AMD FX-8150, -8120, -6100, -4100 Bulldozer review

136 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Nieuwe architectuur
  3. 3. Modules
  4. 4. Multi-threading
  5. 5. Architectuur
  6. 6. De FX-chip: Zambezi
  7. 7. Geheugencontroller en turbo-modus
  8. 8. Positionering en modellen
  9. 9. Prijzen en beschikbaarheid
  10. 10. Platform
  11. 11. Test
  12. 12. Benchmarks: 3DMark Vantage CPU
  13. 13. Benchmarks: Tom Clancy's H.A.W.X. 2
  14. 14. Benchmarks: Dirt 3
  15. 15. Benchmarks: Crysis 2
  16. 16. Benchmarks: Adobe Photoshop CS4
  17. 17. Benchmarks: Panorama Factory v5
  18. 18. Benchmarks: 720p MPEG naar x264 video-encoding
  19. 19. Benchmarks: Cyberlink MediaShow Espresso 6.0
  20. 20. Benchmarks: Cyberlink PowerDirector 8 - 1 min. HD-video incl. effecten
  21. 21. Benchmarks: 60 min. audio naar FLAC (fpFLAC)
  22. 22. Benchmarks: Cinebench 11.5
  23. 23. Benchmarks: PovRay 3.7b37 – Chess 2 1024x768
  24. 24. Benchmarks: WinRAR 3.93 - 317 MB data
  25. 25. Benchmarks: 7Zip - 317 MB data
  26. 26. Benchmarks: TrueCrypt AES encryptie
  27. 27. Benchmarks: Microsoft Excel 2010 - MonteCarlo benchmark
  28. 28. Stroomverbruik: Idle / Cinebench 11.5
  29. 29. FX versus Phenom II klok-voor-klok
  30. 30. Overklokken: 5,1 GHz booten en 4,9 GHz stabiel
  31. 31. Windows 8
  32. 32. Toekomst
  33. 33. Conclusie
  34. 34. Besproken producten
  35. 35. Reacties

Inleiding

Het was augustus 2007 toen we op Hardware.Info voor het eerst publiceerden over AMD's plannen om een nieuwe processorontwerp met codenaam Bulldozer te introduceren. Destijds was het de bedoeling om de Bulldozer-architectuur al in 2009 op de markt te brengen, als onderdeel van de eerste Fusion-processors. Dat streven heeft AMD helaas niet waar kunnen maken, maar na diverse vertragingen is het vandaag eindelijk wél zover: AMD introduceert de nieuwe FX-processorserie, chips met maximaal 8 cores en geheel gebaseerd op nieuwe Bulldozer-architectuur. AMD FX moet de huidige Phenom II en Athlon II snel doen vergeten en de hevige strijd tussen AMD en Intel nieuw leven inblazen. Zetten de nieuwe processors AMD inderdaad opnieuw op de kaart? Om die vraag te beantwoorden gingen wij aan de slag met de vier processormodellen die vandaag officieel het levenslicht zien: de AMD FX-8150, FX-8120, FX-6100 en FX-4100.

AMD FX

De AMD FX-processors zijn de eerste AMD CPU's met een nieuwe architectuur sinds de Phenom/Stars-architectuur die AMD in 2007 introduceerde. Het feit dat het vier jaar geleden is dat AMD een nieuwe architectuur op de markt bracht, die destijds ook nog eens grotendeels gebaseerd was op de Athlon 64-architectuur uit 2002, betekent dat de komst van de nieuwe CPU's voor AMD groot nieuws is.

Aan de Bulldozer-architectuur waarop de nieuwe processors gebaseerd zijn, hebben we al vele malen aandacht besteed op Hardware.Info, maar we zullen het in dit artikel nogmaals uit de doeken doen. De naam die AMD aan haar nieuwe processors geeft, moet herinneringen oproepen aan de tijd toen AMD met de Athlon 64 FX-processors de lieveling was van alle computerliefhebbers: in de eerste helft van het vorige decennium gingen deze FX-processors voor bedragen richting de 1000 euro over de toonbank, omdat ze simpelweg sneller waren dan alles wat Intel destijds te bieden had. Om één ding maar direct duidelijk te hebben: sneller dan de snelste processors van Intel is iets wat AMD met de nieuwe architectuur niet voor elkaar gaat boksen, maar de naam FX past volgens AMD bij de nieuwe processors omdat men zich opnieuw richt op de markt van hardwareliefhebbers en bovenal een overklokvriendelijke processorreeks introduceert.

De processors zijn dan helemaal nieuw, de rest van het platform er omheen allerminst. De FX CPU's maken gebruik van Socket AM3+, een vernieuwde versie van de Socket AM3 processorvoet die we sinds de Phenom II's op AMD-moederborden tegenkomen. Socket AM3+ en AM3 zijn, mits moederbordfabrikant geschikte BIOS'en hebben, volledig compatible, maar alleen op échte AM3+ borden - te herkennen aan een zwarte socket - kunnen de nieuwe FX-processors hun maximale prestaties behalen. Hoewel de keuze om het platform gelijk te houden helaas ook tot een aantal concessies in het processorontwerp heeft vereist, is de AMD FX hierdoor wel een ideaal upgrade-pad voor wie al een AMD-systeem heeft.

Review

In deze review nemen we allereerst opnieuw een duik in de Bulldozer-architectuur waarop de AMD FX-processors gebaseerd zijn, grotendeels een herhaling van de preview die we in juli publiceerden. Daarna bekijken we de verschillende FX-modellen die AMD nu en in de nabije toekomst van plan is te gaan lanceren. Vervolgens kijken we naar de resultaten van de drie vandaag geïntroduceerde modellen in onze bekende reeks processorbenchmarks. Aan het eind van dit artikel doen we verder verslag van de overklokmogelijkheden van de nieuwe CPU's.

Nieuwe architectuur

Bulldozer is zoals geschreven een volledig nieuwe processorarchitectuur die AMD grotendeels from scratch heeft ontworpen. Alleen de in de processor geïntegreerde geheugencontroller is grotendeels ongewijzigd overgenomen uit het ontwerp van de Phenom II / Athlon II processors.

Bulldozer is samen met Bobcat onderdeel van een duo. Al in 2007 kondigde AMD aan dat haar ingenieurs werkten aan twee verschillende processorarchitecturen die als modulaire bouwstenen in verschillende soorten processors ondergebracht zouden kunnen worden. Bulldozer werd ontworpen voor snelle CPU's voor laptops, desktops, workstations en server. Bobcat werd een minder krachtigere, maar zeer energiezuinige architectuur voor processors voor netbooks en andere mobiele apparaten. Processors gebaseerd op die Bobcat-architectuur zijn er inmiddels al: de AMD E- en C-series. Bulldozer liet iets langer op zich wachten.


