Beginners handleiding: het zelf bouwen van een PC in 20 stappen

Inhoudsopgave
  1. 1. Stap 1 - 2 - 3
  2. 2. Stap 4 - 5 - 6
  3. 3. Stap 7 - 8 - 9
  4. 4. Stap 10 - 11 - 12
  5. 5. Stap 13 - 14 - 15
  6. 6. Stap 16 - 17 - 18
  7. 7. Stap 19 - 20
  8. 8. Reacties

Stap 1 - 2 - 3

Steeds vaker krijgen we via het forum of via e-mail vragen van mensen die willen weten hoe ze zelf een PC kunnen bouwen. Hoewel grote A-merken, maar ook de computerwinkels op de hoek graag kant-en-klare systemen verkopen, is het natuurlijk veel leuker om zelf je PC uit losse onderdelen samen te stellen. Niet alleen kun je zo kiezen voor de meest ideale componenten (natuurlijk met behulp van de tests op deze site), maar ook is het zelf bouwen van een PC een leuk en leerzaam karwei. Voor iedereen die nog nooit zelf een PC heeft gebouwd, maar dat wel graag een keer wil gaan doen, hebben we dit artikel geschreven. In dit artikel wordt in 20 stappen uitgelegd hoe een computer precies in elkaar geschroefd moet worden. Door dit artikel stap-voor-stap te volgen, kan iedereen probleemloos zijn eigen PC samenstellen! Voor wie na dit artikel meteen aan de slag wil, is onze maandelijkse rubriek PC Advies een goede hulp bij het uitkiezen van de juiste componenten.

Nieuw: Zelf een pc bouwen met de 2017 handleiding Bouw Je Eigen PC

Stap 1: de losse componenten

Voordat het eigenlijke bouwen van de PC van start gaat, is enige voorbereiding zeker gewenst. Belangrijk is natuurlijk dat alle componenten van de PC aanwezig zijn. Een PC bestaat normaal gesproken minimaal uit de volgende componenten:

  • Een PC-behuizing (met ingebouwde voeding)

  • Een processor

  • Een processor-koeler

  • Een moederbord

  • Een of meer geheugenmodules

  • Een floppydrive

  • Een harddisk

  • Een cd-rom of dvd-rom drive

  • Een videokaart (deze kan echter ook soms op het moederbord verwerkt zijn)

Aan deze minimale set componenten kunnen nog componenten toegevoegd worden, zoals bijvoorbeeld:

  • Een geluidskaart

  • Een cd-writer

  • Een netwerkkaart

  • Een modem

  • Etc. etc.

Naast de verschillende componenten, zijn ook nog een aantal andere zaken handig als je een PC gaat bouwen. Onmisbaar is een goede kruiskopschroevendraaier: alle schroeven die binnen de PC gebruikt worden zijn van het kruiskop type. Een schroevendraaier met een magnetische punt is natuurlijk het handigst. De benodigde schroeven worden bij PC-behuizingen vrijwel altijd in een zakje meegeleverd.

Voordat het daadwerkelijke bouwen van de PC gaat beginnen, is het belangrijk om jezelf eerst even te ontladen van mogelijke statische electriciteit. Dit kan op een aantal manieren: het makkelijkste is om of even een ongeverfd stuk verwarming aan te raken, of om even een van de ijzeren clipjes van een geaard stopcontact aan te raken.

Stap 2: Het openen van de behuizing

Als alle benodigde componenten verzameld zijn, kan het eigenlijke werk beginnen. Allereerst moet natuurlijk de behuizing geheel geopend worden. Meestal gebeurt dat door achterop een aantal schroeven los te draaien en dan de kap van de behuizing op te tillen. Duurdere behuizingen hebben vaak andere systemen, waarbij geen schroeven te pas komen. Hoe de kast precies geopend moet worden, wordt vaak wel duidelijk bij het bekijken van de kast. Vaak
wordt er ook een korte beschrijving bij de behuizing meegeleverd.

