AMD Fusion APU review

31 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Brazos
  3. 3. C-serie en E-serie
  4. 4. Benchmarks
  5. 5. Conclusie
  6. 6. Besproken producten
  7. 7. Reacties

Inleiding

Toen AMD in 2006 ATI overnam, werd er direct gesproken over de grenzeloze mogelijkheden van het combineren van de taken van CPU en GPU in één chip. Het combineren van de AMD processortechnologie met ATI's GPU zou ervoor zorgen dat PC's en notebooks kleiner, zuiniger en goedkoper werden. De oorspronkelijke inschattingen waren wat optimistisch, uiteindelijk zou het nog ongeveer vijf jaar gaan duren, eer een dergelijke combinatiechip op de markt zou komen. Maar nu is het eindelijk zo ver! Op de CES beurs in Las Vegas introduceert AMD haar eerste Fusion chips, gericht op netbooks en instap notebooks. Dankzij Toshiba konden wij al aan de slag met een prototype netbook.

AMD stort met deze serie een hele rits codenamen over ons uit. De verzamelnaam voor de vier processors die vandaag geïntroduceerd worden is codenaam Brazos. Deze zijn weer onder te verdelen in twee modellen met 18 watt TDP, codenaam Zacate, en twee modellen met 9 watt TDP, Ontario. De processors zijn op hun beurt gebaseerd op CPU-cores met codenaam Bobcat. Ze worden gecombineerd met een chipset met codenaam Hudson. Vergeet echter al die codenamen maar weer snel, want de naam waar het uiteindelijk allemaal om draait is: AMD Fusion. 

AMD richt zich met de Brazos-familie op instap notebooks en netbooks. Troef is een extreem laag energieverbruik en een relatief snelle DirectX 11 videokaart. Vooral dat laatste is van belang. Het is überhaupt fijn voor AMD dat het met de nieuwe chips eindelijk een antwoord heeft op Intels Atom - al komt dat op een moment dat de grootste netbook hype voorbij is. Maar waar de grafische mogelijkheden van Intels Atom processors nog vriendelijk gezegd belabberd zijn - een HD filmpje op YouTube kijken is niet eens mogelijk! - belooft AMD uitstekende 3D en video prestaties. Een netbook met iets lagere CPU-prestaties dan een dual-core Intel Atom maar in ruil daarvoor veel betere multimedia mogelijkheden is volgens AMD absoluut een betere koop en wij kunnen het daar in de basis alleen maar mee eens zijn. Fusion brengt exact dat: netbooks waarop je wél HD-films kunt kijken, een netbook waarop je wél kunt profiteren van software met GPU-acceleratie (denk aan moderne webbrowsers) en een netbook waarop je wél tot op zeker hoogte 3D games en andere 3D applicaties kunt draaien. 


Toshiba NB 550D netbook met AMD Fusion processor.

Brazos

De Brazos processors die AMD vandaag introduceert worden nog gemaakt met behulp van 40m transistors en bestaan uit een tweetal CPU-cores van het nieuwe Bobcat type, AMD’s nieuwe relatief simpele maar zeer energiezuinige core-ontwerp. De processors hebben een DirectX 11 videokaart met UVD 3.0 videotechnologie aan boord, met 80 shader units en een Radeon HD 6000 naamgeving. Deze geïntegreerde GPU heeft hardwarematige decoders voor H.264, VC-1 en MPEG2 en de processors kunnen direct VGA, DVI, HDMI en DisplayPort aansluitingen aansturen. Verder is er een single-channel DDR3-1066 geheugencontroller aanwezig. Het klinkt allemaal niet bijster spannend, maar wel zuinig én goedkoop! AMD noemt de CPU-GPU-combinatie een APU: advanced processing unit

Bobcat hebben we halverwege vorig jaar al een uitgebreide preview over geschreven. Het is een volledig nieuw ontworpen x86 CPU-core waarbij laag energieverbruik het belangrijkste designgoal was. Qua complexiteit komt Bobcat niet in de buurt van AMD's bestaande cores, laat staan bij de nieuwe generatie Intel CPU's. Je kunt de Bobcat kernen meer vergelijken met wat Intel bij de Atom heeft gedaan: een simpele processor die klein (en dus makkelijk en goedkoop te produceren) en zuinig is. De Bobcat cores bieden ondersteuning voor x86-64 64-bit instructies en ondersteunen SSE1, -2 en -3. SSE4 wordt niet ondersteund. Iedere Bobcat kern heeft 32 kB L1-cache en 512 kB L2-cache. De processor werkt out-of-order en iedere core heeft zes execution units: twee voor integer berekeningen, twee voor floating point berekeningen en twee voor geheugenbewerkingen. 

