Intel X38 chipset: ASUS vs. Gigabyte

24 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. ASUS P5E3 Deluxe/Wifi-AP
  3. 3. ASUS P5E3 Deluxe/Wifi-AP (vervolg)
  4. 4. Gigabyte X38-DQ6
  5. 5. Gigabyte X38T-DQ6
  6. 6. Benchmarks: DDR2
  7. 7. Benchmarks: DDR3
  8. 8. Conclusie
  9. 9. Besproken producten
  10. 10. Reacties

Inleiding

De X38 is Intels nieuwste chipset voor ware high-end moederborden. In feite is de X38 de directe opvolger van de 975X chipset, die eigenlijk alweer uit twee chipsetfamilies geleden stamt. De nieuwe X38 komt uit dezelfde familie als de immens populaire P35-chipset, maar biedt als grotere broer een aantal nieuwe features. De belangrijkste daarvan zijn te vinden op het vlak van PCI-Express. Allereerst is de X38 de eerste chipset die de nieuwe 2.0-versie van deze interface ondersteunt. Zoals eerder al geschreven, biedt PCI-Express 2.0 een dubbel zo hoge doorvoersnelheid als de bestaande variant. Videokaarten die geschikt zijn voor de nieuwe versie zijn er nog niet, maar gelukkig kun je ook gewoon prima bestaande PCI-Express kaarten op de nieuwe X38-borden plaatsen, zij het dat ze dan ook op standaard snelheid draaien. Misschien nog wel belangrijker is dat de X38 twee videokaarten kan aansturen met elk 16 lanes. Dat betekent dat beide videokaarten op volle snelheid aangestuurd worden wanneer je gebruik maakt van ATI Crossfire. Bij moederborden met P35-chipset heeft de tweede videokaart slechts 4 lanes tot zijn beschikking, dat een duidelijke bottleneck vormt. Voor wie twee ATI Radeon HD 2900 XT of HD 3870-kaarten heeft, is de Intel X38-chipset zodoende een bijna verplichte upgraden: in 3D-benchmarks meten we verschillen van vaak ruim boven de 10 procent.

Asus P5E3 Deluxe/WiFi-AP

Overklokken

Maar niet alleen op het gebied van PCI-Express zijn er verschillen tussen de P35 en X38. Intel geeft ook aan dat de nieuwe chipset betere prestaties en overklokpotentieel moet bieden. Zo biedt de X38 officiële ondersteuning voor DDR3-1333 en DDR2-1066, waar bij de P35 de maximale ondersteuning beperkt is tot DDR3-1066 en DDR2-800. Daar moeten we overigens wel bij aantekenen dat op (vrijwel) alle P35-borden de hogere snelheid ook probleemloos werkt. Betere buffers moeten ervoor zorgen dat de geheugencontroller binnen de X38 ook op dezelfde klokfrequenties iets beter werkt dan die van de P35. Dat verschil is echter zelfs met benchmarks die puur naar geheugen kijken bijna niet aan te tonen.

Gigabyte X38T-DQ6

P35 of X38?

Er zal meteen de vraag rijzen of je nu het best kunt kiezen voor een moederborden met een P35- of juist met een X38-chipset. Als je gebruik wil gaan maken van Crossfire is de keuze voor de X38 snel gemaakt. Ook voor die-hard overklokkers lijkt de nieuwe X38 op het eerste gezicht de betere keuze. Behoor je echter niet tot één van beide groepen, dan kun je eigenlijk net zo goed voor een moederbord met P35-chipset kiezen, al is het maar omdat je je daarmee wat geld bespaart; voor het Gigabyte X38-DQ6 bord betaal je op dit moment gemiddeld zo'n 210 euro, terwijl je voor gemiddeld 185 euro een even luxe uitgevoerde P35-DQ6 kunt aanschaffen. Het prijsverschil tussen P35 en X38 borden is inmiddels niet gigantisch meer, maar toch zeker aanwezig...

Of het aanschaffen van een X38 moederbord een juiste keuze is, valt overigens überhaupt te betwijfelen. Op zeer korte termijn komt Intel immers alweer met de X48 chipset op de proppen. Deze is qua specificaties vrijwel identiek aan de X38, maar voegt ondersteuning voor de 1600 MHz frontside bus van de nieuwe Intel Core 2 Extreme QX9770 toe. Anderzijds; de huidige X38 borden werken volgens onze tests ook feilloos met een 1600 MHz bus.

