Sony PRS-T1 e-book reader review

11 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Fysieke eigenschappen
  3. 3. Leeslampje
  4. 4. In gebruik (1)
  5. 5. In gebruik (2)
  6. 6. Conclusie
  7. 7. Besproken producten
  8. 8. Reacties

Inleiding

E-readers verkeren in een hachelijke positie: tablets bieden voor vergelijkbare of iets hogere bedragen kleur, animatie, apps, een snel reagerend scherm en een pixeldichtheid die die van de e-inkschermen benadert. Er is maar één uitweg en dat is prijsverlaging en dat is dan ook precies de trend die we al een tijdje waarnemen. Met de PRS-T1 - voluit 'WiFi Reader Touch' - voegt Sony zich niet alleen in de trend, maar stelt het Japanse bedrijf zich direct als leider op. De adviesprijs van 149 euro van de nieuwe Reader is namelijk erg laag, zeker gezien de geboden functionaliteit.


De Sony Wifi Reader Touch PRS-T1 is in drie kleuren leverbaar.

We hebben de prijs van 6-inch readers al flink zien dalen, van rond de 400 euro naar zo'n 200 euro voor vrij kale instapmodellen, naar richting de 100 euro. Met wat zoeken zijn voor dat bedrag e-readers met een e-inkscherm te vinden, al zit het merendeel hoger in de boom qua prijs. Wil je Wifi, aanraakbediening en meer van dat soort extra's, dan moet je doorgaans toch rekenen op een investering boven de 200 euro. We mogen dus wel stellen dat Sony met de PRS-T1 een nieuw prijspunt definieert. Het is nog niet zo laag als de recent door Amazon geïntroduceerde Kindle-modellen (die beginnen nu op 79 dollar), maar de instappers van de Amerikaanse online verkoopgigant zijn dan ook aanmerkelijk kaler qua voorzieningen.

Ondertussen zien we regelmatig 'e-readers' geadverteerd met een lagere vraagprijs. Het betreft zonder uitzondering veredelde PDA's met een lcd in plaats van een e-inkscherm. Die vallen wat ons betreft in dezelfde categorie als vergelijkbaar geprijsde 'tablets': het heeft weinig te maken met het oorspronkelijke concept en zal de koper doorgaans teleurstellen. Overweeg je om zo'n apparaat van onder de 100 euro te kopen: doe het niet.

Terug naar Sony. Dit merk heeft in 2009 samen met online shop Bol.com een flinke bijdrage geleverd aan de doorbraak van digitale boeklezers in Nederland. De PRS-300 en PRS-650 boden een nieuw, relatief laag prijspunt én waren gebruiksvriendelijker dan veel van het aanbod tot dat moment, dat vooral bestond uit kloonapparaten van onbekende merken en een paar hoogwaardige, maar prijzige goede modellen (zoals de DR800 van het inmiddels failliete Irex en de BeBook Neo, lange tijd het bestverkochte model reader). De samenwerking met Bol.com zorgde voor een flink aanbod aan digitale titels - die Bol.com op haar beurt eenvoudiger aan de man (of vrouw) kon brengen door combinatieaanbiedingen met een mooie Sony Reader.

Maakte Sony tot dusver onderscheid tussen twee lijnen, een compacte 5-inch 'Pocket Edition' en een luxere, van aanraakbediening voorziene 'Touch Edition', met de PRS-T1 lijkt dit te vervallen. De vorige generatie Pocket Edition beschikte ook al over aanraakbediening en ook de - goedkopere - nieuwe PRS-T1 is hiermee uitgerust. Wat biedt de nieuwkomer nog meer en hoe verhoudt deze zich ten opzichte van het eerdere aanbod?