In de behuizing zien we meteen ook de voeding zitten. In het geval van de door ons gebruikte kast zit de voeding aan de bovenkant achterin de behuizing. Tijdens het bouwen van de PC is het overigens verstandig om de voeding nog niet op het stopcontact aan te sluiten.

Stap 3: Het aanbrengen van afstandsbusjes

Het eerste component wat nu in de kast ingebouwd gaat worden is het moederbord: de ‘plaat’ waar later alle componenten verder opgeprikt gaan worden. Voordat het moederbord in de kast bevestigd kan worden, moeten eerst zogenaamde afstandsbusjes in de kast geplaatst worden. Deze afstandsbusjes worden vrijwel altijd bij de kast meegeleverd.

Om te kijken waar de afstandsbusjes precies moeten komen, kunt u het beste het moederbord al even op de juiste plaats in de kast leggen. Het moederbord zit op de juiste plaats als de verschillende connectoren (printerpoort, USB-poort, enzovoort) achter op het moederbord precies door de daarvoor bestemde gaten in de achterzijde van de kast passen. Vaak moeten een aantal van deze poorten eerst nog geopend worden aan de achterzijde van de behuizing. Nu kun je precies zien welke schroefgaten in de kast samenvallen met de schroefgaten in het moederbord. Op die plaatsen moet in de kast een afstandsbusje geplaatst worden. Deze afstandsbusjes kun je makkelijk met de hand indraaien.

Stap 4 - 5 - 6

Stap 4: Het inbouwen van het moederbord

Nu de afstandsbusjes geplaatst zijn, kan het moederbord worden ingebouwd. Plaats het moederbord op de juiste manier in de kast (zodat de connectoren samenvallen met de gaten achterin de kast) en schroef het moederbord daarna vast op de afstandsbusjes. Ook de hiervoor benodigde schroeven worden normaliter meegeleverd bij de behuizing. Om het moederbord stevig in de kast te plaatsen, moet het op minimaal zes plaatsen vastgeschroefd zijn.

Controleer nogmaals of niet per ongeluk afstandsbusjes verkeerd geplaatst zijn, waardoor ze niet precies onder een schroefgat zitten. Als dat het geval is, kan er namelijk een vervelende kortsluiting ontstaan met alle gevolgen van dien.

Stap 5: Het plaatsen van de processor

Nu het moederbord stevig in de kast zit, kunnen één voor één de verschillende componenten op het moederbord geplaatst worden. We beginnen met de processor. Verreweg de meeste processors zijn uitgevoerd als ‘socket’ processor, oftewel een plat vierkant plaatje met veel pinnetjes. Op het moederbord zit een connector waar de processor precies in past. Om de processor in zo’n zogenaamde ZIF-socket (zero insertion force) te plaatsen, moet eerst het hendeltje naast de connector omhoog gezet worden. De processor kan dan probleemloos geplaatst worden. Let wel op: de processor kan slechts op één manier in de connector geplaatst worden. Kijk even naar de pinnetjes van de processor en de gaatjes van connector en het is meteen duidelijk in welke richting de processor geplaatst moet worden. Zodra de processor in de connector zit, kan het hendeltje weer omlaag gedrukt worden.

Soms moet het moederbord door middel van kleine schakelaartjes (dip-switches) of zogenaamde jumpers ingesteld worden op de door u uitgekozen processor. Bij bijna alle nieuwe moederborden is dat echter niet meer nodig: de processor wordt automatisch herkend. Kijk voor de zekerheid even in het boekje van uw moederbord, waarin altijd wel een hoofdstuk ‘CPU configuration’ te vinden is.