Een afbeelding uit een artikel uit 2007, na een aankondiging van Bulldozer en Bobcat. Destijds kenden we nog geen tablets, maar wel ultra mobile PC's.

De Bulldozer-architectuur zoals we die vandaag eindelijk in de vorm van de FX-processors in handen hebben, kunnen we overigens beschouwen als Bulldozer 2.0. In eerste instantie was AMD van plan al eerder processors op basis van de nieuwe architectuur op de markt te brengen, maar de plannen werden gaandeweg aangepast. De oorspronkelijke versie van Bulldozer met ondersteuning voor de door AMD zelf bedachte SSE5-instructieset zou het daglicht nooit te zien krijgen en in plaats daarvan maakte men een variant met ondersteuning voor alle nieuwe instructiesetuitbreidingen die Intel de afgelopen jaren heeft uitgebracht, waaronder SSE 4.1, SSE 4.2 en AVX. Wat ons betreft een slimme keuze. Bij deze 'Bulldozer 2.0' blijft het niet: de komende jaren wil AMD ieder jaar een verbeterde versie van de nieuwe architectuur uit gaan brengen, waarover verderop meer.

Hoewel de architectuur zoals die nu in de FX-processors zit dus eigenlijk versie 2.0 mag heten, is het basisconcept achter Bulldozer al sinds het begin gelijk en houdt een beetje het midden tussen een combinatie van afzonderlijke, losse cores en Intels HyperThreading technologie. Bij Bulldozer praten we niet alleen over cores, maar bovenal over modules...

Modules

Processors die gebaseerd zijn op de Bulldozer-architectuur krijgen een of meerdere Bulldozer-modules aan boord. Een zo'n module bevat in feite twee cores, maar ook weer niet helemaal. Onderstaande afbeelding van de opzet van zo'n module maakt het duidelijk:

Zoals bekend maakt iedere processor onderscheid tussen twee verschillende soorten getallen bij alle berekeningen: integers, oftewel hele getallen, en floating point-getallen met decimalen. Alle processorcores van AMD en Intel hebben aparte rekeneenheden voor integers en aparte rekeneenheden voor floating point-getallen.

Een Bulldozer module heeft twee compleet gescheiden identieke integer-segmenten, met elk een eigen scheduler en elk vier verwerkingseenheden. Beide segmenten kunnen geheel onafhankelijk van elkaar instructies van twee verschillende programma's en programmathreads uitvoeren. Je mag zeggen dat een Bulldozer module wat betreft integer-instructies geheel dual-core is. Niet voor niets ziet het besturingssysteem één Bulldozer module als twee processors. Of met de vandaag geïntroduceerde processors in de praktijk: een AMD FX chip met vier Bulldozer modules, wordt door het besturingssysteem gezien als een 8-core CPU (en door AMD ook zo genoemd).

Voor floating point-getallen zit de vork echter anders in de steel. Per module is er slechts één floating point-segment, met één scheduler en twee 128-bit verwerkingseenheden. Je zou kunnen zeggen dat een module twee integer cores en één floating point core heeft. Het besturingssysteem zal dat onderscheid echter niet maken en telkens twee programma's of programmathreads op de processor afvuren. Zodoende moet de floating point scheduler, het onderdeel dat de instructies richting de verwerkingseenheden stuurt, min of meer om-en-om instructies van de ene en de andere thread doorsturen.

Er is wat bijzonders aan de hand met het floating point-gedeelte. Vanwege de twee verwerkingseenheden kunnen twee 128-bit getallen per klokslag verwerkt worden. De twee pipelines kunnen echter ook gecombineerd worden tot één 256-bit verwerkingseenheid. Op die manier heeft AMD de ondersteuning geïmplementeerd voor de nieuwe 256-bit AVX-instructieset, zoals we die ook terugvinden bij de Intel Sandy Bridge-processors.

Keuze

De keuze om Bulldozer op deze manier vorm te geven is gewaagd, maar gefundeerd. Het gros van de instructies die een PC uitvoert maakt gebruik van integer-getallen en op dat vlak is een Bulldozer-module in feite net zo snel als twee gelijkaardige, maar geheel losse cores. Puur voor de minder vaak voorkomende floating point-instructies is er een vertraging. Volgens AMD kan een Bulldozer module gemiddeld zo'n 80% van de prestaties bieden van een theoretische, gelijkwaardige processor met twee volledig losse cores met elk integer- én floating point-verwerking. Het voordeel van de opzet van Bulldozer is dat zo'n module veel kleiner en energiezuiniger is dan twee van die hypothetische volledig losse cores. Vandaar dat AMD ook probleemloos vier modules, oftewel acht cores, in CPU's kan stoppen, die men kan verkopen voor prijzen waarvoor Intel quad-cores aanbiedt.

Het glas is half vol óf half leeg. Critici zeggen dat de toekomstige AMD 8-core CPU's eigenlijk gehandicapt zijn, maar net zo makkelijk kun je stellen dat het eigenlijk quad-cores zijn, met verdubbelde integerprestaties. Of je een AMD FX processor nu wel of niet volmondig een 8-core processor mag noemen is een discussie waar we vermoedelijk nooit uit gaan komen en eigenlijk maakt het ook niks uit: het gaat uiteindelijk om de de combinatie van prestaties, stroomverbruik en prijs. De manier waarop die combinatie wordt bewerkstelligd is feitelijk secundair.

Multi-threading

Uiteindelijk is een Bulldozer-module dus in feite een half single-core, half dual-core bouwsteen.Onderstaand schema, dat de weg van instructies door de processor nog eens overzichtelijk toont, geeft met kleuren aan hoe de verschillende onderdelen van de chip omgaan met programmathreads.

De gele gedeeltes van de chip zijn enkel uitgevoerd, maar zijn geschikt voor het gelijktijdig verwerken van twee programmathreads en vormen, volgens AMD's ontwerpers in ieder geval, geen bottleneck ten opzichte van twee hypothetische, volledig gescheiden cores. Onder meer de onderdelen die instructies ophalen (instruction fetch), instructies decoderen en de zogenaamde branch prediction toepassen behoren tot dit groepje. Al deze onderdelen zijn dus in de weer met instructies van twee programmathreads en weten van iedere instructie waar die bijhoort.

