AMD 690G chipset moederborden vergelijkingstest

10 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. ASUS M2A-VM HDMI
  3. 3. ECS AMD690GM-M2
  4. 4. Foxconn A690GM2MA-8KRS2H
  5. 5. Jetway M2A692-GDC
  6. 6. MSI K9AGM2-FIH
  7. 7. Sapphire Pure Innovation HDMI
  8. 8. ABIT Fatal1ty F-I90HD
  9. 9. Benchmarks
  10. 10. Conclusie
  11. 11. Besproken producten
  12. 12. Reacties

Inleiding

Begin dit jaar introduceerde AMD de AMD 690G chipset, een product uit de stal van het vorig jaar overgenomen ATI. Deze nieuwe chipset viel op door de relatief snelle geïntegreerde videokaart, de geïntegreerde ondersteuning voor HDMI, het lage energieverbruik en eveneens de relatief lage prijs. Klik hier voor ons oorspronkelijke artikel over de AMD 690G chipset.

Asus M2A-VM HDMI

In het genoemde artikel schreven we al dat de geïntegreerde HDMI-ondersteuning moederborden met AMD 690G chipset een ideale basis maken voor potente Media Center PC's. Het lage energieverbruik maakt de 690G daarnaast ook een prima keuze voor energiezuinige zakelijke PC's. Het is echter vooral de relatief snelle geïntegreerde videokaart in combinatie met de lage prijs waar de 690G zijn populariteit aan te danken heeft. Toegegeven, de 3D-prestaties zijn nog steeds dramatisch in vergelijking met wat je van een losse videokaart mag verwachten, maar wel veel beter dan die van de geïntegreerde chipsets van concurrenten Intel en nVidia. Geen wonder dat steeds meer grote systeembouwers hun (instap) AMD-systemen baseren op moederborden met deze chipset.

Borden met AMD 690G chipset liggen al voor tussen de 60 en 75 euro in de winkel. High-end features, zoals bijvoorbeeld uitgekiende overklokmogelijkheden, moet je niet verwachten, maar wanneer je een betaalbaar AMD systeem wil samenstellen is het een goede keuze. In dit artikel bespreken we kort de AMD 690G borden van ASUS, ECS, Foxconn, Jetway, MSI en Sapphire. Daarnaast bespreken we het ABIT FI-I90HD moederbord, dat gebruik maakt van de Intel-versie van de chipset.

ASUS M2A-VM HDMI

ASUS levert met de M2A-VM HDMI met afstand het meest uitgebreide AMD 690G moederbord en men richt zich met dit product duidelijk op de markt voor Media Center systemen. Tussen de connectoren op de achterzijde van het moederborden komen we al een standaard VGA- en een DVI-uitgang tegen en op een speciale uitbreidingskaart, die in het PCI-Express x16 slot gestoken moet worden, vinden we niet alleen een HDMI-aansluiting, maar daarnaast ook een TV-uitgang (zowel composiet als S-Video) als een digitale audio-uitgang. ASUS is zodoende de enige die een AMD 690G bord aanbiedt met én VGA én DVI én HDMI én TV uitgangen. De gebruikte oplossing met het uitbreidingskaartje kan er alleen voor zorgen dat je de extra aansluitingen in een low-profile behuizing niet kunt gebruiken.

Asus M2A-VM HDMI

Het bord biedt de ruimte aan vier DDR2-geheugenmodules, twee PCI uitbreidingskaarten en één PCI-Express x1 kaart. Verder is de M2A-VM voorzien van Firewire in de vorm van een VIA VT6308P chip. De gebruikte Gigabit LAN controller, de Realtek RTL8111, is gelukkig verbonden via PCI-Express. Opvallend is dat ASUS gebruik maakt van een 7.1-kanaals audio-chip, maar de gebruikte connectoren slechts 5.1-kanalen mogelijk maken. Een echt groot nadeel kunnen we dat echter niet noemen.

Asus M2A-VM HDMI

Net als bij de andere 690G borden is de BIOS van de ASUS M2A-VM niet erg bijzonder. Gelukkig heeft met wel een geïntegreerd Flash-programma bewerkstelligd. De gemeten prestaties zijn prima, alleen qua geheugen scoort ASUS duidelijk iets minder dan de andere borden met dezelfde chipset. De gemiddelde prijs bedraagt op het moment van schrijven ruim 75 euro; hiermee heeft ASUS niet alleen het meest complete, maar ook het duurste AMD 690G bord in haar assortiment.