Stap 6: Het plaatsen van de processor-koeler

Nu de processor geplaatst is, is als volgende de processor-koeler aan de beurt. Let er altijd even op dat u een koeler koopt die op maat gemaakt is voor het type processor dat u gebruikt. Koelers voor AMD-processors passen niet altijd goed op Intel-processors en andersom. De koeler moet met klipjes bevestigd worden op processor-connector, uiteraard over de processor heen. Het makkelijkst is het om de koeler eerst vast te maken aan de kant tegenover de witte uitsparing van de processor-connector en pas daarna aan de kant van deze uitsparing.

Vooral bij snellere processors is het nodig om zogenaamde koelpasta te gebruiken, die de warmte geleiding tussen de processor en de CPU-koeler verbetert. Koelpasta is vaak los in kleine tubetjes bij de computerwinkel verkrijgbaar, maar nog veel vaker wordt hij bij de koeler meegeleverd. Het makkelijkst is het om de koelpasta op de koeler aan te brengen, en daarna deze te plaatsen op de processor. Let er wel op dat je maar een klein laagje koelpasta gebruikt: bij een dikke laag gaat de werking verloren. Voor het uitsmeren van de koelpasta zijn wattestaafjes altijd er handig. Koelpasta is overigens zeer giftig, dus even de handen reinigen na deze stap is geen overbodige luxe.

De koeler moet vervolgens worden aangesloten op het moederbord om stroom aan de ventilator te leveren. Dit gebeurt door middel van de kleine connector die aan de kabel vanuit de ventilator zit. De aansluiting op het moederbord staat meestal aangeduid met ‘CPU Fan’. In het boekje bij het moederbord is altijd te vinden waar deze connector zich precies bevindt.

Stap 7 - 8 - 9

Stap 7: Het plaatsen van het geheugen

Nadat processor en koeler geplaatst zijn, is het de beurt aan het geheugen. De geheugen modules hebben de vorm van dunne, platte reepjes, gevuld met kleine chips. Deze reepjes passen precies in de daarvoor bestemde sloten op het moederbord. Kijk altijd eerst even naar de inkepingen aan de onderkant van de geheugenmodules, deze zorgen ervoor dat de module maar op één manier in de connectoren past. Op die manier weet je precies in welke richting de modules op het moederbord geplaatst moeten worden.

Om een module te plaatsen, dienen eerst de (witte) clipjes van de connector naar buiten geduwd te worden. De geheugenmodule kan dan in de connector gedrukt worden en de clipjes zetten de module automatisch vast. Vanzelfsprekend zet u de eerste geheugenmodule in de eerste connector, de tweede in de tweede, en zo verder. Meestal staat op het moederbord aangegeven welke connector de eerste is en zoniet dan staat dat altijd ook in het boekje van het moederbord.

Stap 8: De behuizingstekkertjes

Hierna kunnen de verschillende kleine stekkertjes die in de kast hangen op het moederbord aangesloten worden. De volgende kleine stekkertjes zijn altijd in de kast terug te vinden:

  • Power knop

  • Power LED (lampje)

  • Harddisk LED (lampje)

  • Reset knop

  • Speaker

In het boekje van het moederbord staat precies vermeld waar ieder stekkertje aangesloten dient te worden. Bij het aansluiten van de stekkertjes van de knoppen en de speaker maakt het niet uit hoe om de stekker geplaatst wordt. Bij de stekkers van de lampjes wel: als het stekkertje verkeerd om geplaatst wordt, zullen de lampjes niet gaan branden. Als dit het geval is moet het stekkertje even omgedraaid worden. In het boekje staat vaak een + en een – aangegeven bij de aansluitingen voor de LED’jes. Normaal gesproken komt de + overeen met het gekleurde kabeltje in een stekkertje.

Stap 9: Het aansluiten van de voeding

Om het moederbord en alle daarop aangesloten componenten van stroom te voorzien, moet de grote rechthoekige stekker die uit de voeding komt, op het moederbord aangesloten worden. Gelukkig kan ook deze stekker maar in een richting aangesloten worden.

