BTX has entered the building!

BTX has entered the building!

Begin deze week ontvingen we van een Gigabyte een product dat we eigenlijk dit jaar niet meer hadden verwacht: een moederbord in de nieuwe BTX-formfactor die Intel bijna twee jaar geleden heeft bedacht als opvolger van de bekende ATX-standaard. Het belangrijkste idee achter BTX is dat de processor, chipset en videokaart in één lijn liggen, zodat een optimale airflow binnen de PC-behuizing kan worden gecreëerd. Op onderstaande foto zie je de Gigabyte GA-8I915G-YFD zoals we die ontvingen. Gigabyte is er vroeg bij, want bij bijvoorbeeld ASUS en MSI hebben we nog geen BTX-moederbord op de roadmap zien staan!


Gigabyte GA-8I915G-TFD BTX-moederbord

De kant met de CPU-socket dient in een BTX-behuizing aan de voorkant te komen. Een grote fan zuigt dan koude lucht van buiten door een groot koelblok op de processor, daarna door de chipset en de videokaart en dan weer naar buiten. In tegenstelling tot bij ATX zijn de PCI-Express- en PCI-sloten bij BTX omgedraaid, zodat de koeler van de videokaart naar de chipset is gericht. Op die manier kan de videokaartkoeler ook profiteren van de airflow.

Het Gigabyte moederbord maakt gebruik van de Intel 915G chipset en heeft zodoende geïntergreerde graphics. Het bord is bijvoorbeeld zeer geschikt voor Media Center PC's in kleine kastjes. Zodra we een geschikt BTX CPU-koeler hebben gevonden, kun je in het nieuwe jaar een uitgebreide test van het Gigabyte BTX-moederbord van onze verwachten, ofwel op de website, ofwel in Hardware.Info Magazine. Om alvast het geheugen een beetje op te frissen, vind je hieronder een bewerkte versie van het BTX-achtergrond artikel dat we publiceerden in Hardware.Info Magazine #5/2003. De laatste passage hebben we moeten schrappen: in het artikel schreven we oorspronkelijk dat Intel van plan was om 2004 het jaar van BTX te maken. Dat heeft men niet gehaald, maar naar verwachting zullen er in de loop van 2005 wel steeds meer BTX-moederborden op de markt komen.


Balanced Technology eXtended (BTX)
Een nieuwe standaard voor moederborden en behuizingen

Sinds de introductie van de Intel Pentium II-processor voldoen vrijwel alle moederborden en pc-behuizingen aan de ATX (Advance Technology eXtended) standaard. ATX schrijft voor wat het formaat en indeling van het moederbord is en hoe een pc-behuizing van binnen ingedeeld is. Op het laatste Intel Developer Forum toonde Intel de opvolger van deze standaard: BTX. En die opvolger is hard nodig...

Er zijn een aantal redenen waarom de ATX-standaard anno 2005 niet meer zal voldoen. Eén van de belangrijkste redenen is dat processors en videokaarten steeds warmer worden, waardoor goede airflow binnen een pc-kast meer dan ooit een vereiste is. Bovendien is er steeds meer een trend naar kleinere pc-behuizingen. Daarnaast zijn er sinds de Pentium II flinke veranderingen doorgevoerd voor wat betreft interfaces: de seriële en parallelle poort worden vrijwel niet meer gebruikt, terwijl USB en FireWire hun intrede hebben gedaan. Verder is surroundgeluid op moederborden tegenwoordig meer regel dan uitzondering, hebben we te maken met een snelle opmars van Serial ATA en staat PCI Express, de opvolger van de AGP- en PCI-bus, om de hoek. Allemaal redenen die roepen om een nieuwe standaard.

In de afbeelding zie je de schematische indeling van een moederbord volgens de nieuwe BTX-standaard. Wat meteen opvalt is dat de connectoren aan de andere kant van het moederbord zitten in vergelijking met ATX. Intel wil moederbordfabrikanten aanmoedigen om bij de overgang naar BTX zoveel mogelijk legacy-standaarden (PS/2, seriële en parallelle poorten) niet meer te implementeren. Bovenaan het moederbord hebben de geheugenmodules een nieuwe plaats ingenomen. Daaronder vinden we de processor en de chipset. Het eerste uitbreidingsslot is bedoeld voor de videokaart. De bedoeling is dat de CPU, chipset en 3D-chip in één lijn zitten. Een in-take fan achter de processor moet zo voor een ideale airflow langs de drie hete chips zorgen. De CPU zit opzettelijk vooraan in de systeemkast, zodat deze de koudste lucht toegeblazen krijgt. Aangezien een goede airflow binnen de BTX-standaard verplicht is, zullen ook steeds meer mid-range videokaarten voldoende hebben aan passieve koeling.

Belangrijk onderdeel van de BTX-standaard is PCI Express. Op de eerste BTX-moederborden van volledige grootte zullen we volgens Intel één x16 PCI Express-slot zien (geschikt voor nieuwe generatie videokaarten) en twee x1 PCI Express-sloten. Daaronder bevinden zich nog vier standaard PCI-sloten. Binnen de BTX-standaard heeft men een drietal formaten geformuleerd: picoBTX, microBTX en BTX. PicoBTX-moederborden zijn 26,7 bij 20,3 centimeter en hebben slechts één uitbreidingsslot. MicroBTX-borden zijn 26,7 bij 26,4 centimeter en bieden ruimte aan vijf uitbreidingskaarten. De grootste standaard BTX (zonder toevoeging) is 26,7 bij 32,5 centimeter en heeft niet minder dan zeven nieuwe uitbreidingssloten aan boord. Om kleinere pc-behuizingen mogelijk te maken is er ook voorzien in een nieuwe standaard voor uitbreidingskaarten die minder hoog zijn.

0