Vergelijkingstest: de beste joysticks en stuurtjes

33 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Logitech MOMO Racing Force Feedback Wheel
  3. 3. Logitech G25
  4. 4. Speed-Link 4in1 Power Feedback Racing Wheel
  5. 5. Thrustmaster Ferrari F430 Force Feedback
  6. 6. Joysticks
  7. 7. Thrustmaster T.Flight Hotas X
  8. 8. Thrustmaster T.1600M
  9. 9. Logitech Force 3D Pro
  10. 10. Logitech Freedom 2.4 Cordless
  11. 11. Speedlink Black Widow Flightstick
  12. 12. Conclusie
  13. 13. Besproken producten
  14. 14. Reacties

Inleiding

Hoewel de PC als platform voor actiespellen steeds meer terrein verliest ten opzichte van de consoles, is er een aantal categorieën waarbij de PC nog altijd heer en meester is. Zo is de muis-keyboard besturing bij first person shooters nog altijd onovertroffen en geldt dat ook bij strategiespellen waar de veelheid aan toetsen van een PC keyboard in combinatie met de muis uiteraard ook veel beter toegerust is dan de controller van een console.

Een andere categorie waar de PC nog altijd heerst is op het vlak van flight simulators. De facto standaard in deze categorie is uiteraard Flight Simulator van Microsoft, een spel dat eigenlijk geen spel meer genoemd kan worden maar écht een simulator is. Ook op het gebied van realistische racegames is de PC nog altijd koploper. Want hoewel games als TOCA, DiRT, Gran Turismo en Forza (ook) beschikbaar zijn voor de consoles, geldt dat liefhebbers van écht realistische simulators als Live For Speed, rFactor en de GTR serie op de PC aangewezen blijven.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat voor dit type spellen ook voor de PC nog altijd veel specifieke hardware te koop is. Voor flight simulators hebben we het dan over joysticks, al dan niet met een aparte throttle en voor racegames over cockpits bestaande uit een stuurtje en pedalen. In prijs, kwaliteit en mogelijkheden loopt het aanbod van deze randapparatuur sterk uiteen. Voor deze test zochten wij goede, maar wel betaalbare oplossingen voor gamers die serieus met simulatie aan de slag willen

Race stuurtjes

De eerste stuurtjes voor de PC verschenen begin jaren negentig, waarbij vooral de producten Thrustmaster grote populariteit genoten. In games als Geoff Crammond's F1 serie brachten de relatief simpele stuurtjes en pedalen een tot dan toe ongekend realistische spelervaring met zich mee.  Ruim vijftien jaar later bestaat Thrustmaster nog steeds, maar is het vooral Logitech dat de markt voor race stuurtjes beheerst.

Buiten betaalbare race stuurtjes in de prijsklasse tot circa 200 euro zien we de laatste jaren ook peperdure producten op de markt verschijnen van producenten die voor de echte freaks controllers maken die qua bouwkwaliteit en feedback gelijk zijn aan echte stuurinrichtingen en pedalen in raceauto's. Merken als Frex, Fanatec en Virtual Performance Parts bouwen stuurtjes, pedalen en schakelpoken waarbij je zo duizend euro moet uitgeven voordat je een complete set hebt. De markt voor dat soort hardware is uiteraard beperkt omdat de prijs ook voor fanatieke gamers vaak toch een te groot obstakel is. Wij beperken ons in deze test dan ook tot 'betaalbare' modellen, waarbij we wel op zoek zijn gegaan naar de betere producten. Geen stuurtjes van veertig euro is, maar zo realistisch mogelijke apparaten voor gamers die serieus willen racen zonder een tweede hypotheek aan te moeten vragen.

Logitech MOMO Racing Force Feedback Wheel

Logitech heeft momenteel een viertal racestuurtjes voor de PC in haar assortiment, variërend van vijftig tot tweehonderdvijftig euro. Wij bekijken de twee duurdere modellen, waarvan het MOMO Racing Force Feedback Wheel met een gemiddelde winkelprijs van zo'n 120 euro weliswaar niet goedkoop is, maar wat ons betreft nog wel het stempel 'betaalbaar' mag dragen. Het is overigens wel zaak om op te letten: Logitech heeft in het verleden eerder een MOMO stuurtje op de markt gebracht met een rode behuizing, de door ons geteste versie met zwarte behuizing is wezenlijk anders.