Fysieke eigenschappen

De Sony PRS-T1 is licht van gewicht. Dat komt door de plastic behuizing - eerdere modellen waren nog in metaal uitgevoerd. Dat voelt toch wat meer solide aan, maar dat wil niet zeggen dat de Wifi Reader Touch niet tegen een stootje kan. Sony heeft gebruik gemaakt van een goede kwaliteit plastic, dat bovendien best prettig aanvoelt. Met name de achterzijde kunnen we waarderen. Die is wat stroef qua aanraking en laat zich daardoor goed vasthouden. Door het lichte gewicht van 168 gram is het geen enkel probleem deze reader langere tijd achtereen vast te houden. Ter vergelijking: de 5" Pocket Edition PRS350 weegt 155 gram en de 6" Touch Edition van dezelfde generatie weegt 215 gram. Nog een andere vergelijking: een willekeurig pocketboek weegt al snel 300 gram!

De PRS-T1 is zoals gezegd voorzien van een 6-inch e-ink scherm en wel een van de firma E-ink (het blijft verwarrend), een laatste generatie Pearl display. Dat reageert beduidend sneller dan eerdere uitvoeringen, al komt dat deels door een trucje, waarover verderop meer. Met een diagonaal van 6 inch en 600x800 (HxB) beeldpunten bedraagt de pixeldichtheid 167 ppi, iets meer dan 10-inch Android tablets (ca. 150 ppi) en duidelijk meer dan iPads (ca. 131 ppi). Het 'wit' van het Pearl-scherm is nog altijd verre van echt wit, maar wel duidelijk helderder dan eerdere E-ink generaties of de schermen van concurrent Sipix, zoals gebruikt in de onlangs besproken ASUS Eee Reader DR900.

Sony Wifi Reader Touch PRS-T1 Light Cover White

Het scherm ligt relatief diep in het apparaat - dat is nodig om de infraroodsensoren voor de aanraakbediening onder te brengen in de rand rondom het scherm. Door de optische detectie kun je het gewoon met je vingers bedienen, maar Sony levert ook een plastic stylus mee. Dat is handig om bijvoorbeeld tekst te onderstrepen of anderszins te markeren, of om aantekeningen te maken.

Toetsen en aansluitingen

Zoals gezegd beschikt de PRS-T1 over aanraakbediening, maar er zijn (gelukkig) ook fysieke knoppen. Een rij van vijf siert de voorzijde van het apparaat aan de onderkant, onder een metalen strip. Daarnaast is er een aan/uitknop aan de onderzijde, naast een 3,5 mm audio-aansluiting en een micro-usb-poort voor aansluiting op een PC. Aan de linkerkant treffen we nog een microSD-geheugenkaartslot; helaas is er geen volwaardig geheugenkaartslot, laat staan twee stuks zoals op de PRS650, die een MemoryStick en een Secure Digital-lezer heeft.

Aan de andere kant, deze reader heeft standaard al 2 GB geheugen ingebouwd; zelfs als Sony's claim dat dit genoeg is voor 1200 digitale boeken lichtelijk overdreven is, dan nog is er weinig kans dat je op korte termijn ruimte tekort komt. Wij zijn echter van mening dat microSD geen handig formaat is om regelmatig te vervangen, terwijl gewone SD-kaartjes een vrij praktisch uitwisselingsmedium zijn.

Leeslampje

Sony levert een paar accessoires voor de PRS-T1, maar één is vermeldenswaard: optioneel is een hoesje leverbaar met een ingebouwd led-lampje, dat automatisch in- en uitschakelt wanneer je het tevoorschijn haalt. Meestal lopen we niet bijzonder warm voor accessoires, maar dit is een erg handige toevoeging. E-inkschermen hebben immers geen backlight en een leeslampje is dus vereist in het donker. Deze oplossing is goed doordacht, beschermt direct de reader en voegt amper gewicht toe. Helaas zou Sony Sony niet zijn, als het niet de hoofdprijs vroeg voor deze extra: gemiddeld 55 euro mag je neerleggen voor dit ingenieus ontworpen stukje plastic met een led-lampje. Dat is naar onze mening absurd, zeker omdat de hoes verder niet bijzonder degelijk is - het 'voorblad' is een soort karton met een laagje plastic eroverheen. Beter had Sony deze accessoire standaard meegeleverd met de PRS-T1. Een meerprijs van 25 euro zouden we nog kunnen begrijpen, maar nu vragen we ons ernstig af wie meer dan 1/3 van de aanschafprijs over heeft voor deze toevoeging. Jammer!

