Kobo Aura en Aura HD review: op weg naar de ultieme reader

29 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Kobo Aura HD
  3. 3. Kobo Aura
  4. 4. Aura HD vs Aura
  5. 5. Foto's
  6. 6. Specificaties
  7. 7. Conclusie
  8. 8. Besproken producten
  9. 9. Reacties

Inleiding

Kobo timmert flink aan de weg met nieuwe e-readers. Onlangs ontvingen we de Aura HD en de gloednieuwe Aura. De ultieme e-reader is... welke van de twee? Dat is de vraag die je vermoedelijk het beste zelf kan beantwoorden na lezing van onze review, want wij zijn er niet uit. Of je nu de Aura HD of de Aura kiest, je zal in elk geval niet snel teleurgesteld worden.

Nog niet zo lang geleden was de e-reader als apart apparaat doodverklaard, maar dat was toch wat voorbarig. De laatste tijd hebben we sterke prijsdalingen gezien, terwijl het aantal spelers in de markt afneemt. Hoewel er nog diverse actief zijn, blijkt dat een reader alleen niet voldoende is om mensen in groten getale over de streep te trekken. Bovendien zijn de genoemde prijsdalingen voornamelijk uit de zak van de reader-fabrikanten gekomen: de inkoopprijs van de vereiste E Ink-schermen is niet bepaald gedaald, aldus een vertegenwoordiger van E Ink die we dit jaar spraken op IFA.

Als je bedenkt dat in korte tijd de prijs van een 6-inch e-reader is gedaald van ca. 300 naar ca. 100 euro, zal duidelijk zijn dat de marge op e-readers tegenwoordig niet meer echt overhoudt. Verkopers met een extra verdienmodel, bijvoorbeeld in de vorm van een samenwerking met een boekwinkel die in de reader is geïntegreerd, hebben dan een streepje voor. Er zijn echter weinig van dit soort samenwerkingsverbanden - Sony heeft Bol.com als snelkoppeling op de eigen readers, maar de twee bedrijven zijn duidelijk niet meer zo innig als in 2009. Kobo werkt in Nederland samen met Libris en heeft een eigen e-boekwinkel ingebouwd in de tablets. Hét voorbeeld is uiteraard Amazon, maar dat is nog niet actief in de Benelux. Kobo heeft zodoende momenteel 'vrij spel' en richt zich met name op de groep consumenten die nog regelmatig een boek leest, met zowel e-readers als tablets en apps voor tablets.

Het is slim van Kobo om zich niet te beperken tot e-readers, want die ondervinden nog altijd de nodige concurrentie van tablets. Rond de 100 euro bieden die al een stuk betere kwaliteit dan een jaar geleden het geval was. Toch zijn de resolutie en pixeldichtheid in de regel niet zo goed als van e-readers of duurdere tablets. Bovendien beginnen de goedkoopste e-readers de 50 euro te benaderen - de 5-inch Kobo Mini kan je voor dat bedrag al vinden, bijvoorbeeld. Gecombineerd met het feit dat ze lichter zijn, beter leesbaar in daglicht en rustiger voor de ogen, blijven e-readers vooralsnog een valide, betaalbare optie voor de fervente lezer. Tablets lenen zich meer voor kortere artikelen en tijdschriften, al zullen voldoende mensen ook probleemloos uren een boek lezen op een tablet.

In het algemeen waardeert men de leeservaring van E Ink toch meer, al is de afwezigheid van verlichting voor sommigen een minpunt. Sony levert om die reden accessoires met ingebouwd leeslampje, Kobo integreert sinds de Glo een 'front light' in de randen van de readers. Daarmee wordt het E Ink display verlicht, zonder dat het licht rechtstreeks in de ogen van de lezer straalt. Ook de Aura en Aura HD zijn met zo'n 'ComfortLight' uitgerust.

Dat is zeker niet het enige wat Kobo heeft gedaan om de beide readers aantrekkelijk te maken voor de boekliefhebber. Op de volgende pagina's bekijken we de Kobo Aura HD en de Aura nader. De HD komt eerst aan bod, als de oudere van de twee.

Kobo Aura HD White

Kobo Aura HD

De Kobo Aura HD werd in april geïntroduceerd, als een zogenaamde 'limited edition'. Inmiddels hebben we de nodige tijd met deze reader gespendeerd, en we zijn nog altijd enthousiast, maar hebben wel een aantal kanttekeningen. Bij verschijnen konden we één kenmerk van de Aura HD direct al waarderen: het 6,8 inch grote, 1440x1080 pixels tellende E Ink scherm. Dat komt neer op zo'n 265 pixels per inch, fors meer dan de 167 ppi die een standaard 6" model met 800x600 biedt en iets meer dan een iPad 3 of 4 bevat. Het verschil tussen een diagonaal van 6 en 6,8 inch lijkt klein, maar de Aura HD blijkt in de praktijk toch duidelijk meer ruimte te bieden.