Logitech MOMO Racing Force

Zoals de naam doet vermoeden, is het stuurtje gemodelleerd naar een echt racestuur van fabrikant MOMO, een bekende naam in de racewereld. Het met rubber beklede stuurwiel ligt prettig in de hand en de schakelflippers achter het stuur zijn goed bereikbaar. Met slechts zes knoppen is het wiel vrij sober uitgevoerd, een D-pad ontbreekt bovendien. Schakelen kan zoals gezegd gebeuren met de flippers achter het stuur, of met de sequentiële schakelpook aan de rechterzijde. Door deze naar voren of achteren te duwen kan op- en teruggeschakeld worden. Het MOMO stuur van Logitech wordt geleverd met twee pedalen die op een stevige basis staan. De feedback vanuit de pedalen is redelijk goed, al is de veerdruk van het gaspedaal wat ons betreft wat aan de lage kant. Om te voorkomen dat de pedalen wegschuiven is de unit voorzien van rubberen antislipdoppen en een wegklapbare strip met kleine kunststof puntjes die zich in een tapijtvloer kunnen vasthaken.

Het stuur is, zoals we van een apparaat uit deze prijsklasse mogen verwachten, voorzien van een prima force feedback systeem dat zowel krachtig is als ook subtiele effecten goed doorgeeft.      

Logitech G25

De opkomst van specialistische peperdure race stuurtjes heeft Logitech ongeveer twee jaar geleden duidelijk aan het denken gezet, want tussen de betaalbare stuurtjes en dit high-end segment bestond een groot gat waarin eigenlijk niets te vinden was. Dat gat heeft Logitech opgevuld met de G25. Dit racestuur, dat inmiddels alweer enige tijd op de markt is, steekt wat kwaliteit betreft duidelijk boven de andere producten van Logitech en haar concurrenten uit. Dat mag ook wel, met een gemiddelde winkelprijs van zo'n 250 euro kunnen we dit apparaat nauwelijks nog betaalbaar noemen.

Wanneer we het stuur uit de doos halen, valt meteen op dat het wiel bekleed is met écht leer en een aluminium hart gemonteerd heeft. Naast twee grote aluminium schakelflippers achter het stuur vinden we slechts twee knoppen op het wiel terug. De overige knoppen zijn namelijk ondergebracht op een losse module die ook de schakelpook bevat. Deze schakelpook kan naar keuze met het gebruikelijk H-patroon gebruikt worden zoals we in normale auto's gewend zijn, of in sequentiële modus waarbij geschakeld wordt door de pook naar voren en achteren te duwen, waarna deze automatisch in de middenstand terugkeert. De module met de schakelpook bevat tevens acht programmeerbare toetsen en een D-Pad.

Logitech G25 Racing Wheel

De G25 wordt geleverd met drie pedalen, waarbij een duidelijk verschil in weerstand te voelen is tussen koppeling, rem en het gaspedaal. Van alle geteste sets geven de pedalen van de G25 de beste feedback en in het geval van de rem de meeste weerstand. De pedalen staan stevig op de vloer en zijn net als die van het MOMO stuur voorzien van een stip met pinnetjes die in vloerbedekking vast kunnen grijpen. Zowel de pedalen, de versnellingspook als het stuur zelf zijn ook voorzien van draadtaps, waardoor ze gemakkelijk vast te schroeven zijn in een permanente raceopstelling.

Ook het stuur zelf is van onovertroffen kwaliteit. De dubbel gelagerde stuuras is geheel spelingsvrij en ook het huis heeft geen noemenswaardige flex. Het stuur kan – indien gewenst – 900 graden draaien, als is dit softwarematig te beperken voor games die uitgaan van een meer traditionele 260 graden. De force feedback effecten van de G25 zijn krachtig en gedetailleerd, terwijl het stuur zeer vloeiend beweegt en niet hapert. In vergelijking met de ook prima functionerende MOMO biedt de G25 zowel qua pedalen als precisie van het stuur een duidelijke verbetering.