De groene gedeeltes zijn volledig dubbel uitgevoerd en komen zodoende twee keer afzonderlijk, maar identiek in de chip voor. De integer-verwerkingseenheden zijn daar het belangrijkste voorbeeld van, maar ook de floating point backend, het gedeelte waar uitgevoerde floating point-instructies worden opgespaard, is dubbel uitgevoerd, om deze uiteindelijk los van elkaar naar de twee programmathreads door te voeren.

De rode onderdelen zijn niet dubbel uitgevoerd en verwerken (semi-)gelijktijdig instructies van twee programmathreads zonder daarvan zelf op de hoogte te zijn. De floating point verwerkingseenheden, maar ook de L2-cache behoren tot deze categorie. Beide hoeven niet zelf bij te houden bij welke threads de data waarmee ze in de weer zijn horen; de logica eromheen doet dat voor ze.

Nogmaals: het besturingssysteem merkt hier allemaal niets van. Net zoals Windows, Linux en andere besturingssystemen Intel cores met HyperThreading zien als twee geheel afzonderlijke cores, is dat ook het geval bij Bulldozer modules. Sterker nog: AMD kan Intel zelfs dankbaar zijn, want softwareoptimalisaties voor HyperThreading, zoals die in alle courante besturingssystemen voorkomen, zijn ook voordelig voor Bulldozer. Wanneer een modern besturingssysteem taken van meerdere programma's moet verdelen, zal het immers eerst cores met oneven nummers vullen. Bij een Intel dual-core processor met HyperThreading zijn virtuele core 1 en 2 immers dezelfde, net als 3 en 4. Wanneer er twee taken zijn, is het dus sneller om die door 1 en 3 dan door 1 en 2 te laten uitvoeren. Datzelfde gaat op voor Bulldozer!

Windows 8

Toch zit AMD een beetje met de software in haar maag. Bestaande besturingssystemen, inclusief Windows 7, zijn immers niet op de hoogte van de exacte werking van de Bulldozer architectuur en kunnen zodoende niet-optimale beslissingen nemen bij het verdelen van taken over (virtuele) cores. Volgens AMD is de kernel van Windows 8 wél geheel geoptimaliseerd voor de nieuwe architectuur en kan dat voor een paar procent extra prestaties zorgen.

Architectuur

In onderstaande afbeelding is de architectuur van Bulldozer wat verder uitgewerkt. Bovenin vinden we vier decoders voor x86 instructies, volgens AMD meer dan voldoende om alle pipelines gevuld te houden. De intructiecache bedraagt 64 kilobyte. De branch prediction algoritmes zijn volgens AMD verder geoptimaliseerd, al blijft de exacte werking daarvan één van de best bewaarde geheimen van processorfabrikanten.

Interessant zijn de verschillende pipelines binnen de integer en floating point cores. Elk van beide integer cores bevat vier execution units, die tegelijkertijd instructies kunnen verwerken. Twee daarvan zijn geschikt om daadwerkelijk berekeningen met getallen uit te voeren. Allebei zijn ze geschikt voor simpele bewerkingen (optellen, aftrekken, bitwise compare, etc.), één is verder geschikt voor vermenigvuldigen, de ander voor delen. De twee andere pipelines zijn puur bedoeld voor het verwerken van geheugenadressen. Op dit vlak lijkt Bulldozer een stapje terug ten opzichte van de architectuur van de Phenom II's: deze hebben zes integer pipelines per core, drie voor data en drie voor geheugenadressen, waarvan er maximaal drie tegelijkertijd gebruikt kunnen worden. Wanneer er puur berekeningen gedaan hoeven te worden, kan de Phenom II telkens drie integer instructies per core per klokslag verwerken, een Bulldozer core slechts twee. Volgens AMD is de missende derde pipeline weggehaald omdat deze procentueel meer plek inneemt dan dat hij daadwerkelijk aan prestaties toevoegt. Dat zo'n extra pipeline flink wat extra transistors vergt - en dus de processor duurder maakt - staat buiten kijf. Maar of het een slimme zet was om deze weg te bezuinigen, wagen we te betwijfelen.

Het floating point-gedeelte van de Bulldozer-module komt qua architectuur eigenlijk vrijwel geheel overeen met dat van AMD's oudere processors, met een belangrijk verschil: ondersteuning voor nieuwe instructies. We schreven al in de inleiding dat de nieuwe processors ondersteuning krijgen voor SSE 4.1, SSE 4.2, AESNI en AVX. Daarmee zijn Bulldozer gebaseerde CPU's qua instructieondersteuning geheel op hetzelfde niveau als Intels Sandy Bridge processors.

AMD gaat zelfs nog een stapje verder en biedt ondersteuning voor fused multiply add (FMA) instructies met 4-operands, wat betekent dat AMD berekeningen als 'D = A x B + C' in één keer kan uitvoeren. Dergelijke instructies kunnen zeer veel (multimedia) software versnellen en staan zodoende hoog op het verlanglijstje van veel developers. Processors hebben daar tot dusver nog drie instructies voor nodig: 1: B = A x B, 2: C = B + C, 3: D = C. Intel gaat FMA pas ondersteunen bij haar volgende nieuwe architectuur, Haswell, eind volgend jaar. Intel kiest echter voor een variant met maximaal drie operands, bijvoorbeeld 'C = A x B + C'.

Verschillende compilers, waaronder GCC en de exemplaren van PGI en Microsoft, zullen AMD's FMA-instructies ondersteunen, maar het is maar de vraag of developers die optie daadwerkelijk gaan gebruiken als de uiteindelijke code alleen op AMD-processors uitgevoerd kan worden. Of Intels uiteindelijke FMA-implementatie ook gaat werken op Bulldozer is nu nog niet te zeggen. Het is dus een voordeel van de AMD-architectuur waarvan we ons helaas kunnen afvragen of we er ooit van zullen profiteren.

Naast FMA heeft AMD nog een handvol andere eigen instructies op verzoek toegevoegd, waarvan opnieuw de vraag is of men die op eigen houtje tot een succes kan maken.

Iedere Bulldozer-module heeft tenslotte 2 MB gedeelde L2-cache. Je zou '1 MB per core' kunnen zeggen, maar in single-threaded applicaties kan één van beide cores de volledige 2 MB gebruiken.Een enkele Bulldozer-module, geproduceerd met 32nm transistors, bevat zo'n 213 miljoen transistors en meet 30,9 mm².

De FX-chip: Zambezi

De chip waarop de vandaag geïntroduceerde AMD FX processors gebaseerd zijn, luistert naar codenaam Zambezi. Deze chip bestaat uit vier Bulldozer modules en daarmee uit 8 cores. Deze vier modules worden gecomplementeerd met 8 MB gedeelde L3-cache, waardoor er in totaal 16 MB L2- en L3-cache aan boord is. Daarnaast hebben de chips een dual-channel DDR3-geheugencontroller aan boord en maken ze gebruik van HyperTransport 3.1.