ECS AMD690GM-M2

De ECS AMD690GM-M2 is net als de andere borden in deze test uitgevoerd in het Micro ATX formaat. Het bord is helaas niet voorzien van een HDMI-uitgang, gelukkig wel van zowel VGA als DVI. Ook dit bord biedt ruimte aan een optionele losse PCI-Express x16 videokaart en daarnaast één PCI-Express x1 en twee PCI uitbreidingskaarten. Opvallend is dat de PCB ruimte biedt voor vier geheugensloten, terwijl ECS er slechts twee daadwerkelijk heeft geïmplementeerd. Dat is echter niet het enige wat is wegbezuinigd: bij de connectoren aan de achterzijde missen we de good-old parallelle poort, het bord is niet voorzien van Firewire en voor het Gigabit LAN-aansluiting maakt ECS gebruik van een relatief ouderwetse PCI-gebaseerde Realtek RTL8110 chip. Geen wonder dat de prijs wat lager is dan het bord van ASUS, maar ECS is zeker niet de goedkoopste: op het moment van schrijven is de gemiddelde prijs van de borden van Jetway en MSI nóg lager.

ECS AMD690GM-M2

De prestaties vallen ons tegen; tijdens de test blijkt dat het bord een beetje buggy is op het vlak van de Serial ATA controller. Dat resulteert in een zeer lage PCMark05 harddisk score. De BIOS is verder bijzonder kaal; zelfs het aanpassen van de FSB behoort niet tot de mogelijkheden. Gelukkig zal niemand dit bord kopen om te overklokken. Hoe dan ook: dit bord van ECS zou niet onze eerste keuze zijn.

ECS AMD690GM-M2

Foxconn A690GM2MA-8KRS2H

Foxconn maakte tot nu toe nog geen gebruik van chipsets van ATI, maar nu de chipfabrikant is overgenomen door AMD is ook Foxconn overstag. Ook dit bord is voorzien van zowel een VGA- als DVI-uitgang voor de geïntegreerde ATI Radeon X1250 videokaart, HDMI moeten we net als bij ECS missen. Daarentegen biedt Foxconn wel vier geheugensloten. Ook bij dit bord vinden we de inmiddels standaard bezetting van 1x PCI-Express x16, 1x PCI-Express x1 en 2x PCI. Plek voor een Firewire-controller is er wel, maar deze is niet geïmplementeerd. Helaas heeft ook Foxconn gekozen voor een ouderwetse op PCI gebaseerde Gigabit LAN chip.

Foxconn A690GM2MA-8KRS2H

Qua prestaties scoort het Foxconn bord zeer behoorlijk. Helaas kunnen we de A690GM2MA (nog) niet vinden in onze prijsvergelijker, zodat we geen inschatting kunnen geven van de prijs/presatie-verhouding.

Foxconn A690GM2MA-8KRS2H

Jetway M2A692-GDC

Met een gemiddelde prijs van 57 euro is de Jetway M2A692-GDC duidelijk het goedkoopste moederbord uit deze test. Voor dat beperkte bedrag hoeven we helaas ook bij Jetway geen HDMI-uitgang te verwachten. Gelukkig is het bord wel voorzien van DVI en VGA. Twee andere kritiekpuntjes zijn het ontbreken van Firewire en het ontbreken van een PCI-Express x1 uitbreidingsslot. Voor de rest is het Jetway bord zo gek nog niet; ook hier vier DIMM-sloten en twee keer PCI. Net als ASUS heeft ook Jetway gekozen voor een moderne op PCI-Express gebaseerde Gigabit LAN-controller. Iets wat alle andere borden moeten missen is een HEX-display met BIOS-postcodes. Mocht het bord problemen geven, kun je daar aflezen waar je de fout mag zoeken. Wel heeft men bezuinigd op de audiochip: de Realtek ALC880 is nog een eerste generatie High Defenition Audio chip en helaas niet volledig geschikt om een systeem Vista Premium Compliant te maken.

Jetway M2A692-GDG

Ook bij Jetway is de BIOS erg karig. Net als bij ECS behoort zelfs het aanpassen van de frontside bus niet tot de mogelijkheden. De prestaties bij Jetway zijn verder prima te noemen. Dit bord heeft duidelijk zijn voor- en nadelen, maar dankzij de lage prijs is het hoe dan ook een mooie basis voor een echt low-budget AMD-systeem.