Voor circa 75 euro biedt Speed-Link een stuurtje aan dat er interessant uitziet. Het "4in1 Power Feedback Racing Wheel", zoals het apparaat volledig heet, bestaat uit een compact stuur en een set met twee pedalen. Het stuur heeft een kunstlederen afwerking en voelt hierdoor prettig aan. Zoals de naam al aangeeft is het stuurtje te gebruiken voor vier verschillende systemen, naast de PC is het apparaat ook te koppelen met de Gamecube, Playstation 2 en XBOX spelcomputers. Wat meteen opvalt is dat het stuurtje erg klein is, de diameter is slechts 24 centimeter waardoor het geheel wat krap aanvoelt. Achter het stuurtje vinden we kunststof schakelflippers terwijl aan de voorzijde maar liefst vijftien knoppen terug te vinden zijn. De pedalen zijn zwevend uitgevoerd, waarbij het deel waar je voet op rust kan scharnieren ten opzichte van arm. In de praktijk stellen de pedalen erg teleur. Het extra scharniermechanisme neemt gevoel uit de pedalen weg en bovendien kunnen de pedalen alleen geheel ingedrukt worden als de voetsteunen in de volledig platte positie liggen. Ook het stuur zelf stelt teleur. Ons exemplaar was niet goed te centreren: om rechtuit te rijden moest het stuur licht gedraaid worden. De meegeleverd kalibratiesoftware bood hier geen uitkomst. Wellicht hebben we hier te maken met een exemplarisch probleem, maar prettig is het niet. Daar komt bij dat het stuur niet mooi vloeiend draait en niet over echte force feedback effecten beschikt.

Speedlink 4in1 Power Feedback Racing Wheel

Thrustmaster Ferrari F430 Force Feedback

Het laatste stuurtje dat we bekijken is het huidige topmodel van Thrustmaster. Dit merk heeft al enige jaren een deal met Ferrari, wat er in resulteert dat het geteste model de naam 'Ferrari F430 Force Feedback' mag dragen. Desondanks kost het apparaat volgens onze prijsvergelijker gemiddeld slechts 100 euro. Het stuur is uiteraard gemodelleerd naar dat van de Ferrari F430, inclusief de befaamde 'manettino' knop die in de echte auto wordt gebruikt om traction control en ESP te regelen. Bij het PC stuurtje is de knop programmeerbaar en kan in twee modi werken, zowel direct bij het draaien als na indrukken. Naaste de mantettino vinden we nog zes andere knoppen op het stuur terug, evenals een als 'START' button vermomde D-pad. Achter het stuur treffen we twee solide metalen schakelflippers én twee extra knoppen aan, terwijl op de behuizing van het stuur ook nog eens een drietal knoppen terug te vinden zijn.

Thrustmaster Ferrari 430 Force Feedback Racing Wheel

De pedalen van de F430 Force Feedback zijn prima. De basis waarop de pedalen gemonteerd zijn, is wat aan de kleine kant, maar staat desondanks redelijk stevig. De padalen hebben een metalen afwerking en bieden prima tegendruk zodat ook met zware schoenen aan nog redelijk veel feedback gegeven wordt.
De werking van het stuur is prima in orde. De besturing is zeer nauwkeurig en force feedback effecten worden goed doorgegeven, al missen we de precisie en details die we bij de stuurtjes van Logitech wel voelen. Daar staat echter tegenover dat de F430 goedkoper is dan het MOMO stuur en wél veel meer knoppen en betere pedalen biedt. In vergelijking met de G25 moet Thrustmaster het wel op alle punten afleggen, maar het prijsverschil tussen die twee is dan ook erg groot.