De processors worden geproduceerd bij Global Foundries in Dresden middels 32 nanometer transistors. De chip meet naar verluidt 315 mm². Ter vergelijking, een quad-core Intel Sandy Bridge met 32 nm transistors meet 216 mm². Voor een 8-core chip heeft AMD dus inderdaad slechts een relatief beperkt aantal transistors méér nodig dan Intel voor een quad-core. Maar tegelijkertijd moeten we ook concluderen dat een FX-processor produceren voor AMD kostbaarder is dan een Sandy Bridge-chip produceren voor Intel is.

Een andere interessante vergelijking: de 6-core Phenom II X6 'Thuban' chip, geproduceerd middels 45 nm transistors, meet 346 mm². Ofwel: dankzij de kleinere transistors kan AMD vanaf nu met minder oppervlak (en dus ook minder kosten) een 8-core processor maken dan vroeger een 6-core.


De AMD FX Zambezi  chips bevatten vier Bulldozer-modules en dus acht cores.

Naast vier Bulldozer modules en zowel 8 MB L2-cache als 8 MB L3-cache vnden we in de Zambezi chip verder een dual-channel DDR3-geheugencontroller, waarover op de volgende pagina meer, en een drievoudige HyperTransport controller. De chip heeft dit aantal HyperTransport 3.1 x16 verbindingen om multi-processoropstellingen mogelijk te maken met de server-versie van Zambezi, codenaam Valencia. Bij de desktopversie is uiteraard slechts één HyperTransport 3.1 link beschikbaar, die de verbinding tussen de processor en de chipset mogelijk maakt.

Geheugencontroller en turbo-modus

Hoewel AMD in haar officiële presentaties spreekt over een nieuwe geheugencontroller in de FX-processors, mogen we die claim met een korreltje zout nemen. De geheugencontroller is grotendeels overgenomen uit het bestaande processorontwerp, maar wel geoptimaliseerd. Standaard bieden de AMD FX-processors officieel ondersteuning voor DDR3-geheugenmodules met snelheden tot 1866 MHz. Dat is meer dan Intel, dat officieel slechts tot DDR3-1600 ondersteunt. Bij die 1866 MHz blijft het niet: verderop in dit artikel lees je op de pagina over overklokken dat de processors probleemloos tot geheugensnelheden van 2400 MHz en verder klokken.

Het feit dat AMD ervoor heeft gekozen om de geheugencontroller vrijwel ongemoeid te laten heeft voor- en nadelen. Voordeel is dat de nieuwe processors zoals gezegd socket-compatible kunnen zijn met bestaande exemplaren. Aan de andere kant moeten we ook toegeven dat een upgrade naar bijvoorbeeld triple-channel geheugen wellicht een positief gevolg had gehad op de prestaties.

Wat wél flink op de schop is genomen is de turbo-modus van de processors. De AMD FX chips hebben AMD Turbo Core 2.0. Wanneer maximaal de helft van de Bulldozer-modules in gebruik is, kunnen de CPU's zichzelf flink opvoeren: tot 600 MHz extra. Maar ook wanneer alle cores in gebruik zijn, kunnen de AMD FX-processors korte tijd op een hogere klokfrequentie (maximaal 300 MHz extra) werken, vergelijkbaar met de kick-down technologie van Intels Sandy Bridge processors. De FX-processors houden hun stroomverbruik constant in de gaten: wanneer het verbruik en/of de temperatuur te hoog oplopen, gaan de CPU's weer op hun normale snelheid werken.

Positionering en modellen

We schreven het al in de inleiding: AMD is er heel eerlijk over dat men met de nieuwe FX-processors niet van plan is om met Intel in het high-end segment te gaan concurreren. Wellicht een tegenvaller voor wie er meer van had verwacht, maar AMD richt met het topmodel FX-processor haar pijlen op Intels Core i5 2500K. De processors moeten ruwweg evenveel gaan kosten. De Core i7 2600K blijft dus buiten schot, maar is dan ook een stuk duurder dan AMD's snelste FX-chip.

Onderstaande afbeelding toont hoe AMD de positionering van haar nieuwe processors voor desktop PC's zelf ziet. Waar de FX-chips het dus moeten opnemen tegen Intels Core i5's, positioneert men de eerder dit jaar geïntroduceerde A8, A6 en A4 Llano-processors tegenover de Core i3's en Pentium modellen.

In totaal kondigt AMD vandaag een zevental FX-processors aan, en van dat lijst zou ruim de helft (vier stuks) per direct beschikbaar moeten zijn, de rest komt later. De processors die je vanaf vandaag kunt kopen zijn de FX-8150, FX-8120, FX-6100 en FX-4100.

De FX-8150 is het topmodel en biedt 8 cores met een standaard klokfrequentie van 3,6 GHz. Met alle cores in gebruik is de maximale turbo klokfrequentie 3,9 GHz, met de CPU gedeeltelijk uitgeschakelt klokt de processor zich zelf omhoog tot maximaal 4,2 GHz. De chip heeft een TDP van 125 watt.

De FX-8120 is wat klokfrequenties betreft een stapje terug: standaard 3,1 GHz en turbo-klokfrequenties van 3,4 en maximaal 4,0 GHz. Deze CPU komt in twee varianten, met een TDP van 125 en 95 watt.

Het derde model dat vandaag officieel wordt geïntroduceerd is de FX-6100. Deze CPU heeft 6 cores, maar zit wat klokfrequentie betreft een beetje tussen de FX-8150 en FX-8120 in: standaard 3,3 GHz en met turbo tot 3,6 of 3,9 GHz.

De laatste is de FX-4100, een model met 4 cores, een standaard klokfrequentie van 3.6 GHz en een maximale turbo frequentie van 3.8 GHz. Zowel de 4-core als de 6-core chips zijn in feite 8-core chips waarbij cores zijn uitgeschakeld. Het is ons nog niet duidelijk of het mogelijk gaat zien die cores te unlocken. Dat zou in potentie zeer interessant kunnen zijn bij zo'n quad-core model.

Belangrijk gegeven is dat alle FX-processors een unlocked multiplier hebben. Dat betekent dat de chips ideaal zijn voor overklokkers, waarover verderop meer.

Prijzen en beschikbaarheid

AMD hanteert de volgende adviesprijzen voor Europese online shops:

FX-8150: € 244
FX-8120: € 204
FX-6100: € 159
FX-4100: € 114

De FX-8150 zit qua prijs min of meer tussen Intels Core i5 2500K en Core i7 2600K in. De adviesprijs van de FX-8120 is gelijk aan de huidige gemiddelde prijs van de Core i5 2500K in onze prijsvergelijker. De FX-6100 zit min of meer op het niveau van Intels Core i5 2300, de instap Sandy Bridge Core i5. De FX-4100 zit op het niveau van een Core i3 2100.