De verschillende moederbordfabrikanten hebben ervoor gezorgd dat de nieuwe X38-borden weer voldoende nieuwe features bevatten. In dit artikel vergelijken we de oplossingen van ASUS en Gigabyte.

ASUS P5E3 Deluxe/Wifi-AP

ASUS voorzag ons direct van hun meest luxe op de X38-chipset gebaseerde moederbord, de P5E3 Deluxe/Wifi-AP. Qua overklokmogelijkheden is de P5E3 Deluxe misschien net wat minder rijkelijk uitgerust dan de ASUS Maximus (zie kader), maar op de meeste andere vlakken is het juist de P5E3 Deluxe die meer mogelijkheden biedt. Zoals de 3 in de naam al aangeeft, is dit bord geschikt voor DDR3-geheugenmodules. Zoals tegenwoordig wel gebruikelijk bij high-end moederborden, heeft ASUS voor een flinke koperen koelconstructie gezorgd, die de north bridge, south bridge en de voltageregulatoren rondom de CPU-socket op temperatuur houdt. Alle onderdelen zijn onderling verbonden met een viertal heatpipes, die ervoor zorgen dat alle hitte optimaal verdeeld wordt.

Asus P5E3 Deluxe/WiFi-AP

Op het bord vinden we een drietal PCI-Express x16 sloten, waarvan er twee daadwerkelijk van 16 PCI-Express 2.0 lanes zijn voorzien. Op die manier kun je dus een ATI Crossfire-opstelling maken zonder enige vertraging. Het derde (zwarte) slot heeft slechts een viertal PCI-Express 1.1 lanes, aangestuurd vanuit de south bridge. Het is de laatste tijd een beetje stil rond dit onderwerp, maar een tijdje geleden maakte ATI veel gewag van het feit dat men in de toekomst configuraties met drie videokaarten zou gaan ondersteunen, waarbij twee kaarten in Crossfire de graphics voor hun zouden rekening nemen en een derde (oudere) ATI-videokaart ingezet wordt voor physics-berekeningen. Mocht dit idee nog een keer van de grond komen, ben je er met dit bord in ieder geval op voorbereid. Voor verdere uitbreidingen biedt het bord twee keer PCI-Express x1 en twee keer PCI.

Zoals te verwachten maakt ASUS gebruik van de ICH9R south bridge en zodoende vinden we op het bord een zestal Serial ATA 300-aansluitingen die indien gewenst in RAID 0, 1 of 5 modus gebruikt kunnen worden. Tussen de I/O-connectors aan de achterzijde vinden we verder nog twee eSATA-aansluitingen. Deze worden aangestuurd door een JMicron JMB363-chip, die tevens de op het bord aanwezige Parallel ATA-aansluiting mogelijk maakt. Het bord heeft verder een tweetal Gigabit LAN-aansluitingen, waarvan er één wordt aangestuurd door een Marvell Yukon 88E8056 PCI-Express chip en de ander door een wat verouderde Realtek RTL8110SC PCI-chip. Wanneer je slechts één aansluiting gaat gebruiken, let er dan op dat je die van de Marvell-chip (de linker connector) kiest. Firewire op het bord ontbreekt ook niet en voor audio heeft ASUS gekozen voor een 7.1 kanaals Analog Devices AD1988-chip.

Asus P5E3 Deluxe/WiFi-AP

Uniek is de aanwezigheid van een geïntegreerde WLAN-adapter. Door middel van bijgeleverde drivers kun je de PC hierdoor niet alleen eenvoudig opnemen in een bestaand draadloos netwerk, maar is het ook mogelijk om de machine als accesspoint te laten fungeren, vandaar de toevoeging ‘Wifi-AP' aan de naam van het moederbord. De WLAN-adapter is compatible met de draft-N standaard, waarmee ASUS een theoretische snelheid van 300 Mbps belooft. Opvallend is dat men voor het onboard WLAN-kaartje gebruik maakt van een Ralink RT2770F-chip, terwijl ASUS binnen haar eigen draft 802.11n-routers gebruik maakt van Broadom-technologie.