Joysticks

Ook bij joysticks is er veel veranderd. Van simpele pookjes met één knop zijn joysticks geëvolueerd tot realistische apparaten die rechtstreeks uit een echte vliegtuigcockpit lijken te komen en specifiek bedoeld zijn voor besturing van vliegtuigen of helikopters. Deze besturing wordt steeds realistischer en zeker de laatste jaren is er veel keus in joystickland. Vooral voor games zoals Flight Simulator en IL-2 Sturmovik zijn er veel joysticks op de markt. Deze worden steeds levensechter met throttles op ware grootte, force feedback voor weerstand en handvatten nagemaakt uit straaljagers. Net als bij de racestuurtjes nodigden wij fabrikanten uit om hun duurdere – maar wel betaalbare – modellen op te sturen.

Vibration en Force feedback

Er bestaat een wezenlijk verschil tussen deze twee varianten van krachtweergave in een stuur of joystick. Vibration feedback geeft eigenlijk alleen maar een vooraf bepaalde trilling in het stuur of de stick bij een slechtere wegligging of turbulentie, terwijl force feedback effecten weergeeft die real-time berekend worden en zo goed mogelijk overeenkomen met de krachten die in werkelijkheid op het stuur van een auto of de stick van een vliegtuig uitgeoefend worden. Het toepassen van force feedback is uiteraard duurder dan vibration feedback, maar biedt wel echt meerwaarde in spellen die het goed geïmplementeerd hebben, terwijl dit bij vibration feedback nauwelijks het geval is.

Throttle / gashendel

Voor een juiste besturing in vliegtuigspellen is het, zeker bij het landen en opstijgen, belangrijk dat de snelheid van het voertuig goed geregeld kan worden. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van een gashendel welke op iedere moderne joystick aanwezig is, en 'throttle' genoemd wordt. Throttles zijn er in vele maten, variërend van een klein schuifje tot een heuse hendel met een brede handgreep. De kleine versie van de throttle bevind zich nog op merendeel van de joysticks in deze test.

Rudder / Roer

Een andere belangrijke toevoeging bij joysticks is de rudder of roerfunctie. Het roer heeft vooral veel effect op helikopters waarbij het gebruikt wordt om om de as van het voertuig te draaien. Bij vliegtuigen wordt het roer gebruikt om de staartvin te besturen. Op de meeste joysticks met een grote throttle is het roer verwerkt in deze throttle, met twee analoge knoppen achterop het hendel welke fungeren als een as met een waarde van nul tot honderd procent. Bij andere joystick is de roerfunctie in de stick zelf ondergebracht, door de stick rond zijn as te draaien wordt deze functie dan bediend.

Tension / veerkracht

De veerkracht, de kracht waarmee de joystick terug wil keren naar zijn centrale positie is sterk aan persoonlijke voorkeur onderhevig. De juiste tensie zorgt voor de juiste besturing per gebruiker. De ene joystick stuurt zwaarder dan de ander maar er zijn ook joysticks waarbij de veerkracht ingesteld kan worden. Dat kan zijn door middel van de driver in het geval van force feedback joysticks of een hardwarematige oplossing waarbij de veer gesteld kan worden.

D-Pad en POV-switch

Vrijwel alle stuurtjes en joystichs in deze test zijn voorzien van een D-pad of POV switch. De D-pad kennen we van de controllers bij spelconsoles, het is een meetal ronde knop die aan de zijkanten ingedrukt kan worden in vier of acht richtingen. Bij reacegames kan een D-pad handig zijn om bijvoorbeeld naast of achter je te kijken. Op joysticks vinden we een vergelijkbare knop terug alleen is deze meestal uitgevoerd als een mini-joystick die met de duim bediend wordt. In dat geval spreken we over een point of view of POV switch. Ook in vliegspellen wordt deze gebruikt om verschillende kanten op te kunnen kijken.

Thrustmaster T.Flight Hotas X

Thrustmaster maakt niet alleen stuurtjes, maar ook joypads en joysticks. Uit die laatste categorie komt de T.Flight Hotas X. Het eerste wat opvalt aan deze imposante joystick is dat het apparaat bestaat uit twee lossen delen, die los van elkaar op het bureau geplaatst kunnen worden, maar desgewenst ook aan elkaar te koppelen zijn. Het imposante apparaat is te splitsen in een throttle met een grote handgreep met roer en vier knoppen, en de joystick zelf die voorzien is van een trigger, twee knoppen en een point of view (POV) switch.