Jetway M2A692-GDG

MSI K9AGM2-FIH

Met MSI K9AGM2-FIH moederbord hebben we al uitgebreid besproken in ons oorspronkelijke artikel over de AMD 690G chipset. MSI heeft wel direct een HDMI-uitgang op het moederbord gesoldeerd, naast een standaard VGA-aansluiting. Dit maakt het bord zeer geschikt voor het bouwen van een Media Center systeem in een low-profile behuizing. Qua specificaties is er op het bord weinig aan te merken; zo is er ook bij MSI 2x PCI en 1x PCI-Express x1 beschikbaar, heeft men gedacht aan Firewire in de vorm van een VIA 6307 controller, maakt met voor de audio gebruik van de moderne Realtek ALC888 codec en wordt de Gigabit LAN aansluiting aangestuurd door een PCI-Express chip.

MSI K9AGM2-FIH

De prestaties is verder ook niets op aan te merken en qua prijs ligt MSI ook prima in de markt; op het moment van schrijven tel je gemiddeld een kleine 63 euro neer voor dit MSI moederbord. Het bord mist dan wel de TV-uitgang en digitale audio-uitgang van ASUS, het feit dat de HDMI-uitgang al direct op het bord is gesoldeerd is ook zeker wat waard. Al met al een prima keuze!

MSI K9AGM2-FIH

Sapphire Pure Innovation HDMI

Het laatste AMD 690G moederbord dat we onder handen nemen is de Sapphire Pure Innovation HDMI. Waar de andere moederbordfabrikanten zich met hun borden voornamelijk richten op systeembouwers, richt Sapphire zich met hun oplossing duidelijk op de losse verkoop. Geen wonder dat het Pure Innovation HDMI bord wordt geleverd in een mooie, glimmende doos. Net als de andere Sapphire moederborden die de laatste tijd op de markt zijn verschenen, is ook dit bord in feite ontworpen door het designteam van ATI zelf. De witte kleur van de PCB verraadt ook direct dat we met een Sapphire bord van doen hebben.

Sapphire Pure Innovation HDMI

Het bord is zelf voorzien van een HDMI- en VGA-uitgang. Voor DVI levert Sapphire een uitbreidingskaart mee. Verder vinden we in de doos brackets die het bord voorzien van een TV-uitgang en een digitale audio in- en uitgang. Qua aansluitingen hoeven we bij Sapphire dus helemaal niets te missen! Het bord is verder ook lekker compleet met 4x DIMM, 2x PCI en 1x PCI-Express x1. Firewire is ook geïmplementeerd. Voor Gigabit LAN maakt men helaas van een PCI-chip gebruik.

Sapphire Pure Innovation HDMI

Van alle AMD 690G borden heeft deze Sapphire wellicht nog wel de meeste tweak-mogelijkheden in de BIOS. Alles is echter relatief, want in vergelijking met echte high-end borden vallen de configuratiemogelijkheden in de BIOS erg tegen. De prestaties van het Sapphire bord zijn prima te noemen. Prijzen kunnen we op het moment van schrijven helaas nog niet vinden in onze database, maar naar verwachting zal dit bord van Sapphire wel wat duurder zijn dan de andere exemplaren in deze test.

Sapphire Pure Innovation HDMI
Sapphire Pure Innovation HDMI

ABIT Fatal1ty F-I90HD

De ABIT Fatal1ty F-I90HD is een vreemde eend in de bijt; als enige in dit artikel is dit moederbord geschikt voor Intel processors. Men maakt immers gebruik van de Intel versie van de AMD 690G chipset, die als ATI Radeon Xpress X1250 door het leven gaat. De meeste grote moederbordfabrikanten zijn bang voor represailles van Intel als ze van deze chipset gebruik gaan maken, vandaar dat ABIT op dit moment zo'n beetje de enige is die van deze chipset gebruik maakt. En dat doen ze niet onverdienstelijk...

ABIT Fatal1ty F-I90HD

Het F-I90HD bord presenteert ABIT in de Fatal1ty reeks en daarmee richt men zich indirect op gamers. De knalrode PCB is daar ondermeer ook een resultaat van. Die gamersdoelgroep volgen wij niet helemaal; de Radeon Xpress X120 chipset blinkt zeker niet uit in overklokmogelijkheden en gamen wil je ook absoluut niet op de geïntegreerde videokaart. Als basis voor een Media Center machine is de F-I90HD echter een uitkomst; de Radeon X1250 heeft immers de AVIVO videotechnologie aan boord en achterop het moederbord vinden we zowel een HDMI-uitgang als een digitale audio-uitgang. De 3D-prestaties zijn vergelijkbaar met Intels G965, waarbij we wel moeten aanmerken dat de game-ondersteuning bij ATI een stuk beter is.