We hebben deze prijzen gechecked met een aantal Nederlandse (online) shops en hebben van hen begrepen dat AMD's gequote prijzen inderdaad reëel zijn: de straatprijzen gaan vermoedelijk nog wel wat lager uitvallen. Van de shops horen we prijzen die gemiddeld hier op uitkomen:

FX-8150: € 235
FX-8120: € 199
FX-6100: € 159
FX-4100: € 109

Een echte prijsoorlog zal er de komende dagen vermoedelijk nog niet gaan uitbreken en dat heeft alles te maken met de beschikbaarheid van de chips. Wij konden met een rondje bellen geen enkele Nederlandse shop vinden die de processors op de dag van lancering uit voorraad kan leveren. Van wat we begrepen worden de eerste processors pas komende maandag in Nederland verwacht en dat zullen geen gigantische aantallen zijn.

Platform

Zoals al beschreven, maken de FX-processors gebruik van de AMD Socket AM3+ processorvoet en zijn ze zodoende geschikt voor bestaande moederborden. Dat betekent dat AMD vandaag geen nieuwe generatie chipsets hoeft te introduceren: de FX-chips werken goed samen met de eerder dit jaar geïntroduceerde 900-serie chipsets.

Topmodel van die 900-serie is de AMD 990FX. De north bridge kan twee videokaarten aansturen met elk 16 lanes of vier met elk 8 lanes. Daarnaast zijn er nog zes PCI-Express 2.0 lanes voor andere doeleinden, zoals onboard controllerchips. De bijbehorende SB950 south bridge biedt onder meer ondersteuning voor 6x Serial ATA 600, 14x USB 2.0 en High Definition Audio. USB 3.0 is niet in deze south birdge geïntegreerd, maar wordt inmiddels door de meeste moederbordfabrikanten geïmplementeerd met behulp van losse controllerchips.

Naast de 990FX heb je nog twee goedkopere opties. De 990X biedt slechts 16 PCI-Express lanes voor de videokaarten, die optioneel verdeeld kunnen worden naar 2x 8-lanes. De 970 tenslotte biedt 16 lanes die niet verdeeld kunnen worden over meer videokaarten. Wie niet twee of meer videokaarten gaat gebruiken is met een moederbord met 970 chipset dus in feite net zo goed als af als met een 990FX bord, al zijn borden op basis van de high-end 990FX over het algmeen wel beter overklokbaar.

Het feit dat moederborden voor AMD FX dus eigenlijk al maanden lang beschikbaar zijn, betekent voor AMD in ieder geval één zorg minder: de beschikbaarheid van de moederborden is uitstekend te noemen.

Test

Om een goed beeld te krijgen van de prestaties van de AMD FX-processors, hebben we ze getest met een uitgebreide en recent herziene set benchmarks, alle uitgevoerd onder Windows 7 64-bit. De benchmarks hebben we eerder gebruikt voor onze recente test van 49 courante AMD en Intel processors.

Voor alle processors maakten we gebruik van een moederbord met de snelste chipset die voor het platform beschikbaar is: Intel X58 voor Socket 1366, Intel Z68 voor Socket 1156, en AMD 990X voor Socket AM3+. De testsystemen werden in alle gevallen voorzien van 4 GB DDR3-1866 geheugen, een ATI Radeon HD 5870 videokaart, een Western Digital Raptor 74 GB harddisk en een Cooler Master Real Power M850 voeding. Het Socket 1366 systeem voorzagen we vanwege de triple-channel geheugencontroller van 6 GB geheugen, waarbij we hebben gecontroleerd dat geen enkele van de gedraaide benchmarks meer dan 4 GB gebruikt. Processors met geïntegreerde videokaart testten we ook zonder losse videokaart. Voor de stroomverbruiktests hebben we gebruik gemaakt van professionele energiemeters.

Normaal gesproken gebruiken we een ASUS M5A990X moederbord om AMD-processors te testen, maar daarvoor was helaas nog geen AMD FX-geschikte BIOS beschikbaar. Vandaar dat we de FX-processors hebben getest op een luxer AMD Crosshair V moederbord, wat uiteraard invloed heeft op de stroommetingen.

In alle grafieken zijn de Intel-processors blauw en al langer beschikbare AMD-processors groen. De resultaten van de AMD FX-8150, FX-8120 en FX-6100 zijn te herkennen aan rode balkjes.

Benchmarks: 3DMark Vantage CPU

De 3DMark Vantage CPU score is een maat voor de prestaties van de CPU onder games. Deze benchmark kun je ook zelf eenvoudig op je eigen systeem draaien om een vergelijking te maken.

Met de FX-8150 komen we op 18.518 punten, zo'n 1.000 punten meer dan de Core i5 2500K. De zes-core FX-6100 zit op het niveau van de Core i5 2300.

Benchmarks: Tom Clancy's H.A.W.X. 2

We hebben drie echte games getest: Tom Clancy’s H.A.W.X. 2, Dirt 3 en Crysis 2. Deze game benchmarks hebben we op twee manieren gedaan: allereerst op zo laag mogelijke instellingen (800x600 low) om er zeker van te zijn van de videokaart geen bottleneck kan vormen en je dus daadwerkelijk de prestaties van de processor test. Daarnaast hebben we de benchmarks ook gedraaid op de instelling die de meeste gamers gebruiken: 1920x1080 op High. Op die manier kunnen we analyseren of snellere processors überhaupt nog nut hebben tijdens gamen op hoge resolutie.

Bij H.A.W.X. 2 zien we op lage resolutie dat AMD in vergelijking met Intel toch ruwe rekenkracht tekort komt. Let wel, bijna alle games kunnen nog niet optimaal van 6 of 8 cores gebruik maken, waardoor bij games de single-core prestaties ook van belang zijn. Daar blijkt Intel toch beter te presteren. De tweede grafiek zet alles in perspectief: op hoge resolutie (1920x1080) is de videokaart en niet de processor de bottleneck. Met een AMD FX blijk je net zo snel te kunnen H.A.W.X.'en als met een Core i7 2600K of zelfs een Core i7 990X.