Om de joystick naar eigen smaak af te stellen is de veerkracht te regelen met een draaiknop onderop de joystick. Fijn als je wat soepeler of juist met meer weerstand wilt vliegen. Onder de stick bevind zich een zogenoemde fixatieschroef waarmee de roerfunctie links/rechts vastgezet kan worden, deze is namelijk ook verwerkt in het gashendel. Deze twee assen kunnen afzonderlijk van elkaar gebruikt worden maar hebben veelal dezelfde functie. Buiten de standaard aanwezige mappings is het ook mogelijk alle knoppen en assen naar eigen inzicht te programmeren.

Wanneer de throttle en de stick los van elkaar gebruikt worden valt op dat beide delen beginnen niet echt stevig meer staan en zuignappen ontbreken. Zeker wanneer de veerkracht van de joystick wordt opgeschroefd kan dit er gemakkelijk toe leiden dat het aparaat loskomt.. Samengevoegd is het wel een goede stevige basis,maar staan de throttle en de stick eigenlijk te dicht bij elkaar

Thrustmaster T.Flight Hotas X

De stuuras die in de gashendel verwerkt is bestaat uit twee analoge knoppen die middels een kantelmechanisme met elkaar verbonden zijn. Hierdoor kan de staartvleugel van een vliegtuig geleidelijk gestuurd worden of kan een helikopter om zijn as draaien. Het gashendel heeft in het midden een klik welke aangeeft dat het vliegtuig op de helft van zijn stuwkracht vliegt.

Het handvat van zowel de joystick als de throttle liggen lekker in de hand door de ergonomische vorm. Mede door de mogelijkheid om de tensie te veranderen stuurt deze joystick prima in Flight Simulator X. De aanwezige 'preset' en 'mapping' knoppen maken het mogelijk om tijdens het spelen van configuratie te wisselen zonder naar een menu terug te keren, erg handig! De knoppen op de joystick zijn goed binnen handbereik behalve twee knoppen op de throttle en één op de stick. Deze zijn niet direct van essentieel belang en kunnen uiteraard met andere knoppen gewisseld worden met de manual preset. Enige nadeel – voor zover dat een nadeel genoemd mag worden – is het ontbreken van force feedback. De prijs is echter zeer prettig, want gemiddeld kost de T.Flight Hotas X slechts een kleine 40 euro.

Thrustmaster T.1600M

De T.1600M oogt op het eerste gezicht eenvoudig, maar schijn bedriegt. Het compacte apparaat is bijvoorbeeld zowel links als rechtshandig te gebruiken, waar de meeste joysticks tegenwoordig specifiek voor rechtshandigen zijn gevormd. Met de extra meegeleverde grepen is de T.1600M echter gemakkelijk om te bouwen voor linkshandige. Het apparaat is verder voorzien van 16 knoppen die uiteraard te programmeren zijn, en ook een POV switch ontbreekt niet. De T.1600M heeft een brede voet waardoor deze stevig op tafel staat.

Het meest bijzondere aan de stick is echter de H.E.A.R.T – Halleffect Accurate Technologie die Thrustmaster heeft toegevoegd. In normale taal: de stick werkt met magnetische sensoren, waardoor de gevoeligheid tot 256 maal beter zou moeten zijn dan die van conventionele systemen en een resolutie van 16.000 stappen in zowel de X als de Y richting gerealiseerd wordt. Om de gevoeligheid van de joystick te onderstrepen is in de basis groene verlichting aangebracht die oplicht bij de minste of geringste beweging. Een leuke gadget, maar van ons had dat niet gehoeven.