Sony Wifi Reader Touch PRS-T1 Light Cover White

In gebruik (1)

De Sony PRS-T1 start, zeker voor een e-reader, behoorlijk snel op. Eenmaal aangezet gaat het schakelen naar en uit standby nog een stuk vlotter. Het e-ink scherm reageert eveneens vlot, al lijkt een soort van 'overdrive' techniek te zijn toegepast: bij het wisselen van een pagina schakelt het scherm heel kortstondig even naar een geheel zwart scherm, waarna de nieuwe pagina verschijnt. Dat is even wennen, maar niet storend. Het bladeren lijkt er een stuk sneller door te gaan dan we gewend zijn van e-readers.

De PRS-T1 reageert behoorlijk goed op de aanraakbediening. Zowel knoppen als bladeren (slepen van links naar rechts of omgekeerd) worden goed geregistreerd. Wel is soms sprake van een korte vertraging. Voor het maken van handgeschreven aantekeningen en schetsen is het meegeleverde pennetje praktisch. Dat geldt trouwens ook voor het bedienen van het on-screen toetsenbord van de notitieblok-toepassing.

Sony Wifi Reader Touch PRS-T1 Light Cover White

Veel mogelijkheden

Het startscherm van de reader is overzichtelijk ingedeeld; de ruimte is beperkt. Sony heeft er daarnaast voor gekozen het merendeel van de uitgebreidere mogelijkheden op de tweede pagina te plaatsen. De eerste pagina van het hoofdscherm gaat louter om lezen: het boek dat je het laatste geopend had, recent toegevoegde titels, collecties, de online boekhandel (een directe link naar de e-book afdeling van Bol.com) en notities. Collecties zijn standaard onderverdeeld in niet gelezen boeken, niet gelezen periodieken en gekochte boeken, maar je kan zelf collecties toevoegen, bijvoorbeeld op schrijver of genre.

In gebruik (2)

Op pagina twee vinden we nog heel wat meer opties. De browser, 'periodieken', een woordenboek, een schetsblok, een notitieblok, foto's, audio en instellingen. Er zijn 12 woordenboeken, waaronder Nederlands-Engels en Engels-Nederlands. De andere woordenboeken zijn alle Engels-gebaseerd: Frans, Duits, Spaans en Italiaans. De instellingen zijn behoorlijk uitgebreid en verraden de herkomst van de software die Sony gebruikt: de PRS-T1 is naar verluidt gebaseerd op Android en werd onlangs ook gehackt en voorzien van een volwaardige versie van dit besturingssysteem.

Lezen is een genot op de PRS-T1, het E-ink Pearl scherm laat zien dat elektroforetische displays nog niet als technologie doodverklaard hoeven te worden, er is duidelijk nog veel verbetering van generatie tot generatie zichtbaar. De 16 grijstinten van het scherm in de PRS-T1 zorgen in ieder geval voor prettige weergave van letters op praktisch ieder formaat - ook kleine letters zijn nog goed te lezen dankzij de extra grijsnuances ten opzichte van oudere e-readers. In- en uitzoomen met 'pinch zoom' (zoals we inmiddels allemaal kennen van smartphones en tablets) is een stuk prettiger en intuïtiever dan de lettergrootte aanpassen via een pop-up menu. Dit e-inkscherm is het eerste dat we zagen, dat zelfs animaties kan weergeven. Het gaat nog niet supersnel (maximaal 8 beelden per seconde), maar het maakt een enorm verschil in bladeren door websites en documenten.

Sony Wifi Reader Touch PRS-T1 Light Cover White
Aan het instellingenscherm is nog een beetje de Android-basis van de PRS-T1 te zien.

