbediening. Echt heel handig werkt de bediening helaas niet. Je moet om een ingangsbron te kiezen bijvoorbeeld meerdere keren op de source knop drukken, directe toetsen voor elke afzonderlijke ingang zijn er niet.

Quantis LSW-1 3D-SoundSystem

Het apparaat beschikt over zes ingebouwde luidsprekers, vier aan de voorzijde die gebruikt worden voor golfveldsynthese en twee aan beide zijkanten die zorgen voor weergave van diffuse geluiden en om voor correctie van het geluidsbeeld als de luidspreker links of rechts naast de tv is geplaatst. Ter ondersteuning is het systeem voorzien van een compacte subwoofer die zorgt voor weergave van de lage tonen.

Quantis LSW-1 3D-SoundSystem

Geluidskwaliteit

Wij sloten het systeem aan op een referentie Blu-ray speler van Sony en een hdtv-ontvanger van UPC. We begonnen de luistersessie met een selectie stereomuziek vanaf CD. Het systeem heeft een specifieke instelling voor muziek, waarbij geluid ruimtelijk wordt weergegeven, zonder dat het geluidsbeeld te ver uit elkaar getrokken wordt. Het resultaat is een doorgaans aangenaam ruimtelijk geluid waarbij de zang goed ‘uit het midden’ lijkt te komen en instrumenten afhankelijk van de opname duidelijk van buiten de box lijken te komen. De luisterpositie blijkt hierbij inderdaad weinig kritisch, ook als je niet recht voor het apparaat zit blijft het ruimtelijke effect overeind. Of het ruimtelijke effect prettig is verschilt sterk per muzieksoort. Zang met piano werd naar onze mening wat onprettig uitgesmeerd, terwijl dance muziek goed tot zijn recht komt met de digitale bewerking die het systeem erop loslaat.

Ook in filmmodus presteert het Quantis 3D geluidssysteem goed. Helaas kan het systeem niet overweg met Dolby Digital en DTS geluid, maar op basis van een tweekanaals downmix weet het apparaat toch een goed 3D geluidsbeeld neer te zetten. We zeggen 3D, want het is ruimtelijk, maar nadrukkelijk geen echt surroundgeluid zoals dat met vijf luidsprekers wordt neergezet. Wat wel opvalt is dat de subwoofer bedoeld lijkt te zijn voor kleinere ruimtes, wij schatten tot ongeveer 20 m². In onze luisterruimte die ruim het dubbele meet kon de subwoofer bij films niet voldoende punch generen om de hele kamer te vullen.

Quantis LSW-1 3D-SoundSystem

Geen Dolby Digital, geen DTS

Wij stipten het al even aan, maar we waren verrast om te merken dat het systeem niet overweg kan met Dolby Digital en DTS surroundsignalen. Quantis prijst het 3D SoundSystem namelijk specifiek aan voor gebruik bij een platte TV en spreekt hierbij over ‘indrukwekkend 3D bioscoopgeluid overal in de kamer’. Via de drie digitale inputs kan echter alleen stereo PCM geluid verwerkt worden, zodra een Dolby Digital of DTS geluidsbron wordt aangesloten geeft het systeem irritant krakend geluid weer. Vooral dat luide kraken is erg vervelend, al is het wat ons betreft überhaupt opmerkelijk dat een systeem dat bedoeld is voor bij de tv niet met surroundbronnen overweg kan. Juist bij bronnen die uit meerdere kanalen bestaan zou immers een realistisch 3D geluidsbeeld gecreëerd kunnen worden, zo lijkt ons.

Quantis LSW-1 3D-SoundSystem

Desgevraagd liet Quantis ons weten dat het systeem inderdaad niet overweg kan met Dolby en DTS signalen, maar dat er producten aankomen waarbij dat wel het geval is. Tot die tijd zou het was ons betreft fijn zijn als het 3D SoundSystem in ieder geval stil zou kunnen blijven bij ontvangst van dergelijke signalen, in plaats van de bitstream als hoorbare ruis af te spelen. Steeds meer digitale televisiekanalen maken immers gebruik van Dolby Digital geluid en tijdens onze test merkten wij dat afhankelijk van de zender normaal geluid of gekraak werd weergegeven. Afhankelijk van de gebruikte settopbox is dit op te lossen door deze zo in te stellen dat deze altijd PCM geluid uitstuurt, maar dat is niet in alle gevallen een optie. Quantis geeft aan dat het de voorkeur geniet om het geluidssysteem middels een meegeleverd analoge kabel op de televisie aan te sluiten zodat deze problemen niet optreden. Een werkende oplossing, maar wat ons betreft niet ideaal, vooral omdat het systeem drie digitale en slechts één analoge ingang heeft.

Conclusie

Het 3D SoundSystem van Quantis doet wat het belooft: ruimtelijk geluid creëren waarbij het weinig uitmaakt op welke positie in de ruimte de luisteraar zich bevindt. De gebruikte golfveldsynthesetechnologie is niet uniek, maar werkt bij dit apparaat vrij goed. Nadeel is dat er weinig instelmogelijkheden zijn, het apparaat is bijvoorbeeld niet op de luisterruimte aan te passen. Daarbij geldt dat de ruimtelijke effecten niet bij alle muzieksoorten meerwaarde bieden. Terugschakelen naar onbewerkte weergave biedt dan solaas, maar gaat ten koste van de breedte van het geluidsbeeld. Over het algemeen presteert het Quantis Systeem goed en vormt het een prima oplossing voor wie beter geluid uit zijn TV wil. Grootste nadeel is wat ons betreft dat Dolby Digital en DTS geluid niet verwerkt kunnen worden.

Quantis LSW-1 3D-SoundSystem

0
*