ASUS P5E3 Deluxe/Wifi-AP (vervolg)

Helemaal uniek is de technologie die ASUS de naam ExpressGate heeft genoemd. Op een klein stukje flash-geheugen - te vinden naast het PCI-Express x16 slot - heeft men een uitgeklede versie van Linux geplaatst, die binnen luttele seconden na het aanzetten van de PC gestart kan zijn. Binnen deze omgeving draait een uitgeklede versie van de Firefox-browser en de Linux-versie van Skype. Je kunt zodoende dus zonder dat je Windows op hoeft te starten snel iets opzoeken op internet of een Skype-telefoongesprek voeren. De hiervoor gebruikte SplashTop-software is gemaakt door het bedrijf DeviceVM uit Silicon Valley, waarvan ASUS niet geheel toevallig één van de investeerders is. Hun plannen voor de toekomst zijn indrukwekkend; een snel opgestarte Linux-omgeving met webbrowser is slechts de eerste stap. Hun doel is om op termijn een HyperVisor-software op het moederbord te integreren, zodat je direct van virtualisatie gebruik kunt maken, zonder dat je daar zelf speciale software voor hoeft te installeren. Dat lijkt veel op de toekomstvisie die we in dit artikel over EFI bespraken. Dit is dus zeker iets om in de gaten te houden.

splashtop_launchpad_550
Binnen een halve minuut kun je dankzij ASUS Express Gate aan de slag.

splashtopskypemail_550
De Express Gate software bevat de Firefox browser en Skype.

Voor overklokkers heeft ASUS wederom voldoende in petto. Het bord maakt gebruik van een dubbel uitgevoerde vierfase voeding, die je in staat moet stellen om op zeer hoge klokfrequenties de processor stabiel te houden. Viel ons bij ASUS' P35-moederbordenreeks nog op dat de stroomvoorziening weinig efficiënt was, waardoor de ASUS-borden veel meer stroom gebruikten en zodoende ook veel meer hitte opwekten dan die van de concurrentie, lijkt men dat problemen inmiddels verholpen te hebben; de ASUS P5E3 Deluxe is immers zo'n 10 Watt zuiniger dan Gigabytes X38T-DQ6. ASUS zou ASUS niet zijn als men hier niet meteen een mooie marketingterm voor bedacht; op de doos spreekt men over een Energy Processing Unit. Met behulp van de bijgeleverde AI Gear3 software is zelfs het stroomverbruik van de CPU op ieder moment in de gaten te houden. In de BIOS kun je voltages voor CPU, geheugen en north bridge met piepkleine stapjes van 0,02 Volt ophogen tot respectievelijk 1.7, 2.78 en 1.91 Volt. Voor de liefhebbers biedt het BIOS ook mogelijkheden tot dynamisch overklokken afhankelijk van de CPU-load en biedt men de mogelijkheid om bepaalde instellingen op te slaan in de profiel.

Als laatste kun je je wellicht nog afvragen wat je met de P5E3 Deluxe nu mist ten opzichte van de Maximus Extreme. Belangrijkste is dat bij dit laatste bord de koeling extremer is, onder meer door de ondersteuning voor waterkoeling. Verder wordt de Maximus gebundeld met een extern display waarop je BIOS postcodes kunt aflezen en heeft dit bord wat extra status LED's. Het derde PCI-Express slot, de eSATA-aansluitingen, WLAN-adapter en Express Gate-functionaliteit van de P5E3 Deluxe moet de Maximus echter missen. Voor de extreme overklokker blijft de Maximus wellicht een betere keuze, maar het ultieme X38-bord blijft wat ons betreft toch deze P5E3 Deluxe. Enig struikelblok is de prijs; met een gemiddeld prijskaartje van ruim 300 euro is dit één van de duurste moederborden die we ooit in handen hebben gehad.