ABIT Fatal1ty F-I90HD

Het bord biedt ruimte aan vier DDR2-800 geheugenmodules, een optionele PCI-Express x16 videokaart, twee PCI-Express x1 uitbreidingskaarten en één standaard PCI-kaart. Firewire is helaas niet geïmplementeerd. Voor Gigabit LAN maakt met gebruik van een PCI-Express chip en voor de audio gebruikt men de kwalitatief uitstekende Realtek ALC888 codec. Ondanks het feit dat de Intel versie van de chipset een geheugencontroller moet huisvesten, is ook dit bord volledig passief gekoeld. Het makering team van ABIT spreekt zelfs over 'ABIT Engineered Silent Cooling', maar da's misschien iets teveel eer voor een simpel passief koelblok.

ABIT Fatal1ty F-I90HD

Met een prijskaartje van net geen 100 euro is de ABIT F-I90HD wel wat duurder dan de verschillende AMD borden. Hoe dan ook; als je een op Intel gebaseerde Media Center wil gaan samenstellen is dit bord ook zeker het overwegen waard.

Benchmarks

We hebben de verschillende moederborden getest in combinatie met een AMD Athlon 64 X2 5000+ processor, 1 GB DDR2-800 geheugen en een Western Digital Raptor 74 GB harddisk. We maakten gebruik van de geïntegreerde videokaart. In onderstaande grafieken vind je de resultaten.

Conclusie

Moederborden met AMD 690G chipset kunnen voor veel doeleinden gebruikt worden. Of je nu een betaalbare AMD-machine wil samen stellen of juist een potente Media Center of energiezuinige kantoor PC, voor veel gebruiksdoelen zijn de borden met de nieuwe chipset de ideale keuze.

ASUS verrast ons met het meest uitgebreide moederbord; als enige biedt ASUS én HDMI én DVI én VGA én TV. Daarnaast heeft men stuk voor stuk de juiste keuzes qua chips voor LAN, audio en Firewire. De ASUS M2A-VM HDMI wint in deze test de Gold Award. Zilver is er voor MSI; de K9AGM2 mist in vergelijking met ASUS puur de aanwezigheid van de DVI- en TV-uitgangen, maar is dan ook wel een stuk goedkoper. Daarnaast hoef je bij dit bord niet gebruik te maken van een uitbreidingskaart om de HDMI-uitgang te kunnen gebruike en dat kan in sommige low-profile behuizingen een uitkomst zijn.

Enig in zijn soort is de ABIT Fatal1ty F-I90HD. We delen met ABIT niet de redenering dat dit bord zo geschikt zou zijn voor gamers. Wel is het wat ons betreft op dit moment de ultieme basis voor een betaalbare Media Center machine op basis van een Intel processor. Wel is het ABIT bord duidelijk duurder dan de AMD varianten. Vandaar ook voor ABIT een Silver Award.

award200-gold
ASUS M2A-VM HDMI

award200-silver
MSI K9AGM2-FIH
ABIT Fatal1ty F-I90HD


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

ABIT Fatal1ty F-I90HD

ABIT Fatal1ty F-I90HD

  • Micro ATX
  • Socket 775
  • ATI Radeon Xpress 1250
  • DDR2
Niet verkrijgbaar
Asus M2A-VM HDMI

Asus M2A-VM HDMI

  • Micro ATX
  • Socket AM2
  • AMD 690G
  • DDR2
Niet verkrijgbaar
ECS AMD690GM-M2

ECS AMD690GM-M2

  • Micro ATX
  • Socket AM2
  • AMD 690G
Niet verkrijgbaar
Foxconn A690GM2MA-8KRS2H

Foxconn A690GM2MA-8KRS2H

  • Micro ATX
  • Socket AM2
  • AMD 690G
  • DDR2
Niet verkrijgbaar
Jetway M2A692-GDG

Jetway M2A692-GDG

  • Micro ATX
  • Socket AM2
  • AMD 690G
Niet verkrijgbaar
MSI K9AGM2-FIH

MSI K9AGM2-FIH

  • Micro ATX
  • Socket AM2
  • AMD 690G
  • DDR2
Niet verkrijgbaar
Sapphire Pure Innovation HDMI

Sapphire Pure Innovation HDMI

  • ATX
  • Socket AM2
  • AMD 690G
Niet verkrijgbaar
0
*