Intel's Itanium processor eindelijk in de startblokken

10 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Intel's Itanium processor eindelijk in de startblokken
  2. 10 reacties

Intel's Itanium processor eindelijk in de startblokken

Door Koen Crijns en Frank Everaardt

Het is alweer bijna anderhalf jaar geleden dat we in een kort achtergrond artikel aandacht besteedden aan de nieuwe technieken binnen de architectuur van de Intel Itanium processor. De onder de codenaam Merced ontwikkelde processor, wordt de eerste die gebruik maakt van de nieuwe IA-64 (64-bit) processor-architectuur. Dit betekent een flinke overstap, want al sinds de 386 maken Intel processors gebruik van de IA-32 architectuur. De Itanium heeft inmiddels flink wat vertraging opgelopen, want volgens de oorspronkelijke planning zou de processor al in 1998 (!) verkrijgbaar zijn.

Niet voor de desktop

Om meteen een mogelijke misvatting uit de wereld te helpen: de Itanium wordt absoluut geen processor die je binnenkort thuis in een systeem op je bureau plaatst. De nieuwe processor wordt aanbevolen als de ideale processor voor high-end workstations en zware servers. In principe zul je deze zware processors terug vinden in systemen waarvoor een aantal Intel Pentium III Xeon processors nog niet goed genoeg is. En daarmee wordt de processor frontaal gepositioneerd tegenover de zwaardere modellen van bijvoorbeeld Sun, HP en IBM.

De markt voor dit soort zware processors wordt door de groei van het internet steeds groter en de grootste processorbakker ter wereld heeft een flink aandeel op die markt. Maar liefst 80% van de servers op het internet is voorzien van een processor van Intel. In de high-end servermarkt is het martkaandeel van Intel minder groot, slechts 54% van de servers duurder dan $10.000 is voorzien van Intel-chips. Overigens is dit percentage al een flinke stijging, vorig jaar was het aandeel slechts 30%

Bouwblokken voor het internet

In het artikel over de Pentium 4 meldden we al dat Intel's strategie tegenwoordig berust op internet, internet en nog eens internet. Daar waar Intel's bedrijfsmissie vroeger was 'building block supplier for the computer industry', heeft men dit tegenwoordig gewijzigd naar 'building block supplier for the internet economy'. Intel's strategie is er daarom op gericht om alles voor de nieuwe internet economie te kunnen aanbieden: produkten, systemen, oplossingen en diensten. Voor de personen die het bedrijf alleen kennen van de processors: 'slechts' 75% van de Europese omzet vloeit voort uit processors, de rest uit andere activiteiten. Wereldwijd ligt het percentage rond de 80%

Bij het ontwerp van de Itanium heeft men gefocussed op de eisen die de e-business stelt: veel gelijktijdige gebruikers, sporadische en gefragmenteerde transacties, veilige transacties, hoge beschikbaarheid en een snelle responstijd. Deze nieuwe architectuur is daarom ook lastig één op één te vergelijken met huidige processors.

Hoe snel?

Het uiteindelijke ontwerp van de Itanium processor is nog steeds niet af. Intel toonde ons een set benchmarks die in tijdens het ontwerpproces van de Itanium zijn gemaakt. Het eerste Itanium prototype, werkend op 500 MHz, behaalde in de floating-point benchmark Linpack 1000 een score van 471. Het allernieuwste Itanium prototype, werkend op 800 MHz, behaalt al een score van 2360. Voor de officiële introductie probeert Intel nog een score van 2400 te bereiken.

De Itanium zal slechts in twee uitvoeringen beschikbaar komen: 733 MHz en 800 MHz, beide met een 266 MHz front side bus. Beide processors worden middels het 0.18 micron procédé gemaakt. Hogere snelheden worden overgelaten aan de opvolger van de Itanium, nu nog bekend onder de codenaam McKinley, die relatief snel na de introductie van de eerste 64-bits processors van Intel op de markt zal komen. Vermoedelijk zal Intel met de McKinley naar het kleinere 0,13 micron fabricageproces overstappen.