Volgooien maar

Voor het overzetten van e-boeken naar de reader zijn er meerdere opties: gebruikmaken van de meegeleverde Reader-software (installeren vanaf de opslag van de reader zelf, na aansluiten via de meegeleverde usb-kabel), drag 'n' drop in de verkenner of direct downloaden vanuit de online boekwinkel. Sony geeft zelf aan dat de drag 'n' drop optie niet de beste is - coverafbeeldingen komen dan niet altijd mee en ook is het mogelijk dat een titel niet wordt opgenomen in een collectie. Dit is vergelijkbaar met de meeste mp3-spelers: 'synchroniseren' via een aparte applicatie werkt beter als alle meta-data goed moet overkomen, maar slepen in de verkenner is natuurlijk altijd handiger. In ieder geval heb je als gebruiker de keuze, zolang het materiaal niet met DRM beveiligd is in ieder geval.

Conclusie

De Sony Wifi Reader Touch PRS-T1 is op dit moment de beste e-reader die je kan kopen met een schermformaat van 6 inch. Niet alleen is het E-ink Pearl scherm indrukwekkend, met een duidelijk beter contrast dan eerdere generaties of de schermen van de concurrentie, ook de functie-omvang is uitstekend. De ingebouwde snelle 802.11n compatibele netwerkaansluiting, aanraakbediening, een browser die zowaar gewoon werkt, directe toegang tot een online boekwinkel: de PRS-T1 is bijna geheel compleet.

Bijna, want de accessoire die Sony alleen optioneel levert, namelijk de hoes met ingebouwd lampje, is naar onze mening zo'n goed idee, dat dit onderdeel van het product zou moeten zijn. De prijs die Sony ervoor vraagt is echter buiten alle proporties, zeker gezien de constructiekwaliteit en het gebruikte materiaal van deze beschermhoes. Een ander minpunt vinden we de keuze voor microSD in plaats van standaard SD - het zou lastig zijn geweest om een lezer daarvoor te integreren, maar niet onmogelijk.

De prijs/prestatieverhouding van de PRS-T1 is desalniettemin naar onze mening ongekend goed - deze reader biedt vrijwel alles wat de onlangs besproken, grotere ASUS Eee Reader DR900 aan boord heeft, voor de helft van het geld. Goed, daar lever je wel 3 inch diagonaal en enige pixels voor in, maar als vervanger van een pocketboek is een 6-inch reader goed te gebruiken. Vanwege het gebruikte materiaal, de microSD-lezer maar vooral het als accessoire leveren van iets wat naar onze mening een onontbeerlijke uitbreiding is, gaat de Gold Award net aan de PRS-T1 voorbij - maar Silver is meer dan verdiend.


Sony Wifi Reader Touch PRS-T1


Besproken producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Sony Wifi Reader Touch PRS-T1 Black

Sony Wifi Reader Touch PRS-T1 Black

  • 6 inch
  • 167 ppi
  • Touchscreen
Niet verkrijgbaar
Sony Wifi Reader Touch PRS-T1 Light Cover Black

Sony Wifi Reader Touch PRS-T1 Light Cover Black

Niet verkrijgbaar
Sony Wifi Reader Touch PRS-T1 Light Cover Red

Sony Wifi Reader Touch PRS-T1 Light Cover Red

Niet verkrijgbaar
Sony Wifi Reader Touch PRS-T1 Light Cover White

Sony Wifi Reader Touch PRS-T1 Light Cover White

Niet verkrijgbaar
Sony Wifi Reader Touch PRS-T1 Red

Sony Wifi Reader Touch PRS-T1 Red

  • 6 inch
  • 167 ppi
  • Touchscreen
Niet verkrijgbaar
Sony Wifi Reader Touch PRS-T1 Standard Cover Black

Sony Wifi Reader Touch PRS-T1 Standard Cover Black

Niet verkrijgbaar
Sony Wifi Reader Touch PRS-T1 Standard Cover Red

Sony Wifi Reader Touch PRS-T1 Standard Cover Red

Niet verkrijgbaar
Sony Wifi Reader Touch PRS-T1 Standard Cover White

Sony Wifi Reader Touch PRS-T1 Standard Cover White

Niet verkrijgbaar
Sony Wifi Reader Touch PRS-T1 White

Sony Wifi Reader Touch PRS-T1 White

  • 6 inch
  • 167 ppi
  • Touchscreen
Niet verkrijgbaar
0
*