Gigabyte X38-DQ6

Gigabyte stuurde ons zowel een DDR2- als een DDR3-versie van hun X38-chipset moederbord. De X38-DQ6 is de variant met DDR2. De letter D in de naamgeving staat ook bij deze generatie borden garant voor Gigabytes Ultra Durable 2-technologie, wat betekent dat men uitsluitend gebruik maakt van Japanse solid-cap condensatoren, maar daarnaast ook van een betere kwaliteit spoelen en voltageregulatoren. (Kijk voor meer info op WebID 86.) Ook bij dit bord wordt gebruik gemaakt van een heatpipe-constructie om de chipset en de stroomvoorziening voor de processor te koelen, maar het is opvallend dat de constructie een stuk ingetogener is dan bij Gigabytes P35-DQ6. Sterker nog, op één van de zes fases van de CPU-stroomvoorziening zit de heatpipe-constructie niet. De precieze reden waarom men qua koeling een stapje terug heeft gedaan, is ons helaas onduidelijk.

Gigabyte X38-DQ6

Het bord heeft twee PCI-Express 2.0 x16-sloten voor een optimale Crossfire-opstelling. Een derde videokaartslot zoals bij ASUS is er helaas niet, wel biedt het bord nog drie keer PCI-Express x1 en twee keer PCI. We vinden een achttal Serial ATA 300 aansluitingen, zes afkomstig van de ICH9R south bridge, twee van een JMicron JMB363 chip. Tussen de I/O-connectors vinden we geen eSATA-aansluitingen, maar via een meegeleverd bracket kunnen een tweetal interne aansluitingen omgevormd worden tot eSATA. Het prettige is dat je dan zelf kunt kiezen voor de Intel of de JMicron controller voor eSATA.

Gigabyte voorziet in dubbel Gigabit LAN, waarbij beide aansluitingen worden aangestuurd door een via PCI-Express aangesloten Realtek RTL8111B-chip. Een sterk punt is Gigabytes keuze qua onboard audio: de Realtek ALC889-chip bewees zich eerder ook al op de P35-borden van dezelfde fabrikant en biedt een geluidskwaliteit die veel beter is dan de onboard oplossingen. Daarnaast biedt het bord ook DTS Connect, waardoor je elk type surround-geluid met slechts één digitale kabel naar een versterker kunt transporteren. Gigabyte richt zich verder duidelijk op mensen met teveel USB-apparaten: onder de I/O connectors vinden we niet minder dan 8 USB-aansluitingen!

Gigabyte X38-DQ6

Voor overklokkers heeft Gigabyte zoals gezegd een dubbel uitgevoerd 6-fase CPU voedingscircuit te bieden. De BIOS biedt zeer ruime marges voor de voltages: CPU gaat tot 2.35 Volt en geheugen zelfs tot 3.35 Volt. Ook Gigabyte heeft een zeer uitvoerige BIOS met onder meer profielen en mogelijkheden om dynamisch te overklokken. Daarnaast heeft het bord zoals bij deze fabrikant gebruikelijk ook de beschikking over een tweetal BIOS-chips. Mocht om welke reden dan ook je primaire BIOS om zeep geholpen worden, dan kun je nog altijd opstarten van het secundaire BIOS. Vergelijken we de prestaties van dit bord met de DDR3-versie, dan zien we geen schokkende verschillen. Alleen voor overklokkers die de hoogste klokfrequenties willen behalen lijkt het duurdere DDR3 zodoende op dit moment een betere optie. Het bord ligt voor gemiddeld 228 euro in de winkel en dat is toch wel duidelijk minder dan het hiervoor besproken ASUS-bord.

Gigabyte X38T-DQ6

De X38T-DQ6 is de DDR3-versie van het hiervoor besproken Gigabyte-bord. Naast de keuze voor de andere soort geheugenmodules zijn er eigenlijk geen verschillen tussen de X38- en X38T-DQ6 te vinden. Sterker nog; op het gedeelte rondom de geheugenslots na is de PCB van beide borden geheel identiek. Dat betekent dus dat alles wat we hiervoor over de X38-DQ6 schreven, ook voor dit bord geldt.