Kobo Aura HD White

Bovenal is het scherpteverschil met 'gewone' e-readers duidelijk zichtbaar. Hoewel die al geen slechte ervaring bieden, is de meerwaarde van ruim 100 ppi meer direct merkbaar. Of heel veel meer pixels nog iets zouden toevoegen, is de vraag. Het verschil in scherpte is vooral prettig bij kleinere letters. De Aura HD is scherp genoeg om een hoeveelheid tekst die vergelijkbaar is met een paperback pagina leesbaar weer te geven, maar net als bij een kleingedrukt boek vergen kleinere letters wel meer inspanning, zeker voor oud- of verziende ogen. Daar komt bij dat het contrast van E Ink nog altijd niet optimaal is: zwart is donkergrijs en wit is lichtgrijs.

Activeren van de 'ComfortLight' verlichting verhoogt het contrast, net als andere directe verlichting - nog altijd het sterkste punt van deze displaytechnologie, waar LCD-schermen het al snel laten afweten. Helaas is bij de Kobo Aura HD die verlichting niet geheel gelijkmatig - bij ons sample waren lichtere en donkerder delen zichtbaar. Met name aan de randen van het scherm, maar storend genoeg om op te vallen. Dat effect is het beste zichtbaar bij 100% helderheid in een donkere omgeving, wat in de praktijk niet al te vaak zal voorkomen, maar ook onder minder extreme omstandigheden is het te zien. Het is nog altijd te verkiezen boven géén verlichting, maar heel fraai is het niet. Daar komt bij, dat het zichtbaarder is wanneer het E Ink-scherm een tijdje niet 'ververst' is, waarbij nazwemen van eerdere pagina's zorgen voor een minder egale achtergrond van de tekst.

Kobo Aura HD White

Los van de implementatie van de verlichting is de Aura HD een genot voor de fervente lezer. Het grotere scherm met scherpere tekst geeft een prettiger leeservaring en verder zijn alle handigheden van Kobo beschikbaar, waaronder een groot aantal lettertypes (inclusief het OpenDyslexic font, wat voor mensen met dyslexie de leeservaring mogelijk vereenvoudigt). Ook lettergrootte en regelafstand kunnen aangepast worden, evenals de marges en uitvulling. Een krachtige processor zorgt ervoor dat de reader vlot reageert - we hebben het nog eens uitgeprobeerd, maar hij is echt sneller dan de Glo.

Kobo Aura HD White
Onderzijde Kobo Aura HD

Net als de Touch en de Glo is de Aura HD voorzien van optische aanraakbediening, met behulp van infraroodsensors in de opstaande rand. Het voordeel van deze techniek is dat er geen aparte laag over het scherm nodig is - die hebben doorgaans geen positieve invloed op contrast en helderheid. Het nadeel is dat detectie in de hoeken niet optimaal is, terwijl Kobo daar wel enige knoppen plaatst voor het oproepen van een instellingenmenu. In de praktijk werkt het bladeren vrijwel altijd vlekkeloos en de detectie is eerder te gevoelig dan het omgekeerde. Bladeren gaat nog altijd met een aanraking links of rechts op de pagina, in de praktijk werkt 'vegen' ook, wat iets meer aanvoelt als het omslaan van een bladzijde.

Kobo Aura HD White
Bovenkant Kobo Aura HD

Gebleven is de omgang met PDF-bestanden: die worden weergegeven zoals ze in het bestand staan, wat veelal betekent dat je moet in- en uitzoomen en scrollen om de hele pagina weer te geven. Met een dubbele aanraking zoom je in en uit - daarmee kan je toch vrij snel door A4 PDF's navigeren. Sommige e-readers passen een truc toe die 'text reflow' heet, maar die werkt op lang niet alle PDF-bestanden en leidt evenmin altijd tot goed opgemaakte pagina's. In gesprek met Kobo gaf een ontwerper ook aan dat, bij afwezigheid van een mogelijkheid om een consistente goede gebruikerservaring met PDF met reflow te realiseren, men gekozen heeft voor de implementatie met zoom. Op de Aura HD is dit een minder groot bezwaar dan op readers met lagere resolutie, omdat er veel meer tekst leesbaar op het scherm past. Aan de andere kant, als je veel PDF's leest waarvan de tekst zich wél laat herschikken, is deze oplossing niet ideaal en hebben andere merken betere papieren.