Thrustmaster T.16000M

In de praktijk blijkt de stick inderdaad zeer nauwkeurig te werken en is er met goede precisie mee te vliegen. De grote zware voet zorgt er bovendien voor dat de stick stevig op tafel staat en ook bij enthousiaste bewegingen niet snel loskomt. De veerkacht van de joystick is prima, maar helaas niet instelbaar. Het apparaat is niet voorzien van force feedback, maar wel van een kleine gasschuif en ook de roerfunctie is te bedienen door de stick om zijn as te draaien. De gemiddelde verkoopprijs van 45 euro is prima voor het gebodene.

Logitech Force 3D Pro

Zoals de naam doet vermoeden is de Force 3D Pro van Logitech voorzien van force feedback, waarmee het een van de weinig sticks in deze test is die hierover beschikt. De stick staat op een vierkante basis, maar is desondanks zodanig voorgevormd dat hij alleen rechtshandig te gebruiken is. Het apparaat telt twaalf knoppen en is uiteraard voorzien van een POV-switch. De roerfunctie is ook bij deze joystick in de stick zelf ondergebacht en aan de voorzijde van het apparaat vinden we ook nog een gasschuif terug. De grote vierkant voet lijkt bij ons exemplaar helaas niet helemaal vlak te zijn waardoor de stick een beetje wiebelig staat.

Logitech Force 3D Pro

Omdat de stick gebruik maakt van force feedback is de veerkracht die de stick naar het centrum terugduwt vrijwel afwezig en is het écht noodzakelijk om de meegeleverde netadapter aan te sluiten. In de drivers kan de veerkracht dan vervolgens ingesteld worden, waarbij de benodigde kracht geleverd wordt door de motoren. Ten opzichte van de sticks zonder force feedback levert dit wel een wat minder voorstelbare tegendruk op, waarbij bovendien de 'stapjes' van de motoren te voelen zijn. Kort gezegd betekent het dus dat de stick iets minder soepel te bewegen is. Daar staat echter wel tegenover dat spellen die force feedback ondersteunen ook duidelijk krachten terugkoppelen naar de stick, wat de beleving vergroot. Voor spellen die geen force feedback effecten ondersteunen is de veerkracht op een vaste waarde in te stellen, games met force feedback regelen dit doorgaans zelf. In Logitech's Profiler software is de werking van de centreerkracht echter ook in force feedback spellen naar eigen smaak in te stellen, al gaat dat in veel gevallen wel ten koste van de weergave van de effecten. De gemiddelde winkelprijs van de Force 3D Pro komt uit op ongeveer 60 euro.

Logitech Freedom 2.4 Cordless

De naam van de Freedom 2.4 Cordless slaat niet op de codenaam van een missie van het Amerikaanse leger, maar duidt erop dat de stick draadloos werkt en hiervoor gebruik maakt van de 2,4 GigaHertz band. De gebruikte stick is identiek aan die van de Force 3D Pro, al ziet de Freedom 2.4 er met zijn echt aluminium afwerking toch net wat gelikter uit. De basisunit van beide sticks verschilt echter en waar de Force 3D Pro op een vierkante voet staat moet de Freedom 2.4 het met drie poten doen. Dat blijkt geen nadeel, want in tegenstelling tot de Force 3D Pro staat deze stick wél goed stevig op tafel. De stick beschikt over in totaal tien knoppen, roerfunctionaliteit en een kleine gashendel waarmee de functionaliteit dus dik in orde is. De stick wordt gevoed door drie penline batterijen en is derhalve niet voorzien van force feedback. De veerkracht van de pook is vrij hoog, maar het bewegen gaat desondanks gemakkelijk en vloeiend.

Logitech Cordless Freedom 2.4

Bijzonder is vooral dat de stick draadloos werkt, bij onze tests bleek de stick tot een afstand van ongeveer acht meter prima te werken. Al met al is de Freedom 2.4 dus een prima joystick, die zeer geschikt is als wat verder van je scherm zit of gewoon geen zin hebt in extra bekabeling. De gemiddelde verkoopprijs ligt op zo'n 65 euro, wat zeer redelijk is.