Benchmarks: Dirt 3

Bij Dirt 3 zien we een vergelijkbaar resultaat. Bij de gekunstelde 800x600 instelling, waar de CPU de bottleneck is, zien we duidelijk dat Intel flink voor ligt op AMD. Ook opvallend: de meeste Phenom II's zijn hier sneller dan de FX-CPU's! Op de realistische 1920x1080 resolutie doen de FX-processors weer mee in de top, want daar is de GPU de bottleneck. De score van de 8150 is dan opnieuw identiek aan de Core i7 990X.

Benchmarks: Crysis 2

Crysis 2 heeft zelfs op 800x600 al de GPU als bottleneck. In beide grafieken vinden we de AMD FX-processors zodoende in de top en bieden snellere Intel processors geen voordeel.

Benchmarks: Adobe Photoshop CS4

De Photoshop CS4 benchmark meet hoe lang het duurt om een script met een groot aantal bewerkingen uit te voeren op een 14 megapixel foto. De prestaties van de FX-processors zijn hier beter dan die van de Phenom II's, maar echt enthousiast kunnen we niet worden, want de Core i5's presteren stukken beter. De reden is snel aan te wijzen: de meeste effecten binnen Photoshop zijn niet multi-threaded te berekenen en de single-threaded prestaties van Intel blijken een stuk beter.

Benchmarks: Panorama Factory v5

In de tweede fotobewerkingsbenchmark, Panorama Factory v5, hebben we gemeten hoe lang het duurt om een horizontaal hoge-resolutie panorama van acht 12 Megapixel foto’s te maken. Ook deze workload is niet geheel multi-threaded, wat we terug zien in tegenvallende prestaties.

Benchmarks: 720p MPEG naar x264 video-encoding

De Tech Arp x264 HD benchmark geeft aan met hoeveel beelden per seconde 720p HD-video met de x264 H.264 codec gecomprimeerd kan worden. Het coderen gebeurt in twee fases - pass 1 en 2 - waarvoor de benchmark losse scores geeft. Fase twee is het zwaarst en duurt het langst, maar maakt ook het best gebruik van meerdere processorcores.

Dat zien we ook in de resultaten: in fase 2 verwerkt de FX-8150 ruim 36 beelden per seconde, vergelijkbaar met de duurdere Core i7 2600K. De zes-core FX-6100 is zelfs sneller dan de Core i5 2500K. In de eerste fase, die veel minder goed multi-threaded is, wint Intel echter dankzij de betere single-threaded prestaties en zijn de FX-processors niet sneller dan de bestaande Phenom II's.

De tweede videobenchmark is de tijd die Cyberlink MediaShow Espresso 6.0 nodig heeft om een videobestand van een TV-serie (22 minuten) om te werken naar een bestand geschikt voor de iPod/iPhone. Let wel: we maken hier geen gebruik van Intel QuickSync. De AMD FX-processors zijn sneller dan hun voorlopers, maar de Core i5's van Intel blijven buiten schot.

In de grafiek vind je de tijd die Cyberlink PowerDirector 8 nodig heeft om 60 seconden 1080p HD-video inclusief diverse effecten te exporteren naar H.264. Deze workload is echt super multi-threaded: de H.264 encoder kan in z'n eentje al meerdere cores bezig houden, maar daarnaast worden er parallel ook nog eens diverse video-effecten berekend. De FX-8150 behaalt hier bijna de prestaties van de Core i7 990X, de Core i7 2600K wordt in ieder geval voorbij gestreefd.

Benchmarks: 60 min. audio naar FLAC (fpFLAC)

In de grafiek vind je de tijd die nodig is om 60 minuten wave audio te converteren naar FLAC door middel van fpFLAC, een multi-threaded FLAC-encoder. De FX-processors zijn sneller dan de Core i5 2500K in deze test.

Benchmarks: Cinebench 11.5

Cinebench is een volledig multi-threaded 3D-rendering benchmark, gebaseerd op de professionele Maxon Cinema 3D software. Met 6.01 punten is de FX-8150 net wat sneller dan de Phenom II X6 1100T en sowieso ook sneller dan de Core i5 2500K. Maar heel eerlijk: zeker in vergelijking met de Phenom II hadden we op meer gehoopt.

Benchmarks: PovRay 3.7b37 – Chess 2 1024x768

In de grafiek vind je de tijd die nodig is om de meegeleverde Chess 2 3D-afbeelding in 1024x768 te renderen met PovRay versie 3.7b37. De FX-8150 tikt hier net de prestaties van de Core i5 2500K aan. Opvallend: de Phenom II X6 1100T is sneller.

Benchmarks: WinRAR 3.93 - 317 MB data

In de grafiek vind je de tijd die nodig is om 317 MB willekeurige data te comprimeren met WinRAR 3.93 met standaardinstellingen. WinRAR is niet (volledig) multi-threaded en we zien dat de FX-8150 hier de Core i5 2500K zodoende ook net niet kan bijbenen.

Benchmarks: 7Zip - 317 MB data

In de grafiek vind je de tijd die nodig is om 317 MB willekeurige data te comprimeren met 7Zip met standaardinstellingen. In tegenstelling tot WinRAR is 7Zip wel tot op zekere hoogte multi-threaded. De FX-8150 is bijna net zo snel als de Core i5 2500K.

Benchmarks: TrueCrypt AES encryptie

TrueCrypt is software die data kan versleutelen volgens de AES standaard. In de grafiek vind je met hoeveel megabyte per seconde de encryptiesoftware de data kan verwerken. Let wel: we draaien deze benchmark zonder de AES-NI instructies. Desalniettemin vliegt AMD hier: de FX-8150 is bijna net zo snel als Intels Core i7 990X.

Benchmarks: Microsoft Excel 2010 - MonteCarlo benchmark

In de grafiek vind je de tijd die nodig is om de formules in een zeer complexe Excel-file met financiële berekeningen volgens het MonteCarlo algoritme door te rekenen. Hier zien we een duidelijke verbetering ten opzichte van AMD's vorige generatie processors.

Stroomverbruik: Idle / Cinebench 11.5

Voor het stroomverbruik hebben we geheel nieuwe metingen gedaan voor alle processors, met andere, zuinigere moederborden en in de BIOS alle stroombesparingsmogelijkheden ingeschakeld. We hebben de stroommetingen in eerste instantie gedaan met de standaardopstelling, dus met losse Radeon HD 5870. In de bovenste grafiek vind je het verbruik van het complete testsysteem in idle modus, daaronder het verbruik tijdens Cinebench 11.5. We hebben deze waardes alleen van de FX-8150.

Het verbruik onder load is is vergelijkbaar met dat van de Phenom II X6. Het idle verbruik valt erg tegen. Let wel, voor de AMD FX moesten we gebruik maken van een luxer en dus wat minder zuinig moederbord (zie pagina 10).