Kobo Aura

De Kobo Aura is opmerkelijk genoeg ná de Kobo Aura HD geïntroduceerd, maar het is dan ook in veel opzichten een heel ander apparaat. Het 6-inch scherm van de Aura telt 1014x758 pixels - de opmerkzame lezer zal opvallen dat dat horizontaal en verticaal 10 pixels minder zijn dan de van iPad bekende XGA-resolutie van 1024x768 pixels. Daarmee is de pixeldichtheid een nog altijd respectabele 211 ppi, een stuk meer dan de 800x600 van voorgaande modellen. Het is echter marginaal minder dan de Kobo Glo biedt, die immers 1024x768 pixels heeft op dezelfde diagonaal. In de praktijk is het verschil niet zichtbaar.

Kobo Aura Black

De reden voor het verlies van een dunne strook pixels rondom heeft ongetwijfeld te maken met de alternatieve aanraaktechniek in de Aura: deze is voorzien van capacitieve detectie, in plaats van met infrarood zoals bij de voorlopers. Het lijkt erop dat Kobo daartoe de aanraaklaag heeft gelamineerd op de E Ink-laag, wat kennelijk tot gevolg heeft gehad dat een klein aantal pixels moest worden opgeofferd. We kunnen er niet om treuren, want door de capacitieve aanraaktechniek en het gelamineerde scherm is de Aura opeens de e-reader die de papierervaring het dichtst weet te benaderen. Overigens zijn de randen niet aanraakgevoelig, wat wel zo prettig is bij het vasthouden.

Kobo Aura Black

Dat is niet de enige troef van de Aura. Hij beschikt net als de Aura HD over een snelle 1 GHz processor, waardoor hij vlot reageert op commando's, inclusief laden van een boek of een flinke bibliotheek. Kobo heeft de aansturing van het E Ink scherm aangepast, waardoor verversen sneller gaat en het 'flikkereffect' dat deze display-techniek karakteriseert vrijwel (maar niet geheel) verdwenen is. Het leest rustiger.

Kobo Aura Black
Bovenaan: aan/uitknop en GlowLight-knop

Tel daarbij op dat hij slechts 174 gram weegt (de Glo was nog 185, de Aura HD weegt 240 gram), 6,8 mm dun is aan de randen en 8,6 mm op het dikste deel: dat zorgt ervoor dat de Aura uitstekend urenlang vast te houden is, maar toch voldoende solide aanvoelt. De achterkant is voorzien van een licht-ruwe textuur voor extra grip. Ook de Aura heeft ComfortLight verlichting - gelijkmatiger dan bij de Aura HD, maar ook hier zien we bij 100% helderheid verschillen ontstaan. Aardig is dat je bij de Aura de helderheid traploos kan aanpassen door met twee vingers verticaal over het scherm te vegen: dat scheelt weer het oproepen van een menu.

Kobo Aura Black
Onderaan: micro-USB en microSD-geheugenkaartslot

Beyond the book

Op softwaregebied beschikt de Aura over een functie die we bij de Aura HD nog moesten missen: Beyond The Book, ofwel in het Nederlands 'Verder dan het boek'. Hiermee verschijnt bij speciaal bewerkte titels contextuele informatie, die je kan oproepen door op een onderstreept woord te klikken. Het varieert van nadere toelichting tot verder leesadvies. Je kan het een beetje zien als een mini-encyclopedie, toegesneden op en geïntegreerd in het boek dat je aan het lezen bent. Zo'n functie staat of valt met de implementatie en dat is feitelijk onderdeel van de boektitels, niet van de reader. We waren niet bijzonder onder de indruk van de implementatie bij 'The Hobbit' op onze reader, maar hebben ook al overtuigender versies gezien. De functie lijkt primair interessant voor non-fictie boeken en titels met uitgebreide indexen en notenapparaten, maar ook voor fictie zullen genoeg toepassingen te verzinnen zijn. Toevoegen hiervan aan een titel wordt door Kobo gedaan in samenspraak met een uitgever, dus het is te hopen dat die interactie zal leiden tot 'best practices' en een implementatie die een verrijking van boeken is, in plaats van een gimmick.

Een andere extra mogelijkheid van de Aura is de integratie van Pocket - de internetdienst die voorheen bekend was als 'Read later', waarmee je een online artikel zonder storende opmaak kan opslaan om later te lezen.