Stap 10 - 11 - 12

Stap 10: Het plaatsen van de videokaart

Nu is het de beurt aan de videokaart om ingebouwd te worden. De videokaart wordt geplaatst in het bruine AGP-slot: het uitbreidingsslot dat meestal het dichtst bij de processor te vinden is. Voordat een uitbreidingskaart zoals de videokaart geplaatst wordt, moet eerst het ijzeren plaatje aan de achterkant ter hoogte van de kaart weggehaald worden. Zo worden de connectoren van de uitbreidingskaart aan de achterzijde van de kast beschikbaar zodra deze geplaatst wordt. De videokaart kan met een schroef bij het ijzeren plaatje vastgezet worden.

Stap 11: En de andere uitbreidingskaarten

Nadat de videokaart is geplaatst, kunnen ook alle andere uitbreidingskaarten, zoals een geluidskaart, een netwerkkaart of een modem geplaatst worden. De verdere uitbreidingskaarten zullen voornamelijk in de witte sloten, genaamd PCI-sloten geplaatst moeten worden. Het is slim om deze in volgorde te vullen: dus eerst PCI-slot 1, dan PCI-slot 2, en zo verder. PCI-slot 1 is de witte connector die het dichtst bij het AGP-slot van de videokaart zit. Ook bij het plaatsen van de andere uitbreidingskaarten moet altijd eerst het ijzeren plaatje aan de achterzijde van de behuizing ter hoogte van de kaart weggehaald worden. De kaart kan dan weer eenvoudig vastgeschroefd worden. Let er wel op dat alle kaarten goed in de AGP of PCI-connectoren gedrukt zijn. Op bijstaande foto hebben we als voorbeeld een geluidskaart in PCI-slot 1 geplaatst.

Stap 12: Het monteren van diskdrive en harddisk

Na de uitbreidingskaarten zijn de diskdrive en de harddisk aan de beurt om gemonteerd te worden. Voorin in de behuizing zijn meestal brackets te vinden waar deze (3,5 inch breed zijnde) componenten geplaatst kunnen worden. Beide drives hebben schroefgaten aan de zijkant, waardoor ze eenvoudig in de kast geschroefd kunnen worden. Let er bij de harddisk op dat deze met het opschrift naar boven en met de connectoren naar achteren wordt vastgeschroefd. De diskdrive moet natuurlijk vanuit de voorkant van de behuizing bereikbaar zijn. Daarvoor moet eerst het plastic frontje ter hoogte van waar de diskdrive moet komen, weggehaald worden. Deze frontjes zijn meestal van binnenuit met twee clipjes eenvoudig te verwijderen. De diskdrive kan dan vanuit de buitenkant van de kast naar binnengeschoven worden en worden vastgeschroefd als deze aan de voorkant precies goed zit.

Stap 13 - 14 - 15

Stap 13: Het voorbereiden van de cd/dvd-rom drive

Voordat de CD/DVD-ROM drive geplaatst kan worden, is er eerst enige voorbereiding noodzakelijk. CD/DVD-ROM drives worden op (bijna) altijd op dezelfde type controller aangesloten als harddisks: de IDE-controller. Het moederbord heeft twee van deze IDE-controllers aan boord, en op elke IDE-controller kunnen twee apparaten aangesloten worden. In totaal kunnen er dus, zonder extra controllers te installeren, vier IDE-apparaten in één PC aangesloten worden. Per controller kan er een zogenaamd master-apparaat en slave-apparaat aangesloten worden. Met jumpers (plastic kapjes die je over pinnetjes kunt zetten) kun je instellen of het apparaat zich als master of als slave moet gedragen. Dit zien we op bijstaande foto: bij de tweede jumper (het kleine gelede blokje) kan gekozen worden voor CS (Cable Select, waar we verder niet op ingaan), SL (slave) en MS (master). De CD-ROM drive staat nu ingesteld als slave, maar door de jumper weg te nemen bij de SL-pinnetjes en te plaatsen over de MS-pinnetjes wordt deze als master geschakeld.