Gigabyte X38T-DQ6

Omdat voor dit bord ook DDR3 wordt gebruikt, kunnen we wat eenvoudiger een directe vergelijking met de ASUS P5E3 Deluxe maken. Qua prestaties ontlopen beide borden elkaar niet veel, al moeten we bekennen dat de ASUS marginaal beter presteert. Ook qua stroomverbruik moet Gigabyte deze keer in ASUS haar meerdere herkennen: het verschil bij 100 procent CPU-load is zo'n 10 Watt. Voor overklokkers heeft Gigabyte een aantal voordelen, waaronder de 6-fase CPU-power en de hogere instelbare voltages in het BIOS. Jammer is dat ook bij dit bord één van de zes fases niet door de heatpipe-constructie wordt gekoeld.

Een groot pluspunt van dit Gigabyte-moederbord is verder de veel betere onboard audio-chip. Op andere vlakken biedt echter ASUS meer mogelijkheden; zaken als een derde videokaartslot, onboard WLAN of de snelle Linux-desktop moet Gigabyte allemaal missen. De vraag is uiteraard of je daar allemaal op zit te wachten. Een groot voordeel van Gigabyte moet de prijs zijn; hoewel we de X38T-DQ6 op het moment van schrijven nog niet te vinden is in de prijslijsten van aan onze site gekoppelde online shops, kon Gigabyte ons wel laten weten dat zij de X38T voor exact dezelfde prijs aan haar dealers verkoopt dan de X38-SQ6. Dat betekent dat we ook voor dit moederbord een gemiddelde prijs van rond de 228 euro mogen verwachten en dat is toch zo'n 75 euro minder dan het bord van ASUS.

Gigabyte X38T-DQ6

Benchmarks: DDR2

Het Gigabyte X38-DQ6 bord hebben we getest in combinatie met een Intel Core 2 Extreme QX6850 processor, 2 GB DDR2-1066 geheugen, een nVidia GeForce 7800 GTX videokaart en een Western Digital Raptor 74 GB harddisk. In onderstaande grafieken vind je de resultaten van de PCMark05 benchmarks alsmede van onze stroomverbruik metingen, waarbij we het bord vergelijken met andere recent geteste DDR2 Socket 775 moederborden.

Benchmarks: DDR3

De ASUS P5E3 Deluxe en Gigabyte X38T-DQ6 borden hebben we getest in combinatie met een Intel Core 2 Extreme QX6850 processor, 2 GB DDR3-1333 geheugen, een nVidia GeForce 7800 GTX videokaart en een Western Digital Raptor 74 GB harddisk. In onderstaande grafieken vind je de resultaten van de PCMark05 benchmarks alsmede van onze stroomverbruik metingen, waarbij we het bord vergelijken met andere recent geteste DDR3 Socket 775 moederborden.

Conclusie

Moesten we bij de P35-generatie nog concluderen dat het Gigabyte was die het beste aanbod had, lijkt nu ASUS die positie weet te hebben overgenomen bij de X38-borden. Het grootste probleem van ASUS' P35-borden - het veel hogere energieverbruik dan de concurrentie - lijkt in de kiem gesmoord en daarnaast heeft men het P5E3 Deluxe-moederbord van een flink aantal extra features voorzien die de concurrentie moet missen. Er kunnen eigenlijk maar twee reden zijn om niet voor dit moederbord te kiezen: als die-hard overklokker ben je wellicht beter af met de ASUS Maximus of je vindt de prijs van rond de 300 euro toch echt iets te gortig. De Gigabyte X38-DQ6 met ondersteuning voor DDR2 is dan toch ook prima optie; het bord biedt eigenlijk alle functionaliteit die je als liefhebber echt nodig hebt en is met een prijskaartje van 210 euro toch wat vriendelijker geprijsd.

award200-gold
ASUS P5E3 Deluxe Wifi-AP

Klik op de knop Specificaties vergelijken in het productoverzicht hieronder voor een uitgebreide vergelijkingstabel.


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Asus P5E3 Deluxe/WiFi-AP

Asus P5E3 Deluxe/WiFi-AP

  • ATX
  • Socket 775
  • Intel X38
  • DDR3
Niet verkrijgbaar
Gigabyte X38-DQ6

Gigabyte X38-DQ6

  • ATX
  • Socket 775
  • Intel X38
  • DDR2
Niet verkrijgbaar
Gigabyte X38T-DQ6

Gigabyte X38T-DQ6

  • ATX
  • Socket 775
  • Intel X38
  • DDR3
Niet verkrijgbaar
0
*