C-serie en E-serie

Er komen twee varianten van Brazos. Onder de naam Fusion E-Series (codenaam Zacate) komen er twee chips met een TDP van 18 watt. Dat verbruik is vergelijkbaar met de (véél duurdere) meest ultra-low-voltage mobiele Sandy Bridge variant. Let wel: die 18 Watt is voor een chip die de traditionele CPU, GPU en north bridge combineert! De E-Series E-350 is dual-core op 1,6 GHz en de E-240 is single-core op 1,5 GHz. De GPU in deze chips gaat door het leven als Radeon HD 6310 en werkt met een 500 MHz core clock. Deze processors positioneert AMD tegenover de Intel Pentium CPU’s. Ze zullen gebruikt gaan worden in instap notebooks.

Onder de naam C-Series (codenaam Ontario) komen er twee modellen met een TDP van 8 Watt, vergelijkbaar met de nieuwste generatie Intel Atom-processors met geïntegreerde GPU. Ook hier twee modellen: de C-50 is een dual-core op 1 GHz, de C-30 een single-core op 1.2 GHz. De geïntegreerde GPU werkt bij deze processors op 280 MHz en heet dan Radeon HD 6250. 

Onderstaande tabel toont de vier Fusion processor die op de markt komen:

Processor Cores Klokfreq. L2-cache TDP GPU GPU klokfreq. CPU shaders
E-350 2 1.6 GHz 2x 512 kB 18W Radeon HD 6310 500 MHz 80
E-240 1 1.5 GHz 512 kB 18W Radeon HD 6310 500 MHz 80
C-50 2 1.0 GHz 2x 512 kB 9W Radeon HD 6250 280 MHz 80
C-30 1 1.2 GHz 512 kB 9W Radeon HD 6250 280 MHz 80

Beide Brazos-types worden gecombineerd met een chipset – Fusion Controller HUB gaat AMD het noemen – met ondersteuning voor onder meer 4x PCI-Express 2.0, 14x USB 2.0 en 6x Serial ATA 600.

Benchmarks

Van Toshiba ontvingen wij een prototype van de NB 550D netbook, gebaseerd op de 8 watt dual-core C-50 processor (1 GHz). De machine waarmee we aan de slag gingen, was nog overduidelijk in beta-stadium en leent zich zodoende nog niet voor een volledige review. Het biedt ons wel de mogelijkheid om AMD Fusion eens te vergelijken met Intels Atom platform. Toshiba liet ons immers weten dat deze netbook met 10" scherm zo'n € 349 zal gaan kosten. Dat is pak 'm beet € 50 meer dan een simpele 10" Intel Atom netbook. Wat krijg je meer voor dat geld?

We hebben de Toshiba notebook vergeleken met twee Acer netbooks gebaseerd op de Intel Atom N450 en N550. Vooral dat laatste is een interessante vergelijking: de N550 is Intels huidige dual-core Atom met geïntegreerde graphics en heeft net als de AMD C-50 een TDP van rond de 8 Watt. Atom N450 gebaseerde netbooks kosten rond de € 300, Atom N550 modellen zijn € 10 à € 15 duurder. De Toshiba Fusion netbook gaat zoals gezegd rond de € 350 kosten.

3DMark06  hebben we gedraaid als typische GPU-benchmark en Cinebench 10 als typische CPU-benchmark. Interessanter nog zijn de resultaten van de PCMark Vantage systeembenchmark. De memories score geeft een maat voor de prestaties bij het bekijken en bewerken van foto's. De TV and movies score voor het bekijken en bewerken van video. De gaming score geeft uiteraard een maat voor de prestaties bij games en de music score voor muziek beluisteren en bewerken. De communications score is gebaseerd op een workload met typische internettaken, terwijl de productivity score gebaseerd is op zaken als tekstverwerking. Omdat de HDD-suite van PCMark Vantage niet wilde draaien op de Toshiba machine, kunnen we geen totaalscore tonen.