Hoe moet de drive nu ingesteld worden? Als u maar twee IDE-apparaten heeft, is het verstandig om deze beide master te maken (de harddisk is standaard ingesteld als master) met twee verschillende kabels op de twee IDE-controllers. Als u dus alleen een harddisk en een CD/DVD-ROM drive heeft, kunt u deze laatste het best instellen als master. Bij drie apparaten (bijvoorbeeld een harddisk, een CD/DVD-ROM drive en een CD-schrijver) zullen twee apparaten op één controller geschakeld moeten worden. Een goede oplossing is dan de harddisk als master op controller 1, de CD/DVD-ROM drive als slave op controller 1 en de CD-schrijver als master op controller 2.

Stap 14: Het monteren van de CD/DVD-ROM drive

Nadat de CD/DVD-ROM drive goed is ingesteld, kan deze net als de diskdrive worden ingebouwd. Eerst moet een plastic frontje van de breedte van de CD/DVD-ROM drive weggehaald worden. Daarna kan de drive probleemloos van voren naar binnen geschoven worden. Zodra deze goed zit (het frontje van de drive moet gelijk lopen met het front van de behuizing), kan deze binnen weer met schroefjes vastgezet worden.

Stap 15: Het aansluiten van diskdrive en harddisk

Nu alle drives stevig in de behuizing zijn gemonteerd, kunnen ze met data-kabels verbonden worden met het moederbord. Voor de diskdrive zit er bij het moederbord een 34-aderige platte kabel. Het ene uiteinde kan op het moederbord aangesloten worden op de daarvoor bestemde floppy connector (als je die niet kunt vinden, kijk dan even in het boekje van het moederbord) en het andere uiteinde wordt aangesloten op de diskdrive. Let wel altijd even op of de kabel goed om is aangesloten. Een ader van de kabel is roodgemaakt, dat is kabel 1. Zowel op het moederbord als op de diskdrive staat aangegeven aan welke kant kabel 1 geplaatst moet worden.

Voor harddisks moet er een speciale Ultra ATA/IDE kabel gebruikt worden: deze heeft 80-aders en 40-polige connectoren. De connectoren zijn dus net wat langer dan die van de diskdrive-kabel. De harddisk moet op het moederbord aangesloten worden op de aansluiting met de naam ‘IDE 1’. Ook hier moet erop gelet worden of de kabel wel goed om zit: bij harddisks en CD/DVD-ROM drives is de stelregel dat kabel 1 (de rode dus) aan de kant van de in stap 17 geplaatste voedingskabel zit. Bij de Ultra ATA/IDE kabels moet de blauwe connector op het moederbord geplaatst en de zwarte op de harddisk. De derde, grijze connector is voor een optioneel slave apparaat.

Stap 16 - 17 - 18

Stap 16: Het aansluiten van de CD/DVD-ROM drive

Ook de CD/DVD-ROM drive moet met een data-kabel aangesloten worden. Indien de CD/DVD-ROM drive als master op de tweede IDE-controller komt, is het gebruik van een 40-aderige IDE-kabel voldoende. Sluit de data-kabel van de CD/DVD-ROM drive op het moederbord aan bij connector ‘IDE 2’.

Van de CD-ROM drive moet er ook een klein audio-kabeltje naar de geluidskaart. Dit kabeltje wordt meestal ofwel bij de drive ofwel bij de geluidskaart geleverd. Links naast de connector voor de datakabel zit op de CD/DVD-ROM drive de aansluiting voor dit audio-kabeltje. De andere connector van het kabeltje moet bij de geluidskaart aangesloten worden op de ‘CD IN’-connector. Als er geen losse geluidskaart aanwezig is, maar een geluidskaart op het moederbord, dan is deze connector ook op het moederbord te vinden. De witte ader in het kabeltje is voor het linker-geluid, de rode voor het rechter-geluid. Let er even op dat links ook op links en rechts op rechts wordt aangesloten. Zowel bij de connector op de geluidskaart als bij de connector op de CD/DVD-ROM drive staat dat vermeld.