FX versus Phenom II klok-voor-klok

Vergelijken we de AMD FX-8150 met AMD's voormalige topmodel, de Phenom II X6 1100T (klik hier voor een vergelijkingstabel) dan mogen we concluderen dat de nieuwe CPU in vrijwel alle gevallen de snellere is. Echter, de FX-8150 werkt op een hogere klokfrequentie, heeft sneller geheugen en heeft twee extra cores tot z'n beschikking. Dat roept de vraag op of de nieuwe architectuur überhaupt eigenlijk wel sneller is dan de vorige. Om die vraag te beantwoorden hebben we een aantal benchmarks opnieuw uitgevoerd op de FX-8150 en Phenom II X6 1100T, maar nu beide ingesteld op dezelfde klokfrequentie (3 GHz), dezelfde geheugensnelheid (DDR3-1333) en het zelfde aantal cores (één respectievelijk twee).

De resultaten van dit experiment zie je in onderstaande tabel:

1 core, 3 GHz, DDR3-1333 FX-8150 Phenom II X6 1100T
Cinebench 11.5 0,71 0,86
fpFLAC audiobenchmark 110 sec. 79 sec.
x64 benchmarks - pass 2 20,6 fps 21,9 fps
PovRay 3.7b37 Chess 2 257 sec. 217 sec.
Excel Monte Carlo benchmark 45 sec. 58 sec.
2 cores, 3 GHz, DDR3-1333 FX-8150 Phenom II X6 1100T
Cinebench 11.5 1,21 1,79
fpFLAC audiobenchmark 62 sec. 46 sec.
x64 benchmarks - pass 2 32,6 fps 42,3 fps
PovRay 3.7b37 Chess 2 154 sec. 106 sec.
Excel Monte Carlo benchmark 29 sec. 30 sec.

Opvallende resultaten. In alle gevallen, met de Excel-benchmark als enige uitzondering, is de Phenom II sneller dan de nieuwe FX-processor. Dat verschil is zeker bij twee cores ook nog eens vaak opvallend groot, wat het effect van de speciale constructie bij Bulldozer pijnlijk duidelijk maakt. Het verschil in prestaties bij één actieve core valt grotendeels te verklaren door het feit dat AMD bij Bulldozer zoals besproken minder integer en floating point execution units per core heeft geïmplementeerd.

Is dit noodzakelijkerwijs erg? Nee. Maar de resultaten van dit experiment tonen wel aan dat de Bulldozer-architectuur overduidelijk met multi-threaded workloads in het achterhoofd. Zowel het beperken van het aantal execution units als het samenvoegen van de floating point units van twee cores is goed te praten wanneer je doel is om zoveel mogelijk cores op een zo klein mogelijke oppervlakte te plaatsen. Dat is AMD zoals besproken goed gelukt: een AMD Zambezi chip met 8 cores en méér cache is slechts 46% groter dan een quad-core Intel Sandy Bridge chip. In de benchmarks op de voorgaande pagina's hebben we echter ook de andere kant van de medaille gezien: wanneer workloads niet uitstekend kunnen schalen naar veel cores, vallen de prestaties als gevolg van deze ontwerpkeuze tegen.

Overklokken: 5,1 GHz booten en 4,9 GHz stabiel

AMD positioneert haar FX-processors als ultieme overklokchips. Alle modellen worden geleverd met unlocked multiplier en je kunt gebruik maken van de uitgebreide AMD OverDrive software om alle denkbare instellingen aan te passen. Nog voor de introductie maakte AMD er al gewag van dat men met de FX-processors een nieuw wereldrecord heeft gezet, voor de hoogste klokfrequentie ooit behaald met een processor voor consumenten-PC's: 8429 MHz. Tegelijkertijd was men er wel eerlijk over dat niet alle FX-chips die 8 GHz halen, maar beloofde men wel dat met lucht- en waterkoeling klokfrequenties richting of boven de 5 GHz mogelijk moeten zijn. Dat hebben we uiteraard uitgeprobeerd!

In combinatie met een AMD Crosshair V Formula moederbord, een Enermax ETS-T40 luchtkoeler en een set Patriot Sektor 5 DDR3-2400 geheugen kregen we de processor stabiel overklokt tot 4,7 GHz (multiplier 23,5x). Hiervoor moesten we het CPU-voltage verhogen tot 1,45 volt.

Met een Corsair H100 waterkoeler konden we de klokfrequentie nog wat verder opvoeren en wel tot 4,9 GHz (multiplier 24,5x). Hiervoor was een core-voltage van 1,48 volt vereist. Booten kan de CPU op 5,1 GHz met deze koeling, maar hij is dan niet stabiel genoeg om er daadwerkelijk iets mee te doen.

De overklok resulteerde in een significante snelheidswinst. Waar de FX-8150 standaard in Cinebench 11.5 6,01 punten behaalt, kwamen we op 4,7 GHz uit op 7,69 punten en op 4,9 GHz zelfs op 8,02 punten, een prestatiewinst van 33,4 procent.

Opvallend is verder ook dat het FX-platform geen moeite heeft met zeer hoge geheugenklokfrequenties. We hoefden geen moeite te doen om de DDR3-2400 modules daadwerkelijk op 2400 MHz te laten lopen, iets wat met Intel Sandy Bridge processors wat meer voeten in de aarde heeft. De 2400 MHz werkte stabiel met een geheugenvoltage van 1,65 Volt en 9-11-9 timings.

Van collega journalisten begrepen we dat andere FX-8150 samples wél met waterkoeling de 5 GHz grens voorbij willen, maar dat blijkt bij ons exemplaar echt onmogelijk. Maar toch, op deze overklokresultaten is weinig aan te merken.


Met luchtkoeling kwamen we tot 4,7 GHz, met Corsair H100 waterkoeling tot 4,9 GHz


Booten lukte op 5.1 GHz, maar stabiliteit is dan ver te zoeken.


DDR3-2400 werkt als een trein op AMD FX

AMD OverDrive

Overklokkers kunnen gebruik maken van de AMD OverDrive software om vanuit Windows vrijwel alle instellingen aan te passen. Hieronder vind je enkele screenshots van deze software. Klik voor grotere versies.

Windows 8

AMD claimt dat de FX-processors onder Windows 8 een fractie sneller zullen zijn. Om dat te bekijken hebben we een viertal benchmarks van de AMD FX-8150 opnieuw gedraaid onder de Developer Preview van Windows 8. Let wel, deze Windows-versie is verre van definitief en dus ook zeer zeker niet volledig geoptimaliseerd.