Processor Intel Atom N450 Intel Atom N550 AMD Fusion C-50
Cores single-core dual-core dual-core
Klokfrequentie 1,67 GHz 1,5 GHz 1,0 GHz
Geïntegreerde GPU Intel GMA 3150 Intel GMA 3150 AMD Radeon HD 6250
GPU-klokfrequentie 200 MHz 200 MHz 280 MHz
DirectX compatibiliteit 9.0 9.0 11.0
Videodecoders - - UVD 3.0
TDP processor 5,5 W 8,5 W 8 W
Getest in netbook Aspire One D255-2DQws Aspire One D255-N55DQkk Toshiba NB 550D
Benchmarks
3DMark06 157 153 1769
Cinebench 10 682 1466 1271
PCMark Vantage - Memories Score 411 488 1175
PCMark Vantage - TV and Movies Score - - 1046
PCMark Vantage - Gaming Score 530 697 1380
PCMark Vantage - Music Score 1732 2067 1959
PCMark Vantage - Communications Score 1031 1183 1453
PCMark Vantage - Productivity Score 878 1354 1201

Op basis van de Cinebench score van 1271 punten mogen we concluderen dat de C-50 het qua pure processorprestaties net niet haalt bij de Intel Atom N550, al is het verschil klein. Dat vergeten we echter snel als we naar de andere scores kijken. Waar Intel in 3DMark06 niet ver boven de 150 punten komt, eindigt de Fusion C-50 gebaseerde machine op 1769 punten. Bijna 12x sneller! En verder zien we dat AMD bij alle multimedia gerichte PCMark onderdelen (memories, gaming, communications) met music als enige uitzondering ook flink sneller is dan Intel, soms meer dan een factor 2. De TV and movies test kan op de Atom-machines niet eens gedraaid worden, aangezien deze überhaupt niet snel genoeg zijn voor het verwerken van HD-video. 

Dan de belangrijkste test waarbij iedere Intel Atom gebaseerde notebook zonder losse videokaart door de mand valt: YouTube HD filmpjes bekijken. Op de AMD Fusion netbook werkt het als een trein!

Conclusie

Lang moest AMD met lede ogen aanzien dat de hele netbookmarkt door Intel werd opgeslokt. Een echt antwoord op de Atom processors was er niet. Dat is er nu wel, en hoe! Waar de huidige Intel Atom op multimedia vlak zwaar teleurstelt, is dat juist de sterke kant van de AMD Fusion APU. HD video bekijken, basale 3D-gaming, het is allemaal mogelijk. Bij de benchmarks hebben we gezien dat AMD's nieuwe netbook-chip op deze vlakken stukken sneller is dan Intels Atom. Dat heeft tot gevolg dat je met een netbook gebaseerd op een AMD Fusion chip simpelweg meer dingen kunt doen. Zo'n netbook is bijvoorbeeld wél geschikt voor YouTube HD of voor complexe HTML5 websites waar GPU-acceleratie vereist is. Fusion lost de belofte van de netbook als kleine, betaalbare multimediamachine eindelijk in. De meerprijs van zo'n 50 euro is het wat ons betreft meer dan waard.

De vraag die overblijft is hoe de 18 Watt E-series processors gaan presteren. AMD positioneert deze tegenover Intels Celeron en Pentium processors in instap notebooks. Zodra de eerste notebooks met deze processors beschikbaar komen, zullen we ook dat uiteraard onderzoeken. In de tweede helft van dit jaar zal Fusion ook voor desktop PC's en zwaardere laptops beschikbaar komen in de vorm van de Llano CPU. Deze combineert twee of vier geoptimaliseerde Phenom-achtige CPU-cores met een relatief krachtige DirectX 11 GPU met 400 shader units. Hoe die chips zich gaan verhouden ten opzichte van de Intel Sandy Bridge processors met geïntegreerde videokaart zal op dat moment blijken.

Met deze eerste Fusion introductie zorgt AMD er in ieder geval voor dat men een zeer interessant product heeft voor een markt waar men op dit moment de facto nog geen positie heeft. Op CES worden deze week vermoedelijk vele netbooks op basis van de C-serie APU's geïntroduceerd. Zodra de eerste echte modellen voor de Nederlandse markt beschikbaar zijn, zullen we daar uiteraard aandacht aan gaan besteden.


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

AMD C-30

AMD C-30

  • Socket FT1
  • 1.2 GHz
  • 1 cores
  • 9 W
  • 40 nm
  • Geïntegreerde GPU
Niet verkrijgbaar
AMD C-50

AMD C-50

  • Socket FT1
  • 1.0 GHz
  • 2 cores
  • 9 W
  • 40 nm
  • Geïntegreerde GPU
Niet verkrijgbaar
AMD E-240

AMD E-240

  • Socket FT1
  • 1.5 GHz
  • 1 cores
  • 18 W
  • 40 nm
  • Geïntegreerde GPU
Niet verkrijgbaar
AMD E-350

AMD E-350

  • Socket FT1
  • 1.6 GHz
  • 2 cores
  • 18 W
  • 40 nm
  • Geïntegreerde GPU
Niet verkrijgbaar
0
*