De ontwikkeling verloopt voorspoedig, inmiddels zouden er al zo'n 6500 systemen uitstaan bij ontwikkelaars voorzien van in totaal 30.000 processors. Eerder tijdens het ontwikkelaarscongres van het bedrijf, het jaarlijkse Intel Developer Forum, liet een woordvoerder van de chipfabriek weten dit aantal door sommige fabrikanten van dit soort zware systemen al als productieaantallen gezien zou worden.

De echte introductie

Aan het eind van dit jaar of begin volgend jaar zal een pilot release van de Itanium plaats vinden. We moeten dan denken aan zo'n 10 Itanium systemen die daadwerkelijk in Europa worden ingezet, en ongeveer 30 wereldwijd. De echte introductie van de nieuwe processor zal aan het eind van het eerste kwartaal van 2001 of aan het begin van het tweede kwartaal zijn. Intel verwacht dat er dan zo'n 50 Itanium servers in Europa gebruikt gaan worden en dat dit aantal iedere maand zal verdubbelen.

Probleem bij een geheel nieuwe processor als de Itanium is natuurlijk de software. Samen met verschillende fabrikanten is Intel hard bezig aan de creatie van 64-bit versies van besturingsystemen als Windows 2000, Linux en verschillende UNIX varianten. Volgens Intel kan het nog een tot twee jaar duren eer alle belangrijke server-software is omgeschreven naar 64-bit versies. De nieuwe software zal echter voor het succes van de nieuwe processor moeten gaan zorgen.

Veel Unix, geen Sun

"Met de Itanium komt Unix, en we bieden op het nieuwe platform een brede keuze" vertelt Chase. Het zal echter niemand gek in de oren klinken dat ook Microsoft druk bezig is met een versie van Windows 2000 voor het IA64-platform. IBM heeft haar AIX-besturingssysteem voor de nieuwe architectuur geschikt gemaakt en dat geldt ook voor Novell met Modesto en HP met haar HP-UX. Intel en HP hebben samen een Linux-kernel voor de nieuwe processor gebouwd.

Tussen deze grote namen mist men er een: Sun. Toch was er lange tijd sprake van dat Intel en Sun gezamenlijk een versie van het Solaris-besturingssysteem zouden ontwikkelen. Deze samenwerking werd stopgezet: "De contracten tussen Intel en Sun lopen tot het einde van dit jaar en daar mogen jullie conclusies aan verbinden" aldus Steve Chase, woordvoerder van Intel.

Gelukkig is de Itanium wel 100% hardware compatible met de oude IA-32 standaard, zodat de huidige programmatuur ook probleemloos, zij het wat langzamer, op de Itanium zal werken. Het is zelfs mogelijk om een 32-bits applicatie op een 64-bits besturingssysteem te laten werken. De ontwikkelaars krijgen dus ruim de tijd om applicaties voor IA-64 gereed te krijgen.

Bedrijfskritische systemen

Zware systemen worden vaak in bedrijfskritische situaties ingezet. Denk bijvoorbeeld aan databases waar het gehele bedrijf gebruik van maakt. De vraag is of het slim is om een bedrijf zo maar op een compleet nieuwe architectuur om te zetten. Intel zelf kan nog niet zeggen wanneer men alle eigen servers gaat omzetten naar Itanium systemen. Het bedrijf heeft op dit moment haar hele infrastructuur opgebouwd rond de eigen IA32-processors. Naar schatting van woordvoerder Steve Chase heeft Intel 600 á 700 servers in bedrijf, voorzien van twee, vier of acht processors. Op onze vraag of de Intel woordvoerder de Itanium al betrouwbaar genoeg vond om mission-critical systemen op te laten draaien, werd door Chase aarzelend geantwoord dat men eerst zou beginnen met wat minder kritische systemen om te zetten.

Over prijzen van de Itanium is helaas nog niets bekend. Dis echter is van minder groot belang, omdat dit soort systemen vaak in complete oplossingen (lees duur spul) wordt toegepast. Nogmaals: in de computerwinkel op de hoek zul je deze processors voorlopig niet vinden. Ze zijn echt puur en alleen bedoeld voor zeer zware servers en worden geleverd door bedrijven als IBM, Dell Compaq, NEC en Bull.

0
*