De Cinebench 11.5 en 3DMark Vantage CPU benchmarks blijken onder Windows 8 inderdaad een fractie sneller te gaan, maar significant is het zeker niet. De MediaShow Espresso 6.0 en Panorame Factory v5 benchmarks draaien juist duidelijk langzamer.

We zullen op de uiteindelijke Windows 8 versie moeten wachten om te bepalen of de AMD FX in het nieuwste besturingssyteem inderdaad duidelijk sneller is.

Benchmark Windows 7 Windows 8
Cinebench 11.5 6,01 6,02
3DMark Vantage CPU-test 18518 18802
MediaShow Espresso 6.0 benchmark 143 sec 152 sec
Panorama Factory v5 benchmark 92 sec 107 sec

Toekomst

Tenslotte nog een blik in de toekomst. Net als AMD's vorige CPU-architecturen zal ook de Bulldozer-architectuur de nodige jaren bij ons blijven. AMD is echter voornemens om ieder jaar de architectuur met kleine stapjes verder te verbeteren. Volgens jaar komt men met een implementatie met codenaam Piledriver, die zowel qua prestaties als qua stroomverbruik verbeteringen moet laten zien. Piledriver gaan we niet alleen tegenkomen in de opvolgers van de huidige generatie FX-processors, maar gaat ook plaatsnemen in de opvolgers van de Llano-processors, de APU's met geïntegreerde videokaart.

In 2013 mogen we processors op basis van zogenaamde Steamroller-modules verwachten en voor 2014 staat Excavator op de rol. Wat in deze implementaties exact verbeterd gaan worden wil AMD nog niet kwijt, maar wel is men eerlijk over de doelstelling om de prestaties zo'n 10 à 15 procent per jaar te laten stijgen.

Conclusie

We hebben er lang op moeten wachten, maar eindelijk zijn de AMD FX processors gebaseerd op de Bulldozer-architectuur beschikbaar. Wat we op basis van de eigenschappen al konden voorspellen, blijkt ook uit onze benchmarks: de Bulldozer-architectuur is overduidelijk ontwikkeld met primair multi-threaded workloads in het achterhoofd. Software die kan schalen naar 8 cores draait als een trein, software die zichzelf niet goed kan verdelen over meerdere processorcores draait op z'n best middelmatig en soms zelfs trager dan op AMD's vorige generatie.

De keuze om een chip primair voor multi-threaded software te ontwerpen is te begrijpen: toen AMD rond 2005 met het ontwerp van Bulldozer begon, was de trend naar multi-threaded software (ingezet door HyperThreading en de eerste dual-core CPU's) duidelijk zichtbaar. AMD zal een architectuur voor de toekomst hebben willen ontwerpen. Voor servers is de keuze uitstekend te noemen: zo'n beetje iedere denkbare server workload is anno 2011 wel uitstekend multi-threaded. Bij consumententoepassingen is dat niet altijd het geval: wie bijvoorbeeld gaat videobewerken zal bij 9 van de 10 softwarepakketten optimaal gebruik kunnen maken van 8 cores, maar bij zaken als gaming heb je vaak meer aan een processor met minder, maar wel snellere cores.

Het topmodel, de AMD FX-8150,  zit qua prijs een beetje tussen de Core i5 2500K en de Core i7 2600K. Als we alle benchmarks opnemen in een eindoordeel is de i5 2500K net wat sneller dan de FX-8150. Kijken we echter naar benchmarks die zeer goed multi-threaded zijn (Cinebench, x264, PowerDirector, TrueCrypt), dan wint AMD, soms zelfs met een fikse voorsprong. In deze benchmarks is de vrijwel gelijk geprijsde FX-8120 ook sneller dan de Core i5 2500K. Klik hier voor een uitgebreide vergelijkingstabel. Overall is de 2500K wat ons betreft zonder meer de betere keuze, maar wie dus bijvoorbeeld gaat videobewerken doet er goed aan om AMD te overwegen.

De FX-6100 zal qua prijs vermoedelijk rond het niveau van de Core i5 2300 liggen. Deze twee processors liggen qua prestaties een stuk dichter bij elkaar: gemiddeld zitten ze min of meer op hetzelfde niveau en opnieuw is AMD in de multi-threaded applicaties de snellere. Voor gaming echter zouden we de keuze op Intel laten vallen.

De FX-4100 zit rond het prijsniveau van de Core i3 2100. Ook deze twee processors zijn overall ongeveer even snel, waarbij AMD opnieuw de winst pakt bij de multi-threaded software en Intel bij de rest.

Al met al mogen we concluderen dat de FX-6100 en FX-4100 - als we kijken naar de prijs/prestatieverhouding - prima CPU's zijn. Zeker als je bedenkt dat ze volledig unlocked zijn, iets wat Intel in dit segment niet aanbiedt. Als overklokker met een klein budget ga je aan zo'n FX-4100 of FX-6100 vermoedelijk veel lol beleven.

De FX-8120 en FX-8150 zullen toch nog wat goedkoper moeten worden om ze zonder voorbehoud als interessant te bestempelen. De strijd met Intel is hier wat lastiger, zeker aangezien de Core i5 2500K ook een unlocked multiplier heeft en in de regel met waterkoeling ook wel de 5 GHz aantikt. Het zal aan je persoonlijke voorkeuren liggen of je liever een 2500K of zo'n 8-core FX-chip koopt. Voor de meesten zal de 2500K echter de betere keuze zijn.

Heel eerlijk: we hadden wat meer verwacht van Bulldozer en de AMD FX chips. Het is zeer zeker niet zo dat AMD met de nieuwe processors per definitie de betere of voordeligere keuze aanbiedt. Maar, men is wel terug in the game en we kunnen het hoofdstuk Athlon II en Phenom II eindelijk afsluiten. Of AMD met toekomstige optimalisaties van de Bulldozer-architectuur Intel kan bijbenen in het mid-range segment? De toekomst zal het leren.


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

AMD FX-4100 Boxed

AMD FX-4100 Boxed

  • Socket AM3+
  • 3.6 GHz
  • 4 cores
  • 95 W
  • 32 nm
Niet verkrijgbaar
AMD FX-6100 Boxed

AMD FX-6100 Boxed

  • Socket AM3+
  • 3.3 GHz
  • 6 cores
  • 95 W
  • 32 nm

€ 118,90

1 winkel
AMD FX-8120

AMD FX-8120

  • Socket AM3+
  • 3.1 GHz
  • 8 cores
  • 125 W
  • 32 nm
Niet verkrijgbaar
AMD FX-8150

AMD FX-8150

  • Socket AM3+
  • 3.6 GHz
  • 8 cores
  • 125 W
  • 32 nm
Niet verkrijgbaar
0
*