Beschermde paden
Los van deze kwesties heeft de HDMI-interface invloed op de ontwikkelingen. Hoewel deze interface primair met beeld wordt geassocieerd, is hij ook bedoeld voor audiotransport. Sterker nog, het is momenteel de enige digitale interface die de nieuwste surroundformaten kan doorgeven aan een geschikte decoder. En daar zit een gemene adder onder het gras. De studio's hebben namelijk van Microsoft geëist dat zowel beeld als geluid via een zogenaamd protected path door het besturingssysteem worden doorgegeven. Hiermee wordt bedoeld dat HD-beeld noch -geluid op enig moment zonder encryptie uitgelezen kunnen worden, teneinde piraterij te voorkomen. Data, versleuteld met AACS wordt direct na decryptie opnieuw versleuteld met AES voordat deze in het geheugen terecht komt. De beveiliging van videokaart naar monitor/televisie vindt zoals bekend plaats met HDCP ofwel High Definition Content Protection. Voor verliesvrij gecomprimeerd geluid (Dolby Digital TrueHD en DTS-HD Master Audio) dient er een soortgelijk pad te zijn, maar op moment van schrijven is er geen enkele videokaart of chipset met HDMI-uitgang, die hierin voorziet. Dat betekent dat 8-kanaals surround geluid niet kan worden uitgestuurd naar een receiver, behalve in ongecomprimeerde vorm; Dolby Digital TrueHD en DTS-HD Master Audio gaan niet werken. Ongecomprimeerde LPCM-signalen worden echter niet versleuteld over HDMI, dus bij gebruik van een software decoder zoals PowerDVD of WinDVD zou een 8-kanaals digitaal signaal kunnen worden uitgestuurd, zij het alleen in een gedownsamplede kwaliteit. Van maximaal 24¬-bit/192 kHz wordt het gereduceerd tot 16-bit/48kHz, maar het is in ieder geval achtkanaals digitaal geluid. Helaas is het aantal chipsets dat voorziet in ondersteuning van het zeer veel bandbreedte vereisende 8-kanaals LPCM over HDMI beperkt: op dit moment beschikt alleen de AMD Radeon V7xx serie GPU's over ondersteuning hiervoor. Daarnaast biedt nVidia het in de GeForce 8200 IGP en Intel ondersteunt het sinds de G965 chipset. In zijn geïntegreerde chipsets biedt AMD tot dusver alleen ondersteuning voor 2-kanaals ongecomprimeerde audio over HDMI.
Het protected audio/video path in schema weergegeven.
De oplossing ligt op dit moment in third party oplossingen: geluidskaarten die wél een protected audio path garanderen en daarmee ook de hoogste kwaliteit surroundgeluid kunnen decoderen. De eerste (en op dit moment enige) van die producten, is de ASUS Xonar HDAV, welke we binnenkort uitgebreid zullen bespreken.
Conclusie
Samenvattend kan gesteld worden dat we aan de vooravond staan van interessante ontwikkelingen op PC audiogebied. Weliswaar zijn er momenteel nog maar twee significante spelers, ASUS en Creative, maar Auzentech heeft ook al laten weten met een op de X-Fi gebaseerde kaart te komen die voorzien is van een protected audio path. Indien Intel doorzet in het streven de CPU zo energiezuinig mogelijk te maken, en dus taken die geen grote hoeveelheid processorkracht vereisen zoals geluid in zelfstandige DSP's onderbrengt, ontstaat er een geheel nieuwe markt voor externe geluidskaarten.
Vorige pagina