Aura HD vs Aura

Voordat we de Kobo Aura in handen hadden, leek de Kobo Aura HD de ultieme e-reader. In veel opzichten is het dat nog steeds. Niet alleen is de scherpte voor een e-reader ongekend, de prijs is ook nog eens alleszins redelijk te noemen: 179 euro is de adviesprijs, maar we zien hem al voor iets meer dan 150 euro in de prijsvergelijker. Als je bedenkt dat je niet zo lang geleden nog honderden euro's neertelde voor een reader met een groter-dan-6-inch scherm, is die vraagprijs lastig duur te noemen.

Het scherm is dan ook de grote troef van de Aura HD en wie ook vaker teksten leest die niet per se boekformaat hebben (maar bijvoorbeeld A4) zouden we dit apparaat zeker in overweging geven. Ook als je je ergert aan de scherpte van gewone readers is de Aura HD een verademing. Hij heeft echter ook de nodige nadelen: zo is hij zwaarder en duidelijk dikker. De achterzijde is glad in plaats van voorzien van een textuur, al is het wel in een aantal vlakken opgedeeld, waardoor hij toch prettig in de hand ligt.

Kobo Aura HD White

Vergeleken met de Aura heeft de grote broer echter, het is bijna pijnlijk om vast te stellen, een beetje last van overgewicht. Daar komt bij dat hoewel de optische aanraakdetectie van de HD sneller detecteert dan de capacitieve detectie van de 'gewone' Aura, het in de hoeken minder goed werkt en aanrakingen 'per ongeluk' bij de HD vaker voorkomen dan bij de Aura. Aan de andere kant reageert die laatste soms weer wat moeizamer, al mag dat in de praktijk geen naam hebben.

Beide apparaten zijn snel, zeker naar e-reader maatstaven, die tot dusver niet werden uitgerust met krachtige processors. Beide hebben 4 GB ingebouwd geheugen, uitbreidbaar met maximaal een 32 GB microSD-geheugenkaart. Beide hebben Wifi aan boord (802.11b/g/n) en beide ondersteunen dezelfde bestandsformaten: een hele reeks, maar alleen ePub en Adobe DRM.

Beide apparaten beschikken over een flinke selectie aan lettertypes en bieden de mogelijkheid grootte en regelafstand aan te passen. Echter, de Aura biedt een aantal extra instellingen voor letterdikte en scherpte die ontbreken op de Aura HD. Ook heeft de Aura de 'Beyond the book' functie, al is het voorstelbaar dat die op de Aura HD ook beschikbaar komt.

Bovenal is de aansturing van het E Ink-scherm van de Kobo Aura HD nog wat ouderwetser dan van de Aura, waardoor het scherm meer 'knippert' dan van de modernere, goedkopere telg. Het is al lang niet meer zo irritant als bij de eerste e-readers, maar het is nog altijd zichtbaar. De Aura heeft er amper meer last van, al is soms wel enige ghosting zichtbaar. Onder de streep is de leeservaring op de Aura toch beter, ook door de afwezigheid van een opstaande rand. De scherpte is weliswaar minder, maar het contrast is wat beter, terwijl de omvang en afwerking prettiger aanvoelen. De Aura HD is voor grotere documenten en voor wie graag veel letters per pagina heeft (aangenaam voor snel lezen!) de betere keus, maar de meeste mensen zullen zich beter voelen bij de Aura.

Reading life en 'sociaal lezen'

Kobo probeert het lezen 'leuker' te maken met een statistische module, die het Reading Life noemt - hierin kan je heel wat gegevens ophalen over je leesgedrag, van hoe lang je over een boek doet tot hoe ver je bent in de verschillende boeken op de reader. Daarnaast kan je 'badges verdienen', vergelijkbaar met hoe dat gaat op Foursquare, GetGlue of Xbox achievements. Wat helaas niet kan, is (delen van) teksten delen via social media, boeken uitlenen - je kan wel aantekeningen delen met de Aura, inclusief aantekeningen over gemarkeerde passages. Het markeren van een passage is even wennen, aanvankelijk lukte het alleen maar om onbedoeld te bladeren. Aanraken en slepen is het devies. Vooralsnog vinden we dat Kobo hier nog wel wat verbeteringen kan aanbrengen - en dat geldt voor zowel de Aura als de Aura HD, die hier feitelijk dezelfde mogelijkheden bieden.

Foto's

Foto's van de Kobo Aura:

Foto's van de Kobo Aura HD (white):

Specificaties

Algemeen
 
MerkKoboKobo
ProductnaamAura BlackAura HD White
ProductcodeN514-KU-BK-K-EPN204-KBO-W
DetailsProductinfoProductinfo
Scherm
Scherm grootte6 inch6.8 inch
Scherm typeE Ink Vizplex Pearl
Resolutie768x10241080x1440
Pixeldichtheid213 ppi265 ppi
Aantal grijstinten16
Touchscreen
Touchbediening typeVinger
Type touch-detectieCapacitief
Hardware
Processor kloksnelheid1000 MHz
MP3-speler
Opslag
Opslagcapaciteit4096 MB4096 MB
Geheugenkaart - SD
Geheugenkaart - microSD
Verbindingen
WiFi
WiFi standaard802.11n
USB aansluiting
Hoofdtelefoon aansluiting
Accu
Accuduur (uur)1440 uur30 uur
Afmetingen
Gewicht174 gram240 gram
Breedte114 mm11.7 mm
Hoogte150 mm175.7 mm
Dikte8.1 mm128.3 mm
Bestandsformaten
ePUB
PDF
CBR
CBZ
RTF
TXT
HTML
GIF
PNG
JPEG
Mobi

Conclusie

De Kobo Aura HD en de Kobo Aura zijn beide uitstekende e-readers. De meeste mensen zijn echter het beste af met de Aura - deze is goedkoper, lichter en leest net wat prettiger door een hoger contrast en de capacitieve bediening. De scherpte is dankzij het XGA-scherm bovendien dik in orde.

De Kobo Aura HD is de betere keuze voor wie echt veel en vaak moet lezen - studenten bijvoorbeeld, of scholieren. Het grotere scherm en de hogere scherpte geven boeken met een hoge tekstdichtheid, of met illustraties, fraaier en scherper weer. De meerprijs is bovendien bescheiden.

Dat brengt ons op het prijspunt: de Aura HD kunnen we niet echt duur noemen, het is een uniek product dankzij het gebruikte scherm - en daarom zien we veel door de vingers, zelfs de bij maximale helderheid storend ongelijkmatige GlowLight verlichting. In de regel zal je die intensiteit toch niet gebruiken. Aan de andere kant is het nog altijd zo'n 80 euro meer dan momenteel gangbaar is voor e-readers - Kobo stelt ook dat dit een product is met een beperkte doelgroep, om welke reden het spreekt over een 'limited edition', al hebben we niet kunnen achterhalen dat er ook daadwerkelijk sprake is van schaarste.

De Kobo Aura aan de andere kant, zit met een adviesprijs van 149 euro erg hoog in de boom - we hopen dat de prijs snel zal dalen. De Kobo Glo kost momenteel gemiddeld zo'n 130 euro, maar je kan 'm al voor een tientje minder vinden. De verlichting is wat ons betreft voldoende meerwaarde om een prijs in die klasse te rechtvaardigen (bij Sony betaal je zo'n 50 euro voor een apart hoesje met verlichting, bovenop een vergelijkbare prijs als die van de Glo), maar meer ook niet. We hoeven slechts over de Atlantische Oceaan te kijken om te zien hoe goedkoop e-readers kunnen worden. Bovendien is Amazon ook al wat verder met het creëren van functies die lezers aanspreken, zoals aanbevelingen en contextuele informatie. Voor ons is dat allemaal tamelijk hypothetisch, de meeste mensen zal het teveel moeite zijn om aan de Kindle te gaan. Kobo heeft feitelijk het enige alternatief (inclusief integratie van boekwinkel in de reader) en gelukkig is dat méér dan adequaat.

Het zal wat contra-intuïtief lijken, maar uiteindelijk kiezen we ervoor de Kobo Aura een Silver Award te geven: dit is de 'beste koop'. De Kobo Aura HD, als uniek product zonder concurrentie, dat een regelmatig gestelde vraag naar grotere, scherpere e-readers beantwoordt, krijgt een Gold Award. Maar net zoals de meeste mensen beter af zijn met een Corsair 300R (laten we zeggen een Audi A3) in plaats van een Corsair 900D (laten we zeggen een Audi S8), zal ook hier het luxe topmodel vermoedelijk minder verkocht worden.

Kobo Aura Kobo Aura HD

Kobo Aura HD White


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Silver Award Kobo Aura Black

Kobo Aura Black

  • 6 inch
  • 213 ppi
  • Touchscreen
Niet verkrijgbaar
Gold Award Kobo Aura HD Black

Kobo Aura HD Black

  • 6.8 inch
  • 265 ppi
  • Touchscreen
Niet verkrijgbaar
Kobo Aura HD Brown

Kobo Aura HD Brown

  • 6.8 inch
  • 265 ppi
  • Touchscreen
Niet verkrijgbaar
Kobo Aura HD White

Kobo Aura HD White

  • 6.8 inch
  • 265 ppi
  • Touchscreen
Niet verkrijgbaar
0
*