Stap 17: Stroom voor de drives

Nu alle drives ingebouwd en aangesloten zijn, moeten ze natuurlijk ook nog van stroom worden voorzien. Daarvoor zijn de stekkers die uit de voeding komen. Deze stekkers kunnen worden aangesloten op de diskdrive, harddisk en CD/DVD-ROM drive. De harddisk en CD/DVD-ROM drive maken gebruik van relatief brede vierpolige stekkers. De diskdrive maakt gebruik van een kleiner type. Beide zijn ruimschoots te vinden in de behuizing en kunnen gelukkig maar in één richting worden aangesloten. Voor de geïnteresseerden: de gele kabel is voor 12 Volt en de rode voor 5 Volt.

Stap 18: Het mooi wegwerken van alle kabels

In principe zijn we nu al klaar met het eigenlijke bouwen van de PC. Optioneel kunnen alle kabels binnen de PC nog even mooi bij elkaar gebonden worden, zodat alles er wat minder rommelig uitziet en er een betere luchtcirculatie in de kast kan ontstaan. De makkelijkste manier om alle kabels mooi bij elkaar te binden is het gebruik van tie-wraps ofwel ‘snelbinders’. Op bijstaande foto is duidelijk te zien hoe wij de data- en voedingskabels bij elkaar gebonden hebben. Nogmaals: deze stap is puur optioneel!

Stap 19 - 20

Stap 19: De kast kan dicht en aansloten worden

De PC is nu geheel compleet in elkaar gezet en de kast kan weer dicht geschroefd worden. Uiteraard moet nog wel alle randapparatuur op de nieuwe PC worden aangesloten. Bovenaan de kast zien we de aansluiting voor de stroomkabel die naar het stopcontact gaat. De tweede zwarte connector is om de stroomaansluiting van de monitor optioneel via de PC te laten gaan. Daaronder zien we de verzameling connectoren van het moederbord. De twee kleine ronde connectoren zijn voor het toetsenbord en de muis: de paarse is voor het toetsenbord en de groene voor de muis. De twee platte connectoren daarnaast zijn voor USB-apparaten, zoals USB-muizen, USB-printers, USB-scanners, USB-joysticks, en zo verder. Onder de USB-connectoren zien we in roze de brede printerpoort (voor printers die nog niet via USB kunnen worden aangesloten) en daarnaast in het donkergroen twee seriële poorten, die bijvoorbeeld gebruikt kunnen worden voor externe modems. Indien er gebruik gemaakt wordt van een videokaart die op het moederbord is geïntegreerd, zal een van beide connectoren de aansluiting voor de monitor zijn. Bij moederborden met ingebouwde geluidskaart (zoals ook op de foto het geval), zien we daaronder de aansluitingen voor de speakers, de microfoon, de line-in en de joystick. Onder al deze connectoren zien we de connectoren van de verschillende uitbreidingskaarten. We zien hier bijvoorbeeld de blauwe monitor-connector en in het geval van een losse geluidskaart zouden ook hier de aansluitingen voor de geluidskaart te vinden zijn.

Stap 20: En klaar!

Gefeliciteerd! Het is gelukt om de PC geheel uit losse onderdelen te bouwen en aan te sluiten! Het enige wat nu nog rest is dat het besturingssysteem (bijvoorbeeld Windows) op de PC wordt geïnstalleerd. Daar zullen we in dit artikel verder niet op ingaan. In de beknopte installatiehandleiding die u bij uw Windows-pakket krijgt, staat kort en duidelijk uitgelegd hoe de installatie van Windows gestart moet worden.

Zodra ook dit voltooid is, kunt u gaan genieten van uw eigen, zelf gebouwde computer!

Voor verdere vragen over het bouwen van een eigen PC, kunt u natuurlijk altijd terecht op ons forum.

0