Naast het 4in1 stuurtje ontvingen wij van Speedlink ook een joystick. De grote Black Widow Flightstick bevat naast de stick ook een grote throttle waarop tevens het roer is ondergebracht. Op de stick zelf vinden we vier knoppen en een POV switch terug, op de basis van de joystick zijn nog eens vier enorm grote knoppen terug te vinden die een beetje doen denken aan de joysticks van weleer. De joystick wordt geleverd met vier optioneel te gebruiken zuignappen waarvan wij het gebruik zeer aanraden. Alleen met zuignappen kan je een joystick namelijk écht goed vast zetten, wat ons betreft zouden meer fabrikanten dit voorbeeld dus mogen volgen.

Speedlink Black Widow Flightstick

De stick is voorzien van vibration feedback, welke overigens pas werkt nadat de meegeleverde driver geïnstalleerd is. Het effect is aardig, maar niet zo goed als dat van echte force feedback. De stick heeft een redelijke veerspanning, maar helaas zijn zowel in op de X als op de Y as de centerposities duidelijk voelbaar wat écht vloeiend bewegen lastig maakt. De adviesprijs van 35 euro is voor deze vrij kale stick dan ook wat aan de hoge kant.

Conclusie

Voor wat betreft de racestuurtjes is het niet gemakkelijk om een eenduidige conclusie te trekken, het prijsverschil tussen de producten is daarvoor te groot. Logitech's G25 staat op eenzame hoogte qua precisie, gebruiksgemak en force feedback effecten, maar daarvoor moet je wel zo'n 250 euro neertellen. Kijken we naar de goedkopere stuurtjes dan gaat onze voorkeur uit naar de Ferrari F430 Force Feedback van Thrustmaster. Dit stuur ligt goed in de hand, stuurt nauwkeurig en ook de pedalen geven goede feedback.

Ook bij de joysticks hebben we te maken met een gemêleerd gezelschap, al liggen de prijzen hier dichter bij elkaar. Toch kunnen we wel conclusies trekken. Voor wie graag een realistische throttle wil is de T.Flight Hotas X van Thrustmaster de beste keuze. Ben je op zoek naar een compact model dan zijn zowel de Freedom 2.4 Cordless als de Force 3D Pro van Logitech en de T.1600M van Thrustmaster goede keuzes, waarbij die laatste voor linkshandigen de enige juiste keuze is. Voor rechtshandigen gaat onze voorkeur uit naar de Freedom 2.4, tenzij je graag force feedback wilt, want dan is de Force 3D Pro de aangewezen stick.

Klik op de knop Specificaties vergelijken in het productoverzicht onderaan deze pagina voor een uitgebreide vergelijkingstabel.


Logitech G25


Thrustmaster  F430 Force Feedback
Thrustmaster T.Flight HOTAS X
Logitech Freedom 2.4 Cordless


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Silver Award Logitech Cordless Freedom 2.4

Logitech Cordless Freedom 2.4

  • Joystick
  • Draadloos
Niet verkrijgbaar
Logitech Force 3D Pro

Logitech Force 3D Pro

  • Joystick
Niet verkrijgbaar
Gold Award Logitech G25 Racing Wheel

Logitech G25 Racing Wheel

  • Racestuur
Niet verkrijgbaar
Logitech MOMO Racing Force

Logitech MOMO Racing Force

  • Racestuur
Niet verkrijgbaar
Speedlink 4in1 Power Feedback Racing Wheel

Speedlink 4in1 Power Feedback Racing Wheel

  • Racestuur
Niet verkrijgbaar
Speedlink Black Widow Flightstick

Speedlink Black Widow Flightstick

  • Joystick
Niet verkrijgbaar
Silver Award Thrustmaster Ferrari 430 Force Feedback Racing Wheel

Thrustmaster Ferrari 430 Force Feedback Racing Wheel

  • Racestuur
Niet verkrijgbaar
Thrustmaster T.16000M

Thrustmaster T.16000M

  • Joystick
Niet verkrijgbaar
Silver Award Thrustmaster T.Flight Hotas X

Thrustmaster T.Flight Hotas X

  • Joystick

€ 56,95

19